Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapabaya: Isang Gabay

,

Ang Pagpapabaya ng Notaryo Publiko ay May Kaakibat na Pananagutan

A.C. No. 8103, December 03, 2014

Ang pagiging isang notaryo publiko ay hindi lamang isang karangalan, kundi isang malaking responsibilidad. Kapag ang isang notaryo publiko ay nagpabaya sa kanyang tungkulin, maaaring magkaroon ito ng malawakang epekto sa mga taong umaasa sa kanyang serbisyo at sa integridad ng sistema ng hustisya. Ito ang aral na itinuturo ng kasong ito, kung saan ang isang abogadong notaryo publiko ay naparusahan dahil sa kapabayaan.

Introduksyon

Isipin na ikaw ay bumibili ng lupa. Ikaw ay nagbayad na at gusto mong masigurado na ang iyong pagmamay-ari ay protektado ng batas. Kaya, kailangan mong ipa-notaryo ang deed of sale. Ngunit paano kung ang notaryo publiko ay wala pala sa bansa noong panahong iyon? Paano kung ang kanyang sekretarya lamang ang nag-notaryo ng dokumento? Ito ang sitwasyon sa kasong Atty. Aurelio C. Angeles, Jr. vs. Atty. Renato C. Bagay, kung saan ang kapabayaan ng isang notaryo publiko ay nagdulot ng problema sa maraming indibidwal.

Sa kasong ito, ang abogadong si Renato C. Bagay ay inireklamo dahil sa pagpapatotoo ng kanyang sekretarya sa labing-walong (18) dokumento habang siya ay nasa Mexico. Ang isyu ay kung ang pagpapabaya ni Atty. Bagay ay may kaakibat na pananagutan.

Legal na Konteksto

Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay napakahalaga sa ating sistema ng batas. Sila ang nagpapatunay na ang mga dokumento ay tunay at legal. Ang kanilang pirma at selyo ay nagbibigay ng bigat at kredibilidad sa mga dokumento. Kaya naman, ang mga notaryo publiko ay dapat na maging maingat at responsable sa kanilang tungkulin.

Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang isang “Notary Public” ay isang taong binigyan ng komisyon upang magsagawa ng mga opisyal na gawain sa ilalim ng mga panuntunang ito. Malinaw na hindi kasama ang sekretarya ng isang notaryo publiko sa mga binigyan ng komisyon na magsagawa ng opisyal na gawain ng isang notaryo publiko.

Ang Canon 9 ng Code of Professional Responsibility (CPR) ay nag-uutos sa mga abogado na huwag direktang o indirektang tumulong sa hindi awtorisadong pagsasagawa ng batas. Ang Canon 7 naman ay nagdidirekta sa bawat abogado na panatilihin sa lahat ng oras ang integridad at dignidad ng propesyon ng abogasya.

Halimbawa, kung ang isang notaryo publiko ay nag-iwan ng kanyang selyo at rehistro sa kanyang sekretarya, at pinayagan niya itong mag-notaryo ng mga dokumento sa kanyang pangalan, siya ay lumalabag sa mga panuntunang ito.

Paghimay sa Kaso

Nagsimula ang kaso nang magsumite si Atty. Aurelio C. Angeles, Jr., Provincial Legal Officer ng Bataan, ng liham kay Hon. Remigio M. Escalada, Jr., Executive Judge ng Regional Trial Court ng Bataan, laban kay Atty. Renato C. Bagay. Ayon kay Atty. Angeles, Jr., si Atty. Bagay ay nag-notaryo ng 18 dokumento noong siya ay nasa ibang bansa.

Narito ang mga dokumentong pinag-uusapan:

  • Deed of Donation
  • Deed of Absolute Sale
  • Extra Judicial Settlement of Estate with Waiver of Rights

Nalaman ng Provincial Legal Office na ang mga dokumentong ito ay pinatotoo habang si Atty. Bagay ay nasa Mexico, dumadalo sa isang Prayer and Life Workshop. Nakalakip sa liham ang mga affidavit ng mga taong nagpa-notaryo ng mga dokumento, na nagsasabing hindi nila nakita si Atty. Bagay na pumirma sa mga dokumento.

Sinabi ni Atty. Bagay na hindi niya alam na ang kanyang sekretarya ay nag-notaryo ng mga dokumento sa kanyang pangalan habang siya ay wala sa bansa. Sinabi rin niya na tinanggal na niya sa trabaho ang kanyang sekretarya.

Ayon sa Korte Suprema:

“Respondent cannot take refuge in his claim that it was his secretary’s act which he did not authorize. He is responsible for the acts of the secretary which he employed.”

Dagdag pa ng Korte:

“A person who is commissioned as a notary public takes full responsibility for all the entries in his notarial register. He cannot relieve himself of this responsibility by passing the buck to his secretary.”

Matapos ang imbestigasyon, napatunayan na nagkasala si Atty. Bagay ng kapabayaan. Ang kanyang notarial commission ay kinansela, at siya ay diskwalipikado na maging notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. Dagdag pa rito, siya ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng tatlong (3) buwan.

Ang mga sumusunod ay ang naging proseso ng kaso:

  1. Pagsumite ng liham ni Atty. Angeles, Jr.
  2. Pag-endorso ng Executive Judge sa IBP.
  3. Imbestigasyon ng IBP.
  4. Pagsusumite ng komento ni Atty. Bagay.
  5. Pagpapasya ng Korte Suprema.

Praktikal na Implikasyon

Ang desisyon sa kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na sila ay may malaking responsibilidad sa kanilang tungkulin. Dapat silang maging maingat at responsable sa lahat ng oras. Hindi nila maaaring ipasa ang kanilang responsibilidad sa iba, kahit na sa kanilang mga sekretarya.

Kung ikaw ay isang notaryo publiko, siguraduhin na ikaw ay laging naroroon kapag pinapatotoo ang mga dokumento. Huwag hayaan ang iyong sekretarya o sinuman na mag-notaryo ng mga dokumento sa iyong pangalan. Ingatan ang iyong selyo at rehistro. Kung ikaw ay magbabakasyon, siguraduhin na mayroon kang pahintulot mula sa korte.

Kung ikaw naman ay isang kliyente, siguraduhin na ang notaryo publiko na iyong pinupuntahan ay lehitimo at may pahintulot na mag-notaryo ng mga dokumento. Suriin ang kanyang ID at komisyon. Kung mayroon kang pagdududa, maaari kang magtanong sa Integrated Bar of the Philippines (IBP).

Mga Pangunahing Aral

  • Ang notaryo publiko ay responsable sa lahat ng kanyang ginagawa.
  • Hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa iba.
  • Dapat maging maingat at responsable ang notaryo publiko sa lahat ng oras.

Mga Madalas Itanong (FAQ)

1. Ano ang notaryo publiko?

Ang notaryo publiko ay isang taong binigyan ng pahintulot ng gobyerno na magpatotoo ng mga dokumento.

2. Ano ang mga tungkulin ng notaryo publiko?

Kabilang sa mga tungkulin ng notaryo publiko ang pagpapatotoo ng mga dokumento, pagkuha ng mga panunumpa, at pagbibigay ng mga sertipikasyon.

3. Ano ang mangyayari kung ang notaryo publiko ay nagpabaya sa kanyang tungkulin?

Kung ang notaryo publiko ay nagpabaya sa kanyang tungkulin, maaari siyang maparusahan ng korte. Maaari siyang tanggalan ng kanyang komisyon, suspindihin sa pagsasagawa ng abogasya, o pagmultahin.

4. Paano ko malalaman kung ang isang notaryo publiko ay lehitimo?

Maaari mong suriin ang ID at komisyon ng notaryo publiko. Maaari ka ring magtanong sa Integrated Bar of the Philippines (IBP).

5. Ano ang dapat kong gawin kung sa tingin ko ay nagpabaya ang isang notaryo publiko sa kanyang tungkulin?

Maaari kang magsumite ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o sa korte.

Eksperto ang ASG Law sa mga usaping may kaugnayan sa notaryo publiko. Kung kailangan mo ng legal na tulong, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website dito. Handa kaming tumulong sa iyo!

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *