Ipinawalang-sala ng Korte Suprema si Jaycent Mola dahil sa paglabag ng mga pulis sa chain of custody ng ebidensya sa kaso ng ilegal na pagbebenta ng droga. Ang desisyon na ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng pagsunod sa tamang proseso sa paghawak ng mga ebidensya sa mga kaso ng droga. Para sa mga akusado, ito ay nagbibigay proteksyon laban sa posibleng pagmanipula ng ebidensya. Para naman sa mga awtoridad, ito ay nagpapaalala na ang hindi pagsunod sa tamang proseso ay maaaring magresulta sa pagkawala ng kaso at paglaya ng akusado.
Benta ng Shabu, Peke Pala? Pagsunod sa Chain of Custody, Nasunod Nga Ba?
Sa kasong People of the Philippines v. Jaycent Mola, pinawalang-sala si Mola dahil sa kapabayaan ng mga awtoridad na protektahan ang integridad ng ebidensya. Nahuli si Mola sa isang buy-bust operation at kinasuhan ng pagbebenta ng shabu. Ngunit sa pagdinig ng kaso, napansin ng Korte Suprema ang ilang pagkukulang sa paghawak ng ebidensya, partikular na sa pagsunod sa itinatakda ng Section 21 ng Republic Act No. 9165 (Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002). Ang chain of custody ay ang pagkakasunod-sunod na dokumentasyon ng paghawak at paglipat ng ebidensya, mula sa pagkakasamsam hanggang sa pagpresenta sa korte. Ang layunin nito ay tiyakin na ang ebidensya ay hindi napalitan, nadagdagan, o nabago sa anumang paraan.
Ayon sa Section 21 (1) ng R.A. No. 9165:
(1) The apprehending team having initial custody and control of the drugs shall, immediately after seizure and confiscation, physically inventory and photograph the same in the presence of the accused or the person/s from whom such items were confiscated and/or seized, or his/her representative or counsel, a representative from the media and the Department of Justice (DOJ), and any elected public official who shall be required to sign the copies of the inventory and be given a copy thereof.
Sa kaso ni Mola, nabigo ang mga pulis na agad-agad na markahan ang sachet ng shabu matapos itong makuha. Bukod dito, walang kinatawan mula sa Department of Justice (DOJ), media, o kahit isang elected public official ang naroroon nang gawin ang imbentaryo ng ebidensya. Ipinaliwanag ng mga pulis na dinala nila ang ebidensya sa presinto dahil mas ligtas doon, ngunit hindi ito sapat na dahilan para hindi sundin ang itinatakda ng batas. Binigyang-diin ng Korte Suprema na kailangan ang sapat at makatwirang dahilan para hindi sundin ang mga alituntunin ng Section 21. Dagdag pa rito, hindi rin napatunayan ng prosekusyon na ang shabu na sinuri sa laboratoryo ay siya ring shabu na nakuha kay Mola. Dahil sa mga pagkukulang na ito, nagkaroon ng pagdududa kung ang ebidensya ay hindi nabago o napalitan.
Sa paglilitis, nagbigay ng testimonya si SPO4 Columbino tungkol sa operasyon. Nagpahayag din si PO2 Fulido ng mga impormasyon mula sa Blotter Book ng istasyon ng pulisya. Nagpakita rin ng ebidensya ang PS/Insp. Malojo-Todeño, ang forensic chemist, tungkol sa resulta ng pagsusuri sa shabu. Bilang depensa, itinanggi ni Mola ang paratang at sinabing inaresto siya nang walang sapat na dahilan. Subalit, hindi kinatigan ng RTC ang kanyang depensa at hinatulan siya ng guilty. Sa apela sa Court of Appeals, kinatigan din ang hatol ng RTC. Kaya’t dinala ni Mola ang kanyang kaso sa Korte Suprema. Ayon sa Korte Suprema, bagama’t mayroong presumption of regularity sa trabaho ng mga pulis, mas matimbang pa rin ang presumption of innocence ni Mola. Dahil sa paglabag sa chain of custody, nagkaroon ng reasonable doubt, kaya’t kinakailangang ipawalang-sala si Mola.
Ang kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng mahigpit na pagsunod sa Section 21 ng R.A. No. 9165. Hindi sapat ang basta paghuli sa akusado; kailangan ding siguraduhin na ang lahat ng proseso ay nasusunod nang tama. Kung hindi, maaaring mapawalang-sala ang akusado, kahit pa mayroong ebidensya laban sa kanya. Ang desisyon na ito ay nagbibigay diin sa tungkulin ng prosekusyon na patunayan ang bawat elemento ng krimen nang walang pagdududa, kasama na ang pagpapatunay na ang ebidensya ay hindi nabago o napalitan.
FAQs
| Ano ang chain of custody? | Ito ay ang pagkakasunod-sunod na dokumentasyon ng paghawak at paglipat ng ebidensya, mula sa pagkakasamsam hanggang sa pagpresenta sa korte. Layunin nito na tiyakin na ang ebidensya ay hindi napalitan, nadagdagan, o nabago. |
| Ano ang Section 21 ng R.A. No. 9165? | Ito ay ang probisyon ng batas na nagtatakda ng mga alituntunin sa paghawak ng ebidensya sa mga kaso ng droga. Kabilang dito ang pagmamarka, pag-imbentaryo, at pagkuha ng litrato ng ebidensya sa presensya ng ilang testigo. |
| Bakit mahalaga ang pagsunod sa Section 21? | Para maprotektahan ang integridad ng ebidensya at maiwasan ang pagmanipula nito. Nakakatulong din ito para masiguro na hindi mapagbintangan ang isang inosenteng tao. |
| Ano ang nangyari sa kaso ni Jaycent Mola? | Ipinawalang-sala siya ng Korte Suprema dahil sa hindi pagsunod ng mga pulis sa Section 21 ng R.A. No. 9165. Hindi nila naipatunay na ang shabu na sinuri sa laboratoryo ay siya ring shabu na nakuha sa kanya. |
| Ano ang ibig sabihin ng presumption of regularity? | Ito ay ang pag-aakala na ang mga opisyal ng gobyerno ay ginagawa ang kanilang trabaho nang tama. Gayunpaman, hindi ito nangangahulugan na hindi na kailangang patunayan ng prosekusyon ang kanilang kaso. |
| Ano ang ibig sabihin ng presumption of innocence? | Ito ay ang karapatan ng bawat akusado na ituring na inosente hangga’t hindi napapatunayang guilty. Ang prosekusyon ang may tungkuling patunayan ang kanyang kasalanan. |
| May epekto ba ang desisyong ito sa ibang kaso ng droga? | Oo, ang desisyong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng pagsunod sa tamang proseso sa paghawak ng ebidensya. Maaari itong gamitin bilang batayan sa ibang mga kaso kung saan may mga paglabag sa chain of custody. |
| Ano ang dapat gawin kung ako ay inaresto dahil sa droga? | Humingi agad ng tulong sa isang abogado. Huwag pumirma sa anumang dokumento nang hindi ito nauunawaan. Magmasid at itala ang lahat ng mga pangyayari. |
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: People of the Philippines, vs Jaycent Mola y Selbosa a.k.a. “Otok”, G.R. No. 226481, April 18, 2018
Mag-iwan ng Tugon