Nilinaw ng Korte Suprema na ang mga opisyal ng Land Bank of the Philippines (LBP) na tumanggap ng dagdag na allowance at benepisyo bilang miyembro ng Board of Directors ng mga subsidiary nito ay dapat ibalik ang mga natanggap na halaga. Pinagtibay ng desisyon na ito ang kapangyarihan ng Commission on Audit (COA) na magdisallow ng mga pagbabayad na walang legal na basehan, kahit pa nagmula ang pondo sa mga subsidiary ng Government-Owned and Controlled Corporations (GOCC). Ang pagtanggap ng dagdag na compensation nang walang pahintulot ng stockholders at paglabag sa mga regulasyon ay nagbubunga ng pananagutan na ibalik ang mga pondong natanggap.
Ligal na Labanan sa mga Benepisyo: Kailan Dapat Magbayad ang mga Opisyal ng LBP?
Ang kaso ay nagsimula nang mapansin ng COA sa kanilang 2003 Annual Audit Report na ang ilang opisyal at empleyado ng LBP (Parent Company) ay sabay ring miyembro ng Board of Directors o corporate officers sa mga subsidiary nito. Dahil dito, tumanggap sila ng dagdag na allowance at benepisyo mula sa mga subsidiary. Nanindigan ang COA na ito ay paglabag sa probisyon ng Konstitusyon laban sa double compensation. Ang pangunahing tanong sa kasong ito ay kung tama ba ang COA na magdisallow ng mga benepisyong natanggap ng mga opisyal ng LBP mula sa mga subsidiary nito, at kung dapat bang ibalik ng mga opisyal na ito ang mga halagang natanggap.
Pinagtibay ng Korte Suprema ang desisyon ng COA. Ayon sa Korte, hindi nakitaan ng grave abuse of discretion ang COA sa pagpapatibay ng disallowance. Sinabi ng Korte na ang mga subsidiary ay sakop ng hurisdiksyon ng COA ayon sa Artikulo IX(D), Seksyon 2(1)(c) ng 1987 Konstitusyon na sumasaklaw sa mga “government-owned or controlled corporations and their subsidiaries.”
Bukod pa rito, nilinaw ng Korte na ang pagbabayad ng karagdagang allowance at benepisyo sa mga miyembro ng Board ng mga subsidiary ng LBP ay walang legal na basehan dahil nakabatay ang mga ito sa ultra vires na resolusyon. Ipinaliwanag na ang compensation ng Board members ng mga korporasyong itinatag sa ilalim ng Corporation Code ay pinamamahalaan ng Seksyon 30 nito:
SECTION 30. Compensation of Directors. — In the absence of any provision in the by-laws fixing their compensation, the directors shall not receive any compensation, as such directors, except for reasonable per diems: Provided, however, That any such compensation (other than per diems) may be granted to directors by the vote of the stockholders representing at least a majority of the directors, exceed ten (10%) percent of the net income before income tax of the corporation during the preceding year.
Binigyang-diin ng Korte ang pagkakaiba ng Board at ng mga stockholders. Ang Board ay may tungkuling pamahalaan ang pangkalahatang corporate affairs, habang ang stockholders ang may-ari ng korporasyon kung saan sila nag-invest ng kapital. Kahit na binubuo ng mga opisyal mula sa Parent Company ang Board, hindi ito nangangahulugan na ang pag-apruba ng Board sa pamamagitan ng resolusyon ay papalit sa kinakailangang boto ng stockholder sa ilalim ng Seksyon 30.
Tungkol naman sa pananagutan, sinabi ng Korte na ang mga payees o mga opisyal ng LBP na tumanggap ng mga disallowed na allowance at benepisyo mula sa mga Subsidiary ay dapat ibalik ang mga halagang ito. Ang argumento ng petitioners na natanggap nila ang mga halaga sa good faith ay hindi epektibong depensa laban sa kanilang pananagutan para sa disallowance.
Gayunpaman, ang iba pang nag-apruba at/o nag-certify na opisyal—kabilang ang mga accountant, treasurer, cashier, general manager, atbp.—na nag-apruba o nag-certify ng disbursement ngunit hindi tumanggap ng anumang halaga mula rito, ay inalisan ng pananagutan. Bilang mga opisyal ng publiko, ipinapalagay na ginawa ng mga indibidwal na ito ang kanilang mga tungkulin nang regular at sa mabuting pananampalataya. Kung walang malinaw na patunay ng masamang pananampalataya, malisya, o gross negligence, hindi sila mananagot nang personal para sa mga pinsalang nagreresulta mula sa pagganap ng mga opisyal na tungkulin.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung tama ba ang COA na mag-disallow ng mga benepisyo na natanggap ng mga opisyal ng LBP mula sa mga subsidiary nito, at kung dapat ba nilang ibalik ang mga halagang ito. |
| Sino ang mananagot sa pagbabalik ng disallowed na halaga? | Ang mga miyembro ng Board of Directors ng mga subsidiary ng LBP na nag-apruba ng pagbabayad, at ang mga opisyal ng LBP na tumanggap ng mga benepisyo. |
| Bakit sinasabing walang legal na basehan ang mga benepisyo? | Dahil hindi ito sinang-ayunan ng mga stockholders na may hawak ng mayoryang bahagi ng kapital ng mga subsidiary, ayon sa Seksyon 30 ng Corporation Code. |
| Ano ang epekto ng kasong ito sa ibang GOCC at kanilang mga subsidiary? | Nagpapalakas ito sa kapangyarihan ng COA na magsuri at mag-disallow ng mga pagbabayad na walang sapat na batayan, kahit pa galing sa subsidiary ng GOCC ang pondo. |
| Ano ang ibig sabihin ng “ultra vires” na resolusyon? | Ito ay resolusyon na lampas sa kapangyarihan ng Board of Directors na pagdesisyunan. |
| Mahalaga pa ba ang good faith sa mga ganitong kaso? | Hindi. Ayon sa Korte, ang pagtanggap ng benepisyo na labag sa batas ay nangangailangan ng pagbabalik ng halaga, maliban kung may exceptional circumstances. |
| Ano ang naging basehan ng COA para mag-isyu ng disallowance? | 2003 Annual Audit Report ng LBP kung saan napansin ang pagtanggap ng dagdag na allowance at benepisyo. |
| Anu-ano ang mga batas na binanggit sa kaso? | Konstitusyon ng Pilipinas, Corporation Code, Office of the President Memorandum Order No. 20, at DBM Circular Letter No. 2003-10. |
Ang desisyon na ito ay nagbibigay linaw sa pananagutan ng mga opisyal ng gobyerno pagdating sa pagtanggap ng benepisyo mula sa mga subsidiary ng GOCC. Ito ay nagpapaalala na ang lahat ng pagbabayad ay dapat naaayon sa batas at may pahintulot ng mga kinauukulan.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: LAND BANK OF THE PHILIPPINES VS. COMMISSION ON AUDIT, G.R. No. 213409, October 05, 2021
Mag-iwan ng Tugon