Paglabag sa Chain of Custody sa mga Kaso ng Droga: Pinalaya dahil sa Pagkakamali sa Proseso

,

Sa isang mahalagang desisyon, pinawalang-sala ng Korte Suprema sina Donna Claire De Vera at Abigail Cacal y Valiente dahil sa kapabayaan ng mga awtoridad sa paghawak ng ebidensya sa isang buy-bust operation. Ipinakita ng kaso na ito kung gaano kahalaga ang pagsunod sa tamang proseso sa mga kaso ng droga, kung saan ang anumang paglabag sa chain of custody ay maaaring magresulta sa pagpapalaya ng akusado. Dahil dito, ang desisyon na ito ay nagsisilbing paalala sa mga law enforcement na dapat nilang sundin ang mga pamamaraan upang maprotektahan ang integridad ng ebidensya.

Kung Paano Bumagsak ang Isang Buy-Bust: Kuwento ng mga Sachet at Pagkakamali

Nagsimula ang kaso sa isang buy-bust operation sa Laoag City noong 2011. Ayon sa mga pulis, nagbenta sina De Vera at Cacal ng shabu sa isang poseur buyer. Ngunit sa korte, naging malinaw na maraming pagkakamali sa kung paano hinawakan ang ebidensya, mula sa pagmarka nito hanggang sa pag-iingat. Dahil dito, kinwestyon ang integridad ng ebidensya, na nagdulot ng pagdududa kung talagang pareho ang shabu na ibinenta at iprinisinta sa korte.

Ang chain of custody ay isang mahalagang konsepto sa mga kaso ng droga. Ito ang pagkakasunud-sunod ng paghawak sa ebidensya, mula sa pagkumpiska hanggang sa pagprisinta sa korte. Ayon sa Section 21 ng Republic Act No. 9165 (RA 9165), dapat sundin ang mga tiyak na hakbang upang matiyak na hindi nababago o napapalitan ang ebidensya. Kabilang dito ang agarang pag-imbentaryo at pagkuha ng litrato ng droga sa presensya ng akusado, representante ng media, at opisyal mula sa Department of Justice (DOJ).

Sa kasong ito, maraming paglabag sa chain of custody. Una, hindi agad minarkahan ang sachet ng shabu sa lugar ng pag-aresto. Pangalawa, walang inventory at litrato na kinuha sa presensya ng mga kinakailangang saksi. At pangatlo, hindi malinaw kung paano hinawakan at iniingatan ang droga mula sa pagkumpiska hanggang sa pagprisinta sa korte.

Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang mga paglabag na ito ay hindi lamang mga teknikalidad. Ang mga ito ay mahalagang mga pananggalang upang protektahan ang mga akusado laban sa posibleng pang-aabuso ng mga awtoridad. Kung hindi nasunod ang chain of custody, hindi mapapatunayan na ang ebidensya ay hindi nabago o napalitan.

Section 21. Custody and Disposition of Confiscated, Seized, and/or Surrendered Dangerous Drugs, Plant Sources of Dangerous Drugs, Controlled Precursors and Essential Chemicals, Instruments/Paraphernalia and/or Laboratory Equipment. — The PDEA shall take charge and have custody of all dangerous drugs, plant sources of dangerous drugs, controlled precursors and essential chemicals, as well as instruments/paraphernalia and/or laboratory equipment so seized, seized and/or surrendered, for proper disposition in the following manner:

(1) The apprehending team having initial custody and control of the drugs shall, immediately after seizure and confiscation, physically inventory and photograph the same in the presence of the accused or the person/s from whom such items were confiscated and/or seized, or his/her representative or counsel, a representative from the media and the Department of Justice (DOJ), and any elected public official who shall be required to sign the copies of the inventory and be given a copy thereof;

Hindi rin nakapagbigay ang prosecution ng sapat na paliwanag kung bakit hindi nasunod ang mga kinakailangang pamamaraan. Dahil dito, hindi nila napatunayan na ang droga na iprinisinta sa korte ay talagang pareho sa droga na sinasabing nakuha mula sa mga akusado. Ang corpus delicti, o ang katawan ng krimen, ay hindi napatunayan nang walang pag-aalinlangan.

Sa desisyon na ito, ipinakita ng Korte Suprema na hindi sapat ang presumption of regularity sa pagganap ng mga tungkulin ng mga pulis. Kailangan pa rin nilang patunayan na sinunod nila ang tamang proseso. Kung hindi, hindi maaaring hatulan ang akusado batay sa ebidensya na hindi mapagkakatiwalaan.

Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nasunod ba ang chain of custody sa paghawak ng ebidensya sa kaso ng droga. Kung hindi, maaaring magduda kung tunay at hindi nabago ang ebidensya.
Ano ang chain of custody? Ito ang proseso ng pagdodokumento at pagsubaybay sa ebidensya mula sa pagkakuha hanggang sa pagprisinta sa korte. Layunin nito na mapanatili ang integridad ng ebidensya.
Sino ang dapat naroroon kapag kinukuha ang inventory at litrato ng droga? Dapat naroroon ang akusado, representante ng media, at opisyal mula sa Department of Justice (DOJ).
Ano ang corpus delicti? Ito ang katawan ng krimen, o ang mismong ebidensya na nagpapatunay na naganap ang krimen. Sa mga kaso ng droga, ito ang mismong droga.
Ano ang presumption of regularity? Ito ang pag-aakala na ginagawa ng mga opisyal ng gobyerno ang kanilang trabaho nang tama. Ngunit maaari itong pabulaanan kung may sapat na ebidensya.
Bakit mahalaga ang desisyon na ito? Nagpapaalala ito sa mga law enforcement na dapat nilang sundin ang tamang proseso sa mga kaso ng droga. Ang anumang paglabag ay maaaring magresulta sa pagpapalaya ng akusado.
Ano ang implikasyon ng kasong ito sa mga kaso ng droga? Magiging mas maingat ang mga korte sa pagtingin sa mga ebidensya sa mga kaso ng droga, at mas mahihirapan ang prosecution na patunayan ang kaso kung hindi nasunod ang tamang proseso.
Paano makakatulong ang desisyon na ito sa mga akusado sa mga kaso ng droga? Maaari nilang gamitin ang desisyon na ito upang kuwestyunin ang integridad ng ebidensya laban sa kanila, at upang igiit na dapat silang mapawalang-sala kung hindi nasunod ang tamang proseso.

Ang kasong ito ay nagsisilbing aral sa lahat ng sangkot sa sistema ng hustisya. Dapat sundin ang tamang proseso upang matiyak na hindi nasasakripisyo ang karapatan ng mga akusado. Ang desisyon ng Korte Suprema ay nagpapakita na hindi maaaring balewalain ang mga pamamaraan para lamang makapagpakulong ng mga suspek sa droga.

For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: PEOPLE OF THE PHILIPPINES v. DONNA CLAIRE DE VERA, G.R. No. 229364, October 16, 2019

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *