Kahit Hindi Nakalista ang Sakit Mo Bilang Occupational Disease, Maaari Ka Pa Rin Makakuha ng Compensation!
G.R. No. 189574, July 18, 2014
INTRODUKSYON
Naranasan mo na bang magkasakit dahil sa iyong trabaho? Maraming Pilipino ang nagtitiis sa mga posibleng panganib sa kalusugan sa kanilang mga pinagtatrabahuhan para lamang maitaguyod ang pamilya. Ngunit ano ang mangyayari kung ang sakit na ito ay hindi nakalista bilang isang “occupational disease”? Sa kaso ni Estrella D. S. Bañez vs. Social Security System at De La Salle University, tinalakay ng Korte Suprema kung posible bang mabigyan ng death benefits ang pamilya ng isang empleyado kahit na ang sakit nito ay hindi direktang nakalista bilang sakit na kaugnay ng trabaho.
Ang asawa ni Estrella Bañez na si Baylon, ay nagtrabaho bilang Laboratory Technician sa De La Salle University sa loob ng maraming taon. Namatay siya dahil sa komplikasyon ng Systemic Lupus Erythematosus (SLE), isang sakit na hindi nakalista bilang occupational disease. Ngunit, sinasabi ng pamilya Bañez na ang kanyang trabaho, na madalas na naglalantad sa kanya sa iba’t ibang kemikal, ang maaaring nagpalala o nagdulot ng kanyang sakit. Ang pangunahing tanong sa kasong ito: Maaari bang maging basehan para sa compensation claim ang isang sakit na hindi nakalista bilang occupational disease, kung mapapatunayan na ang kondisyon sa trabaho ay nakadagdag sa panganib na magkaroon nito?
LEGAL NA KONTEKSTO
Sa Pilipinas, ang Employees’ Compensation Program ay nilikha para magbigay ng tulong sa mga empleyado o kanilang pamilya sa oras ng pagkakasakit, pinsala, o kamatayan na may kaugnayan sa trabaho. Ito ay nakasaad sa Presidential Decree No. 626, na sinusugan ng Presidential Decree No. 442, o mas kilala bilang Labor Code of the Philippines. Ayon sa batas, ang mga empleyado na nagkasakit o nasaktan dahil sa kanilang trabaho ay maaaring makatanggap ng benepisyo mula sa Employees’ Compensation Commission (ECC) sa pamamagitan ng Social Security System (SSS) para sa mga empleyado sa pribadong sektor, at Government Service Insurance System (GSIS) para sa mga empleyado sa gobyerno.
Mahalagang tandaan na hindi lamang mga sakit na direktang nakalista bilang “occupational diseases” ang maaaring maging basehan para sa compensation. Ayon sa Implementing Rules and Regulations ng Employees’ Compensation Law, partikular sa Rule III, Section 1(b), kahit na ang isang sakit ay hindi nakalista, maaari pa rin itong ituring na compensable kung mapapatunayan na ang “risk of contracting the disease was increased by the working conditions.” Ibig sabihin, kahit hindi “occupational disease” ang iyong sakit, kung mapapatunayan mo na ang iyong trabaho ay nakadagdag sa panganib na magkaroon nito, maaari ka pa ring mabigyan ng compensation.
Upang mapatunayan ito, kailangan ng “substantial evidence” o sapat na ebidensya na makakapagpatunay ng “causal relationship” o koneksyon sa pagitan ng trabaho at ng sakit. Hindi kailangang siguradong ang trabaho ang direktang sanhi ng sakit, ngunit kailangan na may makatwirang basehan para paniwalaan na ang kondisyon sa trabaho ay nakadagdag sa panganib na magkaroon nito o nagpalala nito. Ang mga medical records, opinyon ng doktor, at testimonya tungkol sa kondisyon sa trabaho ay maaaring magsilbing ebidensya.
PAGSUSURI NG KASO
Sa kaso ni Bañez, tinanggihan ng SSS at ECC ang claim para sa death benefits dahil ang SLE ay hindi nakalista bilang occupational disease, at hindi rin daw napatunayan na ang trabaho ni Baylon ang sanhi o nagpalala ng kanyang sakit. Umapela si Estrella Bañez sa Court of Appeals, ngunit dinismiss ito dahil nahuli ang pag-file ng petition for review. Kahit na dinismiss dahil sa technicality, nagdesisyon pa rin ang Korte Suprema na tingnan ang merito ng kaso para magbigay linaw sa usapin.
Ayon sa Korte Suprema, tama ang Court of Appeals sa pag-dismiss ng petition dahil nahuli nga ang pag-file nito. Mahalaga ang pagsunod sa mga patakaran sa pag-apela, dahil ito ay “statutory privilege” lamang, at hindi isang constitutional right. Ngunit, kahit na technicality ang dahilan ng dismissal, tinalakay pa rin ng Korte Suprema ang substantive issue, o ang merito ng kaso, para magbigay gabay.
Sa merito ng kaso, sinuri ng Korte Suprema kung napatunayan ba ni Bañez na may “causal relationship” sa pagitan ng trabaho ng kanyang asawa at ng SLE. Nagsumite si Bañez ng mga medical certificate at toxicological assessment na nagsasabing ang exposure ni Baylon sa kemikal sa kanyang trabaho bilang laboratory technician ay maaaring nag-precipitate o nagpalala ng kanyang SLE. Ilan sa mga kemikal na madalas niyang ma-expose ay Ninhydrin, alpha napthol, ethanol, carbon tetrachloride, benzene, at marami pang iba.
Gayunpaman, sinabi ng Korte Suprema na kahit may mga kemikal na maaaring magpataas ng risk ng SLE, tulad ng chlorinated pesticides at crystalline silica, hindi sapat ang ebidensya ni Bañez para mapatunayan na ang exposure ni Baylon sa mga kemikal sa laboratoryo ang direktang nagdulot o nagpalala ng kanyang SLE. Binanggit ng Korte Suprema ang toxicological report na nag-uugnay sa SLE sa “drug-induced lupus,” isang temporaryong uri ng lupus na sanhi ng ilang gamot. Ngunit, walang ebidensya na si Baylon ay nagkaroon ng drug-induced lupus.
“While there are certain chemicals accepted as increasing the risks of contracting SLE such as chlorinated pesticides and crystalline silica, the law requires proof by substantial evidence, or such relevant evidence which a reasonable mind might accept as adequate to justify a conclusion, that the nature of his employment or working conditions increased the risk of contracting the ailment or that its progression or aggravation was brought about thereby.”
Sa huli, kinatigan ng Korte Suprema ang desisyon ng SSS at ECC. Ayon sa Korte, hindi sapat ang mga medical opinion na isinumite ni Bañez para mapatunayan ang “causal relationship.” Kailangan ng mas matibay na ebidensya para mapatunayan na ang trabaho talaga ang nakadagdag sa panganib ng sakit, lalo na kung ang sakit ay hindi nakalista bilang occupational disease.
PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON
Ang kasong ito ay nagbibigay linaw sa mga empleyado at employer tungkol sa Employees’ Compensation Law. Mahalagang maunawaan na kahit hindi nakalista ang isang sakit bilang occupational disease, posible pa ring makakuha ng compensation kung mapapatunayan ang “causal relationship” sa pagitan ng trabaho at ng sakit. Ngunit, kailangan ng matibay na ebidensya para mapatunayan ito.
Para sa mga empleyado, lalo na sa mga trabahong may exposure sa panganib sa kalusugan, mahalagang maging maingat at dokumentado ang lahat ng insidente o sintomas na maaaring may kaugnayan sa trabaho. Kung magkasakit, mahalagang kumunsulta sa doktor at ipaalam ang tungkol sa iyong trabaho at posibleng exposure sa panganib. Kung mag-file ng compensation claim, siguraduhing kumpleto at matibay ang ebidensya, kabilang na ang medical records, opinyon ng doktor, at testimonya tungkol sa kondisyon sa trabaho.
Para sa mga employer, mahalagang siguraduhin ang kaligtasan at kalusugan ng mga empleyado sa lugar ng trabaho. Magbigay ng sapat na proteksyon at training para maiwasan ang mga sakit na maaaring makuha sa trabaho. Kung may empleyadong mag-file ng compensation claim, mahalagang maging kooperatibo sa proseso at magbigay ng tamang impormasyon.
MGA MAHALAGANG ARAL
- Hindi limitado sa listahan ng occupational diseases. Kahit hindi nakalista ang sakit mo, maaari ka pa ring makakuha ng compensation kung mapapatunayan mo na ang trabaho mo ay nakadagdag sa panganib na magkaroon nito.
- Kailangan ng matibay na ebidensya. Hindi sapat ang basta hinala o suspetsa. Kailangan ng “substantial evidence” para mapatunayan ang “causal relationship” sa pagitan ng trabaho at ng sakit.
- Dokumentasyon ay susi. Mahalagang dokumentado ang lahat ng insidente, sintomas, at medical records na may kaugnayan sa iyong trabaho.
- Konsultahin ang eksperto. Humingi ng tulong sa mga abogado o eksperto sa Employees’ Compensation Law para masigurado ang iyong claim.
FREQUENTLY ASKED QUESTIONS (FAQ)
Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng “occupational disease”?
Sagot: Ang “occupational disease” ay sakit na direktang sanhi ng nature ng trabaho. May listahan ang ECC ng mga occupational diseases para sa iba’t ibang uri ng trabaho.
Tanong 2: Kung hindi occupational disease ang sakit ko, wala na ba akong pag-asa makakuha ng compensation?
Sagot: Hindi. Kahit hindi nakalista, maaari pa ring maging compensable kung mapapatunayan na ang kondisyon sa trabaho ay nakadagdag sa risk na magkaroon ng sakit.
Tanong 3: Anong klaseng ebidensya ang kailangan para mapatunayan ang “causal relationship”?
Sagot: Medical records, opinyon ng doktor na nag-uugnay sa sakit sa trabaho, testimonya tungkol sa kondisyon sa trabaho, at iba pang dokumento na makakapagpatunay na ang trabaho ay nakadagdag sa risk.
Tanong 4: Gaano kahalaga ang medical opinion ng doktor?
Sagot: Mahalaga ang medical opinion, lalo na kung ito ay nagpapaliwanag kung paano ang trabaho ay maaaring nakadagdag sa risk ng sakit. Ngunit, hindi ito ang nag-iisang batayan. Kailangan din ng iba pang ebidensya.
Tanong 5: Ano ang dapat kong gawin kung tinanggihan ang claim ko sa SSS/ECC?
Sagot: Maaari kang umapela sa Court of Appeals sa loob ng 15 araw mula nang matanggap mo ang desisyon. Mahalagang kumunsulta sa abogado para sa tamang proseso ng apela.
Tanong 6: Paano kung nahuli ako sa pag-file ng apela?
Sagot: Mahigpit ang patakaran sa deadlines. Ngunit, sa mga exceptional cases, maaaring payagan ang late filing kung may compelling reason. Mahalagang kumunsulta agad sa abogado kung nahuli ka sa pag-file.
Tanong 7: Kasama ba ang employer sa kaso laban sa SSS/ECC?
Sagot: Karaniwan, ang respondent ay ang SSS o GSIS at ang ECC. Maaaring maisama ang employer kung may issue sa employer-employee relationship o kung may direktang pananagutan ang employer.
Eksperto ang ASG Law sa mga usapin ng Employees’ Compensation at handang tumulong sa iyo. Kung may katanungan ka o nangangailangan ng legal na konsultasyon tungkol sa ganitong usapin, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Mag-email sa <a href=
Mag-iwan ng Tugon