Sa isang desisyon, pinawalang-sala ng Korte Suprema ang akusado dahil sa reasonable doubt, binigyang-diin na ang presumption of innocence ay mas matimbang kaysa sa presumption of regularity sa tungkulin ng mga pulis. Ang kasong ito ay nagpapakita kung paano dapat bigyang-halaga ang karapatan ng akusado, lalo na kung may mga pagkakamali sa proseso ng pagdakip at paghawak ng ebidensya. Ang desisyon ay nagpapaalala na kailangang maging maingat ang mga korte sa mga kaso ng droga, at tiyakin na walang paglabag sa karapatan ng akusado.
Pagsira sa Tiwala: Nang Mawala ang Presumption of Regularity sa Isang Hotel Room
Ang kaso ay nagsimula sa isang buy-bust operation laban kay Michael Ryan Arellano. Ayon sa mga pulis, nagbenta si Arellano ng shabu sa isang poseur-buyer sa isang hotel room. Bukod sa shabu na nabili, nakita rin sa kwarto ang iba pang droga at drug paraphernalia. Idiniin ni Arellano na siya ay biktima lamang ng frame-up. Iginiit niya na mayroon siyang kasamang babae sa kwarto, na hindi man lang inimbestigahan ng mga pulis. Dahil sa mga inkonsistensya sa testimonya ng mga pulis at sa kanilang pagpapabaya sa pag-imbestiga, nagkaroon ng pagdududa sa bersyon ng prosecution. Ang legal na tanong: dapat bang hatulan si Arellano base sa ebidensya ng prosecution, o dapat ba siyang pawalang-sala dahil sa reasonable doubt?
Ang Korte Suprema ay nagpaliwanag na bagaman karaniwang binibigyan ngMalaki ang halaga ang mga testimonya ng mga pulis sa mga kaso ng droga, kailangan pa rin itong suriin nang mabuti. Ang presumption of regularity sa tungkulin ng mga pulis ay hindi dapat maging hadlang sa pagprotekta sa karapatan ng akusado. Sa kasong ito, napansin ng Korte Suprema ang ilang kahina-hinalang pangyayari. Isa na rito ay ang pagpapabaya ng mga pulis na imbestigahan ang kasamang babae ni Arellano sa hotel room. Hindi nila tinanong ang babae, hindi nila kinunan ng affidavit, at hindi nila ito dinala sa presinto para sa imbestigasyon. Ang kawalan ng aksyon na ito ay nagdulot ng pagdududa sa bersyon ng mga pulis.
Dagdag pa rito, ang mga testimonya ng mga pulis ay hindi magkatugma. Sa kanilang joint affidavit, hindi nila binanggit ang presensya ng babae sa kwarto. Ngunit sa cross-examination, inamin ni PO3 Dalere na nakita niya ang babae sa kwarto. Ito ay nagpapakita na maaaring may itinatago ang mga pulis. Kaya naman, ang depensa ni Arellano na siya ay biktima ng frame-up ay nagkaroon ng mas matibay na basehan. Dahil dito, binigyang-diin ng Korte Suprema na hindi dapat basta-basta umasa sa presumption of regularity, lalo na kung may mga irregularity sa kaso. Ang presumption of innocence ay dapat manaig, at kailangang patunayan ng prosecution ang kasalanan ng akusado beyond reasonable doubt.
Sa ilalim ng ating sistema ng hustisya, ang presumption of innocence ay isang pundamental na karapatan. Ito ay nangangahulugan na ang isang akusado ay itinuturing na walang sala hangga’t hindi napapatunayan ang kanyang kasalanan beyond reasonable doubt. Ito ay hindi lamang isang teknikalidad, kundi isang garantiya laban sa pang-aabuso ng estado. Ang burden of proof ay nasa prosecution, at kailangan nilang ipakita na ang akusado ay nagkasala nang walang makatwirang pagdududa. Kung may reasonable doubt, dapat pawalang-sala ang akusado. “If the inculpatory facts and circumstances are capable of two or more explanations, one of which is consistent with the innocence of the accused and the other consistent with his guilt, then the evidence does not fulfill the test of moral certainty and is not sufficient to support a conviction.”
Ang desisyon sa kasong Arellano ay nagpapaalala sa atin na kailangan nating maging mapanuri sa mga kaso ng droga. Hindi sapat na basta paniwalaan ang mga pulis, kailangan ding suriin kung may mga paglabag sa karapatan ng akusado. Kailangan ding tiyakin na ang chain of custody ng ebidensya ay nasunod nang maayos, upang maiwasan ang pagdududa sa integridad ng ebidensya. Ang kasong ito ay isang paalala sa mga korte na kailangang protektahan ang karapatan ng akusado, at hindi dapat basta-basta magpataw ng hatol kung may reasonable doubt.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: People vs. Arellano, G.R. No. 231839, July 10, 2019
Mag-iwan ng Tugon