Sa isang desisyon na nagtatakda ng limitasyon sa kapangyarihan ng Commission on Audit (COA), pinagtibay ng Korte Suprema na ang hindi makatwirang pagkaantala ng COA sa pagproseso ng mga kahilingan para sa pag-apruba ng mga kontrata ng gobyerno ay hindi maaaring magresulta sa pagpapawalang-bisa ng mga kontratang iyon. Sa kasong ito, ang Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM) Corporation ay humingi ng pag-apruba mula sa COA para sa pagkuha ng mga pribadong abogado. Dahil sa hindi makatwirang pagkaantala ng COA sa pagtugon sa kahilingan ng PSALM, nagpasya ang PSALM na magpatuloy sa pagkuha ng mga pribadong abogado. Ang Korte Suprema ay nagpasiya na dahil sa pagkaantala ng COA, hindi nito maaaring tanggihan ang pagbabayad sa mga abogadong ito batay lamang sa kakulangan ng naunang pag-apruba.
Pagkaantala ng COA: May Bisa Pa Ba ang mga Kontrata ng Gobyerno?
Ang kaso ay nagsimula sa kahilingan ng Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM) Corporation sa Commission on Audit (COA) para sa pagkuha ng mga pribadong abogado. Ayon sa PSALM, ang pagkuha ng mga pribadong abogado ay kailangan upang tumulong sa pagbebenta ng mga ari-arian ng National Power Corporation (NPC). Ayon sa PSALM ang kanilang pagsangguni ay importante para sa technical expertise sa international public bidding ng energy generation, IPP contracts, at iba pang internal business transactions ng PSALM.
Humiling ang PSALM ng pagkunsulta ng COA ngunit umabot ng tatlong taon bago tumugon ang COA, tinanggihan ng COA ang kanilang kahilingan. Sa kanilang pagtanggi binase nila na walang pag apruba ng COA noong kinukuha ang mga abugado at hindi sumunod sa mga circular ng COA. Nag-akyat ng reklamo ang PSALM sa Korte Suprema dahil nagtagal at hindi makatwiran ang COA sa kanilang pagtugon.
Ang pangunahing isyu sa kaso ay kung ang pagkaantala ba ng COA sa pagproseso ng kahilingan para sa pag-apruba ng kontrata ng gobyerno ay nagpapawalang-bisa sa kontratang iyon. Sa madaling salita, kung hindi tumugon ang COA sa isang makatwirang panahon, maaari bang ipagpatuloy ng ahensya ng gobyerno ang kontrata at asahan na babayaran ito ng COA? Pinanigan ng Korte Suprema ang PSALM at nagbigay ng aral sa malaking epekto sa pagpapatakbo ng gobyerno.
Ayon sa Korte Suprema, ang pagkaantala ng COA sa pagtugon sa kahilingan ng PSALM ay paglabag sa karapatan ng PSALM sa mabilis na paglilitis. Anila, “All persons shall have the right to a speedy disposition of their cases before all judicial, quasi-judicial, or administrative bodies.” Sa kasong ito, kinakailangan na magdesisyon ang Korte Suprema sa sakop ng awtoridad ng COA sa mga kontrata na kinuha na ngunit walang paunang pagtugon, nang sa ganon magkaroon ng seguridad at maiwasan ang kalituhan. Binuo ng Korte Suprema na hindi makatwiran ang ginawa ng COA.
Ayon sa Korte Suprema, kailangan ring bigyang pansin ng COA, ang Section 31 ng EPIRA na mayroon lamang 3 taon simula nang maaprubahan ang batas noong 2001 na ipatupad ang retail competition at open access. Para makamit ang minimum threshold requirement na 70% kailangan ng mga consultant.
Bukod dito, binigyang diin ng Korte Suprema ang layunin ng mga batas na nilabag mismo ang kailangan ang expertise ng mga pribadong abogado. Anila, ”to ensure a regime of fair and free competition in the power sector, and to achieve the quality, reliability, security, and affordability of electric power supply.” Hindi dapat sisihin ang PSALM sa kanilang hakbangin.
Sa desisyong ito, naglatag ang Korte Suprema ng gabay na sinusundan. Ang pangunahing layunin ay dapat matugunan ang kunsulta, kung dapat o hindi kailangan manghingi ng COA concurrence sa engagement sa kontrata, bago magtapos ang serbisyo ng kontrata o bayaran sila.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung ang hindi makatwirang pagkaantala ng COA sa pagproseso ng kahilingan para sa pag-apruba ng kontrata ng gobyerno ay nagpapawalang-bisa sa kontratang iyon. |
| Ano ang naging desisyon ng Korte Suprema? | Pinanigan ng Korte Suprema ang PSALM at sinabi na hindi maaaring tanggihan ng COA ang pagbabayad sa mga pribadong abugado dahil sa kanyang pagkaantala. |
| Anong batas ang nilabag ng PSALM? | Binigyang diin ng Korte Suprema na layunin ng mga batas na kinakailangan ang angkinin mismo ang ang kaalaman ng mga abugado upang masigurado ang libreng kompetisyon. |
| Mayroon bang basehan para gumawa ng bagong mga desisyon? | Ayon sa Section 31 ng EPIRA tatlong taon lang pwedeng simulan ang retail competition at open access. |
| Anong desisyon ang ginawa ng korte para mas mabilis ang ganitong mga kahilingan sa hinaharap? | Sa anumang kaso, kinakailangan magbigay ng abiso hindi bababa sa 60 araw bago bayaran para humingi ng permiso. Tatagal din ng 60 araw para magtugon. Pag hindi tumugon, ayos nang ipagpatuloy ang proseso. |
| Saan mapupunta ang mga kahilingan bago pa man dumating sa COA? | Dadaan ang mga kailangan para tugunan ng COA para humingi ng aproval ng Office of the Government Corporate Counsel. |
| Ano ang nais maabot pag dating sa mga gampanin patungkol legal? | Sa dami daming agencies dapat daw ay sumunod nalang at nakakasiguro may “a degree of certitude and predictability in matters of legal import” |
| Para saan ang mandato nang ganitong pagtatalaga nang gampanin? | Nais malaman muna kung magkano babayaran dahil mahirap humingi kapag paid na ang serbisyo lalo na kung nakatira sa ibang bansa. |
Sa kabuuan, ang desisyon na ito ay nagbibigay ng linaw sa sakop ng kapangyarihan ng COA at nagtatakda ng limitasyon sa kapangyarihan nito. Itinataguyod rin ng pagpapasya na ito ang kahalagahan ng pagiging episyente at napapanahon sa pagpapatakbo ng pamahalaan, at nagpapadala ng malinaw na mensahe na ang hindi makatwirang pagkaantala ng mga ahensya ng gobyerno sa pagtupad ng kanilang mga obligasyon ay hindi papayagan. Sa pagbibigay kahulugan sa kahalagahan ng due process ng PSALM at kung paano ito pwedeng magkaiba sa iba pa. Bukod pa dyan binibigyang atensyon rin nito at idinedetalye ang napakahalaga na 60 araw simula na magagamit pag walang naririnig. Sa dami dami na kailangang gawin, may nararapat na mga paraan.
Para sa mga katanungan tungkol sa paglalapat ng pasyang ito sa mga tiyak na pangyayari, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Pinagmulan: POWER SECTOR ASSETS AND LIABILITIES MANAGEMENT (PSALM) CORPORATION, REPRESENTED BY IRENE JOY BESIDO-GARCIA, G.R. No. 247924, November 16, 2021
Mag-iwan ng Tugon