Pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang abogadong notaryo publiko ay mananagot sa paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice kung hindi niya naitala nang wasto ang mga dokumentong kanyang pinatotohanan sa kanyang notarial register. Ang kapabayaan sa pagtupad ng tungkulin bilang isang notaryo publiko ay nagdudulot ng pagkawala ng tiwala ng publiko sa mga dokumentong notarisado, at maaaring magresulta sa suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya, pagbawi ng komisyon bilang notaryo publiko, at diskwalipikasyon sa muling paghirang.
Kaso ng Pagpapatunay: Pagkakamali sa Notarial Book, May Pananagutan Ba?
Ang kasong ito ay nagsimula sa isang reklamo na isinampa ni Johaida Garina Roa-Buenafe laban kay Atty. Aaron R. Lirazan dahil sa umano’y maling pagpapatunay ng isang dokumento. Ayon sa reklamo, ang pirma sa isang dokumentong pinatotohanan ni Atty. Lirazan ay pinalsipika, at ang mga detalye ng notarisasyon ay hindi tumugma sa mga talaan ng National Archives. Iginiit naman ni Atty. Lirazan na personal na humarap sa kanya ang nagpirma sa dokumento at ang pagkakamali sa notarial book ay gawa ng kanyang sekretarya.
Sa paglilitis, natuklasan ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na nagkamali nga si Atty. Lirazan sa pagtala ng dokumento sa kanyang notarial book, na isang paglabag sa Rules on Notarial Practice. Bagama’t hindi napatunayan na pinalsipika ni Atty. Lirazan ang dokumento, natukoy ng IBP na nagkulang siya sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko. Ang Korte Suprema ay sumang-ayon sa mga natuklasan ng IBP at nagpataw ng mas mabigat na parusa kay Atty. Lirazan.
Pinagtibay ng Korte Suprema na ang notarisasyon ay isang gawaing may malaking kahalagahan sa publiko. Sa pamamagitan ng notarisasyon, ang isang pribadong dokumento ay nagiging isang pampublikong dokumento, na may bisa at kredibilidad sa harap ng batas. Dahil dito, ang isang notaryo publiko ay dapat na maging maingat at tapat sa pagtupad ng kanyang mga tungkulin.
Ayon sa Section 2, Rule VI ng 2004 Rules on Notarial Practice, dapat na itala ng isang notaryo publiko sa kanyang notarial register ang mga sumusunod:
SECTION 2. Entries in the Notarial Register. – (a) For every notarial act, the notary shall record in the notarial register at the time of notarization the following:
(1) the entry number and page number;
(2) the date and time of day of the notarial act;
(3) the type of notarial act;
(4) the title or description of the instrument, document or proceeding;
(5) the name and address of each principal;
(6) the competent evidence of identity as defined by these Rules if the signatory is not personally known to the notary;
(7) the name and address of each credible witness swearing to or affirming the person’s identity;
(8) the fee charged for the notarial act;
(9) the address where the notarization was performed if not in the notary’s regular place of work or business; and
(10) any other circumstance the notary public may deem of significance or relevance.
Ang hindi pagtala ng mga kinakailangang impormasyon sa notarial register ay maaaring magresulta sa pagbawi ng komisyon ng notaryo publiko o pagpapataw ng iba pang administratibong parusa. Ito rin ay paglabag sa kanyang tungkulin na sumunod sa batas at itaguyod ang respeto sa batas at mga legal na proseso.
Sa kasong ito, nabigo si Atty. Lirazan na gampanan nang wasto ang kanyang mga tungkulin bilang isang notaryo publiko. Hindi niya naitala ang dokumento sa kanyang notarial book at ginamit pa niya ang parehong mga detalye ng notarisasyon sa ibang dokumento. Ang ganitong kapabayaan ay hindi katanggap-tanggap at bumubuo ng gross negligence sa kanyang tungkulin.
Hindi maaaring isisi ni Atty. Lirazan ang pagkakamali sa kanyang sekretarya dahil siya ang may pananagutan sa pagtala ng mga kinakailangang impormasyon sa kanyang notarial register. Ang pagdelegasyon ng kanyang tungkulin sa isang hindi kwalipikadong tao ay paglabag sa Canon 9, Rule 9.01 ng Code of Professional Responsibility.
A lawyer shall not delegate to any unqualified person the performance of any task which by law may only be performed by a member of the Bar in good standing.
Dahil sa kapabayaan ni Atty. Lirazan, isang bagong titulo ng lupa ang naisyu sa pangalan ng ibang tao, na nagdulot ng pinsala sa karapatan ng complainant sa kanyang ari-arian. Ang ganitong kapabayaan ay nagpapababa sa integridad ng notarisasyon at nagpapahina sa tiwala ng publiko sa mga dokumentong notarisado. Bilang resulta, si Atty. Lirazan ay nasuspinde sa pagsasanay ng abogasya ng isang taon, binawi ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, at diskwalipikado sa muling paghirang sa loob ng dalawang taon.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung nagkasala si Atty. Lirazan sa paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice dahil sa pagkakamali sa kanyang notarial book at hindi pagtala ng tamang impormasyon. |
| Ano ang naging batayan ng Korte Suprema sa pagpataw ng parusa kay Atty. Lirazan? | Ang Korte Suprema ay nagbatay sa katotohanan na hindi naitala ni Atty. Lirazan ang dokumento sa kanyang notarial book, ginamit ang parehong detalye sa ibang dokumento, at nagdelegado ng tungkulin sa kanyang sekretarya, na lahat ay paglabag sa Rules on Notarial Practice at Code of Professional Responsibility. |
| Ano ang mga parusang ipinataw kay Atty. Lirazan? | Si Atty. Lirazan ay sinuspinde sa pagsasanay ng abogasya ng isang taon, binawi ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, at diskwalipikado sa muling paghirang sa loob ng dalawang taon. |
| Bakit mahalaga ang tungkulin ng isang notaryo publiko? | Mahalaga ang tungkulin ng isang notaryo publiko dahil sila ang nagpapatunay sa pagiging tunay ng isang dokumento. Ang notarisasyon ay nagbibigay ng kredibilidad sa dokumento at ginagawang katanggap-tanggap sa harap ng batas. |
| Ano ang mga responsibilidad ng isang notaryo publiko ayon sa Rules on Notarial Practice? | Ayon sa Rules on Notarial Practice, dapat na itala ng isang notaryo publiko ang mga detalye ng bawat dokumentong kanyang pinatotohanan sa kanyang notarial register. Kabilang dito ang petsa, oras, uri ng notarial act, titulo ng dokumento, pangalan at address ng mga principal, at iba pang mahahalagang impormasyon. |
| Ano ang mangyayari kung hindi naitala ng notaryo publiko ang dokumento sa kanyang notarial register? | Kung hindi naitala ng notaryo publiko ang dokumento sa kanyang notarial register, maaaring mapawalang-bisa ang notarisasyon at maaaring magresulta sa pagpapataw ng administratibong parusa sa notaryo publiko. |
| Maaari bang idelega ng notaryo publiko ang kanyang tungkulin sa ibang tao? | Hindi maaaring idelega ng notaryo publiko ang kanyang tungkulin sa ibang tao, maliban kung pinahintulutan ng batas. Ang pagdelegado ng tungkulin sa isang hindi kwalipikadong tao ay paglabag sa Code of Professional Responsibility. |
| Ano ang mga dapat tandaan ng isang notaryo publiko upang maiwasan ang paglabag sa batas? | Dapat tandaan ng isang notaryo publiko na maging maingat, tapat, at sumunod sa lahat ng mga alituntunin ng notarial practice. Dapat rin nilang panatilihing updated ang kanilang kaalaman sa mga batas at regulasyon na may kinalaman sa notarial practice. |
Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga abogadong notaryo publiko na dapat nilang tuparin nang may katapatan at integridad ang kanilang mga tungkulin. Ang pagiging pabaya at hindi pagsunod sa mga alituntunin ng notarial practice ay maaaring magresulta sa malubhang parusa at pagkawala ng tiwala ng publiko sa legal profession.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: JOHAIDA GARINA ROA BUENAFE, COMPLAINANT, VS. ATTY. AARON R. LIRAZAN, RESPONDENT., G.R No. 65185, March 20, 2019
Mag-iwan ng Tugon