Kategorya: Notarial Law

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Pagpapatunay sa mga Dokumento nang Walang Personal na Pagharap

    Paglabag sa Tungkulin: Ang Kahalagahan ng Personal na Pagharap sa Notaryo

    A.C. No. 11428, November 13, 2023

    Ang pagiging isang notaryo publiko ay may kaakibat na malaking responsibilidad. Hindi ito basta paglalagay ng pirma at selyo sa isang dokumento. Ito ay isang mahalagang tungkulin na nangangailangan ng integridad at pagsunod sa mga patakaran. Ang kaso ni Maria Brozas-Garri laban kay Atty. Lorenzo A. Reago ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng personal na pagharap sa notaryo at ang mga kahihinatnan ng paglabag dito.

    Sa kasong ito, si Atty. Reago ay sinampahan ng reklamo dahil sa pag-notaryo ng isang Special Power of Attorney (SPA) kung saan ang pirma ni Brozas-Garri ay pineke at hindi siya personal na humarap sa kanya. Ito ay isang malinaw na paglabag sa mga patakaran ng notarial practice at sa kanyang panunumpa bilang abogado.

    Ang Legal na Batayan ng Notarial Practice

    Ang notarial practice ay mahigpit na pinapatakbo ng 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon sa Section 2(b), Rule IV nito, ang isang notaryo publiko ay dapat tiyakin na ang taong lumalagda sa dokumento ay personal na humaharap sa kanya at personal niyang kilala o nakilala sa pamamagitan ng mga dokumentong nagpapatunay ng kanyang pagkakakilanlan.

    Bukod pa rito, ang paglabag sa mga patakaran ng notarial practice ay itinuturing ding paglabag sa Code of Professional Responsibility and Accountability (CPRA). Ang Canon II, Sections 1 at 11 ng CPRA ay nagbabawal sa mga abogado na gumawa ng anumang uri ng pandaraya o maling representasyon.

    Narito ang sipi mula sa CPRA:

    CANON II
    PROPRIETY

    A lawyer shall, at all times, act with propriety and maintain the appearance of propriety in personal and professional dealings, observe honesty, respect and courtesy, and uphold the dignity of the legal profession consistent with the highest standards of ethical behavior.

    SECTION 1. Proper Conduct. — A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral, or deceitful conduct.

    . . . .

    SECTION 11. False Representations or Statements; Duty to Correct. — A lawyer shall not make false representations or statements. A lawyer shall be liable for any material damage caused by such false representations or statements.

    Ang pagiging notaryo publiko ay hindi lamang isang karagdagang tungkulin para sa isang abogado. Ito ay isang responsibilidad na may mataas na pamantayan ng integridad at katapatan.

    Ang Kuwento ng Kaso: Mula Reklamo Hanggang Desisyon

    Nagsimula ang kaso nang magsampa ng reklamo si Maria Brozas-Garri laban kay Atty. Reago dahil sa pag-notaryo ng SPA na may pekeng pirma niya. Ayon kay Brozas-Garri, hindi siya personal na humarap kay Atty. Reago dahil siya ay nasa Amerika noong panahong iyon.

    Depensa naman ni Atty. Reago, may pahintulot siyang pangasiwaan ang ari-arian ni Brozas-Garri at ang SPA ay hindi na kailangan pa. Sinabi rin niyang tinanggap ni Brozas-Garri ang mga benepisyo mula sa lease contract, kaya’t dapat itong ituring na pagpapatibay.

    Narito ang mga pangyayari sa kaso:

    • Nagsampa ng reklamo si Brozas-Garri sa Office of the Bar Confidant (OBC).
    • Inirekomenda ng OBC sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) na imbestigahan ang kaso.
    • Natuklasan ng IBP na nagkasala si Atty. Reago sa paglabag sa Code of Professional Responsibility (CPR) at sa 2004 Rules on Notarial Practice.
    • Inirekomenda ng IBP na suspindihin si Atty. Reago mula sa pagsasagawa ng abogasya.
    • Pinagtibay ng Supreme Court ang findings at rekomendasyon ng IBP.

    Ayon sa Korte Suprema:

    “Notarization is not an empty and meaningless act, or one done by rote. Rather, it is invested with substantive public interest because it converts a private document into a public document and makes that document admissible in evidence without further proof of its authenticity, entitled to full faith and credit upon its face.”

    Idinagdag pa ng Korte:

    “Atty. Reago’s violation of the Notarial Rules was aggravated by the fact that he allowed himself to be an agent of untruthfulness by forging the signature of Brozas­-Garri on the SPA and notarized the same without her presence.”

    Ano ang Kahalagahan ng Desisyong Ito?

    Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang sundin ang mga patakaran ng notarial practice nang mahigpit. Ang pagiging mapagpabaya sa tungkuling ito ay maaaring magresulta sa malubhang parusa, kabilang na ang suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya at pagtanggal ng kanilang notarial commission.

    Para sa mga indibidwal, ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagtiyak na ang lahat ng dokumento ay maayos na na-notaryo. Dapat tiyakin na personal silang humaharap sa notaryo at na ang kanilang pirma ay tunay.

    Mga Mahalagang Aral

    • Ang personal na pagharap sa notaryo ay kinakailangan.
    • Dapat tiyakin ng notaryo ang pagkakakilanlan ng lumalagda.
    • Ang paglabag sa notarial rules ay may malubhang kahihinatnan.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    1. Ano ang dapat kong gawin kung hindi ako makaharap sa notaryo?

    Kung hindi ka personal na makaharap sa notaryo, maaaring magtalaga ka ng isang taong may Special Power of Attorney (SPA) na siyang haharap sa notaryo sa iyong ngalan. Tiyakin lamang na ang SPA ay maayos na na-notaryo.

    2. Ano ang mga dokumentong kailangan para patunayan ang aking pagkakakilanlan sa notaryo?

    Karaniwang tinatanggap na mga dokumento ang government-issued IDs tulad ng driver’s license, passport, o voter’s ID.

    3. Ano ang mangyayari kung ang isang dokumento ay na-notaryo nang hindi ako personal na humarap?

    Ang dokumento ay maaaring mapawalang-bisa at hindi tanggapin sa korte.

    4. Paano kung pinilit ako ng notaryo na lumagda sa isang dokumento na hindi ko maintindihan?

    Huwag kang pumirma sa anumang dokumento na hindi mo naiintindihan. May karapatan kang humingi ng paliwanag o kumonsulta sa isang abogado.

    5. Ano ang mga parusa sa isang notaryo publiko na lumabag sa mga patakaran?

    Ang mga parusa ay maaaring kabilangan ng suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya, pagtanggal ng notarial commission, at pagbabayad ng multa.

    Naging malinaw ba ang lahat? Kung mayroon kayong mga katanungan tungkol sa notarial practice o iba pang legal na usapin, huwag mag-atubiling kumonsulta sa mga eksperto ng ASG Law! Kami ay handang tumulong at magbigay ng legal na payo na kailangan ninyo. Magpadala ng email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website dito para sa karagdagang impormasyon. ASG Law: Ang kasangga mo sa batas!

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapatotoo ng mga Dokumento: Gabay sa Responsibilidad

    Paglabag sa Tungkulin ng Notaryo Publiko: Ano ang mga Pananagutan?

    A.C. No. 13557 [Formerly CBD Case No. 14-4293], October 04, 2023

    Kadalasan, iniisip natin na ang pagpapapirma sa isang notaryo publiko ay isang simpleng proseso lamang. Ngunit, may malaking responsibilidad na nakaatang sa mga notaryo publiko. Kapag sila ay nagpabaya sa kanilang tungkulin, maaari silang managot. Ang kasong ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang pagsunod sa mga alituntunin ng notarial practice at ang mga posibleng kahihinatnan kapag hindi ito nasunod. Sa kasong ito, tinalakay ang mga pananagutan ng isang notaryo publiko na nagpabaya sa pagpapatotoo ng mga dokumento.

    Ang Legal na Batayan

    Ang mga notaryo publiko ay may mahalagang papel sa ating sistema ng batas. Sila ay inaatasan na sundin ang 2004 Rules on Notarial Practice at ang Code of Professional Responsibility and Accountability (CPRA). Ang CPRA, na nagkabisa noong May 29, 2023, ay nagtatakda ng mga pamantayan ng pag-uugali para sa mga abogado, kabilang na ang mga notaryo publiko.

    Ayon sa Rule IV, Section 2(b) ng 2004 Notarial Rules, hindi dapat magsagawa ng notarial act kung ang taong pumirma sa dokumento ay hindi personal na humarap sa notaryo at hindi personal na kilala ng notaryo o hindi nagpakita ng sapat na katibayan ng kanyang pagkakakilanlan. Ang “sapat na katibayan ng pagkakakilanlan” ay tumutukoy sa isang identification document na may larawan at pirma, na inisyu ng isang opisyal na ahensya ng gobyerno. Halimbawa, pasaporte, driver’s license, o voter’s ID.

    Mahalaga rin na itala ng notaryo ang bawat notarial act sa kanyang notarial register. Ayon sa Rule VI, Section 2 ng 2004 Notarial Rules, dapat itala ang petsa, oras, uri ng notarial act, pangalan at address ng principal, at ang katibayan ng pagkakakilanlan kung hindi personal na kilala ng notaryo ang principal.

    Canon II, Section 1 ng CPRA: “A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral, or deceitful conduct.”

    Canon III, Section 2 ng CPRA: “A lawyer shall uphold the constitution, obey the laws of the land, promote respect for laws and legal processes, safeguard human rights, and at all times advance the honor and integrity of the legal profession.”

    Ang Kwento ng Kaso

    Si Dominador C. Fonacier ay nagreklamo laban kay Atty. Gregorio E. Maunahan dahil sa paglabag umano nito sa kanyang tungkulin bilang isang abogado at notaryo publiko. Narito ang mga pangyayari:

    • Atty. Maunahan notarized a Special Power of Attorney (SPA), Affidavit of Loss (AOL), at Verification and Certification na ginamit sa isang petisyon para sa pagpapalit ng nawawalang titulo ng lupa.
    • Lumabas na ang taong nagpakilalang si Anicia C. Garcia, na siyang nagbigay ng SPA, AOL, at Verification and Certification, ay patay na noong 1999.
    • Hindi rin naitala ni Atty. Maunahan ang mga dokumentong ito sa kanyang notarial register.
    • Ayon kay Fonacier, nagpakita ng kapabayaan si Atty. Maunahan sa pagpapatotoo ng mga dokumento, na nagdulot ng pinsala sa kanya.

    Depensa ni Atty. Maunahan, nagtiwala siya sa taong nagpakilalang si Anicia dahil nagpakita ito ng community tax certificate (CTC) at isang SPA na ginawa noong 1992. Inamin din niya na hindi niya naitala ang mga dokumento sa kanyang notarial register dahil sa kapabayaan ng kanyang staff.

    Ayon sa Integrated Bar of the Philippines (IBP), nagkasala si Atty. Maunahan sa pagpapabaya sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko. Inirekomenda ng IBP na patawan siya ng parusa.

    “in the realm of legal ethics, a breach of the 2004 Rules on Notarial Practice would also constitute a violation of the Code of Professional Responsibility (CPR), considering that an erring lawyer who is found to be remiss in his functions as a notary public is considered to have violated his oath as a lawyer as well.”

    Ano ang mga Implikasyon?

    Ang desisyon ng Korte Suprema sa kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng pagsunod sa mga alituntunin ng notarial practice. Ang mga notaryo publiko ay dapat maging maingat sa pagpapatotoo ng mga dokumento at tiyakin na ang mga taong humaharap sa kanila ay tunay na sila ang mga taong nakasaad sa dokumento.

    Mga Mahalagang Aral:

    • Tiyakin ang pagkakakilanlan ng taong humaharap sa notaryo sa pamamagitan ng sapat na katibayan.
    • Itala ang bawat notarial act sa notarial register.
    • Sundin ang lahat ng alituntunin ng notarial practice at ang CPRA.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    1. Ano ang dapat kong gawin kung ang notaryo publiko ay hindi nagpatotoo ng tama sa aking dokumento?
    Maaari kang maghain ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o sa Korte Suprema.

    2. Ano ang mga posibleng parusa para sa isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin?
    Maaaring patawan ng suspensyon, pagtanggal ng notarial commission, o pagbabayad ng multa.

    3. Ano ang kahalagahan ng notarial register?
    Ang notarial register ay isang opisyal na talaan ng lahat ng notarial acts. Ito ay mahalaga upang mapatunayan ang pagiging tunay ng mga dokumento.

    4. Maaari bang gamitin ang community tax certificate (CTC) bilang katibayan ng pagkakakilanlan?
    Hindi na. Kailangan ang identification document na may larawan at pirma.

    5. Ano ang Code of Professional Responsibility and Accountability (CPRA)?
    Ito ang code na nagtatakda ng mga pamantayan ng pag-uugali para sa mga abogado sa Pilipinas.

    Eksperto ang ASG Law sa mga usaping may kinalaman sa responsibilidad ng notaryo publiko. Kung mayroon kang katanungan o nangangailangan ng legal na tulong, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Bisitahin ang aming website dito o mag-email sa hello@asglawpartners.com para sa konsultasyon. Kami sa ASG Law ay handang tumulong sa iyo!

  • Pananagutan ng Abogado sa Notarization Matapos ang Pagwawakas ng Komisyon

    Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang abogadong nag-notaryo ng mga dokumento matapos mag-expire ang kanyang komisyon ay nagkasala ng malpractice at paglabag sa kanyang panunumpa bilang abogado. Ang desisyon ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notary public at ang seryosong pananagutan ng mga abogadong lumalabag sa mga patakaran ng notarial practice. Ang paglabag na ito ay nagdudulot ng suspensyon sa pagsasanay ng abogasya at permanenteng diskwalipikasyon mula sa pagiging notary public.

    Pagbabago sa Selyo: Katapatan ng Notaryo, Nasira Ba?

    Ang kaso ay nagsimula sa isang sumbong laban kay Atty. Ma. Eleanor La-Arni A. Giron dahil sa pag-notaryo ng mga dokumento kahit expired na ang kanyang komisyon. Ayon sa sumbong, natuklasan na nagsumite si Atty. Giron ng mga notarial report kahit tapos na ang kanyang termino bilang notary public. Dagdag pa rito, ang mga petsa sa selyo ng mga dokumento ay binago upang magmukhang may bisa pa ang kanyang komisyon. Ang pangunahing tanong dito ay kung nagkasala ba si Atty. Giron ng paglabag sa mga patakaran ng notarial practice at sa Code of Professional Responsibility.

    Ayon kay Atty. Giron, naniniwala siya na ang kanyang komisyon ay may bisa pa hanggang Disyembre 31, 2015. Dahil natanggap niya ang komisyon noong Setyembre 27, 2013, inakala niya na ang kanyang dalawang taong termino ay para sa 2014 at 2015. Ngunit, pinabulaanan ito ng katotohanang binago ang mga petsa sa selyo ng mga dokumento. Sa selyo, dapat nakasaad na ang kanyang komisyon ay valid hanggang Disyembre 31, 2014 lamang. Upang magmukhang may bisa pa, ang “4” sa 2014 ay ginawang “5”. Ang bawat pagtatangka na baguhin ang petsa ay nagpapaalala kay Atty. Giron na ang kanyang komisyon ay magtatapos noong Disyembre 31, 2014.

    Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang pag-notaryo ng mga dokumento ay hindi basta-basta lamang na gawain, kundi isang tungkulin na may malaking importansya sa publiko. Ang notarization ay nagiging isang pribadong dokumento sa isang pampublikong dokumento. Ang isang pampublikong dokumento na ayon sa batas, ay dapat tanggapin bilang ebidensya nang walang karagdagang patunay ng pagiging tunay nito. Dahil dito, dapat sundin ng isang notary public ang mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanyang mga tungkulin.

    “Ang notarization by a notary public converts a private document into a public document, making it admissible in evidence without further proof of its authenticity.”

    Dahil sa pag-notaryo ni Atty. Giron ng mga dokumento nang walang valid na komisyon, nilabag niya ang kanyang panunumpa bilang abogado at ang Code of Professional Responsibility. Ang Canon 1 ay nagbabawal sa mga abogado na gumawa ng mga ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na mga gawain. Nilabag din niya ang Canon 7 na nag-uutos sa mga abogado na itaguyod ang integridad at dignidad ng propesyon ng batas sa lahat ng oras.

    Maraming mga naunang kaso kung saan nagpataw ang Korte Suprema ng mabigat na parusa sa mga abogado dahil sa pag-notaryo ng mga dokumento na expired na ang komisyon. Sa kasong Zoreta v. Atty. Simpliciano, sinuspinde ang respondent sa pagsasanay ng abogasya ng dalawang taon at permanenteng pinagbawalan na maging notary public. Sa kasong Judge Laquindanum v. Atty. Quintana, sinuspinde ang abogado ng anim na buwan at diskwalipikado na maging notary public sa loob ng dalawang taon dahil nag-notaryo siya ng mga dokumento sa labas ng kanyang lugar ng komisyon at may expired na komisyon. Sa kasong Spouses Frias v. Atty. Abao, sinuspinde rin ang abogado ng dalawang taon at permanenteng pinagbawalan na maging notary public.

    Dahil dito, nagpasya ang Korte Suprema na hindi sapat ang parusang inirekomenda ng Executive Judge. Sa halip, dapat permanenteng pagbawalan si Atty. Giron na maging notary public at sinuspinde sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang taon. Samakatuwid, si Atty. Ma. Eleanor La-Arni A. Giron ay napatunayang nagkasala ng malpractice bilang notary public at paglabag sa panunumpa ng abogado at ng Rule 1.01, Canon 1 ng Code of Professional Responsibility. Dahil dito, siya ay sinuspinde sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang taon at permanenteng pinagbawalan na maging Notary Public.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nagkasala ba si Atty. Giron ng paglabag sa mga patakaran ng notarial practice at sa Code of Professional Responsibility dahil sa pag-notaryo ng mga dokumento kahit expired na ang kanyang komisyon.
    Ano ang parusa kay Atty. Giron? Si Atty. Giron ay sinuspinde sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang taon at permanenteng pinagbawalan na maging Notary Public.
    Ano ang kahalagahan ng pagiging notary public? Ang pagiging notary public ay may malaking importansya sa publiko dahil ang notarization ay nagiging isang pribadong dokumento sa isang pampublikong dokumento, na dapat tanggapin bilang ebidensya nang walang karagdagang patunay.
    Anong mga panuntunan ang nilabag ni Atty. Giron? Nilabag ni Atty. Giron ang kanyang panunumpa bilang abogado, ang Code of Professional Responsibility, at ang Rules on Notarial Practice.
    Bakit hindi tinanggap ng Korte Suprema ang depensa ni Atty. Giron na good faith? Hindi tinanggap ng Korte Suprema ang depensa ni Atty. Giron dahil pinabulaanan ito ng katotohanang binago ang mga petsa sa selyo ng mga dokumento.
    Ano ang epekto ng kasong ito sa ibang mga abogado? Nagbibigay ang kasong ito ng babala sa ibang mga abogado na dapat nilang sundin ang mga patakaran ng notarial practice at na ang paglabag dito ay may seryosong parusa.
    Maari bang mag-apply muli si Atty. Giron bilang Notary Public pagkatapos ng suspensyon niya? Hindi, permanenteng pinagbawalan si Atty. Giron na maging Notary Public.
    Ano ang kahalagahan ng Canon 1 at Canon 7 sa kasong ito? Nilabag ni Atty. Giron ang Canon 1 na nagbabawal sa mga abogado na gumawa ng mga ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na mga gawain. Nilabag din niya ang Canon 7 na nag-uutos sa mga abogado na itaguyod ang integridad at dignidad ng propesyon ng batas sa lahat ng oras.

    Ang kasong ito ay nagpapakita ng seryosong pananagutan ng mga abogadong may komisyon bilang notary public. Ang pagiging tapat at pagsunod sa mga patakaran ay mahalaga upang mapanatili ang integridad ng propesyon at ang tiwala ng publiko.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: JUDGE JUANITA T. GUERRERO VS. ATTY. MA. ELEANOR LA-ARNI A. GIRON, G.R No. 67241, December 09, 2020

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapatotoo ng Dokumento ng Kamag-anak: Isang Pag-aaral

    Sa kasong ito, pinagdesisyunan ng Korte Suprema na kahit na ang isang notaryo publiko ay lumabag sa mga tuntunin sa notarial practice sa pamamagitan ng pagpapatotoo ng dokumento ng kanyang ina, siya ay pinagsabihan lamang dahil sa mga mitigating circumstances. Kabilang dito ang kawalan ng masamang intensyon, pag-amin sa pagkakamali, kawalan ng pinsala sa ibang partido, at ang pagiging baguhang abogado ng notaryo. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagiging maingat sa tungkulin ng notaryo publiko at ang mga posibleng kahihinatnan ng paglabag sa mga ito, ngunit nagpapakita rin ng konsiderasyon sa mga pagkakataon sa bawat kaso.

    Ang Kasunduan ng Pagpapa-upa sa Pamilya: May Paglabag Ba sa Tungkulin ang Notaryo?

    Nagsampa ng reklamo si Ian B. Caronongan laban kay Atty. Jairo M. Ladera dahil sa paglabag umano sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon kay Caronongan, pinatotohanan ni Atty. Ladera ang isang kontrata ng pag-upa kung saan ang kanyang ina, si Teresita M. Ladera, ang umupa sa Peoples Bank of Caraga, Inc. Dagdag pa rito, sinabi ni Caronongan na ang kontrata ay hindi kumpleto dahil wala itong lagda ng kinatawan ng bangko. Dahil dito, inakusahan niya si Atty. Ladera ng paglabag sa mga patakaran dahil pinatotohanan nito ang dokumento ng kanyang sariling ina.

    Ayon sa Section 3(c), Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice, hindi maaaring magpatotoo ang isang notaryo publiko sa isang dokumento kung ang principal ay kamag-anak niya sa ikaapat na antas ng civil degree ng affinity o consanguinity. Malinaw na nilabag ni Atty. Ladera ang panuntunang ito nang patotohanan niya ang kontrata na nilagdaan ng kanyang ina. Bukod pa rito, kinakailangan ng batas na ang mga taong lumagda sa dokumento ay personal na humarap sa notaryo publiko upang patotohanan ang nilalaman nito.

    Gayunpaman, sa depensa ni Atty. Ladera, sinabi niya na baguhan pa lamang siyang abogado nang patotohanan niya ang dokumento at wala siyang intensyong manakit. Dagdag pa niya, walang nasaktan o napinsala dahil sa kanyang ginawa dahil hindi naman tinanggap ng bangko ang kontrata. Sinabi rin niya na hindi kumpleto ang dokumento dahil tanging ang kanyang ina lamang ang lumagda rito, at hindi niya sinabi na humarap sa kanya si Wilma, ang kinatawan ng bangko, at lumagda sa kontrata sa kanyang harapan.

    Inirekomenda ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na suspindihin si Atty. Ladera bilang notaryo publiko ng tatlong buwan. Ngunit, sinabi ng Korte Suprema na bagamat lumabag si Atty. Ladera sa mga patakaran, may mga mitigating circumstances na dapat isaalang-alang. Una, walang ebidensya na nagpapakita ng masamang intensyon sa panig ni Atty. Ladera. Pangalawa, inamin niya ang kanyang pagkakamali. Pangatlo, walang napinsala sa kanyang ginawa. At pang-apat, baguhan pa lamang siyang abogado nang ginawa niya ito.

    Dahil dito, pinagsabihan lamang ng Korte Suprema si Atty. Ladera. Ipinaalala ng Korte Suprema na ang pagiging notaryo publiko ay isang responsibilidad na may kaakibat na tungkulin sa publiko. Kailangang maging maingat at responsable ang isang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin. Ang paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice ay maaaring magresulta sa suspensyon o pagtanggal bilang notaryo publiko.

    Mahalaga ring tandaan na hindi porke’t pinagsabihan lamang si Atty. Ladera ay nangangahulugan na balewala ang kanyang ginawa. Ang paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice ay isang seryosong bagay na maaaring magdulot ng malaking pinsala sa ibang tao. Kaya naman, dapat maging aral ito sa lahat ng notaryo publiko na maging maingat at responsable sa pagtupad ng kanilang tungkulin.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung dapat bang managot si Atty. Ladera sa pagpapatotoo ng dokumento ng kanyang ina, na isang paglabag sa Rules on Notarial Practice.
    Ano ang naging desisyon ng Korte Suprema? Pinagsabihan ng Korte Suprema si Atty. Ladera sa kanyang pagkakamali, ngunit hindi siya sinuspinde bilang notaryo publiko dahil sa mga mitigating circumstances.
    Ano ang mga mitigating circumstances sa kaso? Walang masamang intensyon, pag-amin sa pagkakamali, walang napinsala, at baguhang abogado.
    Ano ang sinasabi ng Rules on Notarial Practice tungkol sa pagpapatotoo ng dokumento ng kamag-anak? Hindi maaaring magpatotoo ang isang notaryo publiko sa isang dokumento kung ang principal ay kamag-anak niya sa ikaapat na antas ng civil degree ng affinity o consanguinity.
    Ano ang kahalagahan ng pagiging notaryo publiko? Ang pagiging notaryo publiko ay isang responsibilidad na may kaakibat na tungkulin sa publiko. Kailangang maging maingat at responsable ang isang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin.
    Ano ang maaaring mangyari kung lumabag ang isang notaryo publiko sa mga panuntunan ng notarial practice? Ang paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice ay maaaring magresulta sa suspensyon o pagtanggal bilang notaryo publiko.
    Bakit pinagsabihan lamang si Atty. Ladera sa kanyang pagkakamali? Dahil sa mga mitigating circumstances na nakita ng Korte Suprema sa kanyang kaso.
    Ano ang dapat matutunan ng mga notaryo publiko mula sa kasong ito? Dapat maging maingat at responsable ang mga notaryo publiko sa pagtupad ng kanilang tungkulin. Mahalaga rin na alam nila ang mga panuntunan ng notarial practice upang maiwasan ang paglabag sa mga ito.

    Ang kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng pag-unawa sa mga tungkulin at responsibilidad ng isang notaryo publiko. Bagamat may mga pagkakataong maaaring magkaroon ng mitigating circumstances, mahalaga pa rin na maging maingat at responsable sa pagtupad ng tungkulin bilang notaryo publiko upang mapangalagaan ang integridad ng proseso ng notarisasyon.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: Caronongan vs. Ladera, A.C. No. 10252, December 11, 2019

  • Pananagutan ng Abogado sa Hindi Wastong Pag-Notaryo: Isang Pagtalakay

    Ipinasiya ng Korte Suprema na ang isang abogadong nag-notaryo ng dokumento nang hindi personal na humarap sa kanya ang mga nagpirma ay nagkasala ng paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility (CPR). Dahil dito, sinuspinde siya sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang taon, pinagbawalan na maging notaryo publiko sa loob ng parehong panahon, at binawi ang kanyang kasalukuyang komisyon bilang notaryo publiko, kung mayroon man. Mahalaga ang desisyong ito upang bigyang-diin ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at protektahan ang integridad ng mga dokumentong notarisado.

    Kasunduan sa Bilihan, Pekeng Lagda, at Pananagutan ng Notaryo: Ang Kwento ni Atty. Agcaoili

    Ang kasong ito ay nag-ugat sa isang reklamong administratibo na inihain ni Nicanor D. Triol laban kay Atty. Delfin R. Agcaoili, Jr., dahil sa umano’y hindi wastong pag-notaryo ng isang Deed of Absolute Sale. Ayon kay Triol, siya at ang kanyang kapatid na si Grace ang nagmamay-ari ng isang lupa sa Quezon City. Sinabi ni Triol na may isang Deed of Absolute Sale na notarisado ni Atty. Agcaoili na naglilipat umano ng lupa nang walang pahintulot niya o ni Grace, at hindi rin sila personal na humarap sa abogado nang notarisahin ito. Idinagdag pa ni Triol na peke ang mga community tax certificate na nakasaad sa kasulatan.

    Sa kanyang depensa, itinanggi ni Atty. Agcaoili na may kinalaman siya sa paggawa at pag-notaryo ng nasabing kasulatan. Iginiit niya na hindi niya kilala si Triol, si Grace, o ang bumibili ng lupa. Sinabi rin niyang peke ang kanyang lagda sa kasulatan dahil hindi raw siya nagno-notaryo ng dokumento kung hindi personal na humaharap sa kanya ang mga nagpirma. Dagdag pa niya, hindi raw siya maaaring nag-notaryo nito dahil wala siyang komisyon bilang notaryo publiko sa Quezon City noong 2011.

    Nagsagawa ng imbestigasyon ang Integrated Bar of the Philippines (IBP) at nagsumite ng ulat at rekomendasyon. Sa una, inirekomenda ng IBP Investigating Commissioner na ibasura ang reklamo dahil walang sapat na ebidensya na nagpapakita na si Atty. Agcaoili ay nagkasala. Ngunit, binaliktad ng IBP Board of Governors ang rekomendasyong ito at ipinataw ang parusang suspensyon sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang taon at diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko sa loob din ng parehong panahon.

    Sa pagpapaliwanag ng kanilang desisyon, sinabi ng IBP na bagamat nagpakita si Atty. Agcaoili ng kanyang specimen signature, hindi niya napatunayan ang pagiging tunay nito. Dahil dito, nanatili ang bisa ng kasulatan na naglalaman ng kanyang notaryal, pati na rin ang mga sertipikasyon mula sa Clerk of Court ng Regional Trial Court (RTC) ng Quezon City na hindi siya isang komisyonadong notaryo publiko noong 2011 at 2012.

    Sumang-ayon ang Korte Suprema sa mga natuklasan ng IBP. Binigyang-diin ng Korte na ang notaryasyon ay hindi lamang isang ordinaryong gawain kundi isang mahalagang responsibilidad na may kinalaman sa interes ng publiko. Sa pamamagitan ng notaryasyon, ang isang pribadong dokumento ay nagiging isang pampublikong dokumento, na tinatanggap bilang ebidensya nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito. Dahil dito, dapat na sundin ng isang notaryo publiko ang mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanyang tungkulin.

    Ayon sa Section 2 (b), Rule IV ng 2004 Notarial Rules, ang isang notaryo publiko ay maaari lamang magsagawa ng notaryal na gawain kung ang taong lumagda sa dokumento ay (a) personal na humarap sa notaryo sa panahon ng notaryasyon; at (b) personal na kilala ng notaryo o napatunayan ang pagkakakilanlan sa pamamagitan ng mga kaukulang dokumento.

    Nilabag ni Atty. Agcaoili ang mga panuntunang ito nang notarisahin niya ang kasulatan nang hindi personal na humarap sa kanya si Triol at si Grace, at wala rin siyang komisyon bilang notaryo publiko noong 2011. Ayon sa Korte Suprema, hindi rin maaaring humarap si Grace sa kanya dahil nakatira na ito sa Estados Unidos noong panahong iyon.

    Hindi rin nakapagpakita si Atty. Agcaoili ng sapat na ebidensya upang patunayan na peke ang kanyang lagda. Dahil dito, sinabi ng Korte na walang ibang konklusyon kundi ang nag-notaryo si Atty. Agcaoili ng kasulatan na labag sa 2004 Notarial Rules. Ang paglabag sa 2004 Notarial Rules ay paglabag din sa Code of Professional Responsibility, partikular sa Rule 1.01, Canon 1 at Rule 10.01, Canon 10.

    CANON 1 – Dapat itaguyod ng abogado ang konstitusyon, sundin ang mga batas ng bansa, at itaguyod ang paggalang sa batas at mga legal na proseso.

    Rule 1.01 – Hindi dapat gumawa ang abogado ng labag sa batas, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na pag-uugali.

    CANON 10 – Ang abogado ay may utang na loob ng katapatan, pagiging patas at mabuting pananampalataya sa hukuman.

    Rule 10.01 — Hindi dapat gumawa ang isang abogado ng anumang kasinungalingan, ni pumayag sa paggawa ng anuman sa korte; ni dapat niyang iligaw, o pahintulutang maligaw ang Korte sa pamamagitan ng anumang panlilinlang.

    Sa pagpapanggap na isa siyang komisyonadong notaryo publiko nang panahong iyon, hindi lamang siya nakapinsala sa mga direktang apektado nito, ngunit pinahina rin niya ang integridad ng tanggapan ng isang notaryo publiko at pinababa ang tungkulin ng notaryasyon. Dahil dito, nararapat lamang na maparusahan siya.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung dapat bang managot si Atty. Agcaoili sa administratibo dahil sa pag-notaryo ng isang dokumento nang hindi personal na humarap sa kanya ang mga nagpirma at wala siyang komisyon bilang notaryo publiko.
    Ano ang 2004 Rules on Notarial Practice? Ang 2004 Rules on Notarial Practice ay ang mga panuntunan na sumasaklaw sa mga tungkulin at responsibilidad ng mga notaryo publiko sa Pilipinas. Nagtatakda ito ng mga pamamaraan at kinakailangan para sa wastong notaryasyon ng mga dokumento.
    Ano ang Code of Professional Responsibility (CPR)? Ang CPR ay isang hanay ng mga panuntunan na gumagabay sa pag-uugali at etika ng mga abogado sa Pilipinas. Itinataguyod nito ang integridad, katapatan, at propesyonalismo sa pagsasanay ng abogasya.
    Ano ang parusa kay Atty. Agcaoili? Sinuspinde si Atty. Agcaoili sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang taon, pinagbawalan na maging notaryo publiko sa loob ng parehong panahon, at binawi ang kanyang kasalukuyang komisyon bilang notaryo publiko, kung mayroon man.
    Ano ang kahalagahan ng notaryasyon? Ginagawang pampublikong dokumento ng notaryasyon ang isang pribadong dokumento, na tinatanggap bilang ebidensya nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito. Pinoprotektahan nito ang integridad ng mga dokumento at tinitiyak na ang mga ito ay wasto at legal.
    Bakit mahalaga na personal na humarap ang mga nagpirma sa notaryo? Upang matiyak na ang mga taong nagpirma sa dokumento ay talagang sila ang mga taong nagpatupad nito at kusang-loob nilang ginawa ito. Tinitiyak din nito na nauunawaan nila ang nilalaman ng dokumento.
    Ano ang dapat gawin kung ang isang notaryo publiko ay hindi sumusunod sa mga panuntunan? Maaaring maghain ng reklamong administratibo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Maaari rin silang sampahan ng kasong kriminal sa korte.
    Ano ang layunin ng pagsususpinde sa isang abugado? Ang pagsususpinde ay isang anyo ng disiplina na naglalayong protektahan ang publiko, mapanatili ang integridad ng propesyon ng abogasya, at itama ang pag-uugali ng nagkasalang abugado.

    Ang kasong ito ay nagsisilbing paalala sa lahat ng mga abogado, lalo na sa mga notaryo publiko, na dapat nilang gampanan ang kanilang mga tungkulin nang may integridad at ayon sa mga panuntunan. Ang pagkabigong gawin ito ay maaaring magresulta sa mga seryosong parusa, kabilang ang suspensyon o pagtanggal sa propesyon.

    Para sa mga katanungan tungkol sa pag-apply ng ruling na ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na iniakma sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: NICANOR D. TRIOL V. ATTY. DELFIN R. AGCAOILI, JR., A.C. No. 12011, June 26, 2018

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Pagpapatotoo sa Dokumento nang Wala ang Personal na Pagharap ng Nagpirma

    Ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng personal na pagharap ng mga partido sa isang notaryo publiko bago patotohanan ang isang dokumento. Pinagtibay ng Korte Suprema na ang paglabag sa tungkuling ito ay nagreresulta sa kaparusahan, kabilang ang suspensyon sa pagsasabatas at pagbabawal sa pagiging notaryo publiko. Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang sundin ang mga patakaran upang mapangalagaan ang integridad ng kanilang tungkulin at ng sistema ng notarial.

    Ang Pagpirma sa Dokumento Nang Walang Personal na Pagharap: Paglabag sa Tungkulin ng Notaryo?

    Ang kasong ito ay nagsimula sa sumbong ni Nenita De Guzman Ferguson laban kay Atty. Salvador P. Ramos dahil sa mga alegasyon ng pagpepeke, paglabag sa batas notarial, at paglahok sa pribadong pagsasabatas habang nagtatrabaho sa gobyerno. Ayon kay Ferguson, pinatotohanan ni Atty. Ramos ang isang Deed of Sale (Kasulatan ng Bilihan) na naglalaman ng mga maling impormasyon at mga pekeng pirma, nang hindi siya at ang kanyang asawa ay personal na humarap sa kanya. Itinanggi ni Atty. Ramos ang mga paratang, ngunit inamin na pinatotohanan niya ang isang ‘tunay’ na Deed of Sale.

    Ang pangunahing isyu sa kasong ito ay kung nilabag ni Atty. Ramos ang kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko sa pamamagitan ng pagpapatotoo sa isang dokumento nang wala ang personal na pagharap ng mga nagpirma. Sinuri ng Korte Suprema ang mga probisyon ng Public Act No. 2103 (Notarial Law) at ang 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon sa mga batas na ito, dapat tiyakin ng isang notaryo publiko na ang taong humaharap sa kanya ay siya ring taong lumagda sa dokumento, at na kusang-loob niyang ginawa ito.

    Idiniin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng personal na pagharap ng mga partido sa isang notaryo publiko. Sinabi ng Korte na ang notarisasyon ay hindi isang walang kabuluhan at rutinang gawain, kundi isang gawaing may kinalaman sa interes ng publiko. Dapat tiyakin ng isang notaryo publiko na ang mga nagpirma sa dokumento ay personal na humarap sa kanya upang mapatunayan ang kanilang pagkakakilanlan at ang katotohanan ng kanilang mga pahayag.

    “Hindi dapat magsagawa ng notarial act ang isang tao kung ang taong sangkot bilang lumagda sa instrumento o dokumento ay – (1) wala sa presensya ng notaryo sa oras ng notarisasyon; at (2) hindi personal na kilala ng notaryo publiko o kung hindi man ay nakilala ng notaryo publiko sa pamamagitan ng competent evidence of identity ayon sa kahulugan ng mga Tuntuning ito.” – Section 2 (b), Rule IV of the Rules on Notarial Practice of 2004

    Sa kasong ito, napatunayan na ang asawa ni Ferguson ay wala sa Pilipinas noong petsa ng notarisasyon ng ‘tunay’ na Deed of Sale. Bukod dito, ang parehong dokumento na pinatotohanan ni Atty. Ramos ay may kaparehong numero, pahina at bilang ng aklat sa kanyang notarial registry. Dahil dito, kinatigan ng Korte Suprema ang natuklasan ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na nagkasala si Atty. Ramos ng paglabag sa batas notarial at sa Code of Professional Responsibility.

    Sinabi ng Korte na nabigo si Atty. Ramos na sumunod sa mga panuntunan ng Notarial Practice nang pinatotohanan niya ang Deed of Sale nang wala ang personal na pagharap ng mga partido. Nilabag din niya ang Canon 1 ng Code of Professional Responsibility, na nag-uutos sa isang abogado na itaguyod ang Konstitusyon, sundin ang mga batas ng bansa, at itaguyod ang paggalang sa batas at mga prosesong legal.

    Dahil dito, sinuspinde ng Korte Suprema si Atty. Ramos mula sa pagsasabatas ng batas sa loob ng anim (6) na buwan, kinansela ang kanyang notarial commission, at permanenteng pinagbawalan siyang makakuha ng notarial commission. Mahalaga ang desisyong ito dahil nagbibigay-diin ito sa tungkulin ng mga notaryo publiko na sumunod sa mga panuntunan at regulasyon, at nagpapakita na ang paglabag sa tungkuling ito ay may malubhang kahihinatnan.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nilabag ni Atty. Ramos ang kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko sa pamamagitan ng pagpapatotoo sa isang dokumento nang wala ang personal na pagharap ng mga nagpirma.
    Ano ang Code of Professional Responsibility? Ang Code of Professional Responsibility ay isang hanay ng mga panuntunan na gumagabay sa pag-uugali ng mga abogado sa Pilipinas. Layunin nitong mapanatili ang integridad ng propesyon ng abogasya at protektahan ang interes ng publiko.
    Ano ang kaparusahan sa paglabag sa Rule on Notarial Practice? Ang kaparusahan sa paglabag sa Rule on Notarial Practice ay maaaring kabilang ang suspensyon mula sa pagsasabatas, pagbawi ng notarial commission, at pagbabawal sa pagiging notaryo publiko.
    Ano ang tungkulin ng isang notaryo publiko? Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay upang patotohanan ang mga dokumento at tiyakin na ang mga lumagda ay kusang-loob na ginawa ito. Tinitiyak nila na ang pagkakakilanlan ng taong humaharap at nagpapatotoo ay napapatunayan.
    Bakit mahalaga ang personal na pagharap sa notaryo publiko? Mahalaga ang personal na pagharap sa notaryo publiko upang mapatunayan ang pagkakakilanlan ng nagpirma at matiyak na kusang-loob niyang ginawa ang dokumento.
    Anong batas ang namamahala sa mga notaryo publiko sa Pilipinas? Ang mga notaryo publiko sa Pilipinas ay pinamamahalaan ng Public Act No. 2103 (Notarial Law) at ng 2004 Rules on Notarial Practice.
    Sino ang Integrated Bar of the Philippines (IBP)? Ang Integrated Bar of the Philippines (IBP) ang opisyal na samahan ng mga abogado sa Pilipinas. Layunin nitong itaguyod ang propesyon ng abogasya at protektahan ang interes ng publiko.
    Ano ang epekto ng notarisasyon sa isang dokumento? Ang notarisasyon ay nagbibigay sa isang dokumento ng “full faith and credit upon its face”. Ibig sabihin, dapat itong pagkatiwalaan maliban kung mapatunayang peke o mapanlinlang.

    Ang kasong ito ay nagsisilbing babala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang sundin ang mga panuntunan at regulasyon ng batas notarial. Ang pagpapabaya sa tungkuling ito ay maaaring magresulta sa malubhang kahihinatnan, kabilang ang suspensyon mula sa pagsasabatas at pagbabawal sa pagiging notaryo publiko. Tandaan, ang integridad ng propesyon ng abogasya ay nakasalalay sa katapatan at propesyonalismo ng bawat abogado.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: NENITA DE GUZMAN FERGUSON vs ATTY. SALVADOR P. RAMOS, A.C. No. 9209, April 18, 2017

  • Pananagutan ng Abogado sa Pagbabago ng Notarisadong Dokumento: Isang Pagsusuri

    Sa kasong Elena Biete Leones Vda. de Miller vs. Atty. Rolando B. Miranda, pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang abogadong nag-notaryo ng isang dokumento at pagkatapos ay binago ito nang walang sapat na pahintulot ay mananagot sa paglabag sa mga panuntunan ng Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility. Ito ay upang maprotektahan ang integridad ng gawaing notarial at tiyakin ang pagtitiwala ng publiko sa mga dokumentong notarisado. Ang desisyon na ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga abogado na maging maingat sa kanilang mga tungkulin bilang notaryo publiko at panatilihin ang mataas na pamantayan ng etika.

    Kung Paano Nagdulot ng Problema ang Isang Simpleng Pagkakamali?

    Ang kaso ay nagsimula nang maghain ng reklamo si Elena Biete Leones Vda. de Miller laban kay Atty. Rolando B. Miranda dahil sa pagbabago ng isang Special Power of Attorney (SPA) na kanyang notarisado. Ang SPA, na dapat sana ay nagpapahintulot kay Corazon P. Manansala na kumatawan kay Clarita Rodriguez Magbuhos sa isang kasong pagpapalayas, ay naglalaman ng maling impormasyon. Sa halip na tukuyin ang kasong pagpapalayas, ang orihinal na SPA ay tumutukoy sa “cash loan extended to one Nestor Cabais.” Upang itama ang pagkakamali, gumawa si Atty. Miranda ng mga pagbabago sa pamamagitan ng kamay at isinumite ang binagong SPA sa korte, na tinanggihan naman nito. Dito nagsimula ang mga legal na katanungan tungkol sa tungkulin at pananagutan ni Atty. Miranda bilang isang abogado at notaryo publiko.

    Sa ilalim ng batas, ang isang notaryo publiko ay may kapangyarihang magsagawa ng iba’t ibang gawaing notarial, kabilang ang pagpapatunay ng mga dokumento. Ang notarial seal ay nagbibigay bisa sa isang pribadong dokumento, ginagawa itong isang pampublikong instrumento na maaaring tanggapin bilang ebidensya. Dahil dito, hindi dapat basta-basta lamang ang pag-notaryo. Ang abogadong notaryo ay dapat na maingat at tapat sa pagtupad ng kanyang mga tungkulin.

    Ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko ay binigyang-diin sa kasong De Jesus v. Sanchez-Malit, kung saan sinabi ng Korte Suprema:

    “Ang mahalagang papel na ginagampanan ng isang notaryo publiko ay hindi maaaring maliitin. Paulit-ulit na idiniin ng Korte na ang notarisasyon ay hindi isang walang laman, walang kabuluhang gawaing rutin, kundi isa na may mahalagang interes sa publiko. Ginagawa ng notarisasyon ang isang pribadong dokumento bilang isang pampublikong dokumento, na ginagawa itong tinatanggap na ebidensya nang walang karagdagang patunay ng pagiging tunay nito. Kaya, ang isang notarisadong dokumento ay, ayon sa batas, may karapatan sa buong pananampalataya at kredito sa ibabaw nito. Dahil dito, dapat obserbahan ng isang notaryo publiko nang may sukdulang pag-iingat ang mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanyang mga tungkulin sa notarial; kung hindi, ang tiwala ng publiko sa integridad ng isang notarisadong dokumento ay masisira.”

    Alinsunod dito, ang Notarial Law at ang 2004 Rules on Notarial Practice ay nag-uutos sa isang notaryo publiko na itala ang mga transaksyon sa kanyang Notarial Register at umiwas sa anumang pagkukulang. Sa kasong ito, nabigo si Atty. Miranda na siguraduhing tama ang impormasyon sa SPA bago niya ito notarisahan. Sinubukan niyang ipasa ang sisi sa kanyang sekretarya, ngunit hindi ito katanggap-tanggap. Sabi nga, dapat managot ang abogado sa kanyang pagkakamali.

    Isa pa, lumabag si Atty. Miranda sa Rule 1.01, Canon 1 ng Code of Professional Responsibility, na nagsasaad na “ang abogado ay hindi dapat makisali sa labag sa batas, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na pag-uugali.” Ang pagbabago sa SPA ay nagdulot ng pinsala sa mga partido na apektado nito at sinira ang integridad ng propesyon ng abogasya.

    Para sa paglabag na ito, sinuspinde ng Korte Suprema si Atty. Miranda mula sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang taon, kinansela ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, at pinagbawalan siyang maitalaga bilang notaryo sa loob ng dalawang taon. Ito ay isang paalala sa lahat ng mga abogado na gampanan ang kanilang mga tungkulin nang may integridad at pag-iingat.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung mananagot ba ang isang abogado na nag-notaryo ng isang dokumento na pagkatapos ay binago nang walang tamang pahintulot.
    Ano ang Code of Professional Responsibility? Ito ay isang hanay ng mga panuntunan na gumagabay sa pag-uugali ng mga abogado sa Pilipinas. Ito ay naglalayong itaguyod ang integridad at etika ng propesyon ng abogasya.
    Ano ang parusa kay Atty. Miranda? Sinuspinde siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang taon, kinansela ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, at pinagbawalan siyang maitalaga bilang notaryo sa loob ng dalawang taon.
    Ano ang kahalagahan ng isang notaryal na dokumento? Ang isang notaryal na dokumento ay itinuturing na pampublikong dokumento at tinatanggap bilang ebidensya sa korte nang walang karagdagang patunay.
    Bakit pinatawan ng parusa si Atty. Miranda? Dahil binago niya ang isang notarisadong dokumento at lumabag sa mga panuntunan ng Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility.
    Ano ang aral na makukuha sa kasong ito? Dapat maging maingat ang mga abogado sa pagtupad ng kanilang mga tungkulin bilang notaryo publiko at panatilihin ang mataas na pamantayan ng etika.
    Sino si Corazon P. Manansala sa kaso? Siya ang sinasabing attorney-in-fact ni Clarita Rodriguez Magbuhos na dapat sana’y kumatawan sa kanya sa kaso.
    Ano ang responsibilidad ng abogado sa kanyang sekretarya? Ang abogado ay responsable sa mga pagkilos ng kanyang sekretarya, lalo na kung may kinalaman sa mga legal na dokumento.

    Ang kasong ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang integridad at pag-iingat sa propesyon ng abogasya, lalo na sa mga gawaing notarial. Ito ay isang paalala na ang simpleng pagkakamali ay maaaring magdulot ng malaking problema at magresulta sa malubhang parusa.

    Para sa mga katanungan tungkol sa aplikasyon ng desisyong ito sa mga tiyak na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na iniakma sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: ELENA BIETE LEONES VDA. DE MILLER VS. ATTY. ROLANDO B. MIRANDA, A.C. No. 8507, November 10, 2015

  • Huwag Pababayaan ang Pananagutan: Personal na Pagharap sa Notarisasyon, Mahalaga!

    Ang Mahalagang Leksyon: Personal na Pagharap sa Notarisasyon ay Hindi Dapat Baliwalain

    A.C. No. 7350, February 18, 2013

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na lang, pinaghirapan mo ang iyong ari-arian, tapos bigla na lang mawawala dahil sa isang dokumentong notaryado na hindi mo naman pinirmahan sa harap ng isang abogado. Nakakatakot, di ba? Ito mismo ang nangyari sa kaso ni Patrocinio V. Agbulos laban kay Atty. Roseller A. Viray. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, lalo na sa mga abogado at notaryo publiko, kung gaano kahalaga ang personal na pagharap ng isang indibidwal kapag nagpapnotaryo ng dokumento. Sa madaling salita, hindi pwede basta-basta ang notarisasyon. Dapat siguruhin na ang taong pumipirma ay siya talaga at personal na humarap sa notaryo.

    Ang sentro ng kasong ito ay ang Affidavit of Non-Tenancy na pinanotaryo ni Atty. Viray. Ayon kay Mrs. Agbulos, hindi niya kailanman pinirmahan ang affidavit na ito at hindi rin niya personal na hinarap si Atty. Viray para ipanotaryo ito. Dagdag pa niya, ginamit pa ang pekeng affidavit na ito para ilipat ang kanyang ari-arian sa pangalan ni Rolando Dollente. Ang tanong dito: Tama ba ang ginawa ni Atty. Viray na pagnotaryo sa dokumento kahit hindi personal na humarap sa kanya si Mrs. Agbulos?

    KONTEKSTONG LEGAL

    Para maintindihan natin ang bigat ng kasong ito, kailangan nating balikan ang mga batas at patakaran tungkol sa notarisasyon sa Pilipinas. Ang pangunahing batas dito ay ang 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon sa Seksyon 2(b) ng Rule IV nito, malinaw na sinasabi na:

    “(b) A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document –

    (1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and

    (2) is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules.”

    Ibig sabihin, bawal na bawal ang magnotaryo kung hindi personal na humarap ang taong pumipirma sa dokumento. Hindi rin sapat na basta kilala mo lang ang tao. Dapat personal mo siyang kilala o kaya naman ay may sapat na ebidensya ng kanyang pagkatao, ayon sa Seksyon 12 ng Rule II ng parehong patakaran. Ang “competent evidence of identity” ay tumutukoy sa:

    “(a) At least one current identification document issued by an official agency bearing the photograph and signature of the individual; or

    (b) The oath or affirmation of one credible witness not privy to the instrument, document or transaction who is personally known to the notary public and who personally knows the individual, or of two credible witnesses neither of whom is privy to the instrument, document or transaction who each personally knows the individual and shows to the notary public documentary identification.”

    Kaya naman, hindi lang basta ID ang kailangan. Dapat ay kasalukuyang ID na may litrato at pirma mula sa isang ahensya ng gobyerno. O kaya naman, panunumpa ng isang saksing mapagkakatiwalaan na personal na kilala ng notaryo at ng taong nagpapnotaryo. Napakahalaga nito dahil ang notarisasyon ay ginagawang pampublikong dokumento ang isang pribadong kasulatan. Kapag notaryado, mas madali itong tanggapin sa korte bilang ebidensya. Kaya naman, dapat maging maingat at responsable ang mga notaryo publiko.

    PAGSUSURI SA KASO

    Sa kasong Patrocinio v. Viray, umamin si Atty. Viray na pinanotaryo niya nga ang Affidavit of Non-Tenancy kahit hindi personal na humarap sa kanya si Mrs. Agbulos. Depensa niya, naniwala lang siya sa kliyente niyang si Dollente na nagsabing pinirmahan daw ni Mrs. Agbulos ang dokumento at kanya raw ang Community Tax Certificate (CTC) na ipinakita. Pero, lumabas sa imbestigasyon na peke pala ang pirma at hindi rin kay Mrs. Agbulos ang CTC.

    Nagsampa ng reklamo si Mrs. Agbulos sa Office of the Bar Confidant (OBC). Inireklamo niya si Atty. Viray dahil sa paglabag sa Notarial Law. Inirefer naman ng OBC ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) para imbestigahan. Matapos ang pagdinig, nagsumite ang magkabilang panig ng kanilang mga posisyon.

    Sa report ni Commissioner Dennis A. B. Funa ng IBP, nakita niyang napatunayan ngang pinanotaryo ni Atty. Viray ang affidavit nang hindi personal na humarap si Mrs. Agbulos. Hindi rin daw nagtangkang magpaliwanag si Atty. Viray at humingi pa nga raw ng paumanhin. Dahil dito, inirekomenda ni Commissioner Funa na patawan ng parusa si Atty. Viray.

    Sumang-ayon ang IBP Board of Governors sa report ni Commissioner Funa. Sa Resolution No. XVIII-2008-166, sinuspinde nila si Atty. Viray sa practice of law ng isang buwan. Nagmosyon for reconsideration si Atty. Viray pero denied. Binago pa nga ang resolution sa Resolution No. XX-2012-117, kung saan dinagdagan ang parusa. Bukod sa suspensyon sa practice of law, sinuspinde rin si Atty. Viray bilang Notary Public ng anim na buwan.

    Hindi nakuntento ang Korte Suprema sa parusang ito. Binigyang-diin ng Korte Suprema na:

    “To be sure, a notary public should not notarize a document unless the person who signed the same is the very same person who executed and personally appeared before him to attest to the contents and the truth of what are stated therein. Without the appearance of the person who actually executed the document in question, the notary public would be unable to verify the genuineness of the signature of the acknowledging party and to ascertain that the document is the party’s free act or deed.”

    Dagdag pa ng Korte:

    “The Court has repeatedly emphasized in a number of cases the important role a notary public performs… notarization is not an empty, meaningless routinary act but one invested with substantive public interest. The notarization by a notary public converts a private document into a public document, making it admissible in evidence without further proof of its authenticity. A notarized document is, by law, entitled to full faith and credit upon its face. It is for this reason that a notary public must observe with utmost care the basic requirements in the performance of his duties; otherwise, the public’s confidence in the integrity of a notarized document would be undermined.”

    Dahil sa kapabayaan ni Atty. Viray, hindi lang si Mrs. Agbulos ang naapektuhan kundi pati na rin ang integridad ng notarial system. Kaya naman, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Viray ng mas mabigat na parusa.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ano ang ibig sabihin ng desisyong ito para sa atin? Una, para sa mga abogado at notaryo publiko, napakalinaw ng mensahe: Huwag kailanman magnotaryo ng dokumento kung hindi personal na humaharap ang taong pipirma. Hindi sapat ang tiwala sa kliyente o sa kung sino mang nagdala ng dokumento. Dapat siguruhin ang pagkakakilanlan ng taong nagpapnotaryo gamit ang “competent evidence of identity.” Kung hindi susundin ito, hindi lang administratibong kaso ang haharapin, maaari pa itong humantong sa suspensyon o revocation ng lisensya.

    Pangalawa, para sa publiko, dapat tayong maging mapanuri at mapagmatyag. Kapag tayo ay nagpapnotaryo, siguraduhin natin na personal tayong humaharap sa notaryo at magdala ng valid ID. Kung may alinlangan tayo sa proseso, huwag mag-atubiling magtanong o humingi ng payo sa ibang abogado.

    SUSING ARAL

    • Personal na Pagharap, Kailangan: Ang personal na pagharap ng affiant ay hindi opsyon, kundi mandatory requirement sa notarisasyon.
    • Competent Evidence of Identity, Mahalaga: Siguraduhing gumamit ng valid ID o iba pang katanggap-tanggap na paraan para patunayan ang pagkakakilanlan ng nagpapnotaryo.
    • Pananagutan ng Notaryo: Ang notaryo publiko ay may mataas na pananagutan sa publiko. Ang kapabayaan sa tungkulin ay may kaakibat na parusa.
    • Proteksyon sa Publiko: Ang mahigpit na patakaran sa notarisasyon ay para protektahan ang publiko laban sa panloloko at pagpeke ng dokumento.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Ano ang mangyayari kung pinanotaryo ko ang dokumento nang hindi personal na humarap ang affiant?

    Sagot: Maaari kang maharap sa kasong administratibo. Bilang abogado, maaari kang masuspinde o marevoke ang iyong lisensya. Bilang notaryo publiko, maaari kang masuspinde o marevoke ang iyong komisyon.

    Tanong 2: Sapat na ba ang CTC bilang ID para sa notarisasyon?

    Sagot: Hindi. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang CTC ay hindi itinuturing na “competent evidence of identity.” Kailangan ng current ID na may litrato at pirma mula sa ahensya ng gobyerno.

    Tanong 3: Paano kung nagtiwala lang ako sa kliyente ko na nagsabing okay lang na hindi personal na humarap ang affiant?

    Sagot: Hindi ito sapat na depensa. Bilang notaryo, ikaw ang responsable na sumunod sa patakaran. Hindi mo pwedeng iasa lang sa iba ang tungkuling ito.

    Tanong 4: Ano ang dapat kong gawin kung pinilit ako ng kliyente ko na magnotaryo kahit hindi sumusunod sa patakaran?

    Sagot: Dapat kang tumanggi. Mas mahalaga ang sumunod sa batas kaysa maplease ang kliyente. Ipaliwanag mo sa kliyente ang kahalagahan ng personal na pagharap at ang mga patakaran sa notarisasyon.

    Tanong 5: May iba pa bang parusa bukod sa suspensyon?

    Sagot: Oo. Sa ilang kaso, maaaring marevoke ang komisyon bilang notaryo publiko at madisqualify ka pa na makakuha ulit ng komisyon sa loob ng ilang taon. Maaari rin masuspinde ka sa practice of law ng mas matagal pa, depende sa bigat ng paglabag.

    Para sa mas malalim na konsultasyon tungkol sa notarisasyon at iba pang usaping legal, huwag mag-atubiling lumapit sa ASG Law. Kami ay eksperto sa batas at handang tumulong sa iyo. Bisitahin ang aming website dito o sumulat sa amin sa hello@asglawpartners.com.





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Huwag Magpalsipika, Maging Tapat: Responsibilidad ng Abogado sa Notarisasyon at Katotohanan

    Ang Aral Mula sa Kaso: Pananagutan ng Abogado sa Notarisasyon at Katapatan

    A.C. No. 9385, November 11, 2013

    Sa mundo ng batas, ang integridad at katapatan ay pundasyon ng propesyon ng abogado. Ang kasong Agadan vs. Kilaan ay isang paalala na ang mga abogado ay may mataas na tungkulin na panatilihin ang katotohanan at integridad, lalo na sa mga usapin ng notarisasyon. Madalas, ang notarisasyon ay itinuturing lamang na isang pormalidad, ngunit sa mata ng batas, ito ay isang mahalagang proseso na nagpapatunay sa pagiging tunay ng isang dokumento. Kapag ang isang abogado ay nagpabaya o sadyang lumabag sa tungkuling ito, hindi lamang ito nakakasira sa kanyang sariling pangalan, kundi pati na rin sa buong propesyon.

    Ang kasong ito ay nagbubukas ng ating mga mata sa seryosong implikasyon ng pagpapalsipika at kawalan ng katapatan ng isang abogado. Si Atty. Richard Baltazar Kilaan ay naharap sa reklamo dahil sa alegasyon ng pagpapalit ng pangalan sa isang aplikasyon at maling notarisasyon. Ang sentro ng usapin ay kung nilabag ba ni Atty. Kilaan ang kanyang sinumpaang tungkulin bilang abogado at notaryo publiko.

    Ang Batas at ang Tungkulin ng Notaryo Publiko

    Ang notarisasyon ay hindi lamang isang simpleng pirma at selyo. Ayon sa Notarial Law at 2004 Rules on Notarial Practice, ang notaryo publiko ay may mahalagang papel sa pagpapatunay ng mga dokumento. Sila ay binigyan ng kapangyarihan ng estado upang patotohanan ang mga pirma at nilalaman ng mga dokumento, na ginagawa itong katanggap-tanggap sa korte nang walang karagdagang patunay.

    Seksyon 245 ng Notarial Law:

    SEC. 245. Notarial Register. – Every notary public shall keep a register to be known as the notarial register, wherein record shall be made of all his official acts as notary; and he shall supply a certified copy of such record, or any part thereof, to any person applying for it and paying the legal fees [therefore].

    Seksyon 246 ng Notarial Law:

    SEC. 246. Matters to be entered therein. – The notary public shall enter in such register, in chronological order, the nature of each instrument executed, sworn to, or acknowledged before him, the person executing, swearing to, or acknowledging the instrument, the witnesses, if any, to the signature, the date of execution, oath, or acknowledgment of the instrument, the fees collected by him for his services as notary in connection therewith, and, when the instrument is a contract, he shall keep a correct copy thereof as part of his records, and shall likewise enter in said records a brief description of the substance thereof and shall give to each entry a consecutive number, beginning with number one in each calendar year. The notary shall give to each instrument executed, sworn to, or acknowledged before him a number corresponding to the one in his register, and shall also state on the instrument the page or pages of his register on which the same is recorded. No blank line shall be left between entries.

    Malinaw na nakasaad sa batas na ang notaryo publiko ay personal na responsable para sa lahat ng entries sa kanyang notarial register. Hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang responsibilidad na ito sa kanyang sekretarya o ibang empleyado. Ito ay dahil ang notarisasyon ay isang mahalagang gawain na nangangailangan ng pag-iingat at katapatan. Ang pagkakamali o kapabayaan sa pagnotaryo ay maaaring magkaroon ng malaking epekto sa mga partido na sangkot sa dokumento.

    Bukod pa rito, ang Code of Professional Responsibility ay nagtatakda ng mataas na pamantayan ng moralidad at integridad para sa lahat ng abogado. Canon 1, Rule 1.01 ay nagbabawal sa mga abogado na gumawa ng “unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.” Samantala, Canon 10, Rule 10.01 ay nagbabawal sa mga abogado na “do any falsehood, nor consent to the doing of any in Court; nor shall he mislead, or allow the Court to be misled by any artifice.” Ang mga probisyong ito ay nagpapakita na ang katapatan ay hindi lamang inaasahan sa loob ng korte, kundi pati na rin sa lahat ng aspeto ng propesyon ng abogado, kabilang na ang notarisasyon.

    Ang Kwento ng Kaso: Mula Reklamo Hanggang Desisyon ng Korte Suprema

    Nagsimula ang kaso nang maghain ng reklamo ang siyam na indibidwal laban kay Atty. Kilaan sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) Baguio-Benguet Chapter. Inakusahan nila si Atty. Kilaan ng falsification of documents, dishonesty, at deceit dahil sa umano’y pagpapalit ng pangalan sa aplikasyon para sa Certificate of Public Convenience (CPC) at maling notarisasyon.

    Narito ang mga pangunahing punto ng reklamo:

    • Pagpapalit ng Pangalan: Alegasyon na pinalitan ni Atty. Kilaan ang pangalan sa aplikasyon para sa CPC mula Gary Adasing patungong Joseph Batingwed.
    • Maling Dokumento: Pagsusumite umano ni Atty. Kilaan ng mga huwad o kulang na dokumento para sa aplikasyon ni Batingwed.
    • Pekeng Desisyon: Pagpeke umano ni Atty. Kilaan ng desisyon na nagpapatibay sa aplikasyon ni Batingwed.
    • Maling Notarisasyon: Pagnotaryo umano ni Atty. Kilaan ng Verification sa aplikasyon ni Batingwed gamit ang entry sa notarial registry na para sa ibang dokumento (Deed of Sale).

    Itinanggi ni Atty. Kilaan ang lahat ng paratang. Depensa niya na hindi siya sangkot sa paghahanda ng desisyon at ang kanyang sekretarya ang responsable sa pagkakamali sa notarial registry. Sinabi rin niya na hindi niya sinadyang magsinungaling tungkol sa kinaroroonan ni Adasing.

    Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ng IBP Investigating Commissioner na walang sapat na ebidensya upang patunayan ang alegasyon ng pagpapalit ng pangalan sa aplikasyon. Gayunpaman, napatunayan na nagkasala si Atty. Kilaan sa maling notarisasyon at pagsisinungaling sa kanyang pleadings. Inirekomenda ng Investigating Commissioner ang revocation ng notarial commission ni Atty. Kilaan at suspensyon sa practice of law ng dalawang buwan.

    Pinagtibay ng IBP Board of Governors ang rekomendasyon, ngunit binago ang parusa sa pagtanggal ng suspensyon sa practice of law. Nag-apela si Atty. Kilaan sa Korte Suprema.

    Sa desisyon ng Korte Suprema, pinagtibay nito ang finding ng IBP na nagkasala si Atty. Kilaan sa paglabag sa Notarial Law, Lawyer’s Oath, at Code of Professional Responsibility. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang personal na responsibilidad ng notaryo publiko sa kanyang notarial register at hindi katanggap-tanggap ang pagpapasa ng sisi sa sekretarya.

    Ayon sa Korte Suprema:

    From the language of the subsection, it is abundantly clear that the notary public is personally accountable for all entries in his notarial register. Respondents cannot be relieved of responsibility for the violation of the aforesaid sections by passing the buck to their secretaries, a reprehensible practice which to this day persists despite our open condemnation.

    Dagdag pa ng Korte Suprema:

    Canon 1 of the Code of Professional Responsibility requires every lawyer to uphold the Constitution, obey the laws of the land, and promote respect for the law and legal processes. The Notarial Law and the 2004 Rules on Notarial Practice, moreover, require a duly commissioned notary public to make the proper entries in his Notarial Register and to refrain from committing any dereliction or any act which may serve as cause for the revocation of his commission or the imposition of administrative sanctions.

    Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Kilaan ng mga sumusunod na parusa:

    • Revocation ng kanyang notarial commission.
    • Disqualification mula sa pagiging notaryo publiko sa loob ng isang taon.
    • Suspension mula sa practice of law sa loob ng tatlong buwan.
    • Babala na mas mabigat na parusa ang ipapataw sa susunod na paglabag.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Matutunan?

    Ang kasong Agadan vs. Kilaan ay nagbibigay ng mahahalagang aral para sa mga abogado at sa publiko:

    1. Personal na Responsibilidad sa Notarisasyon: Hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang responsibilidad sa kanyang sekretarya o iba pang empleyado. Ang abogado mismo ang dapat masiguro na tama at kumpleto ang entries sa kanyang notarial register.
    2. Katapatan sa Lahat ng Oras: Ang pagsisinungaling, kahit sa pleadings, ay isang seryosong paglabag sa Code of Professional Responsibility at Lawyer’s Oath. Dapat panatilihin ng abogado ang katotohanan sa lahat ng kanyang ginagawa.
    3. Seryosong Paglabag ang Maling Notarisasyon: Hindi dapat maliitin ang gawain ng notarisasyon. Ito ay may malaking epekto sa legalidad at authenticity ng mga dokumento. Ang maling notarisasyon ay maaaring magresulta sa seryosong parusa.
    4. Epekto sa Publiko: Ang kawalan ng integridad ng isang abogado ay nakakasira sa tiwala ng publiko sa propesyon ng abogasya at sa sistema ng hustisya.

    Mahahalagang Aral:

    • Maging Maingat sa Notarisasyon: Suriin at siguruhing tama ang lahat ng entries sa notarial register. Huwag ipagkatiwala ang responsibilidad na ito sa iba nang walang sapat na supervision.
    • Panatilihin ang Katapatan: Maging tapat sa lahat ng pleadings at representations sa korte at sa IBP. Ang katotohanan ang dapat laging manaig.
    • Alamin ang Batas: Pag-aralan at sundin ang Notarial Law at ang 2004 Rules on Notarial Practice. Siguruhing alam ang mga tungkulin at responsibilidad bilang notaryo publiko.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang mangyayari kung mali ang entry sa notarial register ko?
    Sagot: Maaari kang maharap sa administrative case at mapatawan ng parusa tulad ng revocation ng notarial commission at suspensyon mula sa practice of law.

    Tanong 2: Pwede bang sekretarya ko ang mag-fill up ng notarial register?
    Sagot: Hindi. Ikaw bilang notaryo publiko ang personal na responsable para sa accuracy ng notarial register. Pwede siyang tumulong pero dapat ikaw pa rin ang mag-verify at magsiguro na tama ang entries.

    Tanong 3: Ano ang parusa sa maling notarisasyon?
    Sagot: Maaaring revocation ng notarial commission, disqualification mula sa pagiging notaryo, suspensyon mula sa practice of law, at babala.

    Tanong 4: Importante ba talaga ang notarial register?
    Sagot: Oo, napakahalaga. Ito ang opisyal na record ng lahat ng notarial acts mo. Ginagamit ito bilang ebidensya at batayan sa pag-verify ng authenticity ng mga dokumento.

    Tanong 5: Paano kung nagkamali ako sa pleadings ko?
    Sagot: Itama agad. Kung sinadya ang pagsisinungaling, maaari kang maharap sa disciplinary action mula sa IBP at Korte Suprema.

    Kung mayroon kang katanungan tungkol sa ethical responsibility ng mga abogado o notarial law, ang ASG Law ay eksperto sa larangang ito. Huwag mag-atubiling makipag-ugnayan para sa konsultasyon. Maaari ka rin mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Huwag Magpanggap na Notaryo Publiko: Mga Peligro at Parusa

    Huwag Magpanggap na Notaryo Publiko: Mga Peligro at Parusa

    A.C. No. 8384, April 11, 2013

    Ang dokumentong notarisado ay may bigat at awtoridad sa mata ng batas. Ito ay itinuturing na pampublikong dokumento, kaya mas madaling tanggapin bilang ebidensya sa korte. Ngunit paano kung ang dokumento ay notarisado ng isang taong walang kapangyarihan para gawin ito? Ang kaso ni Tenoso v. Echanez ay nagbibigay linaw sa mga panganib at parusa para sa mga abogado na nagpapanggap na notaryo publiko.

    Ang Batas Tungkol sa Notaryo Publiko

    Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay hindi basta-basta. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang isang notaryo publiko ay dapat lisensyado at komisyonado ng korte. Mahalaga ito dahil ang notarisasyon ay nagpapatunay na ang pirma sa dokumento ay tunay at boluntaryo. Kapag ang isang abogado ay nag-notaryo ng dokumento nang walang komisyon, niloloko niya ang publiko at sinisira ang integridad ng sistema ng legal.

    Rule 1.01 ng Code of Professional Responsibility (CPR) ay malinaw: “A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.” Dagdag pa, Rule 10.01 ng CPR ay nagsasaad, “A lawyer shall not do any falsehood, nor consent to the doing of any in Court; nor shall he mislead, or allow the Court to be misled by any artifice.” Ang pagpapanggap na notaryo publiko ay isang paglabag sa mga panuntunang ito dahil ito ay isang anyo ng panlilinlang at kawalan ng katapatan.

    Ang Kwento ng Kaso: Tenoso laban kay Echanez

    Nagsampa ng reklamo si Efigenia Tenoso laban kay Atty. Anselmo Echanez. Ayon kay Tenoso, nagnotaryo umano si Atty. Echanez ng mga dokumento sa Cordon, Isabela, kahit wala siyang komisyon mula sa Regional Trial Court (RTC) ng Santiago City, Isabela. Ipinakita ni Tenoso ang mga dokumento bilang ebidensya, kabilang ang mga listahan ng mga notaryo publiko na komisyonado ng RTC Santiago City kung saan wala ang pangalan ni Atty. Echanez, at sertipikasyon mula sa Judge Cacatian na walang komisyon si Atty. Echanez noong mga panahong iyon.

    Depensa ni Atty. Echanez? Mariin niyang itinanggi ang lahat. Sinabi niyang hindi raw siya kailanman nag-notaryo ng dokumento at pawang kasinungalingan at paninira lamang ang mga paratang. Iminungkahi pa niya na maaaring pineke ang kanyang pirma sa mga dokumento. Ngunit hindi siya nagpakita ng anumang ebidensya para patunayan ang kanyang depensa. Hindi rin siya dumalo sa mandatory conference at hindi nagsumite ng Position Paper.

    Dahil sa kawalan ng depensa ni Atty. Echanez, naniwala ang Investigating Commissioner na nagkasala siya. Inirekomenda na suspendihin siya sa pagsasanay ng abogasya ng anim na buwan at diskwalipikahin sa pagiging notaryo publiko ng dalawang taon. Pinagtibay ito ng IBP Board of Governors, ngunit itinaas ang suspensyon sa isang taon. Umabot ang kaso sa Korte Suprema.

    Sa Korte Suprema, pinagtibay ang desisyon ng IBP Board of Governors ngunit binago ang parusa. Ayon sa Korte Suprema, “Respondent failed to present evidence to rebut complainant’s allegations.” Dahil walang ebidensya si Atty. Echanez, nanindigan ang korte sa mga ebidensya ni Tenoso. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng abogado at notaryo publiko sa sistema ng hustisya.

    “Time and again, this Court emphasizes that the practice of law is imbued with public interest and that ‘a lawyer owes substantial duties not only to his client, but also to his brethren in the profession, to the courts, and to the nation, and takes part in one of the most important functions of the State — the administration of justice — as an officer of the court.’”

    Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Echanez ng mas mabigat na parusa: suspensyon sa pagsasanay ng abogasya ng dalawang taon at diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko ng dalawang taon. Binalaan pa siya na mas mabigat na parusa ang ipapataw kung uulitin niya ang ganitong paglabag.

    Ano ang Leksyon Mula sa Kaso?

    Ang kasong ito ay nagtuturo ng ilang mahahalagang aral, lalo na para sa mga abogado at sa publiko:

    • Para sa mga Abogado: Huwag kailanman mag-notaryo ng dokumento kung walang komisyon. Hindi ito maliit na bagay. Ito ay paglabag sa batas at sa Code of Professional Responsibility. Maaari itong humantong sa suspensyon o diskwalipikasyon mula sa abogasya.
    • Para sa Publiko: Siguraduhing ang notaryo publiko na lumalagda sa inyong dokumento ay may komisyon. Maaaring magtanong o mag-verify sa korte. Ito ay para masiguro na ang inyong dokumento ay may legal na bisa at hindi magiging problema sa hinaharap.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    1. Ano ang mangyayari kung ang dokumento ko ay notarisado ng isang taong walang komisyon?
    Maaaring kwestyunin ang legal na bisa ng dokumento. Hindi ito agad-agad tatanggihan, ngunit maaaring kailanganin pang patunayan sa korte ang pagiging tunay nito. Mas makabubuti na siguraduhing notarisado ito ng isang tunay na notaryo publiko.

    2. Paano ko malalaman kung ang isang notaryo publiko ay may komisyon?
    Maaaring magtanong sa notaryo mismo at humingi ng patunay ng komisyon. Maaari ring mag-verify sa RTC kung saan siya komisyonado.

    3. Ano ang parusa sa isang abogado na nag-notaryo nang walang komisyon?
    Maaaring suspensyon o diskwalipikasyon mula sa abogasya, depende sa bigat ng paglabag at sa desisyon ng Korte Suprema.

    4. Mahalaga ba talaga ang notarisasyon?
    Oo, napakahalaga. Ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, kaya mas madaling gamitin bilang ebidensya at mas pinagkakatiwalaan sa mata ng batas.

    5. Kung ako ay biktima ng isang abogado na nagpanggap na notaryo publiko, ano ang dapat kong gawin?
    Maaaring magsampa ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o direktang sa Korte Suprema. Magtipon ng mga ebidensya tulad ng kopya ng dokumentong notarisado at anumang patunay na walang komisyon ang abogado.

    Naranasan mo ba ang problemang legal na katulad nito? Ang ASG Law ay eksperto sa mga kasong may kinalaman sa ethics ng abogado at notarial practice. Kung kailangan mo ng konsultasyon o legal na representasyon, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Magpadala ng email sa hello@asglawpartners.com o mag-contact dito para sa karagdagang impormasyon.