Tag: 2004 Rules on Notarial Practice

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Paglabag sa Tungkulin at mga Parusa

    Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang mga kahihinatnan ng paglabag dito. Ipinapakita nito na ang isang notaryo ay may personal na pananagutan sa mga dokumentong pinatotohanan niya. Ang kapabayaan sa pagtupad ng mga responsibilidad na ito ay maaaring magresulta sa pagtanggal ng komisyon, suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya, at permanenteng diskwalipikasyon bilang notaryo.

    Kapabayaan sa Tungkulin: Ang Kwento ng Paglabag sa Panuntunan ng Notarial Practice

    Nagsampa ng reklamo ang mag-asawang Spouses Chambon laban kay Atty. Christopher S. Ruiz dahil sa diumano’y paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ito ay may kaugnayan sa mga dokumentong pinatotohanan ni Atty. Ruiz na naglalaman ng mga depekto at pagkukulang. Ayon sa mga Chambon, nagdulot ito ng problema sa kanilang pagtatangkang ipa-foreclose ang isang ari-arian.

    Ayon sa mga Chambon, bilang mga nagpautang kay Suzette Camasura Auman, kanilang pinasimulan ang isang extra-judicial foreclosure proceedings sa ari-arian nito dahil sa pagkabigo nitong bayaran ang kanyang obligasyon. Ngunit natuklasan nila na si Remoreras ay nakapag-file ng petisyon para sa pagpapalabas ng bagong Owner’s Duplicate Copy ng TCT No. 29490 dahil sa umano’y pagkawala nito. Bago ang nakatakdang public auction, naghain si Remoreras ng reklamo upang pigilan ito, batay sa umano’y pagkakagawa at pagpapadala ng isang Release of Mortgage document na sinasabing ginawa ng Spouses Chambon. Nadiskubre ng mga Chambon na ang Notice of Loss/Affidavit of Loss at ang Release of Mortgage ay pinatotohanan ng respondent sa Cebu City, at may mga depekto sa mga dokumentong ito at sa Notarial Register.

    Dahil dito, kinailangan nilang magsampa ng reklamo sa IBP. Sa kanyang depensa, itinanggi ni Atty. Ruiz ang pagpapatotoo sa Release of Mortgage. Inamin naman niya ang pagpapatotoo sa Notice of Loss/Affidavit of Loss, ngunit sinisi ang kanyang sekretarya sa mga pagkukulang sa Notarial Register.

    Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ng IBP-CBD na nagkasala si Atty. Ruiz. Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may mahalagang tungkulin sa pagtiyak ng integridad ng mga dokumentong pinapatotohanan niya. Kapag ang notaryo publiko ay nagpabaya at hindi tumupad sa mga panuntunan, maaari siyang managot.

    Sa kasong ito, napatunayan na nilagdaan ni Atty. Ruiz ang notarial certificate ng Notice of Loss/Affidavit of Loss kahit na ito ay hindi kumpleto. Bukod dito, hindi rin naitala nang maayos ang mga detalye ng dokumento sa kanyang Notarial Register.

    Sec. 5. False or Incomplete Certificate. – A notary public shall not:

    (a) execute a certificate containing information known or believed by the notary to be false.

    (b) affix an official signature or seal on a notarial certificate that is incomplete.

    Sinabi ng Korte na hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa kanyang sekretarya. Ang pagtala sa Notarial Register ay isang mahalagang bahagi ng kanyang tungkulin.

    Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay mahalaga dahil ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento. Ito ay nagbibigay ng katiyakan sa mga transaksyon at nagpapadali sa paglilitis sa korte.

    Dahil sa mga paglabag na ito, nagpataw ang Korte Suprema ng parusa kay Atty. Ruiz.

    Kaugnay nito, mayroong iba’t ibang parusa na ipinataw sa mga notaryo publiko na nagkasala sa paglabag sa kanilang tungkulin, tulad ng mga sumusunod:

    Paglabag Parusa
    Hindi pagtala ng maayos sa notarial register Pagbawi ng komisyon at suspensyon mula sa abogasya
    Paglagda sa hindi kumpletong notarial certificate Pagbawi ng komisyon, pagbabawal maging notaryo, at suspensyon mula sa abogasya

    Sa kasong ito, dahil sa mga napatunayang paglabag, idineklara ng Korte Suprema na nagkasala si Atty. Christopher S. Ruiz sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Binawi ang kanyang notarial commission at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay. Sinuspinde rin siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang (1) taon.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung dapat bang maparusahan si Atty. Christopher S. Ruiz dahil sa mga paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ito ay may kinalaman sa kanyang mga ginawang notarial acts na naglalaman ng mga depekto at pagkukulang.
    Ano ang naging basehan ng reklamo laban kay Atty. Ruiz? Ang reklamo ay nakabatay sa umano’y paglabag ni Atty. Ruiz sa Section 2 (b), paragraph 2 ng Rule IV at Section 2, paragraphs (a), (d), at (e) ng Rule VI ng 2004 Rules on Notarial Practice. Kabilang dito ang hindi kumpletong notarial certificate at hindi tamang pagtala sa Notarial Register.
    Ano ang depensa ni Atty. Ruiz sa reklamo? Itinanggi ni Atty. Ruiz na pinatotohanan niya ang Release of Mortgage. Inamin naman niya ang pagpapatotoo sa Notice of Loss/Affidavit of Loss, ngunit sinisi ang kanyang sekretarya sa mga pagkukulang sa Notarial Register.
    Ano ang sinabi ng Korte Suprema tungkol sa tungkulin ng notaryo publiko? Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may mahalagang tungkulin sa pagtiyak ng integridad ng mga dokumentong pinapatotohanan niya. Ang kanyang tungkulin ay imbued with public interest, at dapat siyang maging maingat at responsable sa pagtupad nito.
    Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Ruiz? Binawi ng Korte Suprema ang notarial commission ni Atty. Ruiz at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay. Sinuspinde rin siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang (1) taon.
    Maaari bang ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa iba? Hindi. Sinabi ng Korte Suprema na hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa kanyang sekretarya. Ang pagtala sa Notarial Register ay isang mahalagang bahagi ng kanyang tungkulin.
    Ano ang kahalagahan ng Notarial Register? Ang Notarial Register ay mahalaga dahil dito naitala ang mga detalye ng bawat notarial act. Ito ay nagsisilbing record at ebidensya ng mga transaksyong pinatotohanan ng notaryo publiko.
    Ano ang epekto ng pagkakaroon ng depekto sa notarial certificate? Ang pagkakaroon ng depekto sa notarial certificate ay maaaring magpawalang-bisa sa dokumento. Maaari rin itong magdulot ng problema sa paggamit ng dokumento bilang ebidensya sa korte.

    Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang tungkulin nang may integridad at responsibilidad. Ang kapabayaan sa pagtupad ng tungkuling ito ay maaaring magdulot ng malubhang parusa.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: SPOUSES ANDRE CHAMBON AND MARIA FATIMA CHAMBON, COMPLAINANTS, VS. ATTY. CHRISTOPHER S. RUIZ, RESPONDENT., G.R. No. 63276, September 05, 2017

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Pagpapanatili ng Tiwala ng Publiko sa mga Dokumentong Notarisado

    Ang isang dokumentong notarisado ay dapat na igalang at pagkatiwalaan. Kaya naman, ang isang notaryo publiko ay dapat maging maingat sa pagganap ng kanyang tungkulin upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa mga dokumentong notarisado. Sa kasong ito, pinanindigan ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin, kung saan nakapirma siya sa isang Deed of Absolute Sale kahit pa patay na ang isa sa mga nagbenta. Dahil dito, pinawalang-bisa ng Korte Suprema ang komisyon ng notaryo publiko, pinagbawalan siyang muling maitalaga bilang notaryo publiko, at sinuspinde siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim na buwan.

    Pagpirma sa Dokumento ng Patay: Kapabayaan Ba ng Notaryo?

    Ang kasong ito ay tungkol sa isang reklamo laban kay Atty. Ronald Segundino C. Ching dahil sa kanyang umano’y kapabayaan sa pag-notaryo ng isang Deed of Absolute Sale (Deed). Ayon sa mga nagreklamo na sina Orlando S. Castelo, Elena C. Cama, Oswaldo Castelo, Jocelyn Llanillo, at Benjamin Castelo (mga tagapagmana ng Castelo), natuklasan nila na ang titulo ng kanilang pag-aari ay nailipat sa ibang pangalan dahil sa isang Deed of Absolute Sale na notarisado ni Atty. Ching. Ang problema, isa sa mga lumagda sa Deed ay patay na nang panahong iyon.

    Nalaman ng mga tagapagmana na ang dating titulo ng kanilang mga magulang, sina Spouses Benjamin at Perzidia Castelo, ay kinansela dahil sa Deed na may petsang March 24, 2010. Ang Deed na ito ay pinirmahan umano ng Spouses Castelo at ng mga bumili na sina Leonida Delen at Spouses Nestor at Julibel Delen. Nakasaad din na ang Deed ay notarisado ni Atty. Ching, kahit pa si Perzidia Castelo ay namatay na noong May 4, 2009. Bukod pa rito, ang acknowledgment page ng Deed ay nagpapakita na community tax certificates lamang ang ipinakita kay Atty. Ching, at hindi mga valid government-issued identification cards na hinihingi ng 2004 Rules on Notarial Practice. Sinabi ni Atty. Ching na hindi niya kilala ang mga partido at peke ang kanyang pirma.

    Sa pagdinig ng Integrated Bar of the Philippines (IBP), natuklasan na ang kopya ng Deed na isinumite ng mga tagapagmana ng Castelo ay tumutugma sa orihinal na nasa notarial books ni Atty. Ching. Dahil dito, nagpasiya ang IBP na nagpabaya si Atty. Ching sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko.

    Sa ganitong sitwasyon, mahalagang tandaan na ang notaryo publiko ay may tungkuling siguraduhin na ang lahat ng mga lumalagda sa dokumento ay personal na humarap sa kanya at napatunayan ang kanilang pagkakakilanlan sa pamamagitan ng mga validong dokumento. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, dapat na tiyakin ng notaryo publiko ang pagkakakilanlan ng mga lumagda sa pamamagitan ng mga sapat na katibayan, gaya ng mga government-issued IDs. Isa rin itong kapabayaan na hayaan ang ibang tao na gumawa ng entry sa notarial registry.

    Ang pagiging notaryo publiko ay isang responsibilidad na may kaakibat na tungkulin sa publiko. Hindi ito dapat ipinagkakatiwala sa iba, lalo na ang paglalagay ng pirma at pagtatak sa mga dokumento. Ang kapabayaan sa tungkuling ito ay maaaring magdulot ng malaking pinsala sa mga taong umaasa sa integridad ng mga dokumentong notarisado.

    Kung kaya’t nararapat lamang na patawan ng disciplinary action ang isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin. Sa kasong ito, ang kapabayaan ni Atty. Ching ay nagresulta sa potensyal na pagkawala ng pag-aari ng mga tagapagmana ng Castelo, na siyang kanilang tahanan at pinaghirapang yaman ng kanilang mga magulang. Kaya nararapat lamang ang parusang ipinataw sa kanya.

    Nagbigay din ng babala ang Korte Suprema sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang pag-ibayuhin ang kanilang tungkulin sa publiko at sa pangangasiwa ng hustisya. Dapat silang maging maingat sa pagpapanatili ng integridad ng bawat dokumentong dumadaan sa kanilang pananagutan at tiyakin na ang mga dokumentong kanilang pinirmahan at sinelyuhan ay naitala sa kanilang notarial books.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung nagpabaya ba si Atty. Ching sa pag-notaryo ng Deed of Absolute Sale, kung saan isa sa mga lumagda ay patay na.
    Ano ang desisyon ng Korte Suprema? Napatunayang nagkasala si Atty. Ching ng kapabayaan. Pinawalang-bisa ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, pinagbawalan siyang muling maitalaga, at sinuspinde siya sa pagsasagawa ng abogasya ng anim na buwan.
    Ano ang tungkulin ng isang notaryo publiko? Dapat tiyakin ng notaryo publiko na ang lahat ng mga lumalagda sa dokumento ay personal na humarap sa kanya at napatunayan ang kanilang pagkakakilanlan.
    Anong ebidensya ang nagpapatunay na nagpabaya si Atty. Ching? Ang kopya ng Deed of Absolute Sale na isinumite ng mga nagreklamo ay tumutugma sa orihinal na nasa notarial books ni Atty. Ching.
    Bakit mahalaga ang tungkulin ng notaryo publiko? Ang notaryo publiko ay may tungkuling pangalagaan ang tiwala ng publiko sa integridad ng mga dokumentong notarisado.
    Ano ang parusa sa isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin? Maaaring pawalang-bisa ang kanyang komisyon, pagbawalan siyang muling maitalaga, at suspindihin sa pagsasagawa ng abogasya.
    Ano ang aral na makukuha sa kasong ito? Dapat pag-ibayuhin ng mga notaryo publiko ang kanilang tungkulin at maging maingat sa pagpapanatili ng integridad ng mga dokumentong notarisado.
    Ano ang dapat gawin kung kaharap mo ang sitwasyon sa kasong ito? Kumunsulta agad sa isang abogado upang malaman ang iyong mga karapatan at ang mga legal na hakbang na maaari mong gawin.

    Ang kasong ito ay isang paalala sa lahat ng mga notaryo publiko na ang kanilang tungkulin ay hindi lamang isang pormalidad, kundi isang responsibilidad na may malaking epekto sa buhay ng mga tao. Sa pamamagitan ng pagiging maingat at tapat sa kanilang tungkulin, napananatili nila ang tiwala ng publiko at nakakatulong sa pagkamit ng hustisya.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: ORLANDO S. CASTELO, VS. ATTY. RONALD SEGUNDINO C. CHING, A.C. No. 11165, February 06, 2017

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Ang Pagpalsipika ba ay Sobra sa Pagpapabaya?

    Sa desisyon na ito, ipinaliwanag ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin sa pagpapatotoo ng mga dokumento. Ang pangunahing hatol ay bagamat hindi napatunayan ang alegasyon ng tahasang pagpalsipika, napatunayang nagpabaya ang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang mga responsibilidad, kaya’t siya ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya at pinagbawalan na maging notaryo publiko muli. Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang tungkulin nang may mataas na antas ng pag-iingat at pagsunod sa mga patakaran, upang mapanatili ang integridad ng proseso ng notarisasyon at protektahan ang mga karapatan ng publiko.

    Kapag Nagkulang ang Notaryo: Kuwento ng Pamilya at mga Dokumentong Hindi Kumpleto

    Ang kaso ay nagsimula sa reklamong inihain laban kay Atty. Eliordo Ogena, na siyang abugado at notaryo publiko ng pamilya Sistual. Inakusahan siya ng mga complainant na sina Erlinda Sistual, Flordelisa S. Leysa, Leonisa S. Espabo, at Arlan C. Sistual ng pagpalsipika ng ilang dokumento. Kabilang dito ang isang Espesyal na Kapangyarihan ng Abogado (SPA), Extra-Judicial Settlement of Estate, Affidavit of Identification of Heirs, Deed of Donation, at Deed of Absolute Sale. Ang mga dokumentong ito ay may kaugnayan sa paglipat ng titulo ng lupa na nakapangalan sa mga tagapagmana ni Martin Sistual.

    Ayon sa mga nagrereklamo, pinalsipika umano ni Atty. Ogena ang mga dokumento upang palabasin na lahat ng mga anak ni Manuel at Erlinda Sistual ay pumirma, kahit hindi naman. Dahil dito, nakansela ang Transfer Certificate of Title (TCT) No. 60467 at naipamahagi ang lupa sa iba’t ibang lote, na ibinenta naman sa mga interesadong mamimili. Bagamat hindi napatunayan ang pagpalsipika, nakita ng Korte Suprema na nagpabaya si Atty. Ogena sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko.

    Nilabag ni Atty. Ogena ang 2004 Rules on Notarial Practice, partikular na ang Seksyon 2(b) ng Rule IV. Ang nasabing seksyon ay nagbabawal sa isang notaryo publiko na magsagawa ng notarial act kung ang taong pumirma sa dokumento ay hindi personal na naroroon sa oras ng notarisasyon, at hindi personal na kilala ng notaryo o kaya’y hindi nagpakita ng sapat na katibayan ng pagkakakilanlan. Ayon sa Korte Suprema:

    Seksyon 2. Mga Pagbabawal. – (a) x x x

    (b) Ang isang tao ay hindi dapat magsagawa ng isang notarial act kung ang taong kasangkot bilang lumagda sa instrumento o dokumento –

    (1) ay hindi personal na nasa presensya ng notaryo sa oras ng notarisasyon; at

    (2) ay hindi personal na kilala ng notaryo publiko o kung hindi man ay nakilala ng notaryo publiko sa pamamagitan ng kompetenteng ebidensya ng pagkakakilanlan ayon sa kahulugan ng mga Panuntunang ito.

    Dahil dito, sinabi ng Korte Suprema na nagpabaya si Atty. Ogena sa pagtupad ng kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko. Hindi niya hiniling ang personal na presensya ng mga pumirma sa mga dokumento, at ipinagpatuloy ang pag-notaryo kahit walang pirma ng lahat ng partido. Bukod pa rito, hindi rin sinunod ni Atty. Ogena ang pinakapangunahing tungkulin ng isang notaryo publiko – ang hingin sa mga partido na ipakita ang kanilang residence certificates o iba pang dokumento upang patunayan ang kanilang pagkakakilanlan.

    Idinagdag pa ng Korte Suprema na ang notarisasyon ay hindi isang walang saysay na gawain. Ito ay may malaking interes sa publiko. Ang notarisasyon ng isang notaryo publiko ay ginagawang isang pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, kaya’t ito ay tinatanggap bilang ebidensya nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito. Dapat na sundin ng isang notaryo publiko ang mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanilang mga tungkulin; kung hindi, mawawala ang tiwala ng publiko sa integridad ng dokumento.

    Sa pamamagitan ng pag-notaryo sa mga nasabing dokumento, si Atty. Ogena ay nakagawa ng ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na pag-uugali. Ang kanyang pag-uugali ay puno ng mga mapanganib na posibilidad dahil sa pagiging conclusive ng pagpapatupad ng isang dokumento na ibinibigay ng ating mga korte at ng publiko sa mga notarized na dokumento. Ang kanyang pagkabigo na gampanan ang kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko ay nagresulta hindi lamang sa pagkasira ng mga karapatan ng mga nagrereklamo kundi pati na rin sa pagpapahina sa integridad ng isang notaryo publiko at sa pagpapababa ng paggana ng notarisasyon.

    Dahil dito, sinuspinde ng Korte Suprema si Atty. Eliordo Ogena sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang (2) taon at pinagbawalan siya nang permanente na makapaglingkod bilang isang Notary Public.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nagpabaya ba si Atty. Ogena sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko sa pamamagitan ng pag-notaryo ng mga dokumento na hindi kumpleto o walang sapat na pagkakakilanlan ng mga pumirma.
    Ano ang parusa kay Atty. Ogena? Si Atty. Ogena ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon at pinagbawalan na maging notaryo publiko muli.
    Anong patakaran ang nilabag ni Atty. Ogena? Nilabag niya ang Seksyon 2(b) ng Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice, na nag-uutos na ang mga pumirma sa dokumento ay dapat personal na naroroon at kilala ng notaryo o nagpakita ng sapat na katibayan ng pagkakakilanlan.
    Bakit mahalaga ang tungkulin ng isang notaryo publiko? Ang tungkulin ng notaryo publiko ay mahalaga dahil ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, na tinatanggap bilang ebidensya nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito.
    Ano ang implikasyon ng desisyong ito sa ibang notaryo publiko? Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang tungkulin nang may mataas na antas ng pag-iingat at pagsunod sa mga patakaran.
    Napatunayan ba na pinalsipika ni Atty. Ogena ang mga dokumento? Hindi napatunayan ng Korte Suprema na pinalsipika ni Atty. Ogena ang mga dokumento.
    Ano ang epekto ng kapabayaan ng notaryo sa mga dokumento? Ang kapabayaan ng notaryo ay nagpapahina sa integridad ng proseso ng notarisasyon at maaaring magdulot ng pinsala sa mga karapatan ng mga partido.
    Paano maiiwasan ang ganitong sitwasyon? Mahalaga na personal na naroroon ang mga pumirma sa harap ng notaryo at magpakita ng sapat na pagkakakilanlan. Dapat ding sundin ng notaryo ang lahat ng mga patakaran at regulasyon sa pag-notaryo.

    Ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang mga pananagutan na kaakibat nito. Ang kapabayaan sa tungkuling ito ay maaaring magresulta sa seryosong mga parusa at magdulot ng pinsala sa mga karapatan ng mga partido.

    Para sa mga katanungan ukol sa pag-aaplay ng desisyong ito sa inyong sitwasyon, maaaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa email na frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para lamang sa layuning pang-impormasyon at hindi dapat ituring na legal na payo. Para sa mga tiyak na legal na gabay na angkop sa iyong sitwasyon, kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: ERLINDA SISTUAL, VS. ATTY. ELIORDO OGENA, AC No. 9807, February 02, 2016

  • Hindi Sapat ang ID ng Subdivision para Patunayan ang Pagkakakilanlan sa Legal na Dokumento: Pagtatatwa ng SC sa Petisyon

    Sa desisyong ito, ibinasura ng Korte Suprema ang petisyon dahil sa hindi pagsunod sa mga kinakailangan sa verification at certification laban sa forum shopping. Partikular, ang paggamit ng mga photocopy ng identification card (ID) mula sa mga pribadong subdivision bilang patunay ng pagkakakilanlan ay hindi sapat ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ang desisyon na ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa mga pormal na alituntunin ng pamamaraan upang matiyak ang katotohanan at pagiging tunay ng mga dokumentong isinumite sa korte. Mahalaga ito para sa mga partido sa korte na siguraduhin na ang lahat ng dokumento na kanilang isusumite, lalong lalo na ang mga affidavit at certification ay naayon sa tamang proseso para maiwasan ang hindi pagtanggap nito.

    Paano Nakalusot ang Pagkakakilanlan? Ang Kwento ng Pagtanggi sa Petisyon Dahil sa Maling ID

    Nagsampa ng mga reklamo para sa illegal dismissal ang mga private respondents laban sa William Go Que Construction. Dahil hindi sila nagkasundo, umakyat ang usapin sa Korte Suprema, kung saan nakita na may depekto sa Verification/Certification of Non-Forum Shopping ng kanilang petisyon sa Court of Appeals (CA). Ayon sa Section 4, Rule 7 ng Rules of Civil Procedure, ang isang pleading ay dapat na verified by an affidavit na nagsasaad na nabasa ng affiant ang pleading at ang mga alegasyon doon ay totoo at tama batay sa kanyang personal na kaalaman o batay sa mga tunay na rekord. Dagdag pa rito, Section 5, Rule 7 ng parehong alituntunin na ang plaintiff o principal party shall certify under oath sa complaint o iba pang initiatory pleading na hindi pa siya nagsimula ng anumang aksyon o nagsampa ng anumang claim na may kinalaman sa parehong mga isyu sa anumang korte, tribunal o quasi-judicial agency.

    Napansin na ang jurat ng Verification/Certification laban sa Forum Shopping na nakalakip sa petisyon para sa certiorari sa CA ay may depekto. Ang jurat ay tumutukoy sa isang akto kung saan ang isang indibidwal ay personal na humaharap sa notary public, nagpapakita ng isang instrumento o dokumento, personal na kilala ng notary public o kinikilala sa pamamagitan ng competent evidence of identity. Mahalaga ang competent evidence of identity dahil ito ang nagpapatunay na ang taong humarap sa notary public ay siyang nagpapatunay ng mga nilalaman ng dokumento.

    Ayon sa Section 12, Rule II ng 2004 Rules on Notarial Practice, ang competent evidence of identity ay tumutukoy sa pagkakakilanlan ng isang indibidwal batay sa at least one current identification document na inisyu ng isang opisyal na ahensya na naglalaman ng litrato at pirma ng indibidwal. Kabilang dito ang passport, driver’s license, Professional Regulations Commission ID, National Bureau of Investigation clearance, at iba pa. Mahalaga na ang dokumento ay nagmula sa isang opisyal na ahensya upang masiguro ang pagiging tunay at mapagkakatiwalaan nito. Bukod pa rito, maaari ring gamitin ang oath or affirmation of one credible witness not privy to the instrument na personal na kilala ng notary public at ng indibidwal, o ng dalawang credible witnesses na hindi privy sa instrumento.

    “(a) at least one current identification document issued by an official agency bearing the photograph and signature of the individual, such as but not limited to, passport, driver’s license, Professional Regulations Commission ID, National Bureau of Investigation clearance, police clearance, postal ID, voter’s ID, Barangay certification, Government Service and Insurance System (GSIS) e-card, Social Security System (SSS) card, Philhealth card, senior citizen card, Overseas Workers Welfare Administration (OWWA) ID, OFW ID, seaman’s book, alien certificate of registration/immigrant certificate of registration, government office ID, certification from the National Council for the Welfare of Disabled Persons (NCWDP), Department of Social Welfare and Development (DSWD) certification;”

    Sa kasong ito, ang mga photocopy ng IDs ng mga private respondents mula sa mga pribadong subdivision ay hindi itinuring na competent evidence of identity dahil hindi ito inisyu ng isang opisyal na ahensya. Gayundin, ang kanilang Joint-Affidavit na nagpapakilala kay Andales ay hindi rin sapat na patunay ng pagkakakilanlan dahil sila mismo ay privy sa instrumento. Dahil dito, nabigo ang mga private respondents na patunayan ang kanilang pagkakakilanlan sa ilalim ng 2004 Rules on Notarial Practice.

    Sa desisyon ng Korte Suprema, binigyang-diin na ang hindi pagsunod sa verification requirement ay hindi kinakailangang maging sanhi ng pagiging fatally defective ng pleading. Maaaring utusan ng korte ang pagsumite o pagwawasto nito kung ang mga umiiral na pangyayari ay nagpapahintulot na maalis ang mahigpit na pagsunod sa Rule upang ang mga layunin ng hustisya ay maisakatuparan. Subalit, sa kasong ito, walang sapat na pagsunod sa verification requirement dahil hindi matiyak kung sinuman sa mga private respondents ang aktwal na nanumpa sa katotohanan ng mga alegasyon sa petisyon. Bukod pa rito, may pagdududa rin sa pagiging tunay ng mga pirma ng mga private respondents sa petisyon para sa certiorari at sa kanilang mga naunang pleadings.

    Ang verification ay kinakailangan upang matiyak na ang mga alegasyon sa petisyon ay ginawa nang may good faith o totoo at tama, at hindi lamang haka-haka. Sa kabilang banda, ang certification laban sa forum shopping ay kinakailangan batay sa prinsipyo na hindi dapat pahintulutan ang isang party-litigant na magsagawa ng sabay-sabay na mga remedyo sa iba’t ibang fora. Mahalaga ang mga layunin sa likod ng mga kinakailangang ito at hindi dapat basta-basta na lamang isantabi maliban kung mayroong sustainable explanation na nagbibigay-katwiran sa kanilang pagpapagaan.

    Sa huli, binigyang-diin ng Korte Suprema na ang mga alituntunin ng pamamaraan ay hindi dapat hamakin bilang mga simpleng teknikalidad na maaaring balewalain ayon sa kagustuhan ng isang partido. Ang hustisya ay dapat na pangasiwaan alinsunod sa mga Alituntunin upang maiwasan ang arbitraryo, kapritso, o kakatwang pag-uugali. Ang paggamit sa liberal na aplikasyon ng mga alituntunin ng pamamaraan ay nananatiling eksepsiyon kaysa sa tuntunin; hindi ito maaaring gawin nang walang anumang wastong mga dahilan na sumusuporta sa nasabing kurso ng aksyon.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung ang Court of Appeals (CA) ay nagpakita ng grave abuse of discretion sa pagtanggi nitong ibasura ang petisyon para sa certiorari dahil sa hindi pagsunod sa mga kinakailangan ng verification at certification laban sa forum shopping.
    Ano ang competent evidence of identity ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice? Ayon sa Section 12, Rule II ng 2004 Rules on Notarial Practice, ang competent evidence of identity ay tumutukoy sa pagkakakilanlan ng isang indibidwal batay sa at least one current identification document na inisyu ng isang opisyal na ahensya na naglalaman ng litrato at pirma ng indibidwal, o ang oath or affirmation of one credible witness not privy to the instrument.
    Bakit hindi tinanggap ng Korte Suprema ang ID ng subdivision bilang competent evidence of identity? Hindi tinanggap ng Korte Suprema ang ID ng subdivision dahil hindi ito inisyu ng isang opisyal na ahensya ng gobyerno. Ang mga ID mula sa mga pribadong organisasyon ay hindi sapat upang patunayan ang pagkakakilanlan ng isang indibidwal para sa legal na layunin.
    Ano ang verification at certification against forum shopping? Ang verification ay isang affidavit na nagsasaad na ang affiant ay nabasa ang pleading at ang mga alegasyon doon ay totoo at tama batay sa kanyang personal na kaalaman o batay sa mga tunay na rekord. Ang certification against forum shopping naman ay isang sworn statement na nagsasaad na ang petitioner ay hindi pa nagsasampa ng anumang aksyon o claim na may kinalaman sa parehong isyu sa ibang korte, tribunal o quasi-judicial agency.
    Ano ang kahalagahan ng verification at certification against forum shopping? Ang verification ay kinakailangan upang matiyak na ang mga alegasyon sa petisyon ay ginawa nang may good faith o totoo at tama, at hindi lamang haka-haka. Ang certification against forum shopping naman ay kinakailangan batay sa prinsipyo na hindi dapat pahintulutan ang isang party-litigant na magsagawa ng sabay-sabay na mga remedyo sa iba’t ibang fora.
    Ano ang epekto ng hindi pagsunod sa mga kinakailangan sa verification at certification against forum shopping? Ayon sa Section 3, Rule 46 ng Rules of Court, ang failure ng petitioner na sumunod sa alinman sa mga kinakailangang ito ay sapat na dahilan para sa dismissal ng petisyon. Gayunpaman, maaaring payagan ng korte ang pagwawasto o pagsumite ng tamang dokumento kung ang mga umiiral na pangyayari ay nagpapahintulot na maalis ang mahigpit na pagsunod sa Rule.
    Maaari bang i-waive ang mga kinakailangan sa verification at certification against forum shopping? Oo, maaari itong i-waive sa ilalim ng ilang mga sitwasyon, katulad ng special circumstances or compelling reasons, substantial compliance, or kung kinakailangan ang waiver upang maiwasan ang paglabag sa hustisya. Sa kabila nito, mahigpit pa ring ipinapatupad ng korte ang pagsunod sa mga nabanggit.
    Paano nakaapekto ang kasunduan sa pagitan ng petitioner at ng ilang private respondents sa kaso? Dahil sa kasunduan sa pagitan ng petitioner at ng ilang private respondents (Singson at Pasaqui), ibinasura ng CA ang petisyon para sa certiorari sa CA-G.R. SP No. 109427 patungkol sa mga nabanggit. Ito ay dahil sa Satisfaction of Judgment/Release of Claim na kanilang nilagdaan na pabor sa petitioner.

    Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat na ang pagsunod sa mga alituntunin ng pamamaraan ay mahalaga upang matiyak ang integridad ng sistema ng hustisya. Sa pamamagitan ng pagpapatibay sa mga tuntunin sa verification at certification laban sa forum shopping, pinoprotektahan ng Korte Suprema ang mga korte mula sa mga hindi tunay at walang batayan na mga claim. Ang desisyon na ito ay nagsisilbing gabay para sa mga abogado at partido sa korte na tiyakin na ang lahat ng kanilang isinumite na dokumento ay naaayon sa tamang pamamaraan.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: William Go Que Construction vs. Court of Appeals, G.R. No. 191699, April 19, 2016

  • Mga Dapat Tandaan sa Pag-Notaryo: Mga Limitasyon at Pananagutan

    Ang Pag-Notaryo ay Hindi Basta-Basta: Mga Limitasyon at Pananagutan ng Notary Public

    RE: VIOLATION OF RULES ON NOTARIAL PRACTICE, A.M. No. 09-6-1-SC, January 21, 2015

    Isipin na kailangan mong ipa-notaryo ang isang mahalagang dokumento. Nagtitiwala ka sa notary public na gawin ito nang tama. Pero paano kung ang notary public ay walang pahintulot o lumagpas sa kanyang hurisdiksyon? Ang kasong ito ay nagtuturo sa atin ng mahahalagang aral tungkol sa mga limitasyon at pananagutan ng isang notary public.

    Ang kasong ito ay nag-ugat sa mga reklamo laban kay Atty. Juan C. Siapno, Jr. dahil sa pag-notaryo ng mga dokumento nang walang kaukulang komisyon. Si Atty. Siapno ay nag-notaryo sa mga lugar na hindi sakop ng kanyang komisyon at pinahintulutan pa umano ang kanyang mga sekretarya na magsagawa ng notarial acts. Mayroon ding mga reklamo laban kay Atty. Pedro L. Santos at isang Atty. Evelyn na iniulat na iligal na nag-notaryo ng mga dokumento.

    Ang Legal na Batayan ng Notarial Practice

    Ang notarial practice ay mahigpit na kinokontrol ng mga batas at alituntunin. Ang pangunahing layunin nito ay protektahan ang integridad ng mga dokumento at tiyakin na ang mga ito ay tunay at legal. Ang 2004 Rules on Notarial Practice ang pangunahing gabay sa pag-notaryo sa Pilipinas.

    Ayon sa Section 11, Rule III ng 2004 Rules on Notarial Practice:

    Jurisdiction and Term – A person commissioned as notary public may perform notarial acts in any place within the territorial jurisdiction of the commissioning court for a period of two (2) years commencing the first day of January of the year in which the commissioning is made, unless earlier revoked or the notary public has resigned under these Rules and the Rules of Court.

    Ibig sabihin, ang isang notary public ay maaari lamang mag-notaryo sa loob ng hurisdiksyon ng korte na nagbigay sa kanya ng komisyon. Ang komisyon ay may bisa lamang sa loob ng dalawang taon, maliban kung ito ay bawiin o magbitiw ang notary public.

    Ang paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice ay may kaakibat na pananagutan. Maaaring suspindihin o tanggalin sa listahan ng mga abogado ang isang notary public na lumabag sa mga patakaran. Bukod pa rito, maaari rin siyang maharap sa mga kasong kriminal.

    Ang Kwento ng Kaso: Atty. Siapno at ang Mga Reklamo

    Nagsimula ang kaso sa mga reklamo laban kay Atty. Siapno dahil sa pag-notaryo ng mga dokumento nang walang komisyon. Narito ang mga pangyayari:

    • May mga abogadong nagreklamo kay Atty. Siapno dahil nag-notaryo umano ito sa Lingayen, Natividad, at Dagupan City kahit wala siyang komisyon doon.
    • Ipinakita nila ang mga dokumento na nagpapatunay na nag-notaryo si Atty. Siapno sa mga nasabing lugar.
    • Sinasabi rin na pinapahintulutan ni Atty. Siapno ang kanyang mga sekretarya na magsagawa ng notarial acts.
    • Itinanggi ni Atty. Siapno ang mga paratang.

    Ayon sa imbestigasyon, natuklasan na nagkaroon nga ng komisyon si Atty. Siapno noon, pero kinansela ito noong 2006. Kaya maliwanag na nag-notaryo siya ng mga dokumento nang wala nang bisa ang kanyang komisyon.

    Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng notarial practice:

    Time and again, this Court has stressed that notarization is not an empty, meaningless and routine act. It is invested with substantive public interest that only those who are qualified or authorized may act as notaries public.

    Dahil dito, nagdesisyon ang Korte Suprema na suspindihin si Atty. Siapno sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon at permanente siyang pinagbawalan na maging notary public.

    Kaugnay naman ng mga reklamo laban kay Atty. Santos at Atty. Evelyn, inatasan ng Korte Suprema ang Regional Trial Court ng Manila na magsagawa ng pormal na imbestigasyon.

    Ano ang mga Implikasyon ng Desisyon na Ito?

    Ang desisyon na ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga notary public na dapat nilang sundin ang mga alituntunin ng notarial practice. Dapat nilang tiyakin na mayroon silang kaukulang komisyon at na sila ay nag-notaryo lamang sa loob ng kanilang hurisdiksyon. Kung hindi, maaari silang maharap sa mga seryosong parusa.

    Para sa publiko, mahalagang tiyakin na ang notary public na kanilang kinukuha ay mayroong valid na komisyon. Maaari nilang tanungin ang notary public kung saan siya kinomisyon at kailan ito nag-expire. Kung may pagdududa, maaari silang magsumbong sa Integrated Bar of the Philippines o sa Korte Suprema.

    Mga Key Lessons

    • Ang notarial practice ay hindi basta-basta at dapat sundin ang mga alituntunin.
    • Ang notary public ay dapat may kaukulang komisyon at dapat mag-notaryo lamang sa loob ng kanyang hurisdiksyon.
    • Ang paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice ay may kaakibat na pananagutan.
    • Mahalagang tiyakin na ang notary public na kinukuha ay mayroong valid na komisyon.

    Mga Madalas Itanong (Frequently Asked Questions)

    1. Ano ang dapat kong gawin kung ang notary public ay walang komisyon?

    Huwag magpa-notaryo sa kanya. Ang dokumento ay hindi magiging valid kung ang notary public ay walang komisyon.

    2. Paano ko malalaman kung valid ang komisyon ng notary public?

    Tanungin ang notary public kung saan siya kinomisyon at kailan ito nag-expire. Maaari ka ring tumawag sa Integrated Bar of the Philippines para kumpirmahin.

    3. Ano ang mangyayari kung nagpa-notaryo ako sa isang notary public na walang komisyon?

    Ang dokumento ay hindi magiging valid at hindi ito tatanggapin sa korte.

    4. Maaari bang mag-notaryo ang isang abogado sa labas ng kanyang hurisdiksyon?

    Hindi. Ang abogado ay maaari lamang mag-notaryo sa loob ng hurisdiksyon ng korte na nagbigay sa kanya ng komisyon.

    5. Ano ang mga parusa sa paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice?

    Maaaring suspindihin o tanggalin sa listahan ng mga abogado ang isang notary public na lumabag sa mga patakaran. Bukod pa rito, maaari rin siyang maharap sa mga kasong kriminal.

    Naghahanap ka ba ng eksperto sa mga usaping legal tulad nito? Ang ASG Law ay handang tumulong. Kung mayroon kang mga katanungan o kailangan ng konsultasyon, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email: hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website dito.

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapabaya: Isang Gabay

    Ang Pagpapabaya ng Notaryo Publiko ay May Kaakibat na Pananagutan

    A.C. No. 8103, December 03, 2014

    Ang pagiging isang notaryo publiko ay hindi lamang isang karangalan, kundi isang malaking responsibilidad. Kapag ang isang notaryo publiko ay nagpabaya sa kanyang tungkulin, maaaring magkaroon ito ng malawakang epekto sa mga taong umaasa sa kanyang serbisyo at sa integridad ng sistema ng hustisya. Ito ang aral na itinuturo ng kasong ito, kung saan ang isang abogadong notaryo publiko ay naparusahan dahil sa kapabayaan.

    Introduksyon

    Isipin na ikaw ay bumibili ng lupa. Ikaw ay nagbayad na at gusto mong masigurado na ang iyong pagmamay-ari ay protektado ng batas. Kaya, kailangan mong ipa-notaryo ang deed of sale. Ngunit paano kung ang notaryo publiko ay wala pala sa bansa noong panahong iyon? Paano kung ang kanyang sekretarya lamang ang nag-notaryo ng dokumento? Ito ang sitwasyon sa kasong Atty. Aurelio C. Angeles, Jr. vs. Atty. Renato C. Bagay, kung saan ang kapabayaan ng isang notaryo publiko ay nagdulot ng problema sa maraming indibidwal.

    Sa kasong ito, ang abogadong si Renato C. Bagay ay inireklamo dahil sa pagpapatotoo ng kanyang sekretarya sa labing-walong (18) dokumento habang siya ay nasa Mexico. Ang isyu ay kung ang pagpapabaya ni Atty. Bagay ay may kaakibat na pananagutan.

    Legal na Konteksto

    Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay napakahalaga sa ating sistema ng batas. Sila ang nagpapatunay na ang mga dokumento ay tunay at legal. Ang kanilang pirma at selyo ay nagbibigay ng bigat at kredibilidad sa mga dokumento. Kaya naman, ang mga notaryo publiko ay dapat na maging maingat at responsable sa kanilang tungkulin.

    Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang isang “Notary Public” ay isang taong binigyan ng komisyon upang magsagawa ng mga opisyal na gawain sa ilalim ng mga panuntunang ito. Malinaw na hindi kasama ang sekretarya ng isang notaryo publiko sa mga binigyan ng komisyon na magsagawa ng opisyal na gawain ng isang notaryo publiko.

    Ang Canon 9 ng Code of Professional Responsibility (CPR) ay nag-uutos sa mga abogado na huwag direktang o indirektang tumulong sa hindi awtorisadong pagsasagawa ng batas. Ang Canon 7 naman ay nagdidirekta sa bawat abogado na panatilihin sa lahat ng oras ang integridad at dignidad ng propesyon ng abogasya.

    Halimbawa, kung ang isang notaryo publiko ay nag-iwan ng kanyang selyo at rehistro sa kanyang sekretarya, at pinayagan niya itong mag-notaryo ng mga dokumento sa kanyang pangalan, siya ay lumalabag sa mga panuntunang ito.

    Paghimay sa Kaso

    Nagsimula ang kaso nang magsumite si Atty. Aurelio C. Angeles, Jr., Provincial Legal Officer ng Bataan, ng liham kay Hon. Remigio M. Escalada, Jr., Executive Judge ng Regional Trial Court ng Bataan, laban kay Atty. Renato C. Bagay. Ayon kay Atty. Angeles, Jr., si Atty. Bagay ay nag-notaryo ng 18 dokumento noong siya ay nasa ibang bansa.

    Narito ang mga dokumentong pinag-uusapan:

    • Deed of Donation
    • Deed of Absolute Sale
    • Extra Judicial Settlement of Estate with Waiver of Rights

    Nalaman ng Provincial Legal Office na ang mga dokumentong ito ay pinatotoo habang si Atty. Bagay ay nasa Mexico, dumadalo sa isang Prayer and Life Workshop. Nakalakip sa liham ang mga affidavit ng mga taong nagpa-notaryo ng mga dokumento, na nagsasabing hindi nila nakita si Atty. Bagay na pumirma sa mga dokumento.

    Sinabi ni Atty. Bagay na hindi niya alam na ang kanyang sekretarya ay nag-notaryo ng mga dokumento sa kanyang pangalan habang siya ay wala sa bansa. Sinabi rin niya na tinanggal na niya sa trabaho ang kanyang sekretarya.

    Ayon sa Korte Suprema:

    “Respondent cannot take refuge in his claim that it was his secretary’s act which he did not authorize. He is responsible for the acts of the secretary which he employed.”

    Dagdag pa ng Korte:

    “A person who is commissioned as a notary public takes full responsibility for all the entries in his notarial register. He cannot relieve himself of this responsibility by passing the buck to his secretary.”

    Matapos ang imbestigasyon, napatunayan na nagkasala si Atty. Bagay ng kapabayaan. Ang kanyang notarial commission ay kinansela, at siya ay diskwalipikado na maging notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. Dagdag pa rito, siya ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng tatlong (3) buwan.

    Ang mga sumusunod ay ang naging proseso ng kaso:

    1. Pagsumite ng liham ni Atty. Angeles, Jr.
    2. Pag-endorso ng Executive Judge sa IBP.
    3. Imbestigasyon ng IBP.
    4. Pagsusumite ng komento ni Atty. Bagay.
    5. Pagpapasya ng Korte Suprema.

    Praktikal na Implikasyon

    Ang desisyon sa kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na sila ay may malaking responsibilidad sa kanilang tungkulin. Dapat silang maging maingat at responsable sa lahat ng oras. Hindi nila maaaring ipasa ang kanilang responsibilidad sa iba, kahit na sa kanilang mga sekretarya.

    Kung ikaw ay isang notaryo publiko, siguraduhin na ikaw ay laging naroroon kapag pinapatotoo ang mga dokumento. Huwag hayaan ang iyong sekretarya o sinuman na mag-notaryo ng mga dokumento sa iyong pangalan. Ingatan ang iyong selyo at rehistro. Kung ikaw ay magbabakasyon, siguraduhin na mayroon kang pahintulot mula sa korte.

    Kung ikaw naman ay isang kliyente, siguraduhin na ang notaryo publiko na iyong pinupuntahan ay lehitimo at may pahintulot na mag-notaryo ng mga dokumento. Suriin ang kanyang ID at komisyon. Kung mayroon kang pagdududa, maaari kang magtanong sa Integrated Bar of the Philippines (IBP).

    Mga Pangunahing Aral

    • Ang notaryo publiko ay responsable sa lahat ng kanyang ginagawa.
    • Hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa iba.
    • Dapat maging maingat at responsable ang notaryo publiko sa lahat ng oras.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    1. Ano ang notaryo publiko?

    Ang notaryo publiko ay isang taong binigyan ng pahintulot ng gobyerno na magpatotoo ng mga dokumento.

    2. Ano ang mga tungkulin ng notaryo publiko?

    Kabilang sa mga tungkulin ng notaryo publiko ang pagpapatotoo ng mga dokumento, pagkuha ng mga panunumpa, at pagbibigay ng mga sertipikasyon.

    3. Ano ang mangyayari kung ang notaryo publiko ay nagpabaya sa kanyang tungkulin?

    Kung ang notaryo publiko ay nagpabaya sa kanyang tungkulin, maaari siyang maparusahan ng korte. Maaari siyang tanggalan ng kanyang komisyon, suspindihin sa pagsasagawa ng abogasya, o pagmultahin.

    4. Paano ko malalaman kung ang isang notaryo publiko ay lehitimo?

    Maaari mong suriin ang ID at komisyon ng notaryo publiko. Maaari ka ring magtanong sa Integrated Bar of the Philippines (IBP).

    5. Ano ang dapat kong gawin kung sa tingin ko ay nagpabaya ang isang notaryo publiko sa kanyang tungkulin?

    Maaari kang magsumite ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o sa korte.

    Eksperto ang ASG Law sa mga usaping may kaugnayan sa notaryo publiko. Kung kailangan mo ng legal na tulong, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website dito. Handa kaming tumulong sa iyo!

  • Huwag Magpabaya sa Pananagutan Bilang Notaryo Publiko: Pagtalakay sa Kaso ng De Jesus v. Sanchez-Malit

    Mahalagang Tungkulin ng Notaryo Publiko: Paglabag ay May Kaparusahan

    G.R. No. 6470, Hulyo 8, 2014

    Naranasan mo na bang mag-notaryo ng dokumento? Madalas, iniisip natin na pormalidad lang ito. Pero sa likod ng simpleng pirma at selyo, may malalim na responsibilidad pala ang isang notaryo publiko. Ang kasong De Jesus v. Sanchez-Malit ay nagpapaalala sa atin kung gaano kahalaga ang tungkuling ito at ang mga posibleng kahihinatnan kapag ito ay binalewala.

    Sa kasong ito, inireklamo si Atty. Juvy Mell Sanchez-Malit dahil sa pag-notaryo ng iba’t ibang dokumento na nagdulot ng problema kay Mercedita De Jesus. Ang pinakamabigat na alegasyon ay ang pag-notaryo ni Atty. Sanchez-Malit ng isang Real Estate Mortgage kung saan pinabulaanan na si De Jesus ang may-ari ng isang pwesto sa palengke, kahit alam ni Atty. Sanchez-Malit na pag-aari ito ng gobyerno. Dahil dito, kinasuhan si De Jesus ng perjury.

    Ano nga ba ang responsibilidad ng isang notaryo publiko? Bakit mahalaga na tuparin nila ito? At ano ang mga aral na mapupulot natin sa kasong ito?

    Ang Legal na Batayan ng Tungkulin ng Notaryo Publiko


    Ang notaryo publiko ay isang abogado na binigyan ng kapangyarihan ng gobyerno na magpatunay sa mga dokumento. Ayon sa Korte Suprema, “Notarization is not an empty, meaningless routinary act, but one invested with substantive public interest. Notarization converts a private document into a public document, making it admissible in evidence without further proof of its authenticity.” Ibig sabihin, kapag ang isang dokumento ay notaryado, tinatanggap ito sa korte na parang totoo at walang duda. Malaki ang tiwala ng publiko sa mga dokumentong notaryado.

    Dahil sa bigat ng responsibilidad na ito, inaasahan na ang isang notaryo publiko ay kikilos nang may integridad at katapatan. Sila ay dapat sumunod sa Code of Professional Responsibility, lalo na ang Canon 1 na nagsasaad na ang abogado ay dapat “uphold the constitution, obey the laws of the land and promote respect for law and for legal processes.” Kasama rin dito ang Rule 1.01 na nagbabawal sa abogado na “engage in unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct” at Rule 10.01 na nagbabawal sa abogado na “do any falsehood, nor consent to the doing of any in Court.”

    Bukod pa rito, mayroon ding 2004 Rules on Notarial Practice na nagtatakda ng mga patakaran sa pag-notaryo. Ayon dito, dapat personal na humarap sa notaryo publiko ang mga taong pumipirma sa dokumento. Dapat tiyakin ng notaryo na sila nga ang mga taong nagpakilala at naiintindihan nila ang nilalaman ng dokumento bago ito notaryohan. Hindi dapat basta na lang pumirma ang notaryo nang hindi sinusunod ang mga patakarang ito.

    Ang Kwento ng Kaso: De Jesus laban kay Atty. Sanchez-Malit


    Nagsimula ang kaso nang maghain si Mercedita De Jesus ng reklamo laban kay Atty. Juvy Mell Sanchez-Malit sa Office of the Bar Confidant. Ayon kay De Jesus, noong Marso 1, 2002, nag-notaryo si Atty. Sanchez-Malit ng isang Real Estate Mortgage na nagsasabing siya ang may-ari ng pwesto sa palengke. Dahil dito, sinampahan siya ng kasong perjury at collection of sum of money.

    Bukod dito, inireklamo rin ni De Jesus ang dalawa pang kontrata na notaryado ni Atty. Sanchez-Malit. Una, isang lease agreement noong 1999 na walang pirma ng mga lessee. Pangalawa, isang sale agreement para sa CLOA property noong 1998 kung saan hindi siya nabalaan ni Atty. Sanchez-Malit na hindi pa niya pwedeng ibenta ang lupa dahil sakop pa ito ng period of prohibition.

    Bilang karagdagang ebidensya, nagsumite rin si De Jesus ng tatlong Special Powers of Attorney (SPA) at isang affidavit mula sa kanyang sekretarya. Ang mga SPA ay walang pirma ng mga principal at ang affidavit ay nagpapatunay sa mga alegasyon ni De Jesus.

    Nagpaliwanag naman si Atty. Sanchez-Malit. Ayon sa kanya, ang Real Estate Mortgage ay ginawa sa harap ni De Jesus at nabasa naman daw nito bago pumirma. Inamin niya na nakopya lang ito mula sa lumang file kaya naiwan ang “absolute and registered owner.” Para sa lease agreement, sinabi niya na pinalitan lang niya ang kopya ni De Jesus at umasa siya na pipirmahan ito ng mga lessee. Tungkol naman sa sale agreement ng CLOA property, sinabi niya na realty broker si De Jesus kaya alam na niya ang batas.

    Umakyat ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Natuklasan ng IBP na nagkamali si Atty. Sanchez-Malit sa pag-notaryo ng Real Estate Mortgage at sa mga dokumentong walang pirma. Bagama’t pinaniwalaan nila ang paliwanag niya sa ibang alegasyon, nirekomenda pa rin ng IBP na suspendihin si Atty. Sanchez-Malit sa pagpa-practice ng abogasya ng isang taon at bawiin ang kanyang notarial commission.

    Umapela si Atty. Sanchez-Malit sa Korte Suprema. Pinag-aralan ng Korte Suprema ang kaso at sinang-ayunan ang IBP. Ayon sa Korte Suprema, “Where the notary public admittedly has personal knowledge of a false statement or information contained in the instrument to be notarized, yet proceeds to affix the notarial seal on it, the Court must not hesitate to discipline the notary public accordingly as the circumstances of the case may dictate.” Dahil alam ni Atty. Sanchez-Malit na hindi pag-aari ni De Jesus ang pwesto sa palengke pero notaryado pa rin niya ang dokumento, nagkasala siya.

    Binigyang-diin din ng Korte Suprema ang maraming pagkakataon na nag-notaryo si Atty. Sanchez-Malit ng mga dokumentong walang pirma. Ito ay malinaw na paglabag sa tungkulin ng isang notaryo publiko. Kaya naman, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Sanchez-Malit ng suspensyon sa pagpa-practice ng abogasya ng isang taon at perpetual disqualification na maging notaryo publiko muli.

    Praktikal na Aral Mula sa Kaso


    Ano ang mga praktikal na aral na mapupulot natin sa kasong De Jesus v. Sanchez-Malit?

    Para sa mga Notaryo Publiko:

    * Seryosohin ang tungkulin. Hindi basta pormalidad ang pag-notaryo. Malaki ang responsibilidad na kaakibat nito. Siguraduhing sinusunod ang lahat ng patakaran at batas.
    * Alamin ang katotohanan. Kung may duda sa nilalaman ng dokumento, huwag ituloy ang pag-notaryo. Magsagawa ng due diligence kung kinakailangan.
    * Huwag magpabaya. Siguraduhing kumpleto at pirmado ang dokumento bago notaryohan. Huwag magmadali at maging maingat.
    * Panindigan ang integridad. Huwag hayaang maimpluwensyahan ng kahit sino. Panatilihin ang katapatan at integridad bilang isang abogado at notaryo publiko.

    Para sa Publiko:

    * Maging mapanuri. Basahing mabuti ang dokumento bago pumirma at ipa-notaryo.
    * Pumili ng mapagkakatiwalaang notaryo. Siguraduhing kilala at may reputasyon ang notaryo publiko na pipiliin.
    * Ipaalam ang anomalya. Kung may kahina-hinalang gawain ang isang notaryo publiko, i-report ito sa kinauukulan.

    Susing Aral:

    * Ang pag-notaryo ay hindi basta pormalidad kundi isang mahalagang tungkulin na may kaakibat na responsibilidad.
    * Ang paglabag sa tungkulin bilang notaryo publiko ay may kaparusahan, mula suspensyon hanggang perpetual disqualification.
    * Mahalaga ang integridad, katapatan, at pagsunod sa batas para sa mga notaryo publiko.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)


    1. Ano ang notaryo publiko?

    Ang notaryo publiko ay isang abogado na awtorisado ng gobyerno na magpatunay sa mga dokumento, kabilang ang mga pirma at acknowledgment.

    2. Bakit mahalaga ang pagpapa-notaryo ng dokumento?

    Ginagawa nitong public document ang isang pribadong dokumento, na nagbibigay dito ng bigat at pagiging tanggap sa korte nang walang dagdag na patunay.

    3. Ano ang mangyayari kung ang notaryo publiko ay nagkamali?

    Maaaring mapatawan ng disiplina ang notaryo publiko, tulad ng suspensyon o pagtanggal ng lisensya, depende sa bigat ng pagkakamali.

    4. Ano ang dapat gawin kung may reklamo laban sa isang notaryo publiko?

    Maaaring maghain ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o sa Korte Suprema.

    5. Paano pumili ng mapagkakatiwalaang notaryo publiko?

    Magtanong sa mga kakilala, maghanap online ng mga abogado na may magandang reputasyon, at siguraduhing lisensyado at aktibo ang kanilang notarial commission.

    Naging malinaw sa kasong De Jesus v. Sanchez-Malit ang kahalagahan ng responsibilidad ng isang notaryo publiko. Kung kailangan mo ng legal na payo o serbisyo kaugnay ng notarisasyon o iba pang usaping legal, ang ASG Law ay handang tumulong. Eksperto kami sa mga ganitong kaso at handa kaming magbigay ng konsultasyon. Makipag-ugnayan sa amin sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming contact page dito.

  • Huwag Pababayaan ang Pananagutan: Personal na Pagharap sa Notarisasyon, Mahalaga!

    Ang Mahalagang Leksyon: Personal na Pagharap sa Notarisasyon ay Hindi Dapat Baliwalain

    A.C. No. 7350, February 18, 2013

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na lang, pinaghirapan mo ang iyong ari-arian, tapos bigla na lang mawawala dahil sa isang dokumentong notaryado na hindi mo naman pinirmahan sa harap ng isang abogado. Nakakatakot, di ba? Ito mismo ang nangyari sa kaso ni Patrocinio V. Agbulos laban kay Atty. Roseller A. Viray. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, lalo na sa mga abogado at notaryo publiko, kung gaano kahalaga ang personal na pagharap ng isang indibidwal kapag nagpapnotaryo ng dokumento. Sa madaling salita, hindi pwede basta-basta ang notarisasyon. Dapat siguruhin na ang taong pumipirma ay siya talaga at personal na humarap sa notaryo.

    Ang sentro ng kasong ito ay ang Affidavit of Non-Tenancy na pinanotaryo ni Atty. Viray. Ayon kay Mrs. Agbulos, hindi niya kailanman pinirmahan ang affidavit na ito at hindi rin niya personal na hinarap si Atty. Viray para ipanotaryo ito. Dagdag pa niya, ginamit pa ang pekeng affidavit na ito para ilipat ang kanyang ari-arian sa pangalan ni Rolando Dollente. Ang tanong dito: Tama ba ang ginawa ni Atty. Viray na pagnotaryo sa dokumento kahit hindi personal na humarap sa kanya si Mrs. Agbulos?

    KONTEKSTONG LEGAL

    Para maintindihan natin ang bigat ng kasong ito, kailangan nating balikan ang mga batas at patakaran tungkol sa notarisasyon sa Pilipinas. Ang pangunahing batas dito ay ang 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon sa Seksyon 2(b) ng Rule IV nito, malinaw na sinasabi na:

    “(b) A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document –

    (1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and

    (2) is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules.”

    Ibig sabihin, bawal na bawal ang magnotaryo kung hindi personal na humarap ang taong pumipirma sa dokumento. Hindi rin sapat na basta kilala mo lang ang tao. Dapat personal mo siyang kilala o kaya naman ay may sapat na ebidensya ng kanyang pagkatao, ayon sa Seksyon 12 ng Rule II ng parehong patakaran. Ang “competent evidence of identity” ay tumutukoy sa:

    “(a) At least one current identification document issued by an official agency bearing the photograph and signature of the individual; or

    (b) The oath or affirmation of one credible witness not privy to the instrument, document or transaction who is personally known to the notary public and who personally knows the individual, or of two credible witnesses neither of whom is privy to the instrument, document or transaction who each personally knows the individual and shows to the notary public documentary identification.”

    Kaya naman, hindi lang basta ID ang kailangan. Dapat ay kasalukuyang ID na may litrato at pirma mula sa isang ahensya ng gobyerno. O kaya naman, panunumpa ng isang saksing mapagkakatiwalaan na personal na kilala ng notaryo at ng taong nagpapnotaryo. Napakahalaga nito dahil ang notarisasyon ay ginagawang pampublikong dokumento ang isang pribadong kasulatan. Kapag notaryado, mas madali itong tanggapin sa korte bilang ebidensya. Kaya naman, dapat maging maingat at responsable ang mga notaryo publiko.

    PAGSUSURI SA KASO

    Sa kasong Patrocinio v. Viray, umamin si Atty. Viray na pinanotaryo niya nga ang Affidavit of Non-Tenancy kahit hindi personal na humarap sa kanya si Mrs. Agbulos. Depensa niya, naniwala lang siya sa kliyente niyang si Dollente na nagsabing pinirmahan daw ni Mrs. Agbulos ang dokumento at kanya raw ang Community Tax Certificate (CTC) na ipinakita. Pero, lumabas sa imbestigasyon na peke pala ang pirma at hindi rin kay Mrs. Agbulos ang CTC.

    Nagsampa ng reklamo si Mrs. Agbulos sa Office of the Bar Confidant (OBC). Inireklamo niya si Atty. Viray dahil sa paglabag sa Notarial Law. Inirefer naman ng OBC ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) para imbestigahan. Matapos ang pagdinig, nagsumite ang magkabilang panig ng kanilang mga posisyon.

    Sa report ni Commissioner Dennis A. B. Funa ng IBP, nakita niyang napatunayan ngang pinanotaryo ni Atty. Viray ang affidavit nang hindi personal na humarap si Mrs. Agbulos. Hindi rin daw nagtangkang magpaliwanag si Atty. Viray at humingi pa nga raw ng paumanhin. Dahil dito, inirekomenda ni Commissioner Funa na patawan ng parusa si Atty. Viray.

    Sumang-ayon ang IBP Board of Governors sa report ni Commissioner Funa. Sa Resolution No. XVIII-2008-166, sinuspinde nila si Atty. Viray sa practice of law ng isang buwan. Nagmosyon for reconsideration si Atty. Viray pero denied. Binago pa nga ang resolution sa Resolution No. XX-2012-117, kung saan dinagdagan ang parusa. Bukod sa suspensyon sa practice of law, sinuspinde rin si Atty. Viray bilang Notary Public ng anim na buwan.

    Hindi nakuntento ang Korte Suprema sa parusang ito. Binigyang-diin ng Korte Suprema na:

    “To be sure, a notary public should not notarize a document unless the person who signed the same is the very same person who executed and personally appeared before him to attest to the contents and the truth of what are stated therein. Without the appearance of the person who actually executed the document in question, the notary public would be unable to verify the genuineness of the signature of the acknowledging party and to ascertain that the document is the party’s free act or deed.”

    Dagdag pa ng Korte:

    “The Court has repeatedly emphasized in a number of cases the important role a notary public performs… notarization is not an empty, meaningless routinary act but one invested with substantive public interest. The notarization by a notary public converts a private document into a public document, making it admissible in evidence without further proof of its authenticity. A notarized document is, by law, entitled to full faith and credit upon its face. It is for this reason that a notary public must observe with utmost care the basic requirements in the performance of his duties; otherwise, the public’s confidence in the integrity of a notarized document would be undermined.”

    Dahil sa kapabayaan ni Atty. Viray, hindi lang si Mrs. Agbulos ang naapektuhan kundi pati na rin ang integridad ng notarial system. Kaya naman, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Viray ng mas mabigat na parusa.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ano ang ibig sabihin ng desisyong ito para sa atin? Una, para sa mga abogado at notaryo publiko, napakalinaw ng mensahe: Huwag kailanman magnotaryo ng dokumento kung hindi personal na humaharap ang taong pipirma. Hindi sapat ang tiwala sa kliyente o sa kung sino mang nagdala ng dokumento. Dapat siguruhin ang pagkakakilanlan ng taong nagpapnotaryo gamit ang “competent evidence of identity.” Kung hindi susundin ito, hindi lang administratibong kaso ang haharapin, maaari pa itong humantong sa suspensyon o revocation ng lisensya.

    Pangalawa, para sa publiko, dapat tayong maging mapanuri at mapagmatyag. Kapag tayo ay nagpapnotaryo, siguraduhin natin na personal tayong humaharap sa notaryo at magdala ng valid ID. Kung may alinlangan tayo sa proseso, huwag mag-atubiling magtanong o humingi ng payo sa ibang abogado.

    SUSING ARAL

    • Personal na Pagharap, Kailangan: Ang personal na pagharap ng affiant ay hindi opsyon, kundi mandatory requirement sa notarisasyon.
    • Competent Evidence of Identity, Mahalaga: Siguraduhing gumamit ng valid ID o iba pang katanggap-tanggap na paraan para patunayan ang pagkakakilanlan ng nagpapnotaryo.
    • Pananagutan ng Notaryo: Ang notaryo publiko ay may mataas na pananagutan sa publiko. Ang kapabayaan sa tungkulin ay may kaakibat na parusa.
    • Proteksyon sa Publiko: Ang mahigpit na patakaran sa notarisasyon ay para protektahan ang publiko laban sa panloloko at pagpeke ng dokumento.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Ano ang mangyayari kung pinanotaryo ko ang dokumento nang hindi personal na humarap ang affiant?

    Sagot: Maaari kang maharap sa kasong administratibo. Bilang abogado, maaari kang masuspinde o marevoke ang iyong lisensya. Bilang notaryo publiko, maaari kang masuspinde o marevoke ang iyong komisyon.

    Tanong 2: Sapat na ba ang CTC bilang ID para sa notarisasyon?

    Sagot: Hindi. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang CTC ay hindi itinuturing na “competent evidence of identity.” Kailangan ng current ID na may litrato at pirma mula sa ahensya ng gobyerno.

    Tanong 3: Paano kung nagtiwala lang ako sa kliyente ko na nagsabing okay lang na hindi personal na humarap ang affiant?

    Sagot: Hindi ito sapat na depensa. Bilang notaryo, ikaw ang responsable na sumunod sa patakaran. Hindi mo pwedeng iasa lang sa iba ang tungkuling ito.

    Tanong 4: Ano ang dapat kong gawin kung pinilit ako ng kliyente ko na magnotaryo kahit hindi sumusunod sa patakaran?

    Sagot: Dapat kang tumanggi. Mas mahalaga ang sumunod sa batas kaysa maplease ang kliyente. Ipaliwanag mo sa kliyente ang kahalagahan ng personal na pagharap at ang mga patakaran sa notarisasyon.

    Tanong 5: May iba pa bang parusa bukod sa suspensyon?

    Sagot: Oo. Sa ilang kaso, maaaring marevoke ang komisyon bilang notaryo publiko at madisqualify ka pa na makakuha ulit ng komisyon sa loob ng ilang taon. Maaari rin masuspinde ka sa practice of law ng mas matagal pa, depende sa bigat ng paglabag.

    Para sa mas malalim na konsultasyon tungkol sa notarisasyon at iba pang usaping legal, huwag mag-atubiling lumapit sa ASG Law. Kami ay eksperto sa batas at handang tumulong sa iyo. Bisitahin ang aming website dito o sumulat sa amin sa hello@asglawpartners.com.





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)