Pagbebenta ng AHEPP sa Dayuhang Korporasyon: Ano ang Sabi ng Korte Suprema?

, , ,

Pagbebenta ng AHEPP sa Dayuhang Korporasyon: Hindi Labag sa Saligang Batas Ngunit May Limitasyon

n

[ G.R. No. 192088, October 09, 2012 ]

n

ntt

Sa isang lipunang patuloy na umuunlad, ang usapin ng pagmamay-ari at paggamit ng ating likas na yaman ay laging napapanahon. Isipin na lamang ang tubig, isang pangunahing pangangailangan. Paano kung ang mapagkukunan nito ay mapunta sa kamay ng dayuhan? Ito ang sentro ng kaso na tatalakayin natin ngayon, kung saan sinuri ng Korte Suprema ang legalidad ng pagbebenta ng Angat Hydro-Electric Power Plant (AHEPP) sa isang korporasyong Koreano.

nntt

INTRODUKSYON

ttntt

Ang kasong ito ay nagmula sa isang petisyon na kumukuwestiyon sa pagbebenta ng Angat Hydro-Electric Power Plant (AHEPP) sa Korea Water Resources Corporation (K-Water). Ang AHEPP ay isang mahalagang pasilidad na hindi lamang nagbibigay ng kuryente kundi pati na rin bahagi ng sistema ng Angat Dam na nagbibigay ng tubig sa Metro Manila at mga karatig probinsya para sa inumin at irigasyon.

ntt

Ang mga petisyoner, mga grupo at indibidwal na nagmamalasakit sa karapatan sa impormasyon at likas na yaman, ay naghain ng petisyon sa Korte Suprema upang pigilan ang transaksyon. Ang pangunahing argumento nila: nilabag umano ang Konstitusyon at ang Water Code ng Pilipinas dahil pinapayagan ang isang dayuhang korporasyon na kontrolin ang isang mahalagang likas na yaman – ang tubig – sa pamamagitan ng pag-operate ng AHEPP at Angat Dam Complex.

nntt

LEGAL NA KONTEKSTO: ANG SALIGAN NG BATAS

ntt

Upang lubos na maintindihan ang kasong ito, mahalagang balikan ang mga legal na prinsipyo na nakapaloob dito. Pangunahin na rito ang Seksyon 2, Artikulo XII ng Saligang Batas ng 1987. Malinaw na isinasaad dito na ang lahat ng likas na yaman ng Pilipinas, kabilang ang tubig, ay pag-aari ng Estado.

ntt

Ayon sa Saligang Batas, ang paggalugad, pagpapaunlad, at paggamit ng mga likas na yaman ay dapat nasa ilalim ng ganap na kontrol at pangangasiwa ng Estado. Maaaring direktang gawin ito ng Estado o kaya ay makipag-ugnayan sa mga mamamayang Pilipino o korporasyon na 60% pagmamay-ari ng Pilipino sa pamamagitan ng mga kasunduan tulad ng co-production, joint venture, o production-sharing.

ntt

Isa pang mahalagang batas ay ang Presidential Decree No. 1067, o ang Water Code of the Philippines. Dito, kinikilala na ang lahat ng tubig ay pag-aari ng Estado. Ang pag-aari na ito ay hindi maaaring makuha sa pamamagitan ng prescription. Maaaring pahintulutan ng Estado ang paggamit o pagpapaunlad ng tubig sa pamamagitan ng administrative concession, na karaniwang ibinibigay sa pamamagitan ng water permit. Mahalaga ring tandaan na ayon sa Water Code, tanging mga mamamayan ng Pilipinas o mga juridical person na kwalipikado ayon sa batas ang maaaring mag-apply para sa water permit.

ntt

Ang Electric Power Industry Reform Act of 2001 (EPIRA) naman ang batas na nagtatakda ng reporma sa industriya ng kuryente, kabilang na ang pribatisasyon ng mga assets ng National Power Corporation (NPC). Ayon sa EPIRA, ang Power Sector Assets and Liabilities Management Corporation (PSALM) ang ahensya na may mandato na magbenta at mag-privatize ng mga assets ng NPC, kabilang na ang mga power plant tulad ng AHEPP.

ntt

Sa madaling salita, ang kaso ay sumusuri kung ang pagbebenta ng AHEPP sa isang dayuhang korporasyon ay lumalabag sa mga batas na nagpoprotekta sa ating likas na yaman, partikular na ang Konstitusyon at ang Water Code, kahit na may mandato ang PSALM na mag-privatize ng mga assets ng NPC ayon sa EPIRA.

nntt

PAGSUSURI NG KASO: KWENTO NG LABANAN SA BATAS

ntt

Nagsimula ang lahat nang ianunsyo ng PSALM ang bidding para sa AHEPP noong 2010. Ito ay bahagi ng programa ng gobyerno na ipribatisa ang mga assets ng NPC. Anim na kumpanya ang nagsumite ng bid, kabilang na ang K-Water, isang korporasyong pag-aari ng gobyerno ng South Korea.

ntt

Matapos ang bidding, nanalo ang K-Water bilang pinakamataas na bidder. Dito na kumilos ang mga petisyoner. Naghain sila ng petisyon sa Korte Suprema, humihiling na pigilan ang pagbebenta. Ang argumento nila: labag sa Konstitusyon na ipaubaya sa isang dayuhang korporasyon ang operasyon ng AHEPP, na mahalaga sa suplay ng tubig at kuryente sa maraming Pilipino.

ntt

Iginiit ng mga petisyoner na ang tubig ay isang likas na yaman na dapat kontrolado ng mga Pilipino. Ang pagpayag sa K-Water na mag-operate ng AHEPP ay katumbas ng pagbibigay sa dayuhan ng kontrol sa ating tubig. Binanggit din nila ang right to information, sinasabing hindi naging transparent ang bidding process.

ntt

Depensa naman ng PSALM: sumusunod sila sa EPIRA, na nag-uutos na ipribatisa ang mga assets ng NPC. Hindi umano ibinebenta ang Angat Dam mismo, kundi ang power plant lamang. May mga safeguards din umano para masiguro na hindi maaapektuhan ang suplay ng tubig. Iginiit din nila na naging transparent ang bidding process.

ntt

Ang Korte Suprema, sa pagdinig nito, ay kinailangang timbangin ang mga argumento. Mahalaga ang pribatisasyon para sa reporma sa sektor ng kuryente, ngunit mas mahalaga ang proteksyon ng likas na yaman at ang karapatan ng mga mamamayan.

ntt

Ayon sa Korte Suprema, “The intent of Congress not to exclude the AHEPP from the privatization of NPC generation assets is evident from the express provision exempting only the aforesaid two power plants in Mindanao.” Ibig sabihin, malinaw na intensyon ng Kongreso na isama ang AHEPP sa pribatisasyon, maliban sa mga planta sa Mindanao.

ntt

Gayunpaman, binigyang diin din ng Korte Suprema ang limitasyon sa paggamit ng likas na yaman. Ayon sa desisyon, “In fine, the Court rules that while the sale of AHEPP to a foreign corporation pursuant to the privatization mandated by the EPIRA did not violate Sec. 2, Art. XII of the 1987 Constitution…the stipulation in the Asset Purchase Agreement and Operations and Maintenance Agreement whereby NPC consents to the transfer of water rights to the foreign buyer, K-Water, contravenes the aforesaid constitutional provision and the Water Code.”

ntt

Sa madaling salita, pinayagan ng Korte Suprema ang pagbebenta ng AHEPP sa K-Water, ngunit binawi ang bahagi ng kasunduan na nagpapahintulot sa paglilipat ng water rights sa dayuhang korporasyon. Ayon sa Korte, ang water rights ay dapat manatili sa NPC, isang ahensya ng gobyerno.

nntt

PRAKTICAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG ARAL DITO?

ntt

Ang desisyon ng Korte Suprema sa kasong ito ay nagpapakita ng balanse sa pagitan ng layunin ng pribatisasyon at ang proteksyon ng ating likas na yaman. Pinapayagan ang dayuhang pamumuhunan sa sektor ng kuryente, ngunit hindi ito nangangahulugan na maaaring ipaubaya na rin ang kontrol sa ating likas na yaman sa dayuhan.

ntt

Para sa mga negosyo at ahensya ng gobyerno, mahalaga ang kasong ito dahil nagbibigay linaw ito sa limitasyon ng pribatisasyon pagdating sa likas na yaman. Hindi porke’t may mandato ng pribatisasyon, maaari nang isakripisyo ang proteksyon ng Konstitusyon sa ating yaman.

ntt

Mahahalagang Aral:

ntt

    nttt

  • Balanseng Pribatisasyon: Ang pribatisasyon ay mahalaga, ngunit hindi dapat isakripisyo ang proteksyon ng likas na yaman at pambansang interes.
  • nttt

  • Kontrol ng Estado: Ang Estado dapat ang may ganap na kontrol sa likas na yaman, lalo na kung ito ay kritikal sa pangangailangan ng publiko tulad ng tubig.
  • nttt

  • Limitasyon sa Dayuhan: May limitasyon ang dayuhang pamumuhunan pagdating sa paggamit ng likas na yaman. Hindi maaaring basta-basta ipaubaya ang kontrol nito sa dayuhan.
  • nttt

  • Transparency at Right to Information: Mahalaga ang transparency sa mga transaksyon ng gobyerno, lalo na kung ito ay may kinalaman sa pampublikong interes. Ang karapatan sa impormasyon ay dapat igalang.
  • ntt

nntt

MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

ntt

Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *