Huwag Ipagsawalang-Bahala ang Tiwala: Pananagutan ng Abogado sa Pera ng Kliyente
A.C. No. 6753, September 05, 2012
INTRODUKSYON
Naranasan mo na bang magtiwala sa isang tao, lalo na sa isang propesyonal na dapat ay may mataas na antas ng integridad, tapos ay mapapahamak ka pa dahil sa tiwalang ito? Sa mundo ng batas, ang tiwala ng kliyente sa kanyang abogado ay pundasyon ng kanilang relasyon. Kapag nasira ang tiwalang ito, hindi lamang ang kliyente ang nagdurusa, kundi pati na rin ang buong propesyon ng abogasya. Ang kaso ni Mila Virtusio laban kay Atty. Grenalyn V. Virtusio ay isang malinaw na halimbawa ng mga kahihinatnan kapag binalewala ng isang abogado ang tiwalang ipinagkaloob sa kanya.
Sa kasong ito, ipinagkatiwala ni Mila Virtusio kay Atty. Grenalyn V. Virtusio ang pera para ipambayad sana sa pagbili niya ng lupa. Sa kasamaang palad, ginamit ni Atty. Virtusio ang pera para sa sarili niyang pangangailangan, dahilan para mapahamak si Mila. Ang pangunahing tanong dito: anong pananagutan ang dapat harapin ng isang abogado na nagmalabis sa tiwala ng kanyang kliyente at lumabag sa Code of Professional Responsibility?
LEGAL NA KONTEKSTO
Ang Code of Professional Responsibility ang gabay ng mga abogado sa Pilipinas. Ito ang nagsasaad ng mga pamantayan ng pag-uugali na inaasahan mula sa kanila, kapwa sa kanilang propesyonal at personal na buhay. Mahalaga ang code na ito dahil ang abogasya ay hindi lamang isang hanapbuhay; ito ay isang propesyon na may mataas na tungkulin sa lipunan. Bilang mga officers of the court
at instrumento ng hustisya, inaasahan sa mga abogado na panatilihin ang integridad at dignidad ng propesyon.
Ayon sa Canon 1, Rule 1.01 ng Code of Professional Responsibility:
Rule 1.01 – A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.
Ipinagbabawal dito sa mga abogado ang gumawa ng anumang uri ng pag-uugali na labag sa batas, hindi tapat, imoral, o mapanlinlang. Ang paglabag sa tiwala ng kliyente, lalo na pagdating sa pera, ay malinaw na paglabag sa panuntunang ito.
Bukod pa rito, sinasabi sa Canon 7 ng parehong code:
CANON 7 – A LAWYER SHALL AT ALL TIMES UPHOLD THE INTEGRITY AND DIGNITY OF THE LEGAL PROFESSION AND SUPPORT THE ACTIVITIES OF THE INTEGRATED BAR.
At sa Rule 7.03:
Rule 7.03 – A lawyer shall not engage in conduct that adversely reflects on his fitness to practice law, nor shall he, whether in public or private life, behave in a scandalous manner to the discredit of the legal profession.
Ang mga panuntunang ito ay nagpapakita na ang pag-uugali ng isang abogado, kahit sa pribadong buhay, ay maaaring makaapekto sa kanyang kakayahang magpraktis ng abogasya. Ang anumang pag-uugali na nagpapakita ng kawalan ng moralidad, katapatan, o integridad ay maaaring maging dahilan para sa disiplina.
Sa ilalim ng Seksyon 27, Rule 138 ng Rules of Court, maaaring masuspinde o ma-disbar ang isang abogado dahil sa mga sumusunod na kadahilanan:
Section 27. Disbarment or suspension of attorneys by Supreme Court; grounds therefor. — A member of the bar may be disbarred or suspended from his office as attorney by the Supreme Court for any deceit, malpractice, or other gross misconduct in such office, grossly immoral conduct, or by reason of his conviction of a crime involving moral turpitude, or for any violation of the oath which he is required to take before admission to practice, or for a wilful disobedience of any lawful order of a superior court, or for corruptly or wilfully appearing as an attorney for a party to a case without authority to do so.
Kasama sa mga grounds na ito ang deceit, malpractice, or other gross misconduct
at grossly immoral conduct
. Ang paggamit ng pera ng kliyente para sa sariling kapakinabangan ay maituturing na gross misconduct at maaaring magresulta sa suspensyon o disbarment.
PAGSUSURI NG KASO
Nagsimula ang lahat noong 1999 nang hikayatin ni Atty. Virtusio si Mila na bumili ng bahay at lupa. Para mapadali ang pagbili, pumayag si Mila na gamitin ang mga tseke ni Atty. Virtusio, at siya na ang magre-reimburse. Nagbigay si Mila ng P441,000.00 kay Atty. Virtusio para ipambayad.
Ngunit, sa halip na bayaran ang Stateland, ang developer ng property, ginamit ni Atty. Virtusio ang pera para sa sarili niyang gamit. Nakatanggap si Mila ng mga demand letter mula sa Stateland dahil sa mga dishonored checks. Nang komprontahin niya si Atty. Virtusio, nangako itong aayusin niya ang problema, ngunit hindi ito nangyari.
Dahil sa takot na mawala ang property, direktang nakipag-usap si Mila sa Stateland. Doon niya nalaman na halos P200,000 na ang kanyang arrearages, kasama ang penalty at interest. Napilitan siyang mangutang para mabayaran ang Stateland at hindi mawala ang property. Ibinigay naman ng Stateland kay Mila ang tatlong tseke ni Atty. Virtusio na nagkakahalaga ng P71,944.97 bawat isa, ngunit lahat ito ay DAIF
o Drawn Against Insufficient Funds.
Hindi pa rito natapos ang problema. Hindi rin ibinalik ni Atty. Virtusio ang pera kay Mila. Nang magbanta si Mila na kakasuhan niya ito, pumayag si Atty. Virtusio na magbayad sa pamamagitan ng pagbebenta ng kanyang Mazda car kay Mila. Pero kahit naibenta na ang kotse, nakiusap si Atty. Virtusio na ipagamit muna ito dahil kailangan niya sa trabaho. Nang tumanggi si Mila, naghain siya ng replevin case laban kay Atty. Virtusio, na pinaboran naman ng korte.
Ang masama pa, nairehistro na pala ni Atty. Virtusio ang kotse sa pangalan ng kanyang mga anak at naibenta na ito sa ibang tao. Kaya, bukod sa disbarment case, naghain din si Mila ng kasong estafa laban kay Atty. Virtusio.
Sa kanyang depensa, sinabi ni Atty. Virtusio na hindi niya sinasadya ang lahat ng nangyari. Aniya, abala siya sa pag-aalaga sa kanyang may sakit na anak sa Manila kaya hindi niya nam मॉनिटर ang kanyang finances. Inutusan niya raw ang kanyang staff na magbayad, ngunit nagkagulo raw ang pera at hindi nabayaran ang Stateland.
Sinabi rin niya na sinubukan niyang ayusin ang problema at nakipag-compromise pa raw siya kay Mila. Ngunit, hindi kinatigan ng Korte Suprema ang kanyang mga depensa.
Narito ang ilan sa mga mahahalagang punto sa desisyon ng Korte Suprema:
By her own account, Atty. Virtusio admitted misusing the money that Mila entrusted to her for payment to Stateland. Her excuse is that she lost track of her finances and mixed up her office funds with her personal funds. But this excuse is too thin.
Atty. Virtusio’s use for personal purpose of money entrusted to her constitutes dishonest and deceitful conduct under the Code of Professional Responsibility.
Atty. Virtusio cannot absolve herself of liability by claiming that she failed to attend to her finances because she had to look after a sick child at that time.
Bukod sa paggamit ng pera ng kliyente, natuklasan din ng IBP na nag-notaryo si Atty. Virtusio ng mga dokumento kahit expired na ang kanyang notarial commission. Depensa niya, akala niya raw ay narenew na niya ito. Ngunit, hindi rin tinanggap ng Korte Suprema ang depensang ito.
PRAKTICAL NA IMPLIKASYON
Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng abogado na napakahalaga ng tiwala ng kliyente. Kapag nasira ang tiwalang ito, malaki ang magiging epekto hindi lamang sa kliyente kundi pati na rin sa abogado mismo. Ang paggamit ng pera ng kliyente para sa sariling kapakinabangan ay isang seryosong paglabag sa Code of Professional Responsibility at maaaring magresulta sa suspensyon o disbarment.
Hindi rin sapat na depensa ang pagdadahilan na hindi sinasadya o nagkamali lamang. Bilang mga abogado, inaasahan na magiging maingat at responsable tayo sa lahat ng ating ginagawa, lalo na pagdating sa pera ng ating mga kliyente.
Mahahalagang Aral:
- Pangalagaan ang tiwala ng kliyente. Ito ang pinakamahalagang asset ng isang abogado.
- Huwag gamitin ang pera ng kliyente para sa sariling kapakinabangan. Ito ay isang malinaw na paglabag sa Code of Professional Responsibility.
- Maging maingat at responsable sa lahat ng transaksyon, lalo na pagdating sa pera. Walang sapat na dahilan para magpabaya pagdating sa pananalapi ng kliyente.
- Panatilihing updated ang lahat ng lisensya at komisyon, kabilang na ang notarial commission. Ang pag-notaryo nang walang valid commission ay isang paglabag sa batas.
Sa kasong ito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Virtusio ng suspensyon ng isang taon mula sa practice of law at sinuspinde rin ang kanyang notarial commission ng isang taon. Ito ay isang paalala sa lahat ng abogado na ang paglabag sa tiwala at responsibilidad ay may kaakibat na mabigat na parusa.
FREQUENTLY ASKED QUESTIONS (FAQ)
Tanong: Ano ang Code of Professional Responsibility?
Sagot: Ito ang code of ethics na gumagabay sa pag-uugali ng mga abogado sa Pilipinas. Naglalaman ito ng mga panuntunan tungkol sa kanilang tungkulin sa kliyente, korte, kapwa abogado, at sa lipunan.
Tanong: Ano ang maaaring maging parusa sa paglabag sa Code of Professional Responsibility?
Sagot: Ang mga parusa ay maaaring mula sa censure, suspension, hanggang sa disbarment, depende sa bigat ng paglabag.
Tanong: Ano ang ibig sabihin ng gross misconduct
?
Sagot: Ito ay malubha at hindi katanggap-tanggap na pag-uugali na nagpapakita ng kawalan ng moralidad, katapatan, o integridad. Ang paggamit ng pera ng kliyente para sa sariling kapakinabangan ay maituturing na gross misconduct.
Tanong: Maaari bang ma-disbar ang isang abogado kahit hindi krimen ang kanyang ginawa?
Sagot: Oo, maaari. Hindi lamang krimen ang basehan para sa disbarment. Ang paglabag sa Code of Professional Responsibility, tulad ng gross misconduct o immoral conduct, ay sapat na dahilan para ma-disbar ang isang abogado.
Tanong: Ano ang dapat gawin kung naniniwala akong nilabag ng aking abogado ang Code of Professional Responsibility?
Sagot: Maaari kang maghain ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o direktang sa Korte Suprema.
Tanong: May epekto ba ang affidavit of desistance ng complainant sa kasong administratibo laban sa abogado?
Sagot: Hindi karaniwang nakakaapekto ang affidavit of desistance. Ang kasong administratibo ay para sa kapakanan ng publiko at ng propesyon ng abogasya, hindi lamang para sa complainant. Kahit mag-withdraw ang complainant, maaaring ituloy pa rin ng korte ang kaso kung nakita nitong may malubhang paglabag na nagawa ang abogado.
Kung ikaw ay nangangailangan ng legal na tulong o may katanungan tungkol sa ethical responsibility ng mga abogado, huwag mag-atubiling kumonsulta sa mga eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na dalubhasa sa mga kasong administratibo at professional ethics. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.
Mag-iwan ng Tugon