Tag: Rules on Notarial Practice

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Paglabag sa Tungkulin at Responsibilidad

    Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na hindi sumunod sa mga alituntunin ng notarial practice. Ito ay may malaking epekto sa mga abogado na nagsisilbi ring notaryo publiko, dahil sila ay inaasahang susunod nang mahigpit sa mga patakaran upang mapanatili ang integridad ng mga dokumentong notarisado. Ang hindi paggawa nito ay maaaring magresulta sa pagtanggal ng kanilang notarial commission at pagbabawal na muling maitalaga bilang notaryo publiko.

    Pirma na Hindi Personal: Paglabag ba sa Tungkulin ng Notaryo?

    Ang kasong ito ay tungkol sa reklamong isinampa laban kay Atty. Ricardo R. Amores dahil sa di-umano’y paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility (CPR). Si John Paul Kiener, ang nagreklamo, ay nagsampa ng kaso dahil sa isang Secretary’s Certificate na pinanotaryuhan ni Atty. Amores, kung saan ang pirma ng Corporate Secretary ay tila nakalimbag lamang. Ang pangunahing isyu dito ay kung nilabag ba ni Atty. Amores ang mga patakaran ng notarial practice sa pamamagitan ng pagnotaryo sa isang dokumento nang hindi personal na nakita ang nagpirma at kung hindi niya naisama ang kanyang commission number sa notarial certificate.

    Ang Korte Suprema ay nagbigay-diin na ang notarisasyon ay isang mahalagang gawain na may kinalaman sa interes ng publiko. Dahil dito, ang isang notaryo publiko ay dapat sumunod nang mahigpit sa mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanyang mga tungkulin. Sa kasong ito, si Atty. Amores ay nabigong sundin ang kinakailangan na personal na pagharap ng nagpirma sa dokumento. Ayon sa Rule II, Section 6 ng Rules on Notarial Practice, ang isang jurat, na siyang ginawa ni Atty. Amores, ay nangangailangan na ang isang indibidwal ay personal na humarap sa notaryo publiko, ipakita ang dokumento, kilalanin ng notaryo, pumirma sa harap ng notaryo, at manumpa tungkol sa dokumento.

    Dagdag pa rito, binigyang-diin ng Korte na ang pagpapalagay na ginawa ng notaryo ang kanyang tungkulin ay hindi sapat. Sa kasong ito, nabigo si Atty. Amores na patunayan na personal na humarap sa kanya si Irene Medalla nang pirmahan at ipanotaryo ang Secretary’s Certificate. Ang paggamit ng nakalimbag na pirma ay nagpapahiwatig na hindi personal na naroroon si Medalla. Bukod pa rito, hindi rin naisama ni Atty. Amores ang serial number ng kanyang notarial commission sa notarial certificate, na isa ring paglabag sa mga patakaran.

    Dahil sa mga paglabag na ito, si Atty. Amores ay lumabag din sa Canon 1 ng CPR, na nag-uutos sa bawat abogado na itaguyod ang Konstitusyon, sundin ang mga batas, at itaguyod ang paggalang sa batas at mga legal na proseso, at Rule 1.01, Canon 1 ng CPR, na nagbabawal sa isang abogado na gumawa ng anumang labag sa batas, hindi tapat, imoral, at mapanlinlang na pag-uugali.

    Kaya naman, nagdesisyon ang Korte Suprema na tanggalin ang notarial commission ni Atty. Amores, kung mayroon man, at pagbawalan siyang muling maitalaga bilang Notary Public sa loob ng dalawang (2) taon. Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang sundin nang mahigpit ang mga patakaran ng notarial practice upang mapangalagaan ang integridad ng kanilang tungkulin at ang tiwala ng publiko.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nilabag ba ni Atty. Amores ang mga patakaran ng notarial practice sa pamamagitan ng pagnotaryo sa isang dokumento nang hindi personal na nakita ang nagpirma at kung hindi niya naisama ang kanyang commission number sa notarial certificate.
    Ano ang naging desisyon ng Korte Suprema? Nagdesisyon ang Korte Suprema na si Atty. Amores ay nagkasala sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility. Dahil dito, tinanggal ang kanyang notarial commission at pinagbawalan siyang muling maitalaga bilang Notary Public sa loob ng dalawang taon.
    Bakit mahalaga ang notarisasyon? Ang notarisasyon ay mahalaga dahil ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, na nagpapahintulot na ito ay tanggapin bilang ebidensya nang hindi na kailangan ng karagdagang patunay ng pagiging tunay nito.
    Ano ang jurat? Ang jurat ay isang notarial act kung saan ang isang tao ay personal na humaharap sa notaryo publiko, nagpapakita ng dokumento, nagpapakilala, pumirma sa harap ng notaryo, at nanunumpa tungkol sa dokumento.
    Ano ang epekto ng paggamit ng printed signature sa isang notarial document? Ang paggamit ng printed signature, kung hindi personal na humarap ang nagpirma sa notaryo, ay nagiging paglabag sa mga patakaran ng notarial practice.
    Ano ang dapat gawin ng isang notaryo publiko kapag may pagdududa sa pagpirma ng isang dokumento? Dapat tiyakin ng notaryo publiko na personal na humarap ang nagpirma at hilingin na pirmahan ang dokumento sa kanyang harapan upang matiyak ang pagiging tunay nito.
    Ano ang parusa sa paglabag sa Rules on Notarial Practice? Ang parusa sa paglabag sa Rules on Notarial Practice ay maaaring kabilang ang pagtanggal ng notarial commission at pagbabawal na muling maitalaga bilang Notary Public.
    Maari pa bang gamitin ang Community Tax Certificate bilang identification? Hindi na. Ayon sa Korte Suprema ang CTC ay hindi na itinuturing na competent evidence of identity.

    Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa mga patakaran ng notarial practice. Ang mga abogado na nagsisilbi ring notaryo publiko ay dapat tiyakin na sinusunod nila ang lahat ng kinakailangan upang mapangalagaan ang integridad ng kanilang tungkulin at ang tiwala ng publiko. Failure to uphold that may carry consequences.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: John Paul Kiener vs. Atty. Ricardo R. Amores, A.C. No. 9417, November 18, 2020

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Pagpaparehistro ng mga Dokumento

    Ang desisyon na ito ay nagpapatibay na ang isang notaryo publiko ay may tungkuling tiyakin na ang lahat ng mga dokumentong kanyang pinatutunayan ay naitala sa kanyang notarial register. Ang pagkabigong gawin ito ay maaaring magresulta sa pagtanggal ng kanyang notarial commission, diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko, at suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya. Ang pagtatalaga ng tungkuling ito sa iba ay hindi sapat na dahilan upang maiwasan ang pananagutan. Ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng notaryo publiko sa pagpapanatili ng integridad ng mga dokumentong legal at pagtitiyak ng kanilang pagiging tunay at pagiging maaasahan.

    Paglabag sa Tungkulin: Ang Kwento sa Likod ng mga GIS na Hindi Naitala

    Umiikot ang kaso sa pagkilos ni Atty. John Mark Tamaño, na nagpatunay sa General Information Sheets (GIS) ng United Cadiz Sugarcane Planters Association, Inc. (UCSPAI) sa loob ng limang taon nang hindi naitala ang mga ito sa kanyang notarial register. Lumitaw na ang mga detalye ng notarial na ginamit sa GIS ng UCSPAI ay tumutugma sa iba’t ibang dokumento na naitala ni Atty. Tamaño, na nagpapahiwatig na hindi wastong naiproseso ang GIS. Ang isyu ay kung ang pagkabigong ito naitala ang mga dokumento ay bumubuo ng paglabag sa kanyang mga tungkulin bilang isang notaryo publiko at isang abogado.

    Sa ilalim ng 2004 Rules on Notarial Practice, partikular na sa Section 2, Rule VI, malinaw na nakasaad ang mga detalye na dapat itala ng isang notaryo publiko sa kanyang notarial register para sa bawat notarial act. Kasama rito ang entry number, petsa, uri ng notarial act, titulo o paglalarawan ng dokumento, pangalan at address ng bawat principal, at iba pang mahahalagang detalye. Ang hindi pagtala ng mga ito ay itinuturing na paglabag na maaaring magresulta sa pagbawi ng kanyang komisyon o pagpapataw ng naaangkop na administrative sanctions. Ang patakarang ito ay naglalayong protektahan ang integridad ng mga dokumentong pinatutunayan.

    SECTION 2. Entries in the Notarial Register. –
    (a) For every notarial act, the notary shall record in the notarial register at the time of notarization the following:

    Sa kasong ito, hindi itinanggi ni Atty. Tamaño ang pagpapatunay sa GIS ng UCSPAI, subalit, nabigo siyang itala ang mga ito sa kanyang notarial register. Kinikilala ng Korte Suprema na ang pagpapatunay ay hindi lamang isang karaniwang gawain, bagkus, ito ay may malaking kahalagahan sa interes ng publiko. Ang pagpapatunay ang nagiging daan upang ang isang pribadong dokumento ay maging isang pampublikong dokumento, na maaaring tanggapin bilang ebidensya nang hindi nangangailangan ng karagdagang patunay sa pagiging tunay nito.

    Bilang karagdagan, binigyang-diin ng Korte Suprema na ang pagtatalaga ni Atty. Tamaño ng kanyang notarial function sa kanyang office staff ay isang direktang paglabag din sa Rule 9.01, Canon 9 ng Code of Professional Responsibility (CPR). Nakasaad dito na “Ang abogado ay hindi dapat magtalaga sa sinumang hindi kwalipikadong tao ng pagganap ng anumang gawain na ayon sa batas ay maaari lamang isagawa ng isang miyembro ng Bar sa mabuting katayuan.” Ito ay dahil ang notaryo publiko ang personal na responsable para sa pagtatala ng mga detalye sa notarial register.

    Iginiit ni Atty. Tamaño na nakinabang ang UCSPAI sa ginawang pagpapatunay dahil kinakailangan ng Securities and Exchange Commission (SEC) ang pagsusumite ng mga notarial na GIS. Subalit, hindi ito tinanggap ng Korte Suprema bilang isang katanggap-tanggap na dahilan. Ang pangunahing tungkulin ng isang notaryo publiko ay upang patotohanan ang mga dokumento. Kung hindi naitala ang mga dokumento, nangangahulugan ito na pinapaniwalaang pinatotohanan ang mga dokumento kahit na hindi naman talaga. Kaya naman, dapat sundin ng mga notaryo publiko nang may lubos na pag-iingat at katapatan ang mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanilang mga tungkulin upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa integridad ng mga notarial na gawa.

    Kaugnay nito, ang Korte Suprema ay nagpataw ng mga disciplinary sanction sa mga abogado na nagpabaya sa kanilang mga tungkulin bilang notaryo publiko. Kabilang sa mga parusa ang (1) pagbawi ng notarial commission; (2) diskwalipikasyon sa pagiging komisyonado bilang notaryo publiko; at (3) suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung ang pagkabigo ng isang notaryo publiko na itala ang mga dokumentong pinatutunayan sa kanyang notarial register ay bumubuo ng paglabag sa kanyang mga tungkulin at pananagutan.
    Ano ang ginawang paglabag ni Atty. Tamaño? Nabigo si Atty. Tamaño na itala ang General Information Sheets (GIS) ng UCSPAI sa kanyang notarial register sa loob ng limang taon, at ang mga detalye naitala niya ay tumutugma sa iba’t ibang dokumento.
    Ano ang parusa na ipinataw ng Korte Suprema kay Atty. Tamaño? Si Atty. John Mark Tamaño ay sinuspinde mula sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng isang (1) taon; ang kanyang kasalukuyang notarial commission, kung mayroon man, ay binawi; at siya ay diskwalipikado mula sa muling paghirang bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon.
    Ano ang batayan ng Korte Suprema sa pagpataw ng parusa? Ang paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice at ang Code of Professional Responsibility, partikular na ang pagkabigong itala ang mga dokumento sa notarial register.
    Maaari bang italaga ng notaryo publiko sa iba ang kanyang tungkuling magtala sa notarial register? Hindi, ang notaryo publiko ay personal na responsable para sa pagtatala ng mga detalye sa notarial register. Ang pagtatalaga nito sa iba ay paglabag sa Code of Professional Responsibility.
    Ano ang kahalagahan ng pagtatalaga ng dokumento sa notarial register? Ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, na maaaring tanggapin bilang ebidensya nang hindi nangangailangan ng karagdagang patunay sa pagiging tunay nito.
    Ano ang layunin ng notarial register? Ito ay talaan ng mga opisyal na gawain ng notaryo publiko at nagsisilbing ebidensya ng pagiging tunay at pagiging legal ng mga dokumentong pinatutunayan.
    Ano ang epekto ng pagkabigo ng notaryo publiko na itala ang dokumento sa notarial register? Pinapaniwalaang pinatotohanan ang dokumento kahit na hindi naman talaga, na nagpapahina sa tiwala ng publiko sa integridad ng mga notarial na gawa.
    Bakit mahigpit ang mga patakaran sa notarial practice? Upang mapanatili ang integridad ng mga dokumentong legal at tiyakin ang pagiging tunay at pagiging maaasahan nito.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: RE: ORDER DATED DECEMBER 5, 2017 IN ADM. CASE NO. NP-008-17 (LUIS ALFONSO R. BENEDICTO VS. ATTY. JOHN MARK TAMAÑO), A.C. No. 12274, October 07, 2020

  • Paglabag sa Tungkulin: Ang Pananagutan ng Abogado sa Pagtataksil sa Tiwala ng Kliyente

    Ang kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng integridad at katapatan ng isang abogado. Ipinakita rito na ang isang abogado ay maaaring maparusahan dahil sa pagiging hindi tapat sa kanyang kliyente at paglabag sa mga panuntunan ng notaryo publiko. Ang desisyon ng Korte Suprema ay nagpapatibay sa pananaw na ang mga abogado ay dapat na maging modelo ng integridad at sumunod sa mga batas at panuntunan ng propesyon.

    Abogado, Tinraydor ang Kliyente: Pwede Ba ‘Yan?

    Ang kasong ito ay nagsimula sa reklamo ni Sylvia Rivera laban kay Atty. Bayani Dalangin dahil sa diumano’y pagtataksil sa tiwala at paglabag sa mga panuntunan ng notaryo publiko. Si Rivera ay nauna nang nagkonsulta kay Atty. Dalangin para sa isang kasong sibil. Ngunit kalaunan, natuklasan ni Rivera na si Atty. Dalangin ay nagnotaryo ng isang Deed of Absolute Sale na naglilipat ng pag-aari ng kanyang yumaong asawa sa ibang tao, nang walang pahintulot niya. Dito lumabas ang tanong: Maaari bang parusahan ang isang abogado dahil sa paglabag sa tiwala ng kanyang kliyente at sa mga panuntunan ng notaryo publiko?

    Ayon sa Code of Professional Responsibility, ang bawat abogado ay dapat sumunod sa batas at legal na proseso. Dapat nilang igalang at sundin ang batas, at iwasan ang anumang kilos na labag dito. Dapat ding panatilihin ng abogado ang integridad at dignidad ng propesyon. Dagdag pa rito, ang 2004 Rules on Notarial Practice ay nagtatakda ng mga panuntunan para sa mga notaryo publiko, kabilang ang pagsumite ng mga ulat at pagtanggi sa pag-notaryo ng mga ilegal o imoral na transaksyon.

    Sa kasong ito, napatunayan na si Atty. Dalangin ay nagpakita ng hindi katapatan sa pamamagitan ng pagkunwari na hindi niya kinatawan si Rivera. Ang Korte ay nagbigay-diin na ang pagpapanggap na ito ay hindi kapani-paniwala, lalo na’t si Atty. Dalangin ay naghain pa ng mga mosyon sa korte para kay Rivera. Hindi rin maaaring itanggi ni Atty. Dalangin na si Rivera ay may interes sa lupang pinag-aagawan, dahil siya ay asawa ng yumaong Teofilo. Dahil dito, dapat ay naging maingat si Atty. Dalangin sa pag-notaryo ng Deed of Absolute Sale.

    Ang Korte ay nagbigay-diin na hindi dapat ipinagpatuloy ni Atty. Dalangin ang pag-notaryo ng kasunduan dahil nalalaman niyang may legal na tagapagmana na hindi kasama sa transaksyon. Ang 2004 Rules on Notarial Practice ay malinaw na nagbabawal sa isang notaryo publiko na magsagawa ng isang notarial act kung alam niya o mayroon siyang dahilan upang maniwala na ang notarial act o transaksyon ay labag sa batas o imoral.

    Bukod pa rito, napatunayan na hindi napapanahon na naisumite ni Atty. Dalangin ang kanyang mga ulat bilang notaryo publiko. Ang kanyang pagsumite ng mga sertipikadong kopya ng kanyang notarial register para sa mga taong 2008 at 2009 noong ika-11 ng Oktubre, 2011, ay 43 buwan na lampas sa takdang petsa mula nang siya ay makomisyon bilang notaryo publiko noong ika-6 ng Pebrero, 2008.

    Gayunpaman, walang sapat na ebidensya upang patunayan na pinetsahan ni Atty. Dalangin ang Deed of Absolute Sale. Binigyang-diin ng Korte na ang notarial register ay mayroong pagpapalagay ng regularidad maliban kung mayroong salungat na ebidensya. Sa kasong ito, nagpakita siya ng isang pahina mula sa notarial register na nagpapakita na ang gawa ay naisakatuparan noong ika-28 ng Mayo, 2009, bago ang Affidavit of Self-Adjudication na may petsang ika-14 ng Hunyo, 2009.

    Sa huli, binigyang-diin ng Korte na ang tanging isyu sa mga disciplinary proceedings laban sa mga abogado ay ang kanilang pagiging karapat-dapat na magpatuloy sa pagsasagawa ng abogasya. Ang mga natuklasan ay walang materyal na epekto sa iba pang aksyong hudisyal na maaaring piliin ng mga partido na ihain laban sa bawat isa. Bukod dito, ang mga paglilitis na ito ay hindi nagsasangkot ng paglilitis kundi isang pagsisiyasat lamang sa pag-uugali ng mga abogado. Kaya naman, hindi maaaring talakayin ng Korte ang tanong kung pinagkaitan ba ng Deed of Absolute Sale si Rivera ng kanyang mana na dapat linawin sa isang tamang aksyong sibil.

    Dahil sa mga nabanggit, si Atty. Dalangin ay nagkulang sa mga pamantayan na inaasahan sa isang abogado sa pagtataguyod ng integridad at dignidad ng propesyong legal. Pinagtibay ng Korte ang parusa at ipinataw kay Atty. Dalangin ang agarang pagbawi ng kanyang notarial commission, diskwalipikasyon mula sa pagiging commissioned bilang isang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon, at suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim na buwan.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nilabag ba ni Atty. Dalangin ang Code of Professional Responsibility at Rules on Notarial Practice sa pamamagitan ng pagtataksil sa tiwala ng kanyang kliyente at pag-notaryo ng isang dokumento na nagdudulot ng pinsala sa kanya.
    Ano ang naging desisyon ng Korte Suprema? Napagdesisyunan ng Korte Suprema na si Atty. Dalangin ay nagkasala ng paglabag sa Code of Professional Responsibility at Rules on Notarial Practice. Ipinataw sa kanya ang parusang pagbawi ng kanyang notarial commission, diskwalipikasyon mula sa pagiging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon, at suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim na buwan.
    Ano ang Code of Professional Responsibility? Ito ay isang hanay ng mga panuntunan na gumagabay sa mga abogado sa kanilang propesyonal na pag-uugali. Itinatakda nito ang mga pamantayan ng integridad, katapatan, at kahusayan na dapat sundin ng mga abogado.
    Ano ang Rules on Notarial Practice? Ito ay isang hanay ng mga panuntunan na namamahala sa mga tungkulin at responsibilidad ng mga notaryo publiko. Itinatakda nito ang mga pamamaraan para sa pag-notaryo ng mga dokumento at ang mga kinakailangan para sa pagiging isang notaryo publiko.
    Ano ang parusa sa isang abogado na lumabag sa Code of Professional Responsibility? Ang parusa sa isang abogado na lumabag sa Code of Professional Responsibility ay maaaring mula sa suspensyon, pagbawi ng lisensya, o disbarment, depende sa kalubhaan ng paglabag.
    Ano ang responsibilidad ng isang notaryo publiko? Ang isang notaryo publiko ay may responsibilidad na patotohanan ang pagkakakilanlan ng mga lumagda sa isang dokumento at upang tiyakin na ang dokumento ay nilagdaan nang malaya at kusang-loob. Sila rin ay may tungkuling panatilihin ang isang tumpak na talaan ng mga dokumento na kanilang na-notaryo.
    Pwede bang kumatawan ang abogado sa magkabilang panig? Sa pangkalahatan, hindi maaaring kumatawan ang isang abogado sa magkabilang panig sa isang kaso kung mayroong conflict of interest. Ito ay upang maprotektahan ang tiwala ng kliyente at upang matiyak na ang abogado ay nananatiling walang kinikilingan.
    Ano ang ibig sabihin ng disbarment? Ang disbarment ay ang pag-alis ng isang abogado sa listahan ng mga awtorisadong magsagawa ng abogasya. Ito ay ang pinakamabigat na parusa na maaaring ipataw sa isang abogado.

    Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga abogado na ang kanilang pangunahing tungkulin ay ang paglingkuran ang kanilang mga kliyente nang may katapatan at integridad. Ang paglabag sa tiwala ng kliyente at ang pagsuway sa mga panuntunan ng propesyon ay maaaring magresulta sa malubhang parusa, kabilang ang suspensyon o disbarment.

    Para sa mga katanungan ukol sa pag-aaplay ng desisyong ito sa mga tiyak na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na patnubay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Pinagmulan: Rivera v. Dalangin, A.C. No. 12724, July 28, 2020

  • Kawalan ng Ebidensya: Pagpapawalang-sala sa Abogadong Naakusahan ng Paglabag sa Panuntunan ng Notaryo

    Ang kasong ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang pagpapakita ng sapat at matibay na ebidensya sa mga kasong administratibo laban sa mga abogado. Ipinawalang-sala ng Korte Suprema si Atty. Domingo P. Espina sa reklamong administratibo dahil sa kawalan ng sapat na ebidensya na nagpapatunay na nilabag niya ang 2004 Rules on Notarial Practice. Nilinaw ng Korte na hindi sapat ang mga photocopy ng dokumento para mapatunayang nagkasala ang isang abogado. Kailangan ang orihinal na dokumento o kaya’y sapat na paliwanag kung bakit hindi ito maipakita. Dahil dito, hindi napatunayan ni Lorna C. Basagan na nagkasala si Atty. Espina, kaya’t ibinasura ang kanyang reklamo.

    Kailan ang Pagiging Notaryo ay Hindi Tama? Usapin ng Relasyon at Katibayan

    Umiikot ang kasong ito sa reklamong isinampa ni Lorna C. Basagan laban kay Atty. Domingo P. Espina dahil umano sa paglabag nito sa Section 3(c) ng 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon kay Basagan, nag-notaryo si Atty. Espina ng ilang kontrata kung saan lumagda ang kanyang asawa bilang Mayor ng Libagon, Southern Leyte. Sinasabi sa panuntunan na hindi maaaring mag-notaryo ang isang notaryo publiko kung ang principal ay kanyang asawa o kamag-anak sa ikaapat na antas ng civil degree. Ngunit, nabigo si Basagan na magpakita ng sapat na ebidensya upang mapatunayan ang kanyang alegasyon.

    Ang pangunahing isyu sa kasong ito ay kung napatunayan ba ni Basagan na nilabag ni Atty. Espina ang panuntunan ng notarial practice. Upang mapatunayan ang paglabag, kinailangan ni Basagan na magpakita ng matibay na ebidensya, partikular na ang mga orihinal na dokumento ng kontrata. Ngunit, ang iprinisenta lamang niya ay mga photocopy ng Subsidiary Loan Agreement, Contract for Consultancy Services, at Project Agreement. Base sa Best Evidence Rule, kailangan ang orihinal na dokumento kapag ang pinag-uusapan ay ang nilalaman nito.

    Hindi sapat ang mga photocopy dahil maaaring magkaroon ng pagkakamali sa pagkopya at hindi ito kasing katiwalaan ng orihinal. The original document is the best evidence of the contents thereof. A photocopy must be disregarded, for it is unworthy of any probative value and inadmissible in evidence, ayon sa Korte Suprema. Maliban sa mga photocopy, nagpakita rin si Basagan ng Affidavit ni Tito E. Calooy, Jr., ngunit ang ikalawang pahina nito ay photocopy rin at hindi orihinal ang pirma.

    Binigyang-diin ng Korte Suprema na kahit hindi katulad ng isang criminal prosecution ang disbarment proceeding, kailangan pa rin sundin ang Best Evidence Rule pagdating sa mga dokumentong ebidensya. Ayon sa Section 3, Rule 130 ng Rules of Court, kailangan ang orihinal na dokumento maliban kung nawala, nasira, nasa kustodiya ng kalaban, o public record. Sa kasong ito, hindi naipakita ni Basagan ang orihinal na dokumento o paliwanag kung bakit hindi ito maipakita. Dagdag pa rito, ang Affidavit ni Dolores Cahucom ay hindi sapat dahil hindi niya ipinaliwanag kung paano niya nalaman na si Atty. Espina ang nag-notaryo ng mga dokumento.

    Kaya naman, nagdesisyon ang Korte Suprema na walang sapat na ebidensya upang mapatunayang nagkasala si Atty. Espina. Hindi napatunayan ni Basagan na nilabag ni Atty. Espina ang 2004 Rules on Notarial Practice. Binigyang-diin ng Korte na ang isang abogado ay may presumption of innocence hangga’t hindi napapatunayang nagkasala at bilang isang opisyal ng korte, inaasahang ginagawa niya ang kanyang tungkulin ayon sa kanyang panunumpa. Dahil dito, ibinasura ng Korte Suprema ang reklamong disbarment laban kay Atty. Espina.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung napatunayan ba na nilabag ni Atty. Espina ang 2004 Rules on Notarial Practice sa pamamagitan ng pagno-notaryo ng mga dokumento kung saan lumagda ang kanyang asawa.
    Bakit ibinasura ang reklamo laban kay Atty. Espina? Dahil hindi nakapagpakita si Basagan ng sapat at matibay na ebidensya, partikular na ang mga orihinal na dokumento, upang mapatunayan ang kanyang alegasyon.
    Ano ang Best Evidence Rule? Sinasabi nito na kailangan ang orihinal na dokumento kapag ang pinag-uusapan ay ang nilalaman nito. Ang mga photocopy ay hindi sapat maliban kung may sapat na paliwanag kung bakit hindi maipakita ang orihinal.
    Ano ang presumption of innocence? Ito ay ang karapatan ng isang akusado na ituring na walang sala hangga’t hindi napapatunayang nagkasala.
    Ano ang Section 3(c) ng 2004 Rules on Notarial Practice? Ipinagbabawal nito sa isang notaryo publiko na mag-notaryo ng dokumento kung ang principal ay kanyang asawa o kamag-anak sa ikaapat na antas ng civil degree.
    Ano ang kahalagahan ng Affidavit ni Dolores Cahucom sa kaso? Bagamat may Affidavit si Cahucom na nakadirekta siya kay Atty. Espina ang notarya nang nasabing mga kontrata, nagkaroon din ng kahinaan rito sapagkat nagbigay lamang si Cahucom ng pangkalahatang pahayag tungkol rito, kailangan malaman ang mga partikular na detalye nito.
    Ano ang naging epekto ng Bagyong Yolanda sa kaso? Nagpaliwanag si Basagan na nasira ang mga record ng kanyang kaso dahil sa Bagyong Yolanda. Dahil dito, mas lalong naging mahirap para sa kanya na magpakita ng sapat na ebidensya.
    Bakit mahalaga ang orihinal na dokumento sa mga kasong administratibo laban sa abogado? Dahil dito naiiwasan ang mga pagkakamali sa pagkopya at mas nagiging katiwa-tiwala ang ebidensya. Kung walang orihinal, mahirap mapatunayan ang nilalaman ng dokumento.

    Ang kasong ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang sapat at matibay na ebidensya sa pagpapatunay ng alegasyon sa isang kaso. Kung walang sapat na ebidensya, hindi mapapatunayan ang paglabag at mananaig ang presumption of innocence.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: LORNA C. BASAGAN, COMPLAINANT, VS. ATTY. DOMINGO P. ESPINA, RESPONDENT., G.R. No. 66877, July 08, 2020

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapatotoo ng Dokumento ng Kamag-anak: Isang Pag-aaral

    Sa kasong ito, pinagdesisyunan ng Korte Suprema na kahit na ang isang notaryo publiko ay lumabag sa mga tuntunin sa notarial practice sa pamamagitan ng pagpapatotoo ng dokumento ng kanyang ina, siya ay pinagsabihan lamang dahil sa mga mitigating circumstances. Kabilang dito ang kawalan ng masamang intensyon, pag-amin sa pagkakamali, kawalan ng pinsala sa ibang partido, at ang pagiging baguhang abogado ng notaryo. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagiging maingat sa tungkulin ng notaryo publiko at ang mga posibleng kahihinatnan ng paglabag sa mga ito, ngunit nagpapakita rin ng konsiderasyon sa mga pagkakataon sa bawat kaso.

    Ang Kasunduan ng Pagpapa-upa sa Pamilya: May Paglabag Ba sa Tungkulin ang Notaryo?

    Nagsampa ng reklamo si Ian B. Caronongan laban kay Atty. Jairo M. Ladera dahil sa paglabag umano sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon kay Caronongan, pinatotohanan ni Atty. Ladera ang isang kontrata ng pag-upa kung saan ang kanyang ina, si Teresita M. Ladera, ang umupa sa Peoples Bank of Caraga, Inc. Dagdag pa rito, sinabi ni Caronongan na ang kontrata ay hindi kumpleto dahil wala itong lagda ng kinatawan ng bangko. Dahil dito, inakusahan niya si Atty. Ladera ng paglabag sa mga patakaran dahil pinatotohanan nito ang dokumento ng kanyang sariling ina.

    Ayon sa Section 3(c), Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice, hindi maaaring magpatotoo ang isang notaryo publiko sa isang dokumento kung ang principal ay kamag-anak niya sa ikaapat na antas ng civil degree ng affinity o consanguinity. Malinaw na nilabag ni Atty. Ladera ang panuntunang ito nang patotohanan niya ang kontrata na nilagdaan ng kanyang ina. Bukod pa rito, kinakailangan ng batas na ang mga taong lumagda sa dokumento ay personal na humarap sa notaryo publiko upang patotohanan ang nilalaman nito.

    Gayunpaman, sa depensa ni Atty. Ladera, sinabi niya na baguhan pa lamang siyang abogado nang patotohanan niya ang dokumento at wala siyang intensyong manakit. Dagdag pa niya, walang nasaktan o napinsala dahil sa kanyang ginawa dahil hindi naman tinanggap ng bangko ang kontrata. Sinabi rin niya na hindi kumpleto ang dokumento dahil tanging ang kanyang ina lamang ang lumagda rito, at hindi niya sinabi na humarap sa kanya si Wilma, ang kinatawan ng bangko, at lumagda sa kontrata sa kanyang harapan.

    Inirekomenda ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na suspindihin si Atty. Ladera bilang notaryo publiko ng tatlong buwan. Ngunit, sinabi ng Korte Suprema na bagamat lumabag si Atty. Ladera sa mga patakaran, may mga mitigating circumstances na dapat isaalang-alang. Una, walang ebidensya na nagpapakita ng masamang intensyon sa panig ni Atty. Ladera. Pangalawa, inamin niya ang kanyang pagkakamali. Pangatlo, walang napinsala sa kanyang ginawa. At pang-apat, baguhan pa lamang siyang abogado nang ginawa niya ito.

    Dahil dito, pinagsabihan lamang ng Korte Suprema si Atty. Ladera. Ipinaalala ng Korte Suprema na ang pagiging notaryo publiko ay isang responsibilidad na may kaakibat na tungkulin sa publiko. Kailangang maging maingat at responsable ang isang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin. Ang paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice ay maaaring magresulta sa suspensyon o pagtanggal bilang notaryo publiko.

    Mahalaga ring tandaan na hindi porke’t pinagsabihan lamang si Atty. Ladera ay nangangahulugan na balewala ang kanyang ginawa. Ang paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice ay isang seryosong bagay na maaaring magdulot ng malaking pinsala sa ibang tao. Kaya naman, dapat maging aral ito sa lahat ng notaryo publiko na maging maingat at responsable sa pagtupad ng kanilang tungkulin.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung dapat bang managot si Atty. Ladera sa pagpapatotoo ng dokumento ng kanyang ina, na isang paglabag sa Rules on Notarial Practice.
    Ano ang naging desisyon ng Korte Suprema? Pinagsabihan ng Korte Suprema si Atty. Ladera sa kanyang pagkakamali, ngunit hindi siya sinuspinde bilang notaryo publiko dahil sa mga mitigating circumstances.
    Ano ang mga mitigating circumstances sa kaso? Walang masamang intensyon, pag-amin sa pagkakamali, walang napinsala, at baguhang abogado.
    Ano ang sinasabi ng Rules on Notarial Practice tungkol sa pagpapatotoo ng dokumento ng kamag-anak? Hindi maaaring magpatotoo ang isang notaryo publiko sa isang dokumento kung ang principal ay kamag-anak niya sa ikaapat na antas ng civil degree ng affinity o consanguinity.
    Ano ang kahalagahan ng pagiging notaryo publiko? Ang pagiging notaryo publiko ay isang responsibilidad na may kaakibat na tungkulin sa publiko. Kailangang maging maingat at responsable ang isang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin.
    Ano ang maaaring mangyari kung lumabag ang isang notaryo publiko sa mga panuntunan ng notarial practice? Ang paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice ay maaaring magresulta sa suspensyon o pagtanggal bilang notaryo publiko.
    Bakit pinagsabihan lamang si Atty. Ladera sa kanyang pagkakamali? Dahil sa mga mitigating circumstances na nakita ng Korte Suprema sa kanyang kaso.
    Ano ang dapat matutunan ng mga notaryo publiko mula sa kasong ito? Dapat maging maingat at responsable ang mga notaryo publiko sa pagtupad ng kanilang tungkulin. Mahalaga rin na alam nila ang mga panuntunan ng notarial practice upang maiwasan ang paglabag sa mga ito.

    Ang kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng pag-unawa sa mga tungkulin at responsibilidad ng isang notaryo publiko. Bagamat may mga pagkakataong maaaring magkaroon ng mitigating circumstances, mahalaga pa rin na maging maingat at responsable sa pagtupad ng tungkulin bilang notaryo publiko upang mapangalagaan ang integridad ng proseso ng notarisasyon.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: Caronongan vs. Ladera, A.C. No. 10252, December 11, 2019

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Paglabag sa Tungkulin at Responsibilidad

    Ang kasong ito ay tumatalakay sa pananagutan ng isang notaryo publiko na lumabag sa mga alituntunin ng notarial practice at Code of Professional Responsibility. Ipinahayag ng Korte Suprema na si Atty. Alma Uy-Lampasa ay nagkasala sa paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice dahil sa pag-notaryo ng mga dokumento na hindi kumpleto at hindi napatunayan ang pagkakakilanlan ng mga nagpirma. Dahil dito, sinuspinde siya sa pagsasagawa ng abogasya, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan na maging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon. Ang desisyon na ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagiging maingat at tapat ng mga notaryo publiko sa pagtupad ng kanilang tungkulin.

    Pagpirma sa Kasunduan Kahit Wala ang Nagpirma: Obligasyon ng Notaryo, Binalewala?

    Ang kasong ito ay nagsimula sa reklamo ni Rolando T. Ko laban kay Atty. Alma Uy-Lampasa dahil sa diumano’y paglabag sa Code of Professional Responsibility for Lawyers (CPR). Ayon kay Ko, nag-notaryo si Atty. Uy-Lampasa ng dalawang deeds of sale sa pagitan ni Jerry Uy at mga tagapagmana ni Pablo Sultan kahit alam niyang peke ang mga dokumento. Bukod pa rito, sinampahan din umano ni Atty. Uy-Lampasa, bilang abogado ni Jerry, ng malisyosong kasong Estafa laban sa anak ni Ko at sa mga tagapagmana ni Sultan. Dagdag pa rito, naghain din umano si Atty. Uy-Lampasa ng mga pleadings sa korte na walang Mandatory Continuing Legal Education (MCLE) compliance number.

    Sa kanyang depensa, sinabi ni Atty. Uy-Lampasa na wala siyang nilabag sa CPR. Aniya, ang isyu kung peke ang deeds of sale ay nasa korte na. Iginiit din niyang ang pagtukoy kung malicious ang kasong estafa ay sakop ng hurisdiksyon ng City Prosecutor’s Office. Tungkol naman sa MCLE, sinabi niyang exempted siya dahil dating hukom siya at inaayos na niya ang kanyang compliance para sa kasalukuyang compliance period.

    Sinuri ng Korte Suprema ang mga argumento at ebidensya. Natuklasan nito na kahit hindi nagkulang si Atty. Uy-Lampasa sa MCLE requirements, nagkasala siya sa paglabag sa Rules on Notarial Practice. Nabigo siyang maging maingat sa pagtupad ng kanyang mga tungkulin bilang notaryo publiko, na kinakailangan upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa sistema ng notarial.

    Partikular dito ang pag-notaryo niya sa dalawang Deeds of Absolute Sale na pareho ang property at halos pareho rin ang mga partido. Sa isa sa mga deed, lumalabas na hindi lahat ng nagbenta ay pumirma sa dokumento kahit nakalagay na personal silang humarap sa notaryo. Sa isa pang deed, iba naman ang mga pangalan ng nagbenta. Bukod pa rito, Community Tax Certificate (CTC) ang ginamit na identification, na hindi sapat ayon sa Notarial Rules dahil walang larawan at pirma.

    Hindi kinatigan ng Korte ang argumentong exempted si Atty. Uy-Lampasa sa MCLE requirements dahil nakapag-comply naman siya bago pa mag-expire ang compliance period. Gayunpaman, hindi ito nangangahulugan na ligtas na siya sa pananagutan. Pinunto ng Korte na mali ang ginawa ni Atty. Uy-Lampasa na pag-notaryo ng deeds of sale sa kabila ng mga depekto nito. Ayon sa Section 6 ng Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice:

    SEC. 6. Improper Instruments or Documents. — A notary public shall not notarize:

    (a)
    a blank or incomplete instrument or document; or
    (b)
    an instrument or document without appropriate notarial certification.

    Dagdag pa rito, may ilang nagbenta sa deeds na nagsabing hindi sila pumirma sa dokumento. Sinabi pa nila na hindi sila humarap sa notaryo nang araw na iyon. Nilabag din ni Atty. Uy-Lampasa ang Rule IV, Section 2 ng Rules on Notarial Practice na nagsasaad na dapat personal na humarap sa notaryo ang mga taong pumirma sa dokumento. Kung kaya’t:

    SEC. 2. Prohibitions. — xxx

    xxxx
    (b)
    A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document —
    (1)
    is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and
    (2)
    is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules. (Emphasis and underscoring supplied)

    Sa paglagda ni Atty. Uy-Lampasa sa deeds of sale, ipinahayag niya sa publiko na personal na humarap sa kanya ang mga partido at pinatunayan ang katotohanan ng nilalaman nito. Dahil dito, hindi lamang niya sinayang ang karapatan ng mga partido kundi pinababa rin niya ang integridad ng notaryo publiko at ang pag-andar ng notarisasyon. Para sa paglabag sa Notarial Rules, nilabag din ni Atty. Uy-Lampasa ang Canon 1 ng CPR na nag-uutos sa lahat ng abogado na itaguyod ang Konstitusyon, sumunod sa mga batas, at itaguyod ang paggalang sa batas at mga proseso ng batas. Nilabag din niya ang Rule 1.01 ng CPR na nagbabawal sa isang abogado na magsagawa ng anumang ilegal, hindi tapat, imoral, at mapanlinlang na pag-uugali.

    Dahil dito, sinang-ayunan ng Korte Suprema ang parusang ipinataw ng IBP Board: sinuspinde siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim na buwan, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan na maging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon. Ang pasyang ito ay nagsisilbing babala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang mga tungkulin nang may integridad at pagsunod sa batas.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nilabag ni Atty. Alma Uy-Lampasa ang Rules on Notarial Practice at ang Code of Professional Responsibility dahil sa pag-notaryo niya ng mga dokumento na may depekto.
    Ano ang mga depekto sa mga dokumentong ni-notaryo ni Atty. Uy-Lampasa? Kabilang sa mga depekto ang hindi kumpletong pirma, hindi sapat na pagkakakilanlan ng mga nagpirma (CTC ang ginamit), at hindi personal na pagharap ng mga nagpirma sa notaryo.
    Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Uy-Lampasa? Sinuspinde siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim na buwan, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan na maging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.
    Bakit sinuspinde si Atty. Uy-Lampasa sa pagsasagawa ng abogasya? Dahil sa paglabag niya sa Rules on Notarial Practice at sa Canon 1 at Rule 1.01 ng Code of Professional Responsibility.
    Ano ang kahalagahan ng kasong ito? Ang kasong ito ay nagpapaalala sa mga notaryo publiko na dapat nilang gampanan ang kanilang tungkulin nang may integridad, pagsunod sa batas, at pag-iingat.
    Ano ang responsibilidad ng notaryo publiko sa pag-notaryo ng isang dokumento? Dapat tiyakin ng notaryo publiko na personal na humarap sa kanya ang mga nagpirma, napatunayan ang kanilang pagkakakilanlan, at kusang-loob nilang nilagdaan ang dokumento.
    Ano ang dapat gawin kung may pagdududa sa pagiging legal ng isang dokumento? Dapat kumonsulta sa isang abogado upang matiyak ang legalidad ng dokumento at upang maprotektahan ang iyong mga karapatan.
    Maaari bang gamitin ang Community Tax Certificate (CTC) bilang sapat na pagkakakilanlan? Hindi, dahil ayon sa mga panuntunan ng notarial, hindi sapat ang Community Tax Certificate dahil wala itong larawan at pirma ng taong nagpapakilala.

    Sa kabuuan, ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa mataas na pamantayan ng integridad at responsibilidad na hinihingi sa mga abogado, lalo na sa mga nagsisilbing notaryo publiko. Ang kanilang tungkulin ay hindi lamang pagpapatibay sa mga dokumento, kundi pati na rin ang pagtiyak na ang mga ito ay ginawa nang naaayon sa batas at may kaalaman at kusang-loob ng mga partido. Ang kapabayaan sa tungkuling ito ay maaaring magresulta sa seryosong mga parusa, gaya ng ipinakita sa kaso ni Atty. Uy-Lampasa.

    Para sa mga katanungan hinggil sa pag-apply ng ruling na ito sa mga tiyak na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para sa layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na angkop sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: Rolando T. Ko vs. Atty. Alma Uy-Lampasa, A.C. No. 11584, March 06, 2019

  • Huwag Mag-Notaryo Kung Wala ang Taong Dapat Magpirma: Pananagutan ng isang Notaryo Publiko

    Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may pananagutan kung napatunayang nag-notaryo siya ng isang dokumento kahit wala ang taong dapat pumirma. Idiniin ng Korte na dapat tiyakin ng notaryo na ang lahat ng mga lumagda ay personal na humarap sa kanya at nagpakilala. Ang paglabag dito ay maaaring magresulta sa suspensyon, pagbawi ng notarial commission, at pagbabawal sa pagiging notaryo publiko.

    Paglabag sa Tungkulin: Ang Notaryo Publiko at ang Saksi na Wala

    Ang kasong ito ay tungkol sa reklamong isinampa ni Jean Marie S. Boers laban kay Atty. Romeo Calubaquib dahil sa paglabag umano nito sa Rules on Notarial Practice. Ayon kay Boers, hindi niya posibleng napirmahan ang isang Deed of Sale noong 1991 dahil siya ay nasa Canada noong panahong iyon. Ito ay pinatunayan niya sa pamamagitan ng kanyang pasaporte at visa. Dagdag pa niya, ang Deed of Sale ay hindi rin lumalabas sa notarial file ni Calubaquib sa National Archives.

    Depensa naman ni Calubaquib, pinirmahan daw ni Boers ang Deed of Sale. Nagharap pa siya ng affidavit mula sa mga kamag-anak ni Boers. Subalit, lumabas sa affidavit na ito na hindi na nga sa Pilipinas si Boers nang ipa-notaryo ang dokumento. Dito nagpasya ang Integrated Bar of the Philippines (IBP) na sang-ayunan ang rekomendasyon na patawan ng disciplinary action si Calubaquib.

    Pinagtibay ng Korte Suprema ang desisyon ng IBP. Ayon sa Korte, malinaw na nilabag ni Calubaquib ang Rules on Notarial Practice. Ang isang notaryo publiko ay dapat tiyakin na ang taong nagpapakilala ay personal na humaharap sa kanya. Nakasaad ito sa Rule II, Section 1 ng Rules on Notarial Practice:

    Sec. 1. Acknowledgment. — “Acknowledgment” refers to an act in which an individual on a single occasion:

    (a)
    appears in person before the notary public and presents an integrally complete instrument or document;

    (b)
    is attested to be personally known to the notary public or identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules; and

    (c)
    represents to the notary public that the signature on the instrument or document was voluntarily affixed by him for the purposes stated in the instrument or document, declares that he has executed the instrument or document as his free and voluntary act and deed, and, if he acts in a particular representative capacity, that he has the authority to sign in that capacity.

    Dagdag pa rito, nilabag din ni Calubaquib ang panuntunan tungkol sa pagtatala ng mga dokumento sa notarial register. Ayon sa Rule VI, Section 1, dapat magtago ang isang notaryo publiko ng notarial register. Ito ay mahalaga dahil ito ay talaan ng kanyang mga opisyal na gawain. Sa kasong ito, hindi naitala ni Calubaquib ang Deed of Sale sa kanyang notarial register.

    Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Calubaquib ng suspensyon sa pagsasagawa ng abogasya ng dalawang taon. Bukod pa rito, binawi ang kanyang notarial commission at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung nilabag ba ni Atty. Calubaquib ang Rules on Notarial Practice nang notaryuhan niya ang Deed of Sale kahit wala si Boers sa Pilipinas.
    Ano ang sinasabi ng Rules on Notarial Practice tungkol sa pagharap ng mga lumagda? Dapat personal na humarap ang mga lumagda sa notaryo publiko upang matiyak na sila nga ang pumirma at kusang-loob nilang ginawa ito.
    Ano ang kahalagahan ng notarial register? Ang notarial register ay talaan ng mga opisyal na gawain ng notaryo publiko at mahalaga upang mapatunayan kung talagang na-notaryuhan ang isang dokumento.
    Ano ang naging parusa kay Atty. Calubaquib? Si Atty. Calubaquib ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya ng dalawang taon, binawi ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay.
    Bakit mas mabigat ang parusa kay Atty. Calubaquib? Dahil hindi ito ang unang pagkakataon na siya ay nasangkot sa paglabag sa Rules on Notarial Practice.
    Ano ang epekto ng paglabag sa Rules on Notarial Practice? Maaaring mapawalang-bisa ang isang dokumento kung napatunayang hindi ito na-notaryuhan nang maayos.
    Sino ang dapat managot kung ang notaryo publiko ay lumabag sa tungkulin? Ang notaryo publiko ang mananagot sa paglabag sa Rules on Notarial Practice.
    Ano ang layunin ng Rules on Notarial Practice? Upang protektahan ang publiko at tiyakin na ang mga dokumentong na-notaryuhan ay may bisa at integridad.

    Mahalagang tandaan na ang mga notaryo publiko ay may malaking responsibilidad sa pagpapatunay ng mga dokumento. Dapat nilang sundin ang Rules on Notarial Practice upang maiwasan ang anumang paglabag at maprotektahan ang interes ng publiko.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: JEAN MARIE S. BOERS VS. ATTY. ROMEO CALUBAQUIB, G.R No. 63269, August 1, 2017

  • Paglabag sa Tungkulin: Ang Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapatotoo ng mga Dokumento

    Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na si Atty. Ramoncito B. Baylosis dahil sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Napag-alaman na pinatotohanan niya ang isang petisyon para sa pagpapawalang-bisa ng kasal kahit wala ang naghain ng petisyon sa harap niya. Dahil dito, pinatawan siya ng parusang permanenteng pagbabawal na maging notaryo publiko. Ang desisyong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang kanilang pananagutan sa publiko.

    Ang Notaryo at ang Absenteng Partido: Pagpapatotoo Ba’y Katanggap-tanggap?

    Nagsimula ang kasong ito sa reklamong inihain ni Susan Loberes-Pintal laban kay Atty. Ramoncito B. Baylosis dahil sa umano’y paglabag nito sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon kay Loberes-Pintal, nagkasala si Atty. Baylosis ng perjury, falsification of public documents, at paggamit ng mga pekeng dokumento. Ito ay dahil pinatotohanan ni Atty. Baylosis ang petisyon para sa pagpapawalang-bisa ng kasal ni Roldan C. Pintal, na asawa ni Susan, kahit na hindi ito personal na humarap sa kanya nang araw na pinatotohanan ang dokumento. Bukod pa rito, nakasaad din sa petisyon na residente ng Caloocan City si Roldan, ngunit hindi ito totoo.

    Sa kanyang depensa, sinabi ni Atty. Baylosis na personal niyang kinausap si Roldan at binigyan siya nito ng mga dokumento, kasama na ang sertipikasyon na residente siya ng Caloocan City. Iginiit din niya na personal na humarap si Roldan sa kanya para patotohanan ang petisyon. Ngunit, pinabulaanan ito ng sertipikasyon mula sa Bureau of Immigration na nagpapakitang nasa labas ng bansa si Roldan noong araw na pinatotohanan ang petisyon. Dahil dito, nakita ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na nagkasala si Atty. Baylosis at inirekomenda ang pagtanggal ng kanyang notarial commission at diskwalipikasyon sa loob ng dalawang taon.

    Sumang-ayon ang Korte Suprema sa IBP, ngunit binago ang parusa. Ayon sa Korte, malinaw na nagpabaya si Atty. Baylosis sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Nilabag niya ang Rule IV, Section 2(b) ng 2004 Rules on Notarial Practice, na nagsasaad na hindi dapat magsagawa ng notarial act kung ang lumagda sa dokumento ay wala sa presensya ng notaryo at hindi personal na kilala o nakilala sa pamamagitan ng sapat na ebidensya ng pagkakakilanlan. Ito ay isang malinaw na paglabag sa kanyang tungkulin bilang isang tagapagpatotoo ng mga dokumento.

    Hindi lamang ang Rule on Notarial Practice ang nilabag ni Atty. Baylosis. Nilabag din niya ang Code of Professional Responsibility, na nagbabawal sa isang abogado na gumawa ng anumang unlawful, dishonest, immoral, o deceitful conduct. Sa pamamagitan ng paglalagay ng kanyang lagda at notarial seal sa dokumento, pinatunayan niya na personal na humarap si Roldan sa kanya at pinatotohanan ang mga nilalaman nito. Ngunit, hindi ito ang katotohanan, at ang kanyang ginawa ay maaaring magdulot ng malaking pinsala.

    Mahalagang tandaan na ang isang abogadong itinalaga bilang notaryo publiko ay may tungkuling gampanan ang kanyang mga tungkulin nang may katapatan. Ang tungkuling ito ay mahalaga sa publiko at dapat gampanan nang may pag-iingat. Kung hindi, mawawala ang tiwala ng publiko sa integridad ng mga dokumento. Sa kasong Gonzales v. Atty. Ramos, sinabi ng Korte Suprema na ang notarisasyon ay hindi lamang isang simpleng gawain. Ito ay may malaking kahalagahan sa publiko dahil ginagawa nitong public document ang isang pribadong dokumento.

    Dahil sa paglabag na ito, nagdesisyon ang Korte Suprema na dapat permanenteng tanggalan ng karapatang maging notaryo publiko si Atty. Baylosis. Binigyang-diin din ng Korte na hindi hadlang ang pag-urong ng reklamo ng complainant para itigil ang administrative proceeding. Ang mahalaga ay kung napatunayan ang mga alegasyon ng misconduct. Sa kasong Bautista v. Bernabe, sinabi ng Korte na ang kaso ng suspensyon o disbarment ay maaaring magpatuloy kahit walang interes ang complainant. Ang layunin ng disciplinary proceedings ay para sa kapakanan ng publiko at upang protektahan ang mga korte sa mga taong hindi karapat-dapat na magpraktis ng abogasya.

    Kaya naman, idineklara ng Korte Suprema na si Atty. Ramoncito B. Baylosis ay nagkasala sa paglabag sa Rule on Notarial Practice at Rule 1.01 at Canon 1 ng Code of Professional Responsibility. Bilang parusa, siya ay permanenteng pinagbawalan na maging Notary Public at binigyan ng mahigpit na babala na kung uulitin niya ang pareho o katulad na pag-uugali sa hinaharap, mas mabigat na parusa ang ipapataw sa kanya.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nagkasala ba si Atty. Baylosis sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice nang pinatotohanan niya ang petisyon kahit wala ang naghain nito sa kanyang harapan.
    Ano ang parusa kay Atty. Baylosis? Dahil sa kanyang paglabag, pinatawan siya ng parusang permanenteng pagbabawal na maging notaryo publiko.
    Bakit mahalaga ang tungkulin ng notaryo publiko? Ang notaryo publiko ay may mahalagang tungkulin sa pagpapatotoo ng mga dokumento, at ang kanilang integridad ay mahalaga upang mapanatili ang tiwala ng publiko.
    Ano ang Rule IV, Section 2(b) ng 2004 Rules on Notarial Practice? Ipinagbabawal nito ang isang notaryo na magsagawa ng notarial act kung ang lumagda sa dokumento ay wala sa presensya ng notaryo at hindi personal na kilala o nakilala sa pamamagitan ng sapat na ebidensya ng pagkakakilanlan.
    Ano ang Code of Professional Responsibility? Ito ang code of ethics na sinusunod ng lahat ng abugado at legal professional, ginagabayan nito ang mga abogado sa kanilang mga responsibilidad sa batas at sa publiko.
    Nakaapekto ba ang pag-urong ng reklamo ng complainant sa kaso? Hindi, hindi nakaapekto ang pag-urong ng reklamo dahil ang disciplinary proceedings ay para sa kapakanan ng publiko.
    Ano ang kahalagahan ng notarial seal sa isang dokumento? Ang notarial seal ay nagpapatunay na ang dokumento ay pinatotohanan at nagbibigay dito ng legal na bigat.
    Anong aral ang makukuha sa kasong ito? Dapat gampanan ng mga notaryo publiko ang kanilang tungkulin nang may katapatan at pag-iingat upang mapanatili ang tiwala ng publiko.

    Ang desisyong ito ay nagsisilbing paalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang gampanan ang kanilang tungkulin nang may integridad at pag-iingat. Ang pagpapabaya sa tungkulin ay maaaring magdulot ng malaking pinsala at magresulta sa pagkawala ng karapatang maging notaryo publiko.

    Para sa mga katanungan ukol sa pag-apply ng desisyong ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: Loberes-Pintal v. Baylosis, A.C. No. 11545, January 24, 2017

  • Huwag Isawalang-Bahala ang Panunumpa: Mga Dapat Tandaan sa Notarisasyon Ayon sa Kaso Gaddi vs. Velasco

    Mahalaga ang Personal na Pagharap at Wastong Identipikasyon sa Notarisasyon

    G.R. No. 57508 (A.C. No. 8637), Setyembre 15, 2014

    INTRODUKSYON

    Sa Pilipinas, ang notarisasyon ay isang mahalagang proseso upang gawing legal at mapagkakatiwalaan ang isang dokumento. Isipin na lamang kung gaano kahalaga na mapatunayan na ikaw talaga ang pumirma sa isang dokumento, lalo na kung ito ay gagamitin sa korte o iba pang legal na transaksyon. Ngunit paano kung ang isang notaryo publiko ay hindi sumusunod sa tamang proseso? Ito ang sentro ng kaso ni Imelda Cato Gaddi laban kay Atty. Lope M. Velasco. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, lalo na sa mga abogado at notaryo publiko, na ang notarisasyon ay hindi lamang basta pormalidad, kundi isang seryosong responsibilidad na may kaakibat na pananagutan.

    KONTEKSTONG LEGAL

    Ang kasong ito ay umiikot sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility para sa mga abogado. Ayon sa Rule IV, Section 2(b) ng 2004 Rules on Notarial Practice, malinaw na nakasaad na hindi dapat notarisahan ng isang notaryo publiko ang isang dokumento maliban kung ang lumagda ay personal na humarap sa kanya sa oras ng notarisasyon at personal niyang kilala o napatunayan ang pagkakakilanlan sa pamamagitan ng competent evidence of identity. Sinasabi rin sa Rule VI, Section 3(a) na sa oras ng notarisasyon, dapat pumirma o maglagay ng thumbmark ang lumagda sa notarial register ng notaryo publiko.

    Ang mga patakarang ito ay mahalaga upang matiyak ang integridad ng proseso ng notarisasyon. Ang personal na pagharap ay nagbibigay-daan sa notaryo na makumpirma na ang lumagda ay talaga ngang ang taong nagpapanggap na siya, at kusang-loob niyang pinirmahan ang dokumento. Kung walang personal na pagharap, maaaring magkaroon ng pandaraya o pagpilit sa pagpirma, na maaaring magdulot ng malaking problema sa hinaharap.

    Bukod pa rito, ang Code of Professional Responsibility ay nagtatakda ng mataas na pamantayan ng pag-uugali para sa mga abogado. Ang Canon 1 ay nagsasaad na dapat itaguyod ng isang abogado ang Konstitusyon, sundin ang mga batas ng bansa, at itaguyod ang paggalang sa batas at legal na proseso. Ang Rule 1.01 naman ay nagbabawal sa mga abogado na makisali sa ilegal, hindi tapat, imoral, o mapanlinlang na pag-uugali. Ang paglabag sa Rules on Notarial Practice ay maaaring ituring na paglabag din sa Code of Professional Responsibility, dahil ito ay sumasalamin sa kawalan ng propesyonalismo at integridad ng isang abogado.

    Halimbawa, sa pang-araw-araw na buhay, kung ikaw ay bibili ng lupa, mahalaga na ang Deed of Sale ay notarisado. Tinitiyak nito na ang nagbebenta ay tunay na may-ari ng lupa at kusang-loob niyang ibinebenta ito sa iyo. Kung ang notarisasyon ay ginawa nang hindi wasto, maaaring lumabas sa kalaunan na peke pala ang pirma o napilitan lamang ang nagbebenta, na maaaring maging sanhi ng pagkawala mo ng lupa at pera.

    PAGSUSURI SA KASO

    Si Imelda Cato Gaddi, Operations and Accounting Manager ng Bert Lozada Swimming School (BLSS), ay nagbukas ng sangay ng BLSS sa Solano, Nueva Vizcaya. Ngunit, kinomplain siya ni Angelo Lozada, Chief Operations Officer ng BLSS, dahil hindi raw niya pinahintulutan ang sangay na ito. Dahil dito, inaresto ang mga swimming instructor ng BLSS sa Solano.

    Nang malaman ni Gaddi ang pag-aresto, nagmakaawa siya sa asawa ni Angelo at sa BLSS Programs Manager na payagan siyang umalis ng opisina sa Manila para pumunta sa Nueva Vizcaya. Sa halip, pinilit siyang gumawa ng sulat-kamay na pag-amin na walang pahintulot ang BLSS sa Solano at hindi siya maaaring umalis hangga’t hindi niya ito ginagawa. Napilitan si Gaddi na sumulat at nakalabas ng opisina bago mag-1:00 ng hapon.

    Nalaman ni Gaddi na ginamit ni Angelo ang kanyang sulat-kamay na pag-amin laban sa kanya sa isang reklamo, at ito ay notarisado ni Atty. Velasco. Nagreklamo si Gaddi laban kay Atty. Velasco dahil umano sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice, partikular ang Rule IV, Section 2(b) at Rule VI, Section 3. Iginiit ni Gaddi na hindi siya personal na humarap kay Atty. Velasco para notarisahan ang kanyang sulat-kamay, hindi siya pumayag sa notarisasyon, at hindi niya personal na kilala si Atty. Velasco.

    Depensa naman ni Atty. Velasco, personal na humarap si Gaddi sa kanyang notarial office sa Makati City noong Abril 22, 2010 at nagpakita ng BLSS ID at TIN ID bilang pagkakakilanlan. Sinabi niyang sinunod niya ang lahat ng patakaran sa notarisasyon at ang reklamo ni Gaddi ang notarisado umano ng pekeng notaryo publiko.

    Ang Korte Suprema, sa pagsusuri ng kaso, ay pinanigan ang findings ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na nag-imbestiga sa kaso. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang ilang mahahalagang punto:

    • Hindi kumpleto ang notarial certificate. Nakasaad sa notarial certificate ni Atty. Velasco na “AFFIANT EXHIBITING TO ME HIS/HER C.T.C. NO.__________ISSUED AT/ON___________.” Ang mga blangkong espasyo ay nagpapakita na hindi sinigurado ni Atty. Velasco ang pagkakakilanlan ni Gaddi.
    • Hindi napatunayan ni Atty. Velasco ang personal na pagharap ni Gaddi. Hindi rin nagpakita si Atty. Velasco ng kanyang notarial register upang patunayan na naitala niya ang notarisasyon, na lalong nagpapahina sa kanyang depensa. “It is presumed that evidence willfully suppressed would be adverse if produced.”

    Ayon sa Korte Suprema, “The unfilled spaces clearly establish that Velasco had been remiss in his duty of ascertaining the identity of the signatory to the document. Velasco did not comply with the most basic function that a notary public must do, that is, to require the presence of Gaddi… Furthermore, Velasco affixed his signature in an incomplete notarial certificate.”

    Dahil dito, napatunayan ng Korte Suprema na nagkasala si Atty. Velasco sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ang kasong Gaddi vs. Velasco ay nagbibigay ng malinaw na babala sa lahat ng notaryo publiko. Hindi dapat isawalang-bahala ang proseso ng notarisasyon. Ang personal na pagharap at wastong pagkakakilanlan ay hindi lamang basta pormalidad, kundi mga pangunahing rekisito upang matiyak ang legalidad at integridad ng isang dokumento.

    Ang kapabayaan sa pagtupad ng tungkulin bilang notaryo publiko ay may malaking kaakibat na parusa. Sa kasong ito, sinuspinde si Atty. Velasco sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang taon, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan siyang ma-commission muli bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon. Mas mabigat pa ang parusa kumpara sa rekomendasyon ng IBP, na nagpapakita ng seryosong pananaw ng Korte Suprema sa mga paglabag sa Rules on Notarial Practice.

    Mahahalagang Leksyon:

    • Personal na Pagharap ay Mahalaga: Hindi maaaring notarisahan ang dokumento kung hindi personal na humarap ang lumagda sa notaryo publiko.
    • Wastong Identipikasyon: Dapat tiyakin ng notaryo publiko ang pagkakakilanlan ng lumagda sa pamamagitan ng competent evidence of identity.
    • Kumpletong Notarial Certificate: Huwag pirmahan ang notarial certificate kung hindi kumpleto ang impormasyon, lalo na ang patunay ng pagkakakilanlan.
    • Pananagutan: Ang paglabag sa Rules on Notarial Practice ay may kaakibat na disciplinary actions, kabilang ang suspensyon o revocation ng notarial commission, at maging suspensyon sa pag-aabogado.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang competent evidence of identity na tinatanggap para sa notarisasyon?

    Sagot: Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang competent evidence of identity ay kinabibilangan ng kahit alin sa mga sumusunod: pasaporte, lisensya sa pagmamaneho, Professional Regulation Commission (PRC) ID, Social Security System (SSS) card, Government Service Insurance System (GSIS) e-card, voter’s ID, at iba pang ID na inisyu ng gobyerno ng Pilipinas, ahensya nito, o instrumentalidad, kabilang ang government-owned and controlled corporations (GOCCs), na may larawan at pirma ng may-ari.

    Tanong 2: Maaari bang magpa-notaryo kahit hindi ko personal na kilala ang notaryo publiko?

    Sagot: Oo, maaari. Hindi kailangang personal mong kilala ang notaryo publiko, basta’t personal kang humarap sa kanya at magpakita ng competent evidence of identity.

    Tanong 3: Ano ang mangyayari kung ang notaryo publiko ay hindi sumunod sa tamang proseso ng notarisasyon?

    Sagot: Maaaring maharap sa disciplinary actions ang notaryo publiko, tulad ng suspensyon o revocation ng kanyang notarial commission, at posibleng suspensyon din sa pag-aabogado, depende sa bigat ng paglabag.

    Tanong 4: Importanteng dokumento ang ipa-notaryo ko, paano ko masisiguro na tama ang proseso?

    Sagot: Siguraduhin na personal kang humarap sa notaryo publiko. Magdala ng valid ID. Basahin nang mabuti ang notarial certificate bago pumirma. Kung may duda, magtanong sa notaryo publiko tungkol sa proseso.

    Tanong 5: May remedyo ba kung nagkaroon ng problema dahil sa maling notarisasyon?

    Sagot: Maaaring magsampa ng reklamo administratibo laban sa notaryo publiko sa Korte Suprema. Kung may naloko o napinsala dahil sa maling notarisasyon, maaaring magsampa rin ng kasong sibil o kriminal laban sa notaryo publiko at sa iba pang sangkot.

    Para sa mas kumplikadong usaping legal ukol sa notarisasyon at iba pang serbisyong legal, huwag mag-atubiling kumonsulta sa mga eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na bihasa sa ganitong mga usapin at handang tumulong sa iyo. Makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming contact page dito.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Huwes Bawal Mag-Notaryo ng Affidavit ng Cohabitation para sa Sariling Kinakasal: Ano ang Dapat Malaman?

    Hindi Maaaring Notaryohan ng Huwes ang Affidavit ng Cohabitation para sa Kanilang Ikakasal

    A.M. No. MTJ-14-1842 [Formerly OCA IPI No. 12-2491-MTJ], February 24, 2014

    Ang desisyong ito mula sa Korte Suprema ay naglilinaw sa limitasyon ng kapangyarihan ng mga huwes ng Municipal Trial Court (MTC) bilang notaryo publiko ex officio. Madalas na itinatanong kung maaari bang notaryohan ng huwes ang affidavit ng cohabitation ng mga magpapakasal sa kanila. Sa kasong ito, mariing sinagot ng Korte Suprema ang katanungang ito: hindi maaari.

    Panimula

    Isipin ang isang magkasintahan na nagbabalak magpakasal. Dahil sila ay matagal nang nagsasama bilang mag-asawa, sila ay exempted sa pagkuha ng marriage license. Sa halip, kailangan nilang magsumite ng affidavit ng cohabitation. Karaniwan na sa mga ganitong sitwasyon, nagtatanong sila kung maaari bang sa huwes na mismo na magkakasal sa kanila kumuha ng serbisyo para sa affidavit na ito, para mas madali at mukhang mas mura. Ngunit, ayon sa Korte Suprema sa kasong Tupal vs. Judge Rojo, ito ay hindi tama at labag sa alituntunin.

    Ang kasong ito ay isinampa ni Rex M. Tupal laban kay Judge Remegio V. Rojo ng Municipal Trial Court in Cities (MTCC) Branch 5, Bacolod City. Inireklamo ni Tupal si Judge Rojo dahil umano sa paglabag sa Code of Judicial Conduct at sa gross ignorance of the law. Ang reklamo ay nag-ugat sa alegasyon na si Judge Rojo ay nagkakasal nang walang marriage license, at sa halip ay nagno-notaryo ng mga affidavit ng cohabitation para sa mga ikinakasal niya mismo, at ginagawa pa ito sa araw mismo ng kasal. Ayon kay Tupal, laganap daw ang ganitong “package marriages” sa Bacolod City.

    Legal na Konteksto: Kapangyarihan ng Huwes Bilang Notaryo Publiko Ex Officio

    Upang lubos na maunawaan ang desisyon sa kasong ito, mahalagang alamin ang saklaw ng kapangyarihan ng mga huwes bilang notaryo publiko ex officio. Ayon sa Circular No. 1-90 na inilabas ng Korte Suprema noong February 26, 1990, ang mga huwes ng MTC at MCTC ay may kapangyarihang maging notaryo publiko ex officio. Ang “ex officio” ay nangangahulugang dahil sa kanilang posisyon bilang huwes.

    Ngunit, hindi ito nangangahulugan na malawak at walang limitasyon ang kanilang kapangyarihan bilang notaryo. May mga kwalipikasyon at limitasyon ang Korte Suprema na itinakda. Ayon sa Circular No. 1-90:

    MTC and MCTC judges may act as notaries public ex officio in the notarization of documents connected only with the exercise of their official functions and duties x x x. They may not, as notaries public ex officio, undertake the preparation and acknowledgment of private documents, contracts and other acts of conveyances which bear no direct relation to the performance of their functions as judges.

    Ibig sabihin, maaari lamang mag-notaryo ang mga huwes ex officio ng mga dokumentong kaugnay lamang ng kanilang opisyal na tungkulin bilang huwes. Hindi sila maaaring mag-notaryo ng mga pribadong dokumento na walang direktang kinalaman sa kanilang tungkulin bilang huwes.

    Bukod pa rito, maaari lamang silang mag-notaryo ex officio kung walang abogado o notaryo publiko sa kanilang nasasakupang munisipyo. Kung magno-notaryo sila ex officio, kailangan nilang magpatunay sa dokumento na walang abogado o notaryo publiko sa lugar na iyon. Lahat ng notary fees na makukuha nila ay dapat mapunta sa gobyerno.

    Sa madaling salita, ang kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio ay limitado lamang at nakakabit sa kanilang tungkulin bilang huwes.

    Pagbusisi sa Kaso: Tupal vs. Judge Rojo

    Sa kasong ito, si Judge Rojo ay inireklamo dahil sa pagno-notaryo niya ng mga affidavit ng cohabitation para sa mga magpapakasal sa kanya. Hindi itinanggi ni Judge Rojo ang alegasyon. Depensa niya, ang pagno-notaryo ng affidavit ng cohabitation ay konektado raw sa kanyang tungkulin bilang huwes na nagkakasal. Dagdag pa niya, walang direktang pagbabawal sa Guidelines on the Solemnization of Marriage by the Members of the Judiciary na nagbabawal sa mga huwes na mag-notaryo ng affidavit ng cohabitation.

    Ayon kay Judge Rojo, ginagawa rin daw ito ng ibang mga huwes sa Bacolod at Talisay City. Sinabi pa niya na ginawa lamang niya ito sa “good faith” at walang masamang intensyon.

    Ngunit, hindi pabor ang Office of the Court Administrator (OCA) sa depensa ni Judge Rojo. Ayon sa OCA, ang affidavit ng cohabitation ay hindi dokumentong konektado sa opisyal na tungkulin ng huwes bilang tagapagkasal. Inirekomenda ng OCA na mapatawan ng multa si Judge Rojo.

    Sumang-ayon ang Korte Suprema sa findings ng OCA. Ayon sa Korte Suprema, nilabag ni Judge Rojo ang Circular No. 1-90 at ang 2004 Rules on Notarial Practice. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang limitasyon ng kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio.

    Sabi ng Korte Suprema:

    Judge Rojo notarized affidavits of cohabitation, which were documents not connected with the exercise of his official functions and duties as solemnizing officer. He also notarized affidavits of cohabitation without certifying that lawyers or notaries public were lacking in his court’s territorial jurisdiction. Thus, Judge Rojo violated Circular No. 1-90.

    Ipinaliwanag pa ng Korte Suprema na ang tungkulin ng huwes sa affidavit ng cohabitation ay suriin lamang ito upang matiyak kung ang magpapakasal ay talagang nagsama na nang limang taon at walang legal na hadlang sa pagpapakasal. Hindi kasama sa tungkulin ng huwes ang pagno-notaryo ng affidavit na ito.

    Dagdag pa ng Korte Suprema, kung ang huwes mismo ang nag-notaryo ng affidavit, mawawalan siya ng objectivity sa pagsusuri nito. Hindi maaasahan na aaminin niya na may mali sa affidavit na kanya mismong notaryado.

    Binigyang-diin din ng Korte Suprema na nilabag din ni Judge Rojo ang 2004 Rules on Notarial Practice dahil hindi niya kinilala nang personal ang mga nag-affidavit o kaya ay hindi humingi ng competent evidence of identity. Hindi rin niya nilagyan ng judicial seal ang mga affidavit.

    Dahil dito, napatunayan ng Korte Suprema na si Judge Rojo ay guilty sa gross ignorance of the law at paglabag sa New Code of Judicial Conduct. Sinuspinde siya ng Korte Suprema ng anim na buwan nang walang sweldo.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Gawin?

    Ang desisyon sa kasong Tupal vs. Judge Rojo ay nagbibigay ng malinaw na gabay para sa mga huwes at sa publiko. Narito ang ilang praktikal na implikasyon:

    • Para sa mga Huwes: Mahalagang tandaan ng mga huwes na limitado lamang ang kanilang kapangyarihan bilang notaryo publiko ex officio. Hindi nila maaaring notaryohan ang mga dokumentong hindi direktang konektado sa kanilang opisyal na tungkulin bilang huwes. Pagdating sa kasal, hindi nila maaaring notaryohan ang affidavit ng cohabitation ng mga magpapakasal sa kanila. Dapat nilang sundin ang Circular No. 1-90 at ang 2004 Rules on Notarial Practice.
    • Para sa mga Magpapakasal: Kung kayo ay magpapakasal at kailangan ninyo ng affidavit ng cohabitation, huwag kayong pumayag na sa huwes na magkakasal sa inyo kumuha ng notaryo para sa affidavit na ito. Humanap kayo ng ibang notaryo publiko. Ito ay upang maiwasan ang anumang problema legal sa hinaharap.

    Susing Aral

    • Hindi maaaring notaryohan ng huwes ang affidavit ng cohabitation ng mga magpapakasal sa kanila.
    • Ang kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio ay limitado lamang sa mga dokumentong konektado sa kanilang opisyal na tungkulin.
    • Mahalagang sundin ng mga huwes ang Circular No. 1-90 at ang 2004 Rules on Notarial Practice.
    • Para sa mga magpapakasal, kumuha ng ibang notaryo publiko para sa affidavit ng cohabitation.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    Tanong 1: Maaari bang mag-notaryo ang huwes ng kahit anong dokumento?
    Sagot: Hindi. Limitado lamang ang kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio. Maaari lamang siyang mag-notaryo ng mga dokumentong konektado sa kanyang opisyal na tungkulin bilang huwes.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung notaryohan ng huwes ang affidavit ng cohabitation ng kanyang ikakasal?
    Sagot: Maaaring maharap ang huwes sa disciplinary action, tulad ng kaso ni Judge Rojo. Maaari siyang mapatawan ng multa o suspensyon.

    Tanong 3: Saan dapat kumuha ng notaryo para sa affidavit ng cohabitation?
    Sagot: Maaaring kumuha ng serbisyo ng notaryo publiko sa mga pribadong abogado na notaryo publiko o sa ibang awtorisadong mag-notaryo.

    Tanong 4: Ano ang marriage license at affidavit of cohabitation?
    Sagot: Ang marriage license ay isang dokumento na kinakailangan bago makapagpakasal. Ngunit, kung ang magpapakasal ay nagsasama na bilang mag-asawa nang limang taon o higit pa at walang legal na hadlang sa pagpapakasal, sila ay exempted sa marriage license. Sa halip, kailangan nilang magsumite ng affidavit ng cohabitation na nagpapatunay na sila ay nagsasama na nang limang taon.

    Tanong 5: Ano ang layunin ng Circular No. 1-90?
    Sagot: Layunin ng Circular No. 1-90 na limitahan ang kapangyarihan ng mga huwes bilang notaryo publiko ex officio upang hindi sila makipagkumpitensya sa mga pribadong abogado at notaryo publiko.

    Nalilito ka ba sa batas tungkol sa notaryo publiko at kasal? Ang ASG Law ay eksperto sa mga usaping legal na ito. Kung kailangan mo ng konsultasyon o legal na representasyon, makipag-ugnayan sa amin o bumisita dito para sa karagdagang impormasyon. Handa kaming tumulong sa iyo!





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)