Pinagtibay ng Korte Suprema na hindi maaaring magbigay ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ng mga allowance at benepisyo sa mga miyembro ng Board of Directors (BOD) nito maliban sa per diem na pinahintulutan ng batas. Ang desisyong ito ay nagpapatibay na ang kapangyarihan ng PhilHealth ay limitado lamang sa mga benepisyong itinatakda ng kanilang charter at ng General Appropriations Act (GAA), at hindi nito maaaring palawakin ang mga ito batay lamang sa fiscal autonomy. Mahalaga ang desisyong ito dahil pinapanatili nitong tumpak ang paggamit ng pondo ng PhilHealth para sa kapakanan ng mga miyembro nito at upang matiyak na walang paglabag sa mga batas na nagtatakda ng mga limitasyon sa pagbibigay ng mga benepisyo.
Ligal na Basehan: Ang Ibinibigay na Benepisyo ba ay Naaayon sa Batas?
Ang kaso ay nag-ugat sa isang Notice of Disallowance (ND) na inisyu ng Commission on Audit (COA) laban sa PhilHealth dahil sa pagbabayad ng Institutional Meeting Expenses (IME) sa mga miyembro ng BOD nito noong 2010. Inapela ito ng PhilHealth, ngunit ibinasura ng COA dahil lumampas na sa itinakdang panahon ang paghahain ng apela. Nagdesisyon din ang COA na walang legal na basehan ang pagbibigay ng IME, dahil ang RA No. 7875 (PhilHealth Law) ay naglalaan lamang ng per diem para sa mga miyembro ng BOD. Ang pangunahing tanong sa kasong ito ay kung may kapangyarihan ba ang PhilHealth na magbigay ng mga karagdagang benepisyo maliban sa per diem.
Sinabi ng Korte Suprema na bagama’t may fiscal autonomy ang PhilHealth, hindi ito nangangahulugan na malaya itong magbigay ng anumang uri ng allowance. Ang kapangyarihang ito ay limitado lamang sa mga probisyon ng kanilang charter at ng GAA. Ang doktrinang expressio unius est exclusio alterius ay mahalaga sa kasong ito. Ibig sabihin, kung ang isang batas ay nagtadhana ng isang bagay, ang hindi binanggit ay hindi kasama. Dahil ang RA No. 7875 ay nagtadhana lamang ng per diem, hindi maaaring bigyan ng PhilHealth ang mga miyembro ng BOD ng iba pang allowance o benepisyo maliban kung may malinaw na awtorisasyon mula sa ibang batas.
Sa mga miyembro ng BOD na nagsisilbi sa ex officio capacity (base sa kanilang posisyon), sinabi ng Korte Suprema na hindi sila karapat-dapat tumanggap ng anumang karagdagang kompensasyon dahil ang kanilang serbisyo ay sakop na ng kompensasyon ng kanilang pangunahing posisyon. Ang pagbibigay ng karagdagang kompensasyon sa kanila ay labag sa konstitusyon na nagbabawal sa paghawak ng maraming posisyon sa gobyerno at pagtanggap ng doble kompensasyon.
Binigyang-diin din ng Korte Suprema na ang pondo ng PhilHealth ay para sa pagbibigay ng abot-kayang healthcare sa mga Pilipino. Dapat gamitin ang pondo na ito nang may pag-iingat at pagtitipid, katulad ng Social Security System (SSS). Ang pagbibigay ng labis-labis na benepisyo sa mga miyembro ng BOD ay maaaring makaapekto sa kakayahan ng PhilHealth na gampanan ang tungkulin nito na magbigay ng serbisyong pangkalusugan sa lahat ng Pilipino.
Hindi rin tinanggap ng Korte Suprema ang argumento ng PhilHealth na sila ay nagbigay ng IME nang may good faith (may mabuting intensyon). Sinabi ng Korte na alam na ng mga miyembro ng BOD na walang legal na basehan ang IME bago pa nila ito tanggapin, dahil mayroon nang Audit Observation Memorandum (AOM) na nagbabala laban dito.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung may kapangyarihan ba ang PhilHealth na magbigay ng mga karagdagang benepisyo sa mga miyembro ng BOD nito maliban sa per diem na itinakda ng batas. |
| Ano ang ibig sabihin ng ex officio? | Ang ex officio ay nangangahulugan na ang isang tao ay naglilingkod sa isang posisyon dahil sa kanilang ibang posisyon o titulo. |
| Ano ang per diem? | Ang per diem ay isang allowance na ibinibigay para sa bawat araw na ginugugol sa trabaho, partikular na para sa pagdalo sa mga meeting. |
| Ano ang expressio unius est exclusio alterius? | Ito ay isang legal na doktrina na nagsasabing kung ang isang batas ay nagtadhana ng isang bagay, ang hindi binanggit ay hindi kasama. |
| Bakit mahalaga ang kasong ito? | Mahalaga ito dahil pinapanatili nitong tumpak ang paggamit ng pondo ng PhilHealth at tinitiyak na walang paglabag sa mga batas na naglilimita sa pagbibigay ng benepisyo. |
| Ano ang General Appropriations Act (GAA)? | Ito ang batas na nagtatakda ng budget ng gobyerno para sa bawat taon, kasama na ang mga limitasyon sa paggastos para sa iba’t ibang ahensya. |
| Ano ang Notice of Disallowance (ND)? | Ito ay isang abiso mula sa COA na nagbabawal sa isang partikular na paggastos dahil ito ay labag sa batas o regulasyon. |
| Sino ang mga miyembro ng BOD na hindi maaaring tumanggap ng karagdagang benepisyo? | Ang mga miyembro ng BOD na nagsisilbi sa ex officio capacity, tulad ng mga kalihim ng departamento, ay hindi maaaring tumanggap ng karagdagang benepisyo maliban sa per diem. |
Sa kabuuan, ang desisyong ito ng Korte Suprema ay nagpapaalala sa mga ahensya ng gobyerno, lalo na sa PhilHealth, na dapat nilang sundin ang mga batas at regulasyon sa paggastos ng pondo ng publiko. Ang kapangyarihan ng isang ahensya na magbigay ng benepisyo ay limitado lamang sa kung ano ang malinaw na pinahintulutan ng batas. Mahalagang protektahan ang pondo ng PhilHealth upang masiguro na ito ay mapupunta sa layunin nito na magbigay ng abot-kayang serbisyong pangkalusugan sa lahat ng Pilipino.
Para sa mga katanungan tungkol sa pag-aaplay ng desisyong ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinibigay para sa layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na angkop sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: PhilHealth vs COA, G.R. No. 222838, September 4, 2018
Mag-iwan ng Tugon