Kailan Ka Maaaring Kasuhan ng Bigamy sa Pilipinas? Pagtalakay sa Kasong Montañez vs. Cipriano

, ,

n

Huwag Magpakasal Muli Hangga’t Walang Deklarasyon ng Hukuman na Walang Bisa ang Unang Kasal

n

G.R. No. 181089, October 22, 2012

n

n

n

Ang bigamy ay isang seryosong krimen sa Pilipinas. Maraming Pilipino ang nagtatanong kung kailan ba masasabing nakagawa ng bigamy at ano ang mga depensa laban dito. Ang kaso ng Montañez vs. Cipriano ay nagbibigay linaw sa isang mahalagang aspeto ng krimeng ito: ang epekto ng deklarasyon ng nullity ng unang kasal sa kasong bigamy.

nn

INTRODUKSYON

n

Isipin ang isang sitwasyon kung saan ikaw ay nagpakasal, ngunit kalaunan ay nalaman mong ang iyong unang kasal ay walang bisa dahil sa mga depekto nito. Maaari ka bang basta na lamang magpakasal muli nang hindi humaharap sa anumang legal na problema? Ito ang sentro ng kaso ni Merlinda Cipriano Montañez laban kay Lourdes Tajolosa Cipriano. Si Lourdes ay kinasuhan ng bigamy dahil sa pagpapakasal kay Silverio Cipriano habang ang kanyang unang kasal kay Socrates Flores ay umiiral pa. Ang depensa ni Lourdes? Na ang kanyang unang kasal ay idineklara namang walang bisa bago pa man naisampa ang kasong bigamy. Ngunit sapat na ba ito upang siya ay mapawalang-sala?

nn

KONTEKSTONG LEGAL: ANG KRIMEN NG BIGAMY

n

Ang bigamy ay nakasaad sa Artikulo 349 ng Revised Penal Code ng Pilipinas. Ayon sa batas na ito:

n

Art. 349. Bigamy. – The penalty of prision mayor shall be imposed upon any person who shall contract a second or subsequent marriage before the former marriage has been legally dissolved, or before the absent spouse has been declared presumptively dead by means of a judgment rendered in the proper proceedings.

n

Upang mapatunayang may bigamy, dapat na mapatunayan ang mga sumusunod:

n

    n

  1. Na ang akusado ay legal na kasal.
  2. n

  3. Na ang kasal na iyon ay hindi pa legal na napapawalang-bisa o kaya naman, kung absent ang asawa, hindi pa siya nadedeklarang patay sa pamamagitan ng pormal na proseso.
  4. n

  5. Na ang akusado ay nagpakasal muli.
  6. n

  7. Na ang ikalawang kasal ay may lahat ng mahahalagang rekisito para sa validity maliban na lamang sa naunang kasal.
  8. n

n

Ang krimen ng bigamy ay consummated o nagaganap sa mismong pagkakasal sa ikalawang pagkakataon. Mahalagang tandaan na ang intensyon ng batas ay protektahan ang estado ng pag-aasawa at pigilan ang kaguluhan na maaaring idulot ng pagkakaroon ng maraming asawa.

n

Sa maraming kaso, idinepensa ng akusado na ang kanilang unang kasal ay walang bisa kaya hindi sila dapat managot sa bigamy. Ngunit ano nga ba ang paninindigan ng Korte Suprema tungkol dito? Ilang kaso na ang humarap sa Korte Suprema tungkol sa isyung ito, at isa na rito ang kasong Mercado v. Tan. Sa kasong ito, sinabi ng Korte Suprema na:

n

In the instant case, petitioner contracted a second marriage although there was yet no judicial declaration of nullity of his first marriage.  In fact, he instituted the Petition to have the first marriage declared void only after complainant had filed a letter-complaint charging him with bigamy.  For contracting a second marriage while the first is still subsisting, he committed the acts punishable under Article 349 of the Revised Penal Code.

That he subsequently obtained a judicial declaration of the nullity of the first marriage was immaterial.  To repeat, the crime had already been consummated by then. x x x

n

Malinaw na sinabi ng Korte Suprema sa Mercado v. Tan na kahit pa mapawalang-bisa ang unang kasal pagkatapos ng ikalawang kasal, hindi ito makakaapekto sa krimen ng bigamy na naisagawa na. Ang mahalaga ay noong ikinasal sa pangalawang pagkakataon, ang unang kasal ay umiiral pa at hindi pa napapawalang-bisa ng hukuman.

nn

PAGSUSURI SA KASONG MONTAÑEZ VS. CIPRIANO

n

Sa kaso ni Montañez vs. Cipriano, lumalabas na ikinasal si Lourdes Cipriano kay Socrates Flores noong 1976. Habang ang kasal na ito ay umiiral pa, nagpakasal naman siya kay Silverio Cipriano noong 1983. Kalaunan, noong 2001, pinawalang-bisa ang kasal ni Lourdes kay Socrates dahil sa psychological incapacity ni Socrates. Matapos nito, kinasuhan si Lourdes ng bigamy.

n

Sa RTC, sinabi ni Lourdes na dahil napawalang-bisa na ang kanyang unang kasal, wala na raw unang kasal na dapat pag-usapan noong ikinasal siya kay Silverio. Dahil dito, kulang daw ang elemento ng bigamy na dapat may dalawang valid na kasal. Ipinunto rin niya na matagal na raw nangyari ang ikalawang kasal noong 1983 kaya prescribed na raw ang krimen.

n

Sa simula, tinanggihan ng RTC ang Motion to Quash ni Lourdes, gamit ang kaso ng Mercado v. Tan. Ngunit sa Motion for Reconsideration, binawi ng RTC ang kanilang naunang desisyon. Sinabi ng RTC na noong ikinasal si Lourdes kay Silverio noong 1983, bago pa man ang Family Code, hindi pa raw malinaw sa batas kung kailangan ba talaga ng judicial declaration of nullity bago magpakasal muli. Dahil dito, pinaboran ng RTC si Lourdes at ibinasura ang kasong bigamy.

n

Hindi sumang-ayon dito si Merlinda Montañez, anak ni Silverio sa unang kasal, kaya umakyat ang kaso sa Korte Suprema.

n

Sa Korte Suprema, ang pangunahing tanong ay:

n

Kung ang judicial nullity ng unang kasal dahil sa psychological incapacity ay depensa ba sa kasong bigamy kung ang ikalawang kasal ay nangyari bago pa man ang Family Code at ang desisyon sa Wiegel vs. Sempio-Diy?

n

Nagdesisyon ang Korte Suprema na pumanig kay Montañez. Sinabi ng Korte Suprema na ang desisyon ng RTC na ibasura ang kaso ay mali. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang mga naunang desisyon nito sa mga kasong Mercado, Abunado, Tenebro, at Jarillo, na nagsasabing ang deklarasyon ng nullity ng unang kasal ay hindi depensa sa bigamy kung ang ikalawang kasal ay ikinasal habang umiiral pa ang unang kasal. Ayon sa Korte Suprema:

n

Parties to the marriage should not be permitted to judge for themselves its nullity, for the same must be submitted to the judgment of competent courts and only when the nullity of the marriage is so declared can it be held as void, and so long as there is no such declaration the presumption is that the marriage exists.

Therefore, he who contracts a second marriage before the judicial declaration of nullity of the first marriage assumes the risk of being prosecuted for bigamy.

n

Ibig sabihin, hindi maaaring basta na lamang magdesisyon ang isang tao na walang bisa ang kanyang kasal. Kailangan dumaan sa korte at kumuha ng deklarasyon ng nullity. Hangga’t walang ganitong deklarasyon, ang kasal ay mananatiling valid sa mata ng batas.

n

Kahit pa sinabi ni Lourdes na ang kanyang mga kasal ay nangyari bago pa man ang Family Code at hindi dapat retroactive ang Article 40 ng Family Code, hindi ito pinakinggan ng Korte Suprema. Ayon sa Korte Suprema, ang Article 40 ay procedural at maaaring retroactive ang application nito. Dagdag pa rito, ang layunin ng Article 40 ay para maiwasan ang kaguluhan at pang-aabuso sa batas.

np>Kaya naman, ibinasura ng Korte Suprema ang desisyon ng RTC at ipinag-utos na ituloy ang paglilitis sa kasong bigamy laban kay Lourdes Cipriano.

nn

PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG DAPAT MONG GAWIN?

n

Ang kasong Montañez vs. Cipriano ay nagbibigay ng malinaw na aral: huwag magpakasal muli hangga’t walang pinal na desisyon ang korte na nagdedeklara na walang bisa ang iyong unang kasal. Hindi sapat na ikaw ay naniniwala na walang bisa ang iyong kasal. Kailangan mo itong ipa-deklara sa korte.

n

Ito ay mahalaga lalo na sa panahon ngayon kung saan mas madali na ang pagkuha ng annulment o declaration of nullity. Ngunit hindi ito nangangahulugan na maaari mo nang balewalain ang proseso. Ang pagpapakasal muli habang umiiral pa ang unang kasal, kahit pa ito ay void ab initio, ay maaaring magresulta sa kasong bigamy.

nn

MGA MAHAHALAGANG ARAL:

n

    n

  • Kailangan ng Judicial Declaration: Hindi sapat na maniwala ka lang na walang bisa ang iyong unang kasal. Kailangan mo ng pormal na deklarasyon mula sa korte.
  • n

  • Bago Magpakasal Muli: Siguraduhing mayroon kang pinal na desisyon ng korte na nagpapawalang-bisa sa iyong unang kasal bago ka magpakasal muli.
  • n

  • Proteksyon sa Sarili: Ang pagkuha ng judicial declaration ay proteksyon mo laban sa kasong bigamy.
  • n

  • Retroactive Application ng Article 40: Kahit pa ang iyong kasal ay nangyari bago ang Family Code, ang Article 40 ay maaaring i-apply retroactively.
  • n

nn

FREQUENTLY ASKED QUESTIONS (FAQs)

np>n

Tanong 1: Kung ang unang kasal ko ay void ab initio (void from the beginning), kailangan ko pa rin bang magpa-annul o magpa-declare ng nullity bago magpakasal muli?

n

Sagot: Oo. Kahit pa naniniwala kang void ab initio ang iyong unang kasal, kailangan mo pa rin ng judicial declaration of nullity bago ka magpakasal muli. Kung magpakasal ka muli nang walang deklarasyon, maaari kang kasuhan ng bigamy.

nn

Tanong 2: Ano ang mangyayari kung nagpakasal ako muli at saka ko lang napa-annul o napa-declare na null and void ang unang kasal ko?

n

Sagot: Maaari ka pa rin kasuhan ng bigamy. Ayon sa Korte Suprema sa kasong Montañez vs. Cipriano at iba pang naunang kaso, ang krimen ng bigamy ay na-consummate na sa oras na ikinasal ka sa pangalawang pagkakataon habang umiiral pa ang unang kasal.

nn

Tanong 3: Paano kung matagal na akong nakipaghiwalay sa unang asawa ko at wala na akong balita sa kanya? Maaari ba akong magpakasal muli?

n

Sagot: Hindi basta-basta. Kung matagal na kayong hiwalay at wala kang balita sa iyong unang asawa, maaaring mag-file ka ng petition para sa declaration of presumptive death. Kung mapagbigyan ito ng korte, maaari ka nang magpakasal muli. Ngunit kung basta ka na lang magpapakasal muli nang walang deklarasyon of presumptive death o judicial declaration of nullity, maaari ka pa rin kasuhan ng bigamy.

nn

Tanong 4: Ano ang parusa sa bigamy sa Pilipinas?

n

Sagot: Ang parusa sa bigamy ay prision mayor, na nangangahulugang pagkabilanggo mula anim na taon at isang araw hanggang labindalawang taon.

nn

Tanong 5: Kung ako ay kinasuhan ng bigamy, ano ang dapat kong gawin?

n

Sagot: Humingi kaagad ng tulong legal mula sa isang abogado. Mahalagang malaman mo ang iyong mga karapatan at depensa sa kaso. Ang ASG Law ay may mga abogado na eksperto sa mga kaso ng pamilya at krimen tulad ng bigamy.

nn

Naranasan mo ba ang ganitong sitwasyon o mayroon kang katanungan tungkol sa bigamy at family law? Huwag mag-atubiling kumonsulta sa ASG Law. Kami ay eksperto sa mga usaping legal na may kaugnayan sa kasong ito. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.

nn


n n
Source: Supreme Court E-Library
This page was dynamically generated
by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)
nn

n

n

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *