Pananagutan ng Notaryo Publiko sa Pagpapatotoo ng Huwad na Dokumento: Gabay sa Iyong Karapatan

,

Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na siyang nagpatotoo sa isang Deed of Absolute Sale kahit hindi personal na humarap sa kanya ang mga partido at wala siyang notarial commission. Ang paglabag na ito sa Panuntunan ng Kodigo ng Pag-uugali ng mga Abogado (CPR) ay nagresulta sa kanyang suspensyon sa pagsasagawa ng abogasya, pagbawi ng kanyang notarial commission, at diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko.

Kung Paano Naging Kasangkapan ang Isang Abogado sa Huwad na Transaksyon?

Nagsampa ng reklamo si Ma. Vilma Maniquiz laban kay Atty. Danilo C. Emelo dahil sa pag-notaryo nito ng isang pekeng Deed of Absolute Sale. Ayon kay Maniquiz, nilabag ni Emelo ang kanyang panunumpa bilang abogado at ang CPR nang kanyang sinadyang patotohanan ang isang Deed of Absolute Sale na naglalaman ng huwad na lagda ng kanyang hipag, si Mergelita Sindanom Maniquiz, bilang nagbenta ng isang parsela ng lupa sa pabor ng mag-asawang Leonardo at Lucena Torres. Bukod pa rito, pinatotohanan ni Emelo ang dokumento nang walang pahintulot na magsilbi bilang notaryo publiko para sa Cavite.

Tumanggi si Emelo sa mga paratang. Aniya, hindi siya nagpabaya sa kanyang mga obligasyon bilang isang notaryo publiko nang patotohanan niya ang Deed of Absolute Sale dahil personal na humarap sa kanya ang mga partido. Ipinahayag din niya na isang babae ang nagpakilala sa kanya bilang Mergelita Maniquiz, na pinatunayan ng kanyang pasaporte. Kaugnay ng isyu ng kawalan ng notarial commission, ipinaliwanag niya na para sa taong 2007, hindi niya makuha ang mga utos ng kanyang komisyon dahil maaaring nasira ang mga ito nang bahain ang kanyang bahay noong bagyong Milenyo noong Setyembre 28, 2006.

Sa paglutas ng kaso, nagpasiya ang Korte Suprema na ang ginawa ni Emelo ay isang paglabag sa Kodigo ng Propesyonal na Pananagutan (CPR). Tinalakay ng Korte ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko sa pagtiyak na ang mga probisyon sa isang dokumento ay nagpapahayag ng tunay na kasunduan sa pagitan ng mga partido. Binigyang-diin nito na ang pagpapawalang-halaga sa mga panuntunan sa notarial practice ay sumisira sa integridad ng mga dokumentong pinatotohanan.

Ang isang notaryo publiko ay dapat tiyakin na ang mga partido na lumalabas sa dokumento ay tunay na sila ring mga partido na lumagda rito. Hindi ito maisasagawa kung ang mga partido ay hindi personal na humarap sa notaryo publiko na kumikilala sa dokumento. Sa ganitong paraan, posible na ang mga tuntunin at kundisyon na pabor sa mga nagbebenta ay maaaring hindi maisama sa dokumentong isinumite ng bumibili para sa notarisasyon. Higit sa lahat, nagiging tunay ang posibilidad ng pagpapalsipika.

Binigyang diin ng Korte na ang pagiging kasapi sa propesyon ng abogasya ay isang pribilehiyo na ipinagkakaloob sa mga indibidwal na hindi lamang natutunan sa batas, ngunit kilala rin na nagtataglay ng magandang moral na karakter. Ang mga abogado ay dapat kumilos at magpakita ng kanilang sarili nang may katapatan at integridad sa paraang hindi mapupulaan, upang itaguyod ang pananampalataya ng publiko sa propesyon ng abogasya. Kaya naman, dapat silang mamuhay ayon sa batas. Nabigo si Emelo na gampanan ang pangunahing pananagutang ito at lumabag sa kanyang tungkulin na sundin ang pagiging patas at tapat sa lahat ng kanyang pakikitungo at transaksyon.

Nakasaad sa Canon 1 ng CPR na dapat itaguyod ng isang abogado ang Konstitusyon, sundin ang mga batas ng bansa at itaguyod ang paggalang sa batas at mga legal na proseso. Ang tuntunin 1.01 naman ay nagsasaad na ang isang abogado ay hindi dapat makisangkot sa ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na pag-uugali. Ayon sa Korte:

CANON 1 – ANG ABOGADO AY DAPAT ITAGUYOD ANG KONSTITUSYON, SUMUNOD SA MGA BATAS NG BANSA AT ITAGUYOD ANG PAGGALANG SA BATAS AT MGA LEGAL NA PROSESO.

Tuntunin 1.0 – Ang abogado ay hindi dapat makisangkot sa ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na pag-uugali.

Kaya naman, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Danilo C. Emelo ng parusang suspensyon sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon, pagbawi sa kanyang notarial commission, kung kasalukuyan siyang nakakomisyon, at perpetual na diskwalipikasyon sa pagiging komisyonado bilang isang notaryo publiko.

FAQs

Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung may pananagutan ba si Atty. Emelo sa pag-notaryo ng isang pekeng Deed of Absolute Sale at kung nararapat ba siyang patawan ng parusa dahil dito.
Ano ang naging batayan ng Korte Suprema sa pagpataw ng parusa kay Atty. Emelo? Batay sa paglabag nito sa Canon 1 ng Kodigo ng Propesyonal na Pag-uugali (CPR), at sa kanyang panunumpa bilang abogado na sundin ang batas.
Anong mga parusa ang ipinataw kay Atty. Emelo? Si Atty. Emelo ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon, binawi ang kanyang notarial commission, at permanenteng diskwalipikado sa pagiging notaryo publiko.
Ano ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko? Mahalaga ang tungkulin ng notaryo publiko sa pagtiyak na ang mga dokumento ay tunay at nagpapakita ng totoong kasunduan ng mga partido.
Ano ang dapat gawin ng isang abogado upang hindi maharap sa ganitong uri ng kaso? Dapat sundin ng isang abogado ang mga batas at ethical na panuntunan ng propesyon, at tiyakin na ang lahat ng dokumentong pinatototohanan ay sumusunod sa mga legal na kinakailangan.
Maaari bang kumatawan ang isang abogado bilang notaryo publiko kung wala siyang notarial commission? Hindi, ang pag-representa bilang notaryo publiko nang walang komisyon ay isang paglabag sa batas at ethical na panuntunan ng abogasya.
Ano ang mga responsibilidad ng isang notaryo publiko sa pagpapatotoo ng isang dokumento? Tungkulin ng notaryo na tiyakin ang pagkakakilanlan ng mga lumalagda, ang kanilang malayang pagpapasya, at ang katotohanan ng mga nilalaman ng dokumento.
Ano ang implikasyon ng kasong ito sa mga abogado sa Pilipinas? Ang kasong ito ay nagpapaalala sa mga abogado na dapat nilang sundin ang batas at etika ng propesyon upang mapanatili ang integridad at kredibilidad ng legal na propesyon.
Anong pag-uugali ang inaasahan sa isang abogado? Inaasahan sa abogado ang pagiging matapat, may integridad, at pagiging tapat sa kanyang sinumpaang tungkulin sa batas.

Sa kabilang banda, ang kasong ito ay nagpapakita ng responsibilidad at dapat na pag-iingat ng mga notaryo publiko sa pagpapatotoo ng mga dokumento upang maiwasan ang pananagutan. Mahalaga ang mahigpit na pagsunod sa ethical na alituntunin upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa sistema ng hustisya.

Para sa mga katanungan ukol sa aplikasyon ng desisyong ito sa tiyak na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para sa layuning impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na akma sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: MA. VILMA F. MANIQUIZ, COMPLAINANT, V. ATTY. DANILO C. EMELO, RESPONDENT. , A.C. No. 8968, September 26, 2017

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *