Pagbabayad ng Insentibo Nang Walang Pahintulot ng Pangulo: Pananagutan ng mga Opisyal at Empleyado

,

Sa isang desisyon ng Korte Suprema, pinagtibay nito na kailangan ang pahintulot ng Pangulo ng Pilipinas bago magbigay ng anumang uri ng benepisyo o insentibo sa mga empleyado ng Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM) Corporation. Dahil dito, ang pagbabayad ng Corporate Performance Based Incentive (CPBI) sa mga opisyal at empleyado ng PSALM nang walang kaukulang pahintulot ay iligal at dapat ibalik. Ang mga opisyal na nag-apruba nito nang may masamang intensyon o kapabayaan ay solidarily liable, habang ang mga empleyadong tumanggap ay dapat ibalik ang natanggap maliban kung may sapat na basehan para hindi sila obligahin.

Kung Walang Basbas ng Pangulo: Ilegal na Insentibo sa PSALM?

Ang kasong ito ay tungkol sa CPBI na ipinagkaloob sa mga opisyal at empleyado ng PSALM para sa taong 2009. Ayon sa Commission on Audit (COA), ang pagkakaloob na ito ay labag sa Republic Act No. 9136 o ang EPIRA Law, na nagtatakda na kailangan ang pahintulot ng Pangulo bago magbigay ng anumang uri ng emolument o benepisyo sa mga tauhan ng PSALM. Bukod pa rito, sinasabi rin ng COA na labis-labis ang halaga ng insentibo na katumbas ng limang buwan at kalahating (5.5) basic pay, lalo na kung ikokonsidera na negatibo ang kinita ng PSALM sa financial operations nito noong 2009.

Iginiit ng PSALM na ang CPBI ay isang financial reward o insentibo, at hindi isang benepisyo na sakop ng Section 64 ng RA 9136. Ngunit ayon sa Korte, mali ang interpretasyon na ito. Malinaw na nakasaad sa RA 9136 na kailangan ang pahintulot ng Pangulo para sa lahat ng emolument at benepisyo. Hindi maaaring basta na lamang sabihin ng PSALM na hindi sakop ang insentibo dahil ang layunin nito ay para maging alternatibo sa pagtataas ng sahod o benepisyo.

Higit pa rito, dapat ding isaalang-alang ng PSALM ang Administrative Order No. 103 na nagsususpinde sa pagbibigay ng mga bagong benepisyo maliban sa mga partikular na sitwasyon. Kaya naman, bago pa man nagbigay ng CPBI, dapat sana ay humingi muna ng pahintulot sa Pangulo. Ang dokumentong ipinakitang confidential approval ay hindi tinanggap ng Korte dahil walang pirma ng Pangulo at hindi ito nahanap sa records ng Malacañang Records Office.

Sa usapin naman ng pagiging excessive ng CPBI, sinabi ng Korte na kahit na maganda ang performance ng PSALM, walang basehan ang pagbibigay ng insentibo na katumbas ng 5.5 buwang basic pay. Dapat sana ay ginamit na batayan ang mga nakaraang issuances tulad ng Executive Order No. 486 na nagtatakda ng performance-based incentive system para sa GOCCs. Ayon sa EO na ito, hindi dapat lumagpas sa tatlong (3) buwang basic salary ang ibibigay na incentive bonus.

Dahil dito, tama ang COA sa pag-disallow sa CPBI na ipinagkaloob ng PSALM sa mga empleyado nito. Ang desisyon na ito ay base sa prinsipyong solutio indebiti kung saan dapat ibalik ang isang bagay na natanggap nang walang karapatan. Ayon sa Madera v. Commission on Audit, ang mga tumanggap ng disallowed amounts ay dapat ibalik ang natanggap maliban kung naipakita nilang ang halagang natanggap ay tunay na ibinigay bilang konsiderasyon sa serbisyong naibigay. Maaari ring hindi na kailangan ibalik kung magdudulot ito ng labis na kapinsalaan, may konsiderasyong panlipunan, o iba pang bona fide exceptions.

Ngunit sa kasong ito, walang sapat na dahilan para hindi na ibalik ang natanggap na CPBI. Una, hindi masasabing tunay na ibinigay ang CPBI bilang kabayaran sa serbisyo dahil iligal ang pagkakaloob nito. Pangalawa, walang naipakitang magiging labis na kapinsalaan kung ibabalik ang halaga. At pangatlo, hindi rin maaaring gamitin ang social justice considerations dahil labis-labis ang halagang natanggap ng mga empleyado ng PSALM.

Tungkol naman sa pananagutan ng mga opisyal na nag-apruba ng CPBI, sila ay solidarily liable dahil nagpakita sila ng bad faith, malice, o gross negligence. Malinaw na dapat nilang alam na kailangan ang pahintulot ng Pangulo bago magbigay ng insentibo, at ang hindi nila pagkuha nito ay nagpapakita ng pagtatangka na iwasan ang requirement na ito. Dagdag pa rito, kaduda-duda ang paraan ng pagbuo ng performance metrics at accomplishment rating para magkaroon ng basehan sa pagbibigay ng CPBI.

Dahil sa mga nabanggit, ang mga opisyal na nag-apruba at nag-certify sa pagbibigay ng CPBI ay dapat managot para sa disallowed amounts.

FAQs

Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung legal ba ang pagbibigay ng Corporate Performance Based Incentive (CPBI) sa mga empleyado ng PSALM nang walang pahintulot ng Pangulo. Ito rin ay tungkol sa pananagutan ng mga opisyal at empleyado sa iligal na paggasta.
Ano ang Republic Act No. 9136 o ang EPIRA Law? Ito ang batas na nagtatakda ng mga patakaran sa industriya ng kuryente sa Pilipinas, kabilang na ang paglikha ng PSALM. Ayon sa batas na ito, kailangan ang pahintulot ng Pangulo bago magbigay ng benepisyo sa mga empleyado ng PSALM.
Ano ang ibig sabihin ng solidarily liable? Ang ibig sabihin nito ay ang mga opisyal na nag-apruba ng iligal na paggasta ay sama-samang mananagot para sa buong halaga na disallowed. Maaaring habulin ng gobyerno ang kahit sino sa kanila para sa buong halaga.
Ano ang solutio indebiti? Ito ay isang legal na prinsipyo na nagsasabi na kung may natanggap kang isang bagay na hindi mo dapat natanggap, dapat mo itong ibalik. Ito ay batay sa Article 2154 ng Civil Code.
May mga pagkakataon ba na hindi na kailangan ibalik ang natanggap na benepisyo? Oo, may mga pagkakataon na hindi na kailangan ibalik ang natanggap kung ang halaga ay tunay na ibinigay bilang kabayaran sa serbisyo, kung magdudulot ito ng labis na kapinsalaan, o kung may konsiderasyong panlipunan. Ngunit ang mga ito ay may mga limitasyon.
Bakit sinabing labis-labis ang CPBI? Sinabing labis-labis ito dahil umabot ito sa 5.5 buwang basic pay, na mas mataas sa maximum na tatlong buwan na itinakda ng Executive Order No. 486. Dagdag pa, negatibo ang financial income ng PSALM.
Sino ang mananagot sa pagbabalik ng CPBI? Ang mga opisyal na nag-apruba nito nang may bad faith o kapabayaan ay solidarily liable para sa kabuuang halaga. Ang mga empleyadong tumanggap naman ay mananagot sa pagbabalik ng halagang kanilang natanggap.
Ano ang praktikal na implikasyon ng desisyon na ito? Nagpapakita ito na ang mga opisyal ng gobyerno ay dapat sumunod sa mga batas at regulasyon sa paggasta ng pondo ng bayan. Hindi maaaring magbigay ng benepisyo nang walang pahintulot, at dapat maging maingat sa paggamit ng pondo.

Sa kabuuan, ang desisyon na ito ng Korte Suprema ay nagpapaalala sa lahat ng ahensya ng gobyerno na dapat silang sumunod sa batas at regulasyon sa pagbibigay ng mga benepisyo at insentibo. Kailangan ang pahintulot ng Pangulo para sa mga ahensyang tulad ng PSALM, at hindi dapat maging labis-labis ang halaga nito.

For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: POWER SECTOR ASSETS AND LIABILITIES MANAGEMENT (PSALM) CORPORATION REPRESENTED BY IRENE J. BESIDO­-GARCIA VS. COMMISSION ON AUDIT, G.R. No. 245830, December 09, 2020

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *