Ang Pagpili ng Remedyo sa Mortgage at ang Pagkawala ng Karapatan sa Deficiency Claim
G.R. No. 171206, September 23, 2013
INTRODUKSYON
Naranasan mo na ba na mawalan ng mahal sa buhay at mapamana ang kanilang mga pagkakautang? O ikaw ba ay isang nagpapautang na naghahabol ng utang mula sa isang yumao na may mortgage sa ari-arian? Ang kaso ng Heirs of the Late Spouses Flaviano Maglasang and Salud Adaza-Maglasang vs. Manila Banking Corporation ay nagbibigay linaw sa mahalagang aral tungkol sa mga remedyo ng isang nagpautang na may mortgage kapag ang umutang ay namatay na. Sa simpleng pananalita, tinatalakay nito kung ano ang mangyayari kapag pinili ng bangko na i-foreclose ang ari-arian sa labas ng korte (extrajudicial foreclosure) at kung maaari pa ba silang humabol para sa balanse ng utang na hindi nabayaran (deficiency). Ang pangunahing tanong dito ay kung pinili ba ng Manila Banking Corporation ang tamang paraan para mabawi ang kanilang pera mula sa mga tagapagmana ng mag-asawang Maglasang.
KONTEKSTONG LEGAL: SEKSYON 7, RULE 86 NG RULES OF COURT
Para maintindihan natin ang kasong ito, mahalagang alamin muna natin ang Seksyon 7, Rule 86 ng Rules of Court. Ito ay isang panuntunan na espesyal na ginawa para sa mga sitwasyon kung saan ang umutang ay namatay na at may pagkakautang na may kasamang mortgage o sangla. Ang layunin nito ay bigyan ng gabay ang nagpautang kung paano hahabulin ang kanilang utang sa estate ng yumao.
Ayon sa Seksyon 7, Rule 86, may tatlong pagpipilian ang isang nagpautang na may mortgage:
SEC. 7. Mortgage debt due from estate. – A creditor holding a claim against the deceased secured by a mortgage or other collateral security, may abandon the security and prosecute his claim in the manner provided in this rule, and share in the general distribution of the assets of the estate; or he may foreclose his mortgage or realize upon his security, by action in court, making the executor or administrator a party defendant, and if there is a judgment for a deficiency, after the sale of the mortgaged premises, or the property pledged, in the foreclosure or other proceeding to realize upon the security, he may claim his deficiency judgment in the manner provided in the preceding section; or he may rely upon his mortgage or other security alone, and foreclose the same at any time within the period of the statute of limitations, and in that event he shall not be admitted as a creditor, and shall receive no share in the distribution of the other assets of the estate; but nothing herein contained shall prohibit the executor or administrator from redeeming the property mortgaged or pledged, by paying the debt for which it is held as security, under the direction of the court, if the court shall adjudged it to be for the best interest of the estate that such redemption shall be made.
Sa Tagalog, ang ibig sabihin nito ay:
- Isuko ang mortgage at habulin ang buong utang bilang ordinaryong claim sa estate. Parang sinasabi mo na, “Okay, kalimutan ko na yung mortgage, basta gusto ko mabayaran ako sa lahat ng pag-aari ng yumao.” Sa paraang ito, makakasama ka sa lahat ng ibang nagpapautang na ordinaryo lang ang claim.
- I-foreclose ang mortgage sa korte (judicial foreclosure) at humabol para sa deficiency. Dito, idadaan mo sa korte ang foreclosure. Kung pagkatapos maibenta ang ari-arian ay may kulang pa rin sa utang, pwede ka pang humabol sa estate para sa kulang na yun.
- Umasa lamang sa mortgage at i-foreclose ito (judicial o extrajudicial foreclosure). Ito ang pinakamahalagang punto para sa kaso natin. Kung ito ang pipiliin mo, foreclosure lang ang habol mo. Kung kulang ang mapagbentahan ng ari-arian, wala ka nang karapatang humabol para sa deficiency. Parang sinasabi mo na, “Sige, foreclosure lang ako. Kung magkano lang ang makuha ko sa benta, yun na yun.”
Mahalagang tandaan na ang tatlong remedyong ito ay alternatibo at eksklusibo. Ibig sabihin, kapag pumili ka ng isa, hindi mo na pwedeng gawin yung iba. Parang buffet yan, isang ulam lang ang pwede mong piliin, hindi pwede lahat.
PAGSUSURI SA KASO NG MAGLASANG VS. MANILA BANKING CORPORATION
Balikan natin ang kwento ng pamilya Maglasang. Noong 1975, umutang ang mag-asawang Flaviano at Salud Maglasang sa Manila Banking Corporation at ginawang sangla ang kanilang pitong ari-arian. Namatay si Flaviano noong 1977. Pagkatapos, nag-file ang mga tagapagmana niya ng kaso sa korte para sa settlement ng estate niya. Nag-file din ang Manila Banking ng claim sa korte para mabayaran sila sa utang ng mag-asawang Maglasang.
Ang nakakalito dito, kahit may kaso sa korte para sa estate, pinili pa rin ng Manila Banking na i-foreclose ang ari-arian ng mag-asawang Maglasang sa labas ng korte (extrajudicial foreclosure). Pagkatapos ng foreclosure, hindi pa rin nabayaran ang buong utang. Kaya, nag-file ulit ang Manila Banking ng kaso sa korte para habulin ang kulang na bayad, yung tinatawag na deficiency.
Umabot ang kaso sa Korte Suprema. Ang sabi ng Korte Suprema, mali ang ginawa ng Manila Banking. Pinili nila ang ikatlong remedyo sa Seksyon 7, Rule 86, ang extrajudicial foreclosure. Sa pagpili nila nito, isinuko na nila ang karapatan nilang humabol para sa deficiency.
Ayon sa Korte Suprema:
The plain result of adopting the last mode of foreclosure is that the creditor waives his right to recover any deficiency from the estate. Following the Perez ruling that the third mode includes extrajudicial foreclosure sales, the result of extrajudicial foreclosure is that the creditor waives any further deficiency claim.
Ibig sabihin, dahil extrajudicial foreclosure ang pinili ng Manila Banking, dapat sana ay kuntento na sila sa kung ano lang ang nakuha nila sa benta ng ari-arian. Hindi na sila dapat humabol pa para sa deficiency. Kaya, pinaboran ng Korte Suprema ang mga tagapagmana ng mag-asawang Maglasang at sinabing hindi na sila dapat magbayad ng deficiency.
Sinabi rin ng Korte Suprema na hindi tama ang argumento ng Manila Banking na ang Seksyon 7, Rule 86 ay para lang sa mortgage na ginawa ng administrator ng estate. Ayon sa Korte Suprema, sakop ng Seksyon 7, Rule 86 ang lahat ng secured claims, kasama na ang mortgage na ginawa mismo ng yumao.
PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON
Ano ang aral na makukuha natin dito? Para sa mga bangko at iba pang nagpapautang, kailangan nilang maging maingat sa pagpili ng remedyo kapag namatay ang umutang na may mortgage. Kung gusto nilang humabol para sa deficiency, dapat judicial foreclosure ang piliin nila. Kung extrajudicial foreclosure ang pipiliin nila, dapat tanggapin na nila na baka hindi nila mabawi ang buong utang.
Para naman sa mga tagapagmana, mahalagang alamin nila ang mga karapatan nila kung may pagkakautang na may mortgage ang kanilang namatay na mahal sa buhay. Kung extrajudicial foreclosure ang ginawa ng nagpautang, maaari nilang idepensa na wala na silang obligasyon na bayaran ang deficiency.
MGA MAHAHALAGANG ARAL MULA SA KASO NG MAGLASANG:
- Tatlong Remedyo sa Seksyon 7, Rule 86: May tatlong pagpipilian ang nagpautang na may mortgage kapag namatay ang umutang: (1) isuko ang mortgage at ordinaryong claim; (2) judicial foreclosure at deficiency claim; (3) foreclosure lamang.
- Alternatibo at Eksklusibo: Ang pagpili ng isang remedyo ay nangangahulugan ng pagsuko sa iba pang remedyo.
- Extrajudicial Foreclosure = Walang Deficiency Claim: Kung extrajudicial foreclosure ang pinili, wala nang karapatang humabol para sa deficiency.
- Saklaw ng Seksyon 7, Rule 86: Saklaw nito ang lahat ng secured claims, hindi lang mortgage na ginawa ng administrator.
MGA KARANIWANG TANONG (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS)
Tanong 1: Ano ang pagkakaiba ng judicial at extrajudicial foreclosure?
Sagot: Ang judicial foreclosure ay idinadaan sa korte, kung saan kailangan mag-file ng kaso. Ang extrajudicial foreclosure naman ay ginagawa sa labas ng korte, sa tulong ng sheriff, base sa kontrata ng mortgage at Act No. 3135.
Tanong 2: Kung judicial foreclosure ang pinili, sigurado bang makukuha pa rin ang deficiency?
Sagot: Hindi sigurado. Pagkatapos ng judicial foreclosure, kailangan pang patunayan sa korte na may deficiency pa nga at karapat-dapat itong bayaran ng estate. Depende pa rin sa korte kung papayagan ang deficiency claim.
Tanong 3: Pwede bang magbago ng isip ang nagpautang pagkatapos pumili ng remedyo?
Sagot: Hindi na. Kapag nakapili na ng remedyo, hindi na pwedeng baguhin ito dahil eksklusibo ang mga remedyo sa Seksyon 7, Rule 86.
Tanong 4: Paano kung hindi sapat ang halaga ng ari-arian na naka-mortgage para bayaran ang buong utang?
Sagot: Kung extrajudicial foreclosure ang pinili, at hindi sapat ang halaga ng ari-arian, ang nagpautang ang magbabata ng lugi. Kung judicial foreclosure naman, at may deficiency claim na inaprubahan ng korte, pwede pa rin nilang habulin ang ibang ari-arian ng estate para mabayaran ang deficiency.
Tanong 5: Ano ang dapat gawin kung may problema sa mortgage claim laban sa estate ng yumao?
Sagot: Pinakamainam na kumunsulta agad sa abogado. Ang ASG Law ay may mga abogado na eksperto sa mga usaping estate, mortgage, at foreclosure. Kung kailangan mo ng tulong legal, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Maaari kang mag-email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming contact page dito para sa karagdagang impormasyon.
Disclaimer: Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang impormasyon lamang at hindi dapat ituring na legal advice. Kumonsulta sa abogado para sa legal advice batay sa iyong partikular na sitwasyon.
Mag-iwan ng Tugon