Tag: RA 9136

  • Limitasyon sa Pagbibigay ng Separation Pay: Kailangan ang Pag-apruba ng Presidente para sa Dagdag na Benepisyo

    Nilinaw ng Korte Suprema na ang pagbibigay ng dagdag na separation pay sa mga empleyado ng gobyerno, partikular sa National Transmission Corporation (TransCo), na resulta ng pag-round-off ng kanilang mga taon ng serbisyo, ay nangangailangan ng pag-apruba ng Presidente ng Pilipinas. Ang desisyong ito ay nagpapatibay na walang awtoridad ang TransCo na magbigay ng dagdag na benepisyo nang walang kaukulang pahintulot, kahit na mayroon silang sariling board resolutions. Ang paglabag sa prosesong ito ay nagiging dahilan upang ang labis na bayad ay ituring na illegal at maaaring mapanagot ang mga opisyal na nag-apruba nito.

    Dagdag na Separation Pay, Dagdag na Problema?

    Ang kasong ito ay tungkol sa pagkuwestiyon ng National Transmission Corporation (TransCo) sa Commission on Audit (COA) kaugnay ng pagpapawalang-bisa sa ilang disbursements para sa separation benefits ng kanilang mga empleyado. Ang COA ay nag-isyu ng Notices of Disallowance (ND) dahil sa pagbibigay ng separation pay sa mga empleyadong contractual na hindi dapat tumanggap nito, at dahil sa pag-round-off ng length of service na nagresulta sa mas mataas na bayad. Ang legal na tanong dito ay kung may karapatan ba ang TransCo na mag-round-off ng length of service ng mga empleyado para sa separation pay nang walang pahintulot mula sa Presidente ng Pilipinas, at kung mananagot ang mga opisyal na nag-apruba sa labis na bayad.

    Ang TransCo, bilang isang government-owned-and-controlled corporation (GOCC) na itinatag sa ilalim ng Republic Act (RA) No. 9136 o ang “Electric Power Industry Reform Act of 2001” (EPIRA), ay nagbigay ng separation pay sa kanilang mga empleyado batay sa Board Resolution Nos. TC 2009-005 at TC 2009-007. Ang mga resolusyong ito ay naglalaman ng formula para sa pagkwenta ng separation pay, kung saan ang isang fraction ng isang taon na katumbas ng anim na buwan o higit pa ay ituturing na isang buong taon. Dahil dito, may ilang empleyado ang nakatanggap ng mas mataas na separation pay dahil sa pag-round-off na ito.

    Ngunit, ang COA ay nagdisallow sa mga disbursements na ito, na nagdulot ng pagtatalo. Ayon sa COA, ang dagdag na bayad na resulta ng pag-round-off ay walang legal na basehan. Hindi sumang-ayon ang TransCo, at iginiit na may karapatan silang magbigay ng dagdag na benepisyo sa kanilang mga empleyado, at na ang pag-round-off ay naaayon sa mga umiiral na batas at jurisprudence. Upang suportahan ang kanilang argumento, binanggit nila ang Section 13 ng RA No. 9511, na nagbibigay sa kanilang Board of Directors (BOD) ng kapangyarihang magbigay ng karagdagang benepisyo.

    Sa paglutas ng kaso, sinabi ng Korte Suprema na kahit may kapangyarihan ang TransCo na magbigay ng dagdag na benepisyo, ito ay limitado ng Section 64 ng RA No. 9136, na nagsasaad na ang anumang pagtaas sa sahod at benepisyo ng mga empleyado ng TransCo ay dapat aprubahan ng Presidente ng Pilipinas. Dahil walang maipakitang patunay ang TransCo na inaprubahan ng Presidente ang pag-round-off ng length of service, ang dagdag na bayad ay ilegal. Dagdag pa rito, binigyang-diin ng Korte Suprema na ang Artikulo 302 ng Labor Code, na nagpapahintulot sa pag-round-off sa pagkwenta ng retirement pay, ay hindi maaaring gamitin sa kasong ito dahil ito ay tumutukoy lamang sa retirement pay, hindi separation pay.

    Maliban dito, idinagdag pa ng Korte Suprema na kahit na ang COA ay nagpawalang-sala sa mga empleyadong tumanggap ng separation pay sa paniniwalang sila ay may karapatan dito (good faith), ang mga opisyal na nag-apruba at nag-certify sa pagbabayad ay hindi rin dapat managot. Dahil ang mga opisyal na ito ay nagpatupad lamang ng mga resolusyon ng TransCo board, at walang malinaw na jurisprudence na nagbabawal sa pag-round-off sa panahon ng pagbabayad, hindi sila dapat managot sa labis na bayad.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung tama ba ang pag-round-off ng TransCo sa length of service ng kanilang mga empleyado para sa separation pay, at kung mananagot ang mga opisyal na nag-apruba nito.
    Bakit nag-isyu ng Notices of Disallowance ang COA? Nag-isyu ang COA ng ND dahil sa pagbibigay ng separation pay sa mga empleyadong contractual na hindi dapat tumanggap nito, at dahil sa pag-round-off ng length of service na nagresulta sa mas mataas na bayad.
    Ano ang sinabi ng Korte Suprema tungkol sa pag-round-off? Sinabi ng Korte Suprema na ang pag-round-off ng length of service ay ilegal dahil walang pahintulot mula sa Presidente ng Pilipinas, na kinakailangan para sa anumang pagtaas sa benepisyo ng mga empleyado ng TransCo.
    Maaari bang gamitin ang Labor Code sa pagkwenta ng separation pay sa TransCo? Hindi, hindi maaaring gamitin ang Artikulo 302 ng Labor Code dahil ito ay tumutukoy lamang sa retirement pay, hindi separation pay.
    Mananagot ba ang mga empleyadong tumanggap ng labis na bayad? Hindi, hindi mananagot ang mga empleyadong tumanggap ng labis na bayad dahil sa paniniwalang sila ay may karapatan dito (good faith).
    Mananagot ba ang mga opisyal na nag-apruba ng bayad? Hindi mananagot ang mga opisyal na nag-apruba ng bayad dahil sila ay nagpatupad lamang ng mga resolusyon ng TransCo board, at walang malinaw na jurisprudence na nagbabawal sa pag-round-off sa panahon ng pagbabayad.
    Ano ang basehan ng Korte Suprema sa pagbabawal ng pag-round-off? Ang basehan ng Korte Suprema ay ang Section 64 ng RA No. 9136, na nagsasaad na ang anumang pagtaas sa sahod at benepisyo ng mga empleyado ng TransCo ay dapat aprubahan ng Presidente ng Pilipinas.
    Ano ang epekto ng desisyong ito sa iba pang GOCC? Ang desisyong ito ay nagpapakita na ang lahat ng GOCC ay dapat sumunod sa mga umiiral na batas at regulasyon sa pagbibigay ng benepisyo sa kanilang mga empleyado, at kailangan ang pahintulot ng Presidente para sa anumang dagdag na benepisyo.

    Sa kabuuan, ang desisyong ito ng Korte Suprema ay nagpapatibay sa kahalagahan ng pagsunod sa batas at regulasyon sa paggamit ng pondo ng gobyerno. Ito rin ay nagpapaalala sa mga opisyal ng gobyerno na dapat silang maging maingat at responsable sa pagpapasya, lalo na kung ito ay may kinalaman sa pera ng taumbayan.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: National Transmission Corporation (TransCo) vs. Commission on Audit [COA], and Hon. Michael G. Aguinaldo, Chairperson, COA, G.R. No. 246173, June 22, 2021

  • Pagbabayad ng Insentibo Nang Walang Pahintulot ng Pangulo: Pananagutan ng mga Opisyal at Empleyado

    Sa isang desisyon ng Korte Suprema, pinagtibay nito na kailangan ang pahintulot ng Pangulo ng Pilipinas bago magbigay ng anumang uri ng benepisyo o insentibo sa mga empleyado ng Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM) Corporation. Dahil dito, ang pagbabayad ng Corporate Performance Based Incentive (CPBI) sa mga opisyal at empleyado ng PSALM nang walang kaukulang pahintulot ay iligal at dapat ibalik. Ang mga opisyal na nag-apruba nito nang may masamang intensyon o kapabayaan ay solidarily liable, habang ang mga empleyadong tumanggap ay dapat ibalik ang natanggap maliban kung may sapat na basehan para hindi sila obligahin.

    Kung Walang Basbas ng Pangulo: Ilegal na Insentibo sa PSALM?

    Ang kasong ito ay tungkol sa CPBI na ipinagkaloob sa mga opisyal at empleyado ng PSALM para sa taong 2009. Ayon sa Commission on Audit (COA), ang pagkakaloob na ito ay labag sa Republic Act No. 9136 o ang EPIRA Law, na nagtatakda na kailangan ang pahintulot ng Pangulo bago magbigay ng anumang uri ng emolument o benepisyo sa mga tauhan ng PSALM. Bukod pa rito, sinasabi rin ng COA na labis-labis ang halaga ng insentibo na katumbas ng limang buwan at kalahating (5.5) basic pay, lalo na kung ikokonsidera na negatibo ang kinita ng PSALM sa financial operations nito noong 2009.

    Iginiit ng PSALM na ang CPBI ay isang financial reward o insentibo, at hindi isang benepisyo na sakop ng Section 64 ng RA 9136. Ngunit ayon sa Korte, mali ang interpretasyon na ito. Malinaw na nakasaad sa RA 9136 na kailangan ang pahintulot ng Pangulo para sa lahat ng emolument at benepisyo. Hindi maaaring basta na lamang sabihin ng PSALM na hindi sakop ang insentibo dahil ang layunin nito ay para maging alternatibo sa pagtataas ng sahod o benepisyo.

    Higit pa rito, dapat ding isaalang-alang ng PSALM ang Administrative Order No. 103 na nagsususpinde sa pagbibigay ng mga bagong benepisyo maliban sa mga partikular na sitwasyon. Kaya naman, bago pa man nagbigay ng CPBI, dapat sana ay humingi muna ng pahintulot sa Pangulo. Ang dokumentong ipinakitang confidential approval ay hindi tinanggap ng Korte dahil walang pirma ng Pangulo at hindi ito nahanap sa records ng Malacañang Records Office.

    Sa usapin naman ng pagiging excessive ng CPBI, sinabi ng Korte na kahit na maganda ang performance ng PSALM, walang basehan ang pagbibigay ng insentibo na katumbas ng 5.5 buwang basic pay. Dapat sana ay ginamit na batayan ang mga nakaraang issuances tulad ng Executive Order No. 486 na nagtatakda ng performance-based incentive system para sa GOCCs. Ayon sa EO na ito, hindi dapat lumagpas sa tatlong (3) buwang basic salary ang ibibigay na incentive bonus.

    Dahil dito, tama ang COA sa pag-disallow sa CPBI na ipinagkaloob ng PSALM sa mga empleyado nito. Ang desisyon na ito ay base sa prinsipyong solutio indebiti kung saan dapat ibalik ang isang bagay na natanggap nang walang karapatan. Ayon sa Madera v. Commission on Audit, ang mga tumanggap ng disallowed amounts ay dapat ibalik ang natanggap maliban kung naipakita nilang ang halagang natanggap ay tunay na ibinigay bilang konsiderasyon sa serbisyong naibigay. Maaari ring hindi na kailangan ibalik kung magdudulot ito ng labis na kapinsalaan, may konsiderasyong panlipunan, o iba pang bona fide exceptions.

    Ngunit sa kasong ito, walang sapat na dahilan para hindi na ibalik ang natanggap na CPBI. Una, hindi masasabing tunay na ibinigay ang CPBI bilang kabayaran sa serbisyo dahil iligal ang pagkakaloob nito. Pangalawa, walang naipakitang magiging labis na kapinsalaan kung ibabalik ang halaga. At pangatlo, hindi rin maaaring gamitin ang social justice considerations dahil labis-labis ang halagang natanggap ng mga empleyado ng PSALM.

    Tungkol naman sa pananagutan ng mga opisyal na nag-apruba ng CPBI, sila ay solidarily liable dahil nagpakita sila ng bad faith, malice, o gross negligence. Malinaw na dapat nilang alam na kailangan ang pahintulot ng Pangulo bago magbigay ng insentibo, at ang hindi nila pagkuha nito ay nagpapakita ng pagtatangka na iwasan ang requirement na ito. Dagdag pa rito, kaduda-duda ang paraan ng pagbuo ng performance metrics at accomplishment rating para magkaroon ng basehan sa pagbibigay ng CPBI.

    Dahil sa mga nabanggit, ang mga opisyal na nag-apruba at nag-certify sa pagbibigay ng CPBI ay dapat managot para sa disallowed amounts.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung legal ba ang pagbibigay ng Corporate Performance Based Incentive (CPBI) sa mga empleyado ng PSALM nang walang pahintulot ng Pangulo. Ito rin ay tungkol sa pananagutan ng mga opisyal at empleyado sa iligal na paggasta.
    Ano ang Republic Act No. 9136 o ang EPIRA Law? Ito ang batas na nagtatakda ng mga patakaran sa industriya ng kuryente sa Pilipinas, kabilang na ang paglikha ng PSALM. Ayon sa batas na ito, kailangan ang pahintulot ng Pangulo bago magbigay ng benepisyo sa mga empleyado ng PSALM.
    Ano ang ibig sabihin ng solidarily liable? Ang ibig sabihin nito ay ang mga opisyal na nag-apruba ng iligal na paggasta ay sama-samang mananagot para sa buong halaga na disallowed. Maaaring habulin ng gobyerno ang kahit sino sa kanila para sa buong halaga.
    Ano ang solutio indebiti? Ito ay isang legal na prinsipyo na nagsasabi na kung may natanggap kang isang bagay na hindi mo dapat natanggap, dapat mo itong ibalik. Ito ay batay sa Article 2154 ng Civil Code.
    May mga pagkakataon ba na hindi na kailangan ibalik ang natanggap na benepisyo? Oo, may mga pagkakataon na hindi na kailangan ibalik ang natanggap kung ang halaga ay tunay na ibinigay bilang kabayaran sa serbisyo, kung magdudulot ito ng labis na kapinsalaan, o kung may konsiderasyong panlipunan. Ngunit ang mga ito ay may mga limitasyon.
    Bakit sinabing labis-labis ang CPBI? Sinabing labis-labis ito dahil umabot ito sa 5.5 buwang basic pay, na mas mataas sa maximum na tatlong buwan na itinakda ng Executive Order No. 486. Dagdag pa, negatibo ang financial income ng PSALM.
    Sino ang mananagot sa pagbabalik ng CPBI? Ang mga opisyal na nag-apruba nito nang may bad faith o kapabayaan ay solidarily liable para sa kabuuang halaga. Ang mga empleyadong tumanggap naman ay mananagot sa pagbabalik ng halagang kanilang natanggap.
    Ano ang praktikal na implikasyon ng desisyon na ito? Nagpapakita ito na ang mga opisyal ng gobyerno ay dapat sumunod sa mga batas at regulasyon sa paggasta ng pondo ng bayan. Hindi maaaring magbigay ng benepisyo nang walang pahintulot, at dapat maging maingat sa paggamit ng pondo.

    Sa kabuuan, ang desisyon na ito ng Korte Suprema ay nagpapaalala sa lahat ng ahensya ng gobyerno na dapat silang sumunod sa batas at regulasyon sa pagbibigay ng mga benepisyo at insentibo. Kailangan ang pahintulot ng Pangulo para sa mga ahensyang tulad ng PSALM, at hindi dapat maging labis-labis ang halaga nito.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: POWER SECTOR ASSETS AND LIABILITIES MANAGEMENT (PSALM) CORPORATION REPRESENTED BY IRENE J. BESIDO­-GARCIA VS. COMMISSION ON AUDIT, G.R. No. 245830, December 09, 2020

  • Pagbubuwis sa mga Kooperatiba ng Elektrisidad: Limitasyon sa Paglevy ng Pamahalaang Lokal?

    Ang kasong ito ay tungkol sa kapangyarihan ng isang pamahalaang lokal na mangolekta ng buwis sa real property mula sa isang electric cooperative. Nagpasya ang Korte Suprema na hindi labag sa batas ang paglevy ng mga pamahalaang lokal sa mga ari-arian ng mga electric cooperative para sa hindi nababayarang buwis sa real property. Nilinaw nito na ang mga lokal na pamahalaan ay may karapatang mangolekta ng buwis sa pamamagitan ng administrative action, gaya ng paglevy sa mga ari-arian, at ang mga batas na nagpoprotekta sa mga electric cooperative ay hindi nagbabawal dito.

    Kapag ang Kapangyarihan ng Lokal na Pamahalaan ay Nakatunggali sa Katayuan ng Electric Cooperative

    Ang Lanao del Norte Electric Cooperative, Inc. (LANECO) ay isang electric cooperative na may prangkisa na magdistribyute ng kuryente sa ilang munisipalidad sa Lanao del Norte. Sa paglipas ng panahon, nakakuha ang LANECO ng mga pautang mula sa National Electrification Administration (NEA) upang suportahan ang operasyon nito. Nang magkabisa ang Republic Act (R.A.) No. 9136, o ang Electric Power Industry Reform Act of 2001, inako ng Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM) ang balanse ng utang ng LANECO sa NEA. Kasabay nito, binigyan ng Local Government Code ng 1991 (LGC) ang mga local government unit (LGUs) ng kapangyarihang magpataw ng buwis sa mga ari-arian na matatagpuan sa loob ng kanilang hurisdiksyon. Ito ang nagbunsod sa Provincial Government of Lanao del Norte (PGLN) na magpataw ng real property tax sa LANECO.

    Ang hindi pagkakasundo ay nagsimula nang ang PGLN ay nagpadala ng demand letter sa LANECO para sa hindi nababayarang real property tax mula 1995 hanggang 2005. Hindi sumang-ayon ang LANECO at kinuwestyon ang bisa ng mga pagtatasa ng buwis, na iginiit na dapat ipagbawal ang PGLN sa pag-aaksyon sa pamamagitan ng paglevy ng kanilang mga ari-arian. Iginigiit nila na ang PGLN ay may remedyo sa pamamagitan ng pagsasampa ng kaso ng koleksyon laban sa kanila sa ilalim ng Seksyon 60 ng R.A. No. 9136. Sinabi rin ng LANECO na hindi nila maaaring itapon, ilipat, o ipamana ang kanilang mga ari-arian dahil sila ay nasa ilalim ng rehabilitation and modernization program. Bukod pa rito, ikinatuwiran ng LANECO na ang PGLN ay umabuso sa kanilang diskresyon sa pagtangging magbigay ng kopya ng Provincial Revenue Code.

    Mahalaga sa desisyon na ito ang interpretasyon ng Seksyon 60 ng R.A. No. 9136, na naglalarawan sa mga utang ng electric cooperatives. Iginigiit ng LANECO na pinoprotektahan ng probisyong ito ang kanilang mga ari-arian mula sa paglevy ng mga pamahalaang lokal para sa hindi nababayarang buwis sa real property. Ang seksyon 60 ng R.A. No. 9136 ay nagsasaad:

    SEC. 60. Debts of Electric Cooperatives. – Upon the effectivity of this Act, all outstanding financial obligations of electric cooperatives to NEA and other government agencies incurred for the purpose of financing the rural electrification program shall be assumed by the PSALM Corp. The ERC shall ensure a reduction in the rates of electric cooperatives commensurate with the resulting savings due to the removal of the amortization payments of their loans. Within five (5) years from the condonation of debt, any electric cooperative which shall transfer ownership or control of its assets, franchise or operations thereof shall repay PSALM Corp. the total debts including accrued interests thereon.

    Ang Korte Suprema ay hindi sumang-ayon sa interpretasyon ng LANECO. Ayon sa Korte, walang nakasaad sa nabanggit na probisyon na nagbabawal sa mga lokal na pamahalaan na magsagawa ng administrative remedy ng paglevy sa real property. Sa halip, ang mga probisyong ito ay nagtatakda lamang ng mga limitasyon sa anumang boluntaryong paglilipat at pagtatapon ng mga ari-arian ng mga electric cooperative. Ang pagtatasa at koleksyon ng mga buwis sa real property ng mga pamahalaang lokal ay hindi itinuturing na paglabag sa mga probisyong ito.

    Binigyang-diin din ng Korte Suprema na ang mga buwis sa mga lokal na pamahalaan ay may superyor na lien sa ari-arian na napapailalim sa buwis. Sa madaling salita, kahit na ang mga electric cooperative ay may iba pang obligasyon sa mga ahensya ng gobyerno, ang karapatan ng mga pamahalaang lokal na mangolekta ng buwis sa real property ay nauuna. Ang LGC, partikular na ang Seksyon 257, ay nagpapaliwanag dito:

    SECTION 257. Local Governments Lien. – The basic real property tax and any other tax levied under this Title constitutes a lien on the property subject to tax, superior to all liens, charges or encumbrances in favor of any person, irrespective of the owner or possessor thereof, enforceable by administrative or judicial action, and may only be extinguished upon payment of the tax and the related interests and expenses.

    Sa kabilang banda, iginiit ng LANECO na ang paglevy ng PGLN sa kanilang mga ari-arian ay nagpapahina sa mga kontrata sa gobyerno na pinasok ng NEA at PSALM. Gayunpaman, hindi natagpuan ng Korte ang puntong ito. Gaya ng ipinaliwanag sa kasong Philippine Rural Electric Cooperatives Association, Inc. (PHILRECA) v. The Secretary, Department of Interior and Local Government, and the Secretary, Department of Finance, upang maging paglabag sa kontrata, ang pagbabago sa batas ay dapat na makaapekto sa mga karapatan ng mga partido na may kaugnayan sa isa’t isa at hindi sa mga hindi partido.

    Bilang karagdagan sa mga substantive issues, napag-alaman ng Korte Suprema na ang LANECO ay nagkasala ng forum shopping. Ang forum shopping ay nagaganap kapag ang isang litigant ay paulit-ulit na gumagamit ng ilang mga judicial remedies sa iba’t ibang hukuman, nang sabay-sabay o sunud-sunod, na lahat ay batay sa parehong mga transaksyon at mahalagang mga katotohanan at pangyayari, at lahat ay nagtataas ng halos parehong mga isyu. Ipinakita ng mga rekord na ang LANECO ay naghain ng ilang kaso bago ang RTC, na humahamon sa karapatan ng PGLN na tasahan ito ng mga buwis sa real property at prangkisa. Kaya, dahil naghain ang LANECO ng magkakaparehong kaso, ang Korte Suprema ay nagpasya na hindi nila nirespeto ang hierarchy ng mga korte.

    Sa pangkalahatan, kinilala ng Korte Suprema ang kapangyarihan ng PGLN na mangolekta ng real property tax mula sa LANECO. Iginiit din ng Korte na kahit na may umiiral na batas upang tulungan ang mga electric cooperatives, hindi maaaring pahinain ng mga ito ang kapangyarihan ng mga pamahalaang lokal na magpataw at mangolekta ng buwis. Ito ay napakahalaga sa mga local government unit (LGUs), upang maayos nilang magampanan ang kanilang tungkulin na magbigay ng mga serbisyo publiko, dahil ang buwis ay isa sa kanilang mga pangunahing mapagkukunan ng pondo.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung ang Provincial Government of Lanao del Norte (PGLN) ay nagkaroon ba ng kapangyarihang maglevy sa mga ari-arian ng Lanao del Norte Electric Cooperative, Inc. (LANECO) para sa hindi nababayarang buwis sa real property. Ang kaso ay tungkol din sa kung nilabag ng LANECO ang tuntunin sa forum shopping.
    Ano ang forum shopping? Ang forum shopping ay ang pagkilos ng isang litigant na paulit-ulit na gumagamit ng ilang mga judicial remedy sa iba’t ibang korte, nang sabay-sabay o sunud-sunod, na lahat ay batay sa parehong mga transaksyon at mahalagang mga katotohanan at pangyayari, at lahat ay nagtataas ng halos parehong mga isyu. Ito ay ipinagbabawal dahil maaari itong humantong sa magkasalungat na mga pagpapasya at pag-aksaya ng mga mapagkukunan ng korte.
    Saan nakasaad ang karapatan ng local government unit (LGU) na magpataw ng buwis sa real property? Nakasaad sa Republic Act No. 7160, o mas kilala bilang Local Government Code of 1991, na ang mga lokal na pamahalaan (LGUs) ay may kapangyarihan na magpataw ng buwis sa real property. Bukod pa rito, ang Seksyon 232 ay partikular na tumutukoy sa mga karapatan ng probinsiya o lungsod na magpataw ng taunang ad valorem tax sa mga real property.
    Ano ang ibig sabihin ng salitang “lien”? Ang isang “lien” ay isang legal na karapatan o paghahabol sa ari-arian na ginagamit bilang seguridad para sa isang utang o obligasyon. Sa kasong ito, ang local government tax ay may lien sa ari-arian, na nagpapahintulot sa lokal na pamahalaan na magkaroon ng prayoridad sa nasabing ari-arian para sa hindi nababayarang buwis.
    Bakit hindi napawalang-bisa ng Korte Suprema ang kapangyarihan ng pamahalaang lokal na kolektahan ang LANECO ng buwis? Hindi tinanggal ng Korte Suprema ang kapangyarihan ng pamahalaang lokal na kolektahan ang LANECO ng buwis, dahil nakasaad sa Local Government Code na kahit pa nagtataglay ng rehabilitasyon ang nasabing kooperatiba, dapat pa ring magbayad ng kaukulang buwis. Karapatan ng PGLN na kumulekta ng buwis sa real property sa LANECO, at magpatupad nito sa pamamagitan ng mga remedyo sa ilalim ng Seksyon 256 ng LGC.
    Maaari bang bale-walain ng utang ng mga electric cooperative sa NEA o PSALM ang pagpapataw ng buwis ng pamahalaang lokal? Hindi. Ang mga utang na electric cooperative sa NEA o PSALM ay hindi nagtatakda ng batayan upang pabayaan ang karapatan ng mga pamahalaang lokal na mangolekta ng real property tax, na mayroong superior lien.
    Mayroon bang mga probisyon para sa electric cooperative? Oo, mayroong mga probisyon para sa electric cooperative, tulad ng Seksyon 60 ng R.A. 9136, ang Electric Power Industry Reform Act. Ito ay may layuning tulungan at gawing mas episyente ang operasyon ng electric cooperatives sa bansa. Gayunpaman, ang tulong na ito ay hindi dapat umabot sa puntong inaalis ang kapangyarihan ng local government na makakolekta ng buwis.
    Ano ang nagiging batayan ng kapangyarihan ng Supreme Court para mamagitan at magbigay ng hatol sa kasong ito? May kapangyarihan ang Korte Suprema dahil nilabag umano ang LANECO ng Provincial Government ng Lanao del Norte sa Seksyon 60 ng R.A. 9136. Dagdag pa dito, ang kapangyarihan nito ay nagmumula rin sa ginagampanan nitong tungkulin upang matiyak na ang batas at Konstitusyon ay isinasagawa nang naaayon dito.

    Sa madaling salita, ang kapasyahan sa kasong ito ay nagpapatibay sa kapangyarihan ng mga pamahalaang lokal na mangolekta ng buwis sa real property kahit sa mga electric cooperative. Kahit may umiiral na mga probisyon para suportahan ang mga electric cooperative, hindi ito dapat hadlangan ang local governments sa pagpataw at pagkolekta ng buwis na siyang pinagkukunan ng pondo nila. Maaaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuring ito ay para sa impormasyon lamang at hindi dapat ituring na legal advice. Para sa legal na gabay na naaayon sa iyong sitwasyon, kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: Short Title, G.R No. 185420, August 29, 2017