Ipinagtanggol ng Korte Suprema ang mga karapatan ng mga probasyonaryong empleyado laban sa mga kumpanyang nagtatapos ng kanilang serbisyo nang walang sapat na batayan. Sa kasong ito, pinanigan ng Korte ang empleyadong natanggal dahil sa hindi makatarungang pagtatasa ng kanyang performance. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng patas at makatwirang pagtrato sa mga empleyado, lalo na sa panahon ng kanilang probasyonaryong employment.
Hindi Paboritong Paghusga: Ang Kwento ng Probasyonaryong Empleyado na Natanggal Dahil sa Sabwatan?
Sa kasong Skyway O & M Corporation vs. Wilfredo M. Reinante, sinuri ng Korte Suprema ang legalidad ng pagtanggal sa isang probasyonaryong empleyado. Ang kaso ay umiikot sa pagtanggal kay Wilfredo M. Reinante bilang Intelligence Officer sa Skyway, matapos siyang hirangin bilang probasyonaryong empleyado pagkatapos ng kanyang fixed-term contract. Ang isyu ay lumitaw nang matanggap ni Reinante ang isang pre-termination notice dahil sa diumano’y hindi pagtugon sa mga pamantayan ng kumpanya, batay sa Performance Appraisal Report ng kanyang supervisor. Ang sentrong tanong dito ay kung ang pagtanggal kay Reinante ay naaayon sa batas.
Unang binigyang-diin ng Korte na hindi ito isang tagahanap ng katotohanan at hindi nito muling susuriin ang mga ebidensyang nailahad na sa Labor Arbiter (LA) at National Labor Relations Commission (NLRC). Itinuro rin nito na ang LA, NLRC, at Court of Appeals (CA) ay nagkakaisa sa pagtukoy na si Reinante ay ilegal na natanggal. Ang mga factual findings ng mga quasi-judicial bodies tulad ng NLRC, kung suportado ng substantial evidence, ay iginagalang at binibigyan ng finality ng Korte, lalo na kapag tumutugma ang mga ito sa mga natuklasan ng LA. Ang ganitong mga factual findings ay binibigyan ng higit na timbang kapag pinagtibay ng CA.
Pagdating sa pagiging probasyonaryong empleyado, ipinaliwanag ng Korte na ang isang empleyado sa probasyon ay tinatasa ng employer upang matukoy kung siya ay kwalipikado para sa permanenteng employment. Ang probationary period ay naglalayong suriin ng employer ang fitness, propriety, at efficiency ng isang probationary employee. Sa kabilang banda, sinisikap ng empleyado na patunayan na siya ay may mga kwalipikasyon at kasanayan upang matugunan ang mga makatwirang pamantayan para sa permanenteng trabaho. Sa madaling salita, mayroon din silang seguridad sa trabaho kahit hindi pa permanente.
Ayon sa Korte, maliban sa pagtanggal dahil sa just o authorized cause, maaaring tanggalin ang isang probasyonaryong empleyado kung hindi siya nakapasa sa mga pamantayan ng employer na ipinaalam sa kanya sa simula ng kanyang engagement. Kaya naman, maaaring wakasan ang serbisyo ng isang probasyonaryong empleyado sa alinman sa mga sumusunod: (1) just cause; (2) authorized cause; at (3) hindi pagiging kwalipikado bilang regular na empleyado alinsunod sa mga makatwirang pamantayang itinakda ng employer. Binigyang diin ng Korte na hindi nakitaan ng just cause kaya natanggal si Wilfredo.
Sa kasong ito, inamin mismo ng supervisor ni Reinante na sadyang binigyan siya ng hindi karapat-dapat na rating upang hindi siya maging regular na empleyado. Kinatigan ito ni Domingo T. Hernandez, isa ring empleyado ng Skyway. Pareho nilang inamin na nagbigay sila ng maling rating sa performance ni Reinante. Ayon kay Augusto sa kanyang affidavit:
x x x x
- Dahil sa aking sariling kagustuhan, nagbigay ako ng hindi karapat-dapat na rating laban sa complainant na si Wilfredo M. Reinante na siyang naging batayan ng TSMSD ng Skyway O & M Corporation na humantong sa kanyang hindi napapanahong pagkatanggal sa kumpanya. Gayunpaman, ang mga kasong administratibo at kriminal ay isinampa laban sa akin at sa aking anim na kasamahan sa trabaho, kung saan sa isang kaso sa harap ng PNP-SOSIA, natagpuan kaming hindi kwalipikado bilang mga security officer;
- Na nakipagkasundo sa complainant na si Wilfredo M. Reinante alang-alang sa lumang panahon, inaamin ko ang aking hindi sinasadyang pagkakamali na ako ang isa sa mga salik na humantong sa kanyang pagkatanggal, kung saan sa katotohanan at sa katunayan, hindi siya dapat natanggal at sa pamamagitan nito ay inaamin ko rin na hindi ako kwalipikado bilang isang security officer ayon sa napagdesisyunan ng PNP-SOSIA;
- Lubos kong nalalaman ang mga legal na epekto ng pag-amin na ito sa diwa ng pagkakasundo, mabuting kalooban, mga dahilan ng humanitarian at alang-alang sa lumang panahon; x x x
Dahil dito, at hindi natanggal si Wilfredo dahil sa isang just o authorized cause, ang kanyang pagkatanggal sa trabaho ay labag sa batas. Sinabi pa ng Korte, na ang pagwawakas sa kanyang employment batay sa kanyang di-umano’y hindi kasiya-siyang performance rating ay ginawa lamang bilang isang panlilinlang matapos niyang matuklasan ang paghire o pagtatalaga ng Skyway ng mga hindi kwalipikadong security officer.
Dagdag pa rito, iginiit ng Skyway na ang naunang settlement sa pagitan ng mga partido ay bumubuo ng isang valid waiver. Gayunpaman, binigyang-diin ng Korte na ang waiver o quitclaim ng empleyado ay hindi maaaring pumigil sa empleyado na humiling ng mga benepisyo na kanyang nararapat, at mula sa paghahain ng isang illegal dismissal case. Ang mga waiver o quitclaim ay tinatanaw nang may pagdududa, at hindi sinasang-ayunan dahil salungat sa pampublikong patakaran. Maliban kung mapapatunayan na ang taong nagpapatupad ng waiver ay kusang-loob na ginawa ito, na may ganap na pag-unawa sa mga nilalaman nito, at may makatwiran at kapani-paniwalang pagsasaalang-alang, ang parehong bagay ay hindi isang valid at binding undertaking. Ang employer ang may pasan na patunayan na ang waiver o quitclaim ay kusang-loob na isinagawa.
Hindi nagawa ng Skyway na gampanan ang pasaning ito. Ayon sa NLRC, walang makatwirang pagsasaalang-alang na itinakda sa settlement agreement dahil nabigo itong tukuyin kung kailan, paano, at sa anong paraan tutuparin ng mga partido ang kasunduan. Sa kanyang panig, binigyang-diin ni Wilfredo na ang tatlong pangunahing konsiderasyon para sa settlement ay: (1) pagbabayad ng halagang P100,000.00; (2) suspensyon ng tinatawag na significant seven; at (3) isang posisyon bilang security officer. Sa kabilang banda, iginiit ng Skyway na ang tanging konsiderasyon para sa kontrata ay ang pagbabayad ng P100,000.00. Malinaw na walang meeting of the minds sa pagitan ng mga partido.
Dahil sa iligal na pagtanggal kay Wilfredo, siya ay karapat-dapat sa backwages at reinstatement. Dapat siyang bayaran ng full backwages mula sa panahon ng kanyang illegal dismissal hanggang sa finality ng desisyon. Ngunit, dahil sa strained relations sa pagitan ng mga partido, ang pagbabayad ng separation pay sa halip na reinstatement ay tama. Samakatuwid, si Wilfredo ay karapat-dapat sa separation pay na katumbas ng isang (1) buwang suweldo para sa bawat taon ng serbisyo, na ang isang fraction ng hindi bababa sa anim (6) na buwan ay itinuturing bilang isang (1) buong taon, mula sa panahon ng kanyang illegal dismissal ng Skyway hanggang sa finality ng desisyong ito.
Ang paggawad ng P20,000.00 bilang moral damages at P10,000.00 bilang exemplary damages kay Wilfredo ay makatwiran din at tama sa ilalim ng mga pangyayari, dahil natukoy ng LA na ang pagkatanggal kay Wilfredo ay orkestrado bilang isang retaliatory action ng Skyway matapos matuklasan ni Wilfredo ang paghire nito ng mga hindi kwalipikadong security officer. At sa huli, sinabi ng Korte na ang attorney’s fees sa labor cases ay pinahihintulutan kapag ang empleyado ay tinanggal nang may bad faith at napilitang maglitigate o gumastos upang protektahan ang kanyang mga karapatan dahil sa mga hindi makatwirang pagkilos ng employer, tulad ng kasong ito.
Ang lahat ng monetary awards na dapat bayaran kay Wilfredo ay magkakaroon ng legal interest sa rate na anim na porsyento (6%) bawat taon mula sa finality ng desisyong ito hanggang sa ganap na pagbabayad.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung ang pagtanggal kay Wilfredo Reinante, isang probasyonaryong empleyado, ay labag sa batas. Ang Korte Suprema ay nagbigay ng diin sa mga karapatan ng mga probasyonaryong empleyado. |
| Ano ang naging batayan ng Skyway sa pagtanggal kay Reinante? | Sinabi ng Skyway na hindi nakamit ni Reinante ang performance standards ng kumpanya batay sa Performance Appraisal Report ng kanyang supervisor. |
| Ano ang natuklasan ng Labor Arbiter (LA) sa kaso? | Natuklasan ng LA na si Reinante ay ilegal na natanggal at inutusan ang Skyway na magbayad ng backwages, separation pay, moral damages, at exemplary damages. |
| Ano ang sinabi ng Court of Appeals (CA) sa kaso? | Pinagtibay ng CA ang desisyon ng NLRC, na nagsasabing si Reinante ay ilegal na natanggal dahil ang kanyang hindi kasiya-siyang performance rating ay isang panlilinlang lamang. |
| Bakit sinabi ng Korte Suprema na ilegal ang pagtanggal kay Reinante? | Ayon sa Korte, ang pagtanggal kay Reinante ay ilegal dahil hindi siya tinanggal dahil sa just o authorized cause, at ang kanyang supervisor mismo ay umamin na binigyan siya ng hindi karapat-dapat na rating. |
| Ano ang kahalagahan ng settlement agreement sa kaso? | Binigyang-diin ng Korte na hindi maaaring pigilan ng waiver o quitclaim ang empleyado na humiling ng mga benepisyong nararapat sa kanya, at ang employer ang may pasan na patunayan na ang waiver ay kusang-loob na isinagawa. |
| Anong mga bayad ang dapat ibigay sa ilegal na natanggal na empleyado? | Ayon sa Korte, ang ilegal na natanggal na empleyado ay dapat bayaran ng backwages, separation pay (kung hindi na maaari ang reinstatement), moral damages, exemplary damages, at attorney’s fees. |
| May interes ba sa mga bayarin na dapat ibigay kay Reinante? | Oo, ang lahat ng monetary awards na dapat bayaran kay Reinante ay magkakaroon ng legal interest sa rate na anim na porsyento (6%) bawat taon mula sa finality ng desisyong ito hanggang sa ganap na pagbabayad. |
Sa kabuuan, ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa proteksyon ng mga karapatan ng mga probasyonaryong empleyado at ang kahalagahan ng patas at makatwirang pagtrato sa kanila. Nagbibigay din ito ng gabay sa mga employer tungkol sa mga legal na pamantayan sa pagtanggal ng isang probasyonaryong empleyado.
Para sa mga katanungan hinggil sa paglalapat ng desisyong ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuring ito ay ibinigay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: SKYWAY O & M CORPORATION VS. WILFREDO M. REINANTE, G.R. No. 222233, August 28, 2019
Mag-iwan ng Tugon