Limitado Lang ang Pananagutan sa Ilegal na Paggastos: Ang ‘Net Disallowed Amount’
n
G.R. No. 272898, October 08, 2024
n
Bilyun-bilyong pisong pondo ng gobyerno ang nadidisallow taon-taon dahil sa mga iregularidad. Pero sino nga ba ang mananagot dito? At magkano ang dapat bayaran? Ang desisyon ng Korte Suprema sa kasong ito ay nagbibigay linaw kung hanggang saan ang pananagutan ng mga opisyal na nag-apruba ng mga ilegal na paggastos.
n
Sa madaling salita, ang kasong ito ay tungkol sa Notice of Disallowance na ipinataw ng Commission on Audit (COA) laban kay Bernadette Lourdes B. Abejo, dating Executive Director ng Inter-Country Adoption Board (ICAB), dahil sa pagbibigay ng Collective Negotiation Agreement incentives at Christmas tokens sa mga miyembro ng ICAB at Inter-Country Placement Committee. Ang tanong: Tama ba ang COA na siya ang nag-iisang papanagutin at magbabayad ng buong halaga?
nn
Ang Batas at Pananagutan sa Paggastos ng Pondo ng Gobyerno
n
Mahalagang maunawaan ang mga batas na nagtatakda ng pananagutan sa paggamit ng pondo ng gobyerno. Ayon sa Konstitusyon, may eksklusibong kapangyarihan ang COA na magpatupad ng mga panuntunan sa accounting at auditing para maiwasan ang mga iregular, hindi kailangan, labis, maluho, o hindi makatwirang paggastos ng pondo ng gobyerno.
n
Malinaw na isinasaad sa Presidential Decree No. 1177, o Budget Reform Decree of 1977, na ang sinumang opisyal na nag-awtorisa ng ilegal na paggastos ay mananagot sa gobyerno para sa buong halaga na binayaran. Ganito rin ang nakasaad sa Sections 102 at 103 ng Presidential Decree No. 1445, na ang pinuno ng ahensya ng gobyerno ang personal na mananagot sa mga ilegal na paggastos.
n
Ayon sa Book VI, Chapter 5, Section 43 ng Administrative Code of 1987:
n
SECTION 43. Liability for Illegal Expenditures. — Every expenditure or obligation authorized or incurred in violation of the provisions of this Code or of the general and special provisions contained in the annual General or other Appropriations Act shall be void. Every payment made in violation of said provisions shall be illegal and every official or employee authorizing or making such payment, or taking part therein, and every person receiving such payment shall be jointly and severally liable to the Government for the full amount so paid or received.
n
Pero, nilinaw ng Korte Suprema sa kasong Madera v. Commission on Audit na hindi lahat ng nag-apruba ng ilegal na paggastos ay kailangang magbayad ng buong halaga. May mga panuntunan na dapat sundin para matukoy kung sino ang mananagot at magkano ang babayaran.
nn
Ang Kwento ng Kaso: Christmas Tokens na Nauwi sa Disallowance
n
Si Bernadette Lourdes B. Abejo, bilang Executive Director ng ICAB, ay nag-apruba ng pagbibigay ng Collective Negotiation Agreement incentives at Christmas tokens sa mga miyembro ng ICAB at Inter-Country Placement Committee mula Enero 2008 hanggang Disyembre 2010. Umabot ito sa PHP 355,000.00.
n
Ayon sa COA, walang legal na basehan ang pagbibigay ng tokens o benefits sa mga miyembro ng board at komite. Dagdag pa nila, limitado lamang sa rank-and-file employees ang CNA incentives, at kailangan ng approval ng Presidente para sa anumang allowances, honoraria, at iba pang fringe benefits.
n
Hindi sumang-ayon si Abejo. Aniya, pagkilala ito sa serbisyo ng mga miyembro ng board at komite. Iginiit din niyang kumilos siya nang may mabuting intensyon.
n
Narito ang mga pangyayari sa kaso:
n
- n
- April 4, 2011: Naglabas ng Notice of Disallowance ang COA.
- July 13, 2011: Umapela si Abejo sa COA Director.
- January 22, 2016: Ipinagpatibay ng COA ang disallowance.
- March 4, 2016: Naghain si Abejo ng Petition for Review sa Commission Proper.
- August 16, 2019: Ipinagpatibay muli ng COA ang disallowance.
n
n
n
n
n
n
Sa huli, umakyat ang kaso sa Korte Suprema.
n
Ayon sa Korte Suprema:
n
The solidary liability of an officer who approved and certified an illegal expenditure does not necessarily equate to the total amount of the expenditure; rather, the solidary liability of such officer should be limited only to the
Mag-iwan ng Tugon