Kasal Ka Pa Rin sa Una, Bigamy Pa Rin Kahit Napawalang-bisa ang Pangalawang Kasal
James Walter P. Capili v. People and Shirley Tismo-Capili, G.R. No. 183805, July 3, 2013
INTRODUKSYON
Marami ang nagtatanong: kung napawalang-bisa na ang pangalawang kasal, maaari pa rin bang makasuhan ng bigamy? Isipin mo na lang ang sitwasyon ni James Walter P. Capili. Ikinasal siya kay Karla, pagkatapos ay kay Shirley, nang hindi pa napapawalang-bisa ang kasal niya kay Karla. Nang mapawalang-bisa ang kasal niya kay Shirley, akala niya ligtas na siya sa kaso. Pero nagkamali siya. Sa kasong ito, nilinaw ng Korte Suprema ang isang mahalagang aral tungkol sa bigamy at pagpapawalang-bisa ng kasal. Ang kasong ito ay nagbibigay linaw sa kung kailan masasabing may bigamy at ano ang epekto ng pagpapawalang-bisa ng kasal dito.
KONTEKSTONG LEGAL: ANO ANG BIGAMY?
Ayon sa Artikulo 349 ng Revised Penal Code, ang bigamy ay ang pagpapakasal muli ng isang taong kasal na, nang hindi pa napapawalang-bisa ang unang kasal. Sinasabi rito:
Art. 349. Bigamy. – The penalty of prision mayor shall be imposed upon any person who shall contract a second or subsequent marriage before the former marriage has been legally dissolved, or before the absent spouse has been declared presumptively dead by means of a judgment rendered in the proper proceedings.
May apat na elemento ang krimeng bigamy:
- Ang nagkasala ay legal na kasal.
- Ang kasal ay hindi pa napapawalang-bisa o kaya naman, kung absent ang asawa, hindi pa siya naidedeklarang patay sa legal na proseso.
- Nagpakasal siya sa pangalawa o higit pa.
- Ang pangalawa o higit pang kasal ay may lahat ng esensyal na rekisitos para sa validity.
Sa madaling salita, ang krimen ng bigamy ay nakumpleto na sa oras na ikinasal ka sa pangalawa habang may bisa pa ang una mong kasal. Hindi mahalaga kung mapawalang-bisa man ang pangalawang kasal sa kalaunan. Ayon sa Korte Suprema sa kasong Mercado v. Tan, kailangan munang mapawalang-bisa ang kasal sa pamamagitan ng korte bago masasabing wala na itong bisa. Hangga’t hindi napapawalang-bisa, mananatili itong may bisa sa mata ng batas.
PAGSUSURI SA KASO: CAPILI VS. PEOPLE
Nagsimula ang kaso nang kasuhan si James Walter P. Capili ng bigamy ni Shirley Tismo-Capili. Narito ang mga pangyayari:
- Disyembre 8, 1999: Ikinasal si James kay Shirley Tismo.
- June 28, 2004: Kinakaso si James ng bigamy dahil kasal pa siya kay Karla Y. Medina-Capili nang ikasal siya kay Shirley.
- Nag-file si James ng Motion to Suspend Proceedings sa RTC dahil may civil case para sa pagpapawalang-bisa ng kasal nila ni Shirley sa Antipolo RTC. Iginiit niya na kung mapawalang-bisa ang pangalawang kasal, wala na raw bigamy.
- RTC Antipolo City: Ipinawalang-bisa ang pangalawang kasal nila James at Shirley dahil bigamous ito.
- Nag-file si James ng Motion to Dismiss sa bigamy case sa Pasig RTC, gamit ang desisyon ng Antipolo RTC.
- Hulyo 7, 2006: RTC Pasig City: Pinaboran ang Motion to Dismiss ni James, sinabing dahil napawalang-bisa na ang pangalawang kasal, walang bigamy.
- Court of Appeals (CA): Binaliktad ang desisyon ng RTC Pasig. Sinabing tuloy ang kaso ng bigamy.
Hindi sumang-ayon si James sa CA. Umapela siya sa Korte Suprema, sinasabing nagkamali ang CA sa pagbalewala sa desisyon ng RTC Antipolo na nagpapawalang-bisa sa pangalawang kasal. Iginiit niya na dapat daw ibasura na ang kaso ng bigamy dahil wala na ang pangalawang kasal.
Ngunit hindi kinampihan ng Korte Suprema si James. Ayon sa Korte Suprema, hindi hadlang ang pagpapawalang-bisa ng pangalawang kasal sa pagpapatuloy ng kasong bigamy. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang desisyon nito sa kasong Jarillo v. People, na nagsasabing:
“The subsequent judicial declaration of the nullity of the first marriage was immaterial because prior to the declaration of nullity, the crime had already been consummated.”
Idinagdag pa ng Korte Suprema sa kasong ito:
“The outcome of the civil case for annulment of petitioner’s marriage to [private complainant] had no bearing upon the determination of petitioner’s innocence or guilt in the criminal case for bigamy, because all that is required for the charge of bigamy to prosper is that the first marriage be subsisting at the time the second marriage is contracted.”
Kaya naman, ibinasura ng Korte Suprema ang apela ni James at kinumpirma ang desisyon ng Court of Appeals. Tuloy ang kaso ng bigamy laban kay James Walter P. Capili.
PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG ARAL DITO?
Ang desisyon sa kasong Capili ay nagpapaalala sa lahat na seryosong bagay ang kasal sa Pilipinas. Hindi basta-basta ang pagpapakasal muli habang mayroon pang unang kasal. Narito ang mahahalagang aral:
- Hindi lusot ang pagpapawalang-bisa ng pangalawang kasal para takasan ang bigamy. Kahit mapawalang-bisa pa ang pangalawang kasal, kung ikinasal ka habang may bisa pa ang unang kasal mo, may bigamy pa rin.
- Kailangan munang mapawalang-bisa ang unang kasal bago magpakasal muli. Dapat dumaan sa legal na proseso ang pagpapawalang-bisa ng kasal. Hindi sapat na sabihin lang na “wala na kaming feelings” o “matagal na kaming hiwalay.”
- Maging maingat sa pagpapasya tungkol sa kasal. Pag-isipang mabuti bago magpakasal. Kung may problema sa kasal, humanap ng legal na paraan para ayusin ito, hindi ang basta na lang magpakasal muli.
Mahahalagang Aral:
- Ang bigamy ay krimen na nakumpleto na sa oras ng pangalawang kasal habang may bisa pa ang una.
- Ang pagpapawalang-bisa ng pangalawang kasal ay hindi depensa sa bigamy.
- Siguraduhing legal na napawalang-bisa ang unang kasal bago magpakasal muli upang maiwasan ang kasong bigamy.
MGA KARANIWANG TANONG (FAQs)
Tanong 1: Kung matagal na akong hiwalay sa unang asawa ko at nagpakasal ako muli, bigamy pa rin ba ‘yun?
Sagot: Oo, bigamy pa rin ‘yun kung hindi pa napapawalang-bisa ang una mong kasal sa korte. Hindi sapat ang basta hiwalay lang. Kailangan dumaan sa legal na proseso para mapawalang-bisa ang kasal.
Tanong 2: Paano kung sa ibang bansa ako nagpakasal sa pangalawa?
Sagot: Maaari pa rin pong makasuhan ng bigamy sa Pilipinas kung ang unang kasal mo ay sa Pilipinas at may bisa pa. Ang batas ng Pilipinas ang masusunod dito.
Tanong 3: Ano ang parusa sa bigamy?
Sagot: Ang parusa sa bigamy ay prision mayor, na nangangahulugang pagkabilanggo ng anim na taon at isang araw hanggang labindalawang taon.
Tanong 4: Maaari bang madismiss ang kasong bigamy kung nag-file ako ng annulment ng unang kasal?
Sagot: Hindi po. Hindi ito prejudicial question. Tuloy pa rin ang kaso ng bigamy. Kailangan munang mapawalang-bisa ang unang kasal BAGO ka magpakasal sa pangalawa para hindi ka makasuhan ng bigamy.
Tanong 5: Ano ang dapat kong gawin kung nagkamali akong nagpakasal muli nang hindi pa napapawalang-bisa ang unang kasal ko?
Sagot: Agad na kumonsulta sa abogado. Mahalaga na magkaroon ka ng legal na payo para malaman ang iyong mga opsyon at mapagaan ang iyong sitwasyon.
Kung may katanungan ka pa tungkol sa bigamy o iba pang usaping legal sa pamilya, huwag mag-atubiling lumapit sa ASG Law. Kami ay eksperto sa batas ng pamilya at handang tumulong sa iyo. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o kontakin kami dito.
Source: Supreme Court E-Library
This page was dynamically generated
by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)