Pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay mananagot kung nabigo siyang panatilihin ang integridad ng kanyang tungkulin, tulad ng pagtatalaga ng parehong numero sa iba’t ibang dokumento at hindi pagtatala ng mga notarial acts sa kanyang notarial register. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko sa pagtiyak sa pagiging tunay ng mga dokumento. Ang pagpapabaya sa ganitong tungkulin ay maaaring magresulta sa mga parusa tulad ng suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya at pagbawi ng komisyon bilang notaryo, upang maprotektahan ang tiwala ng publiko sa sistema ng legal.
Kung Paano Nakompromiso ang Tungkulin ng Notaryo Publiko: Pagtalakay sa Kaso ni Atty. Delante
Ang kasong ito ay nagsimula sa reklamo ni Edgar Rico laban kina Attys. Jose Madrazo, Antonio Tan, at Leonido Delante dahil sa diumano’y paggawa ng panloloko at paglabag sa Notarial Law. Sinabi ni Rico na nag-aplay sina Madrazo at Tan para sa permit upang putulin ang mga puno ng niyog, at ang mga sinumpaang salaysay na nakalakip sa aplikasyon ay pinatotohanan ni Delante. Nadiskubre ni Rico na ang mga numero ng dokumento sa notarial register ni Delante ay tumutugma sa ibang mga dokumento, hindi sa mga affidavit nina Madrazo at Tan. Dito nagsimula ang usapin kung paano dapat gampanan ng isang notaryo publiko ang kanyang tungkulin nang may integridad.
Dahil dito, sinabi ni Delante na personal na humarap sa kanya sina Tan at Madrazo at hindi sinadyang hindi naitala ng kanyang sekretarya ang mga detalye ng mga dokumento sa kanyang notarial register. Sinabi ni Madrazo na personal siyang humarap kay Delante upang patotohanan ang mga dokumento at walang alam sa pagkabigong itala ang mga ito sa notarial register. Ipinagtanggol naman ni Tan na walang sabwatan sa pagitan nila ni Delante sa paggawa ng hindi totoong entries sa notarial register. Samakatuwid, ayon sa IBP, walang sapat na katibayan laban kina Madrazo at Tan, habang si Delante ay binigyan lamang ng babala.
Gayunpaman, binago ng Korte Suprema ang resolusyon at nagpasiya sa pananagutan ni Delante, at sinabing kinakailangan ang ganap na pag-iingat sa pagganap ng tungkulin ng notaryo. Kaya, si Delante ay lumabag sa Section 2, Rule VI ng 2004 Rules on Notarial Practice, na nagsasaad na dapat itala ng notaryo sa notarial register ang mga detalye ng bawat notarial act, tulad ng entry number, date, type of act, title ng dokumento, at pangalan at address ng bawat principal. Ang pagkabigong gawin ito, pati na rin ang pagtatalaga ng parehong mga detalye sa iba’t ibang mga dokumento, ay nagpapakita ng pagpapabaya sa tungkulin at paglabag sa Code of Professional Responsibility. Ang pagtitiwala sa mga notaryo publiko ay napakahalaga; dapat nilang mapanatili ang tiwala na ipinagkatiwala sa kanila.
Building on this principle, inulit ng Korte na ang hindi paggawa ng tamang entry sa Notarial Register, pati na rin ang iba pang mga paglabag, ay maaaring magresulta sa pagbawi ng notarial commission. Higit pa rito, ayon sa Canon 1 ng Code of Professional Responsibility, dapat itaguyod ng mga abogado ang respeto sa batas. Sa kasong ito, nabigo si Delante na gawin ito sa pamamagitan ng hindi pagsunod sa Rules on Notarial Practice, pati na rin paglabag sa Canon 9, Rule 9.01 sa pamamagitan ng pagtatalaga ng kanyang tungkulin sa isang hindi kwalipikadong tao, na kanyang sekretarya. Dahil dito, kailangan ang kaukulang aksyon.
Kaya, nagpasya ang Korte na suspindihin si Delante mula sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng tatlong buwan, bawiin ang kanyang komisyon sa notarial, at diskwalipikahin siya mula sa muling paghirang bilang notaryo publiko sa loob ng isang taon. Dahil dito, malinaw na ang isang abogado ay hindi lamang dapat maging pamilyar sa mga patakaran, kundi dapat din silang sumunod sa kanila. Bukod dito, sa naunang kaso, si Delante ay napatunayang nagkasala ng malubhang paglabag sa Code of Professional Responsibility, kaya’t siya ay pinatalsik mula sa pagsasanay ng batas.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung mananagot ba si Atty. Delante sa mga paglabag sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko, tulad ng hindi pagtatala ng mga transaksyon sa kanyang notarial register at pagtatalaga ng parehong numero sa magkaibang dokumento. Ang usapin ding ito ang nagtulak sa korte na suriin muli ang bigat ng tungkulin ng isang notaryo publiko sa batas. |
| Ano ang parusa para sa isang notaryo publiko na hindi sumunod sa mga patakaran? | Ang mga parusa ay maaaring mag-iba mula sa suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya hanggang sa pagbawi ng komisyon ng notarial, at diskwalipikasyon mula sa muling paghirang bilang notaryo publiko. Ang mga nasabing parusa ay nakadepende sa uri ng paglabag at kung gaano ito kabigat. |
| Ano ang kahalagahan ng isang notarial register? | Ang notarial register ay isang talaan ng lahat ng notarial acts na ginawa ng isang notaryo publiko. Mahalaga ito dahil nagsisilbi itong ebidensya ng pagiging tunay ng mga dokumento at upang maiwasan ang panloloko. |
| Maaari bang italaga ng isang notaryo publiko ang kanyang tungkulin sa isang sekretarya? | Hindi, ang pagtatalaga ng notarial function ng pagtatala ng mga entries sa notarial register sa isang sekretarya ay paglabag sa Canon 9, Rule 9.01 ng Code of Professional Responsibility. Tanging isang miyembro ng Bar sa mabuting katayuan ang maaaring gumanap ng ganitong tungkulin. |
| Ano ang implikasyon ng naunang disbarment sa kaso? | Bagaman na-disbar na si Delante sa isang naunang kaso, nagpataw pa rin ang Korte Suprema ng karagdagang mga parusa. Ito ay para lamang maitala sa kanyang personal na file sa Office of the Bar Confidant. |
| Paano makakaapekto ang kasong ito sa iba pang mga notaryo publiko? | Ang kasong ito ay nagsisilbing paalala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang mga tungkulin nang may sukdulang pag-iingat. Ang pagkabigong gawin ito ay maaaring magresulta sa malubhang parusa at makasira sa tiwala ng publiko. |
| Ano ang mensahe ng Korte Suprema sa kasong ito? | Nais bigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng integridad at pananagutan sa propesyon ng abogasya. Dapat protektahan at ingatan ng mga abogado ang tiwala ng publiko sa sistema ng legal. |
| Mayroon bang mga bagong patakaran o alituntunin na lumitaw mula sa kasong ito? | Bagama’t ang kasong ito ay pangunahing nagpapatibay sa mga kasalukuyang patakaran, muling binibigyang-diin nito ang pangangailangan para sa mga notaryo publiko na mahigpit na sumunod sa 2004 Rules on Notarial Practice at Code of Professional Responsibility. Nagpapakita rin ito na hindi binabale wala ng korte ang mga kaso kahit pa na-disbar na ang respondent. |
Ang desisyong ito ng Korte Suprema ay isang mahalagang paalala sa lahat ng mga abogado, partikular na sa mga notaryo publiko, na dapat nilang gampanan ang kanilang mga tungkulin nang may integridad at ayon sa mga tuntunin at patakaran. Ang pagkabigong gawin ito ay hindi lamang maaaring magresulta sa mga parusa ngunit maaari ring makasira sa tiwala ng publiko sa sistema ng legal.
Para sa mga katanungan tungkol sa pag-aaplay ng desisyong ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Pinagmulan: Edgar M. Rico v. Attys. Jose R. Madrazo, Jr., Antonio V.A. Tan And Leonido C. Delante, G.R. No. 65792, October 01, 2019