Huwag Magpanggap na Notaryo Publiko: Mga Peligro at Parusa

, ,

Huwag Magpanggap na Notaryo Publiko: Mga Peligro at Parusa

A.C. No. 8384, April 11, 2013

Ang dokumentong notarisado ay may bigat at awtoridad sa mata ng batas. Ito ay itinuturing na pampublikong dokumento, kaya mas madaling tanggapin bilang ebidensya sa korte. Ngunit paano kung ang dokumento ay notarisado ng isang taong walang kapangyarihan para gawin ito? Ang kaso ni Tenoso v. Echanez ay nagbibigay linaw sa mga panganib at parusa para sa mga abogado na nagpapanggap na notaryo publiko.

Ang Batas Tungkol sa Notaryo Publiko

Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay hindi basta-basta. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang isang notaryo publiko ay dapat lisensyado at komisyonado ng korte. Mahalaga ito dahil ang notarisasyon ay nagpapatunay na ang pirma sa dokumento ay tunay at boluntaryo. Kapag ang isang abogado ay nag-notaryo ng dokumento nang walang komisyon, niloloko niya ang publiko at sinisira ang integridad ng sistema ng legal.

Rule 1.01 ng Code of Professional Responsibility (CPR) ay malinaw: “A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.” Dagdag pa, Rule 10.01 ng CPR ay nagsasaad, “A lawyer shall not do any falsehood, nor consent to the doing of any in Court; nor shall he mislead, or allow the Court to be misled by any artifice.” Ang pagpapanggap na notaryo publiko ay isang paglabag sa mga panuntunang ito dahil ito ay isang anyo ng panlilinlang at kawalan ng katapatan.

Ang Kwento ng Kaso: Tenoso laban kay Echanez

Nagsampa ng reklamo si Efigenia Tenoso laban kay Atty. Anselmo Echanez. Ayon kay Tenoso, nagnotaryo umano si Atty. Echanez ng mga dokumento sa Cordon, Isabela, kahit wala siyang komisyon mula sa Regional Trial Court (RTC) ng Santiago City, Isabela. Ipinakita ni Tenoso ang mga dokumento bilang ebidensya, kabilang ang mga listahan ng mga notaryo publiko na komisyonado ng RTC Santiago City kung saan wala ang pangalan ni Atty. Echanez, at sertipikasyon mula sa Judge Cacatian na walang komisyon si Atty. Echanez noong mga panahong iyon.

Depensa ni Atty. Echanez? Mariin niyang itinanggi ang lahat. Sinabi niyang hindi raw siya kailanman nag-notaryo ng dokumento at pawang kasinungalingan at paninira lamang ang mga paratang. Iminungkahi pa niya na maaaring pineke ang kanyang pirma sa mga dokumento. Ngunit hindi siya nagpakita ng anumang ebidensya para patunayan ang kanyang depensa. Hindi rin siya dumalo sa mandatory conference at hindi nagsumite ng Position Paper.

Dahil sa kawalan ng depensa ni Atty. Echanez, naniwala ang Investigating Commissioner na nagkasala siya. Inirekomenda na suspendihin siya sa pagsasanay ng abogasya ng anim na buwan at diskwalipikahin sa pagiging notaryo publiko ng dalawang taon. Pinagtibay ito ng IBP Board of Governors, ngunit itinaas ang suspensyon sa isang taon. Umabot ang kaso sa Korte Suprema.

Sa Korte Suprema, pinagtibay ang desisyon ng IBP Board of Governors ngunit binago ang parusa. Ayon sa Korte Suprema, “Respondent failed to present evidence to rebut complainant’s allegations.” Dahil walang ebidensya si Atty. Echanez, nanindigan ang korte sa mga ebidensya ni Tenoso. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng abogado at notaryo publiko sa sistema ng hustisya.

“Time and again, this Court emphasizes that the practice of law is imbued with public interest and that ‘a lawyer owes substantial duties not only to his client, but also to his brethren in the profession, to the courts, and to the nation, and takes part in one of the most important functions of the State — the administration of justice — as an officer of the court.’”

Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Echanez ng mas mabigat na parusa: suspensyon sa pagsasanay ng abogasya ng dalawang taon at diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko ng dalawang taon. Binalaan pa siya na mas mabigat na parusa ang ipapataw kung uulitin niya ang ganitong paglabag.

Ano ang Leksyon Mula sa Kaso?

Ang kasong ito ay nagtuturo ng ilang mahahalagang aral, lalo na para sa mga abogado at sa publiko:

  • Para sa mga Abogado: Huwag kailanman mag-notaryo ng dokumento kung walang komisyon. Hindi ito maliit na bagay. Ito ay paglabag sa batas at sa Code of Professional Responsibility. Maaari itong humantong sa suspensyon o diskwalipikasyon mula sa abogasya.
  • Para sa Publiko: Siguraduhing ang notaryo publiko na lumalagda sa inyong dokumento ay may komisyon. Maaaring magtanong o mag-verify sa korte. Ito ay para masiguro na ang inyong dokumento ay may legal na bisa at hindi magiging problema sa hinaharap.

Mga Madalas Itanong (FAQ)

1. Ano ang mangyayari kung ang dokumento ko ay notarisado ng isang taong walang komisyon?
Maaaring kwestyunin ang legal na bisa ng dokumento. Hindi ito agad-agad tatanggihan, ngunit maaaring kailanganin pang patunayan sa korte ang pagiging tunay nito. Mas makabubuti na siguraduhing notarisado ito ng isang tunay na notaryo publiko.

2. Paano ko malalaman kung ang isang notaryo publiko ay may komisyon?
Maaaring magtanong sa notaryo mismo at humingi ng patunay ng komisyon. Maaari ring mag-verify sa RTC kung saan siya komisyonado.

3. Ano ang parusa sa isang abogado na nag-notaryo nang walang komisyon?
Maaaring suspensyon o diskwalipikasyon mula sa abogasya, depende sa bigat ng paglabag at sa desisyon ng Korte Suprema.

4. Mahalaga ba talaga ang notarisasyon?
Oo, napakahalaga. Ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, kaya mas madaling gamitin bilang ebidensya at mas pinagkakatiwalaan sa mata ng batas.

5. Kung ako ay biktima ng isang abogado na nagpanggap na notaryo publiko, ano ang dapat kong gawin?
Maaaring magsampa ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o direktang sa Korte Suprema. Magtipon ng mga ebidensya tulad ng kopya ng dokumentong notarisado at anumang patunay na walang komisyon ang abogado.

Naranasan mo ba ang problemang legal na katulad nito? Ang ASG Law ay eksperto sa mga kasong may kinalaman sa ethics ng abogado at notarial practice. Kung kailangan mo ng konsultasyon o legal na representasyon, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Magpadala ng email sa hello@asglawpartners.com o mag-contact dito para sa karagdagang impormasyon.

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *