Tag: Warranty Against Eviction

  • Nalugi sa Pagbili ng Ari-arian? Alamin ang Iyong Karapatan sa Ilalim ng Warranty Laban sa Eviction

    Huwag Magpaloko: Pananagutan ng Nagbenta Kapag Ikaw ay Na-evict sa Biniling Ari-arian

    G.R. No. 171590 & 171598 – Bignay Ex-Im Philippines, Inc. vs. Union Bank of the Philippines

    Ang kasong Bignay Ex-Im Philippines, Inc. vs. Union Bank of the Philippines ay nagbibigay-linaw sa pananagutan ng isang nagbenta ng ari-arian, lalo na kung ang ari-arian na ito ay nakuha sa pamamagitan ng foreclosure. Sa desisyong ito, ipinakita ng Korte Suprema na hindi sapat na sabihin lamang sa kontrata na “as is, where is” ang ari-arian. Kung ang nagbenta ay nagkulang sa pagtatanggol ng kanyang titulo sa ari-arian, at dahil dito, na-evict ang bumibili, mananagot pa rin ang nagbenta para sa mga danyos na natamo ng bumibili.

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na ikaw ay bumili ng ari-arian. Pinaghirapan mo ang bawat sentimo para dito. Subalit, pagkatapos mong magastos ng malaki para sa pagpapagawa at pagpapaunlad nito, bigla kang pinalayas dahil may ibang nagmamay-ari pala nito. Maaari itong maging bangungot para sa sinuman. Ang ganitong sitwasyon ay tinatawag na “eviction,” at ito ang sentro ng kaso ng Bignay laban sa Union Bank.

    Noong 1989, bumili ang Bignay Ex-Im Philippines, Inc. (Bignay) ng isang ari-arian mula sa Union Bank of the Philippines (Union Bank). Ang ari-arian na ito ay nakuha ng Union Bank sa pamamagitan ng foreclosure. Sa kasunduan ng bentahan, may probisyon na ang Union Bank ay “ipagtatanggol ang kanyang titulo” sa ari-arian. Subalit, kalaunan, na-evict ang Bignay dahil sa isang kaso na nakabinbin pa bago pa man ang bentahan. Nagdemanda ang Bignay, at ang tanong: Mananagot ba ang Union Bank sa Bignay sa kabila ng probisyon sa kontrata?

    LEGAL NA KONTEKSTO: WARRANTY LABAN SA EVICTION

    Sa ilalim ng batas Pilipino, partikular sa Article 1548 ng Civil Code, mayroong tinatawag na “warranty against eviction.” Ayon sa batas na ito:

    “Eviction shall take place whenever by a final judgment based on a right prior to the sale or an act imputable to the vendor, the vendee is deprived of the whole or of a part of the thing purchased. The vendor shall answer for eviction even though nothing has been said in the contract on the subject. The contracting parties, however, may increase, diminish, or suppress this legal obligation of the vendor.”

    Ibig sabihin, kahit walang nakasulat sa kontrata, may obligasyon ang nagbenta na tiyakin na ang bumibili ay hindi maaagawan ng ari-arian na binili niya dahil sa isang legal na basehan na nauna pa sa bentahan. Layunin nito na protektahan ang bumibili laban sa pagkalugi dahil sa problema sa titulo ng ari-arian na hindi niya alam o hindi niya inaasahan.

    Mayroon ding Article 1555 na nagpapaliwanag kung ano ang mga karapatan ng bumibili kapag na-evict siya:

    “When the warranty has been agreed upon or nothing has been stipulated on this point, in case eviction occurs, the vendee shall have the right to demand of the vendor: (1) The return of the value which the thing sold had at the time of the eviction, be it greater or less than the price of the sale; (2) The income or fruits, if he has been ordered to deliver them to the party who won the suit against him; (3) The costs of the suit which caused the eviction, and, in a proper case, those of the suit brought against the vendor for the warranty; (4) The expenses of the contract, if the vendee has paid them; (5) The damages and interests, and ornamental expenses, if the sale was made in bad faith.”

    Mahalaga ring tandaan ang Article 1553, na nagsasaad na kung ang nagbenta ay nagpakita ng “bad faith” o masamang intensyon, hindi balido ang anumang kasunduan na nag-aalis sa kanyang pananagutan para sa eviction.

    Ang “bad faith” ay hindi lamang simpleng pagkakamali. Ito ay tumutukoy sa sinadya at kusang-loob na paggawa ng isang bagay nang hindi tama o may maling motibo. Sa konteksto ng bentahan, ang bad faith ay maaaring mangahulugan na alam ng nagbenta ang problema sa titulo ng ari-arian ngunit itinago niya ito sa bumibili.

    PAGSUSURI NG KASO: BIGNAY VS. UNION BANK

    Ang kaso ay nagsimula noong 1984 nang ipinag-mortgage ni Alfonso de Leon sa Union Bank ang kanyang ari-arian. Nang hindi nakabayad si Alfonso, na-foreclose ang ari-arian at nabili ng Union Bank sa auction. Naging ganap ang pagmamay-ari ng Union Bank noong 1987.

    Subalit, noong 1988, kinasuhan ng asawa ni Alfonso na si Rosario ang Union Bank at si Alfonso. Sabi ni Rosario, hindi niya pinayagan ang pag-mortgage ng ari-arian, kaya dapat itong ipawalang-bisa. Ang kasong ito ay nakabinbin noong bumili ang Bignay ng ari-arian mula sa Union Bank noong 1989.

    Sa kasunduan ng bentahan sa pagitan ng Union Bank at Bignay, may probisyon na nagsasabing:

    “Section 1. The VENDEE hereby recognizes that the Parcel/s of Land with improvements thereon is acquired through foreclosure proceedings and agrees to buy the Parcel/s of Land with improvement[s] thereon in its present state and condition. The VENDOR therefore does not make any x x x representations or warranty with respect to the Parcel/s of Land but that it will defend its title to the Parcel/s of Land with improvement[s] thereon against the claims of any person whomsoever.”

    Pagkatapos ng bentahan, na-isyuhan ng desisyon ang kaso ni Rosario. Pinawalang-bisa ng korte ang mortgage, ang foreclosure, at maging ang bentahan sa Bignay! Dahil dito, na-evict ang Bignay sa ari-arian.

    Nagdemanda ang Bignay laban sa Union Bank para sa breach of warranty against eviction. Sabi ng Bignay, nagkulang ang Union Bank sa pangako nitong ipagtatanggol ang titulo ng ari-arian. Depensa naman ng Union Bank, alam naman daw ng Bignay ang problema dahil may nakasulat sa proposal letter bago ang bentahan na may pending litigation. Dagdag pa nila, “as is, where is” ang bentahan kaya wala silang pananagutan.

    Sa Regional Trial Court (RTC), nanalo ang Bignay. Sabi ng RTC, nagpakita ng bad faith ang Union Bank dahil sa kapabayaan nito sa paghawak ng kaso ni Rosario. Naniniwala rin ang RTC na hindi talaga alam ng Bignay ang pending litigation noong bumili ito ng ari-arian.

    Umapela ang Union Bank sa Court of Appeals (CA). Kinatigan ng CA ang RTC. Sabi ng CA, napatunayan ang kapabayaan ng Union Bank sa pagtatanggol ng titulo nito. Kahit may probisyon sa kontrata, mananagot pa rin ang Union Bank dahil sa kapabayaan nito.

    Umabot ang kaso sa Korte Suprema. Pinagtibay ng Korte Suprema ang desisyon ng CA. Ayon sa Korte Suprema, ang kapabayaan ng Union Bank sa pagtatanggol ng titulo nito ay maituturing na gross negligence na katumbas ng bad faith.

    “The gross negligence of the seller in defending its title to the property subject matter of the sale – thereby contravening the express undertaking under the deed of sale to protect its title against the claims of third persons resulting in the buyer’s eviction from the property – amounts to bad faith, and the buyer is entitled to the remedies afforded under Article 1555 of the Civil Code.”

    Dagdag pa ng Korte Suprema, hindi sapat na sabihin lang na “as is, where is” ang bentahan. May obligasyon pa rin ang nagbenta na ipagtanggol ang titulo nito nang may katapatan at diligensya. Sa kasong ito, nabigo ang Union Bank dito.

    Binigyang-diin din ng Korte Suprema ang kapabayaan ng Union Bank sa paghawak ng kaso ni Rosario. Ilan sa mga kapabayaang binanggit ay ang pagka-dismiss ng appeal sa CA dahil sa hindi pag-file ng appellant’s brief, pagka-deny ng Petition for Review sa Korte Suprema dahil sa late filing, at pagka-dismiss ulit ng Petition for Annulment of Judgment sa CA dahil sa hindi pagsunod sa circular ng Korte Suprema.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG MAAARI MONG MATUTUNAN?

    Ang kasong Bignay vs. Union Bank ay nagtuturo ng ilang mahahalagang aral, lalo na sa mga bumibili at nagbebenta ng ari-arian, partikular na ang mga ari-arian na nakuha sa foreclosure:

    1. Hindi porke “as is, where is” ang bentahan, wala nang pananagutan ang nagbenta. Kahit may ganitong probisyon sa kontrata, mayroon pa ring implied warranty against eviction maliban na lamang kung malinaw na isinaad na tinatanggal ang warranty na ito at may kaalaman ang bumibili sa panganib ng eviction. Dagdag pa rito, kung nagpakita ng bad faith ang nagbenta, walang saysay ang anumang pagtatangkang alisin ang warranty.
    2. Mahalaga ang due diligence. Para sa bumibili, mahalagang mag-imbestiga at alamin ang estado ng ari-arian bago bumili. Alamin kung may nakabinbing kaso, kung may problema sa titulo, at iba pa. Para sa nagbebenta, lalo na kung bangko, mahalagang maging transparent at ibunyag ang lahat ng impormasyon tungkol sa ari-arian.
    3. Ang kapabayaan sa pagtatanggol ng titulo ay may katumbas na pananagutan. Hindi sapat na sabihin lang na ipagtatanggol ang titulo. Dapat itong gawin nang may diligensya at katapatan. Ang gross negligence ay katumbas ng bad faith, at magbubunga ito ng mas malaking pananagutan para sa nagbenta.

    MGA MADALAS ITANONG (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng “eviction”?
    Sagot: Ang “eviction” ay ang legal na pagpapaalis sa isang tao sa ari-arian na kanyang binili dahil sa isang legal na basehan na nauna pa sa bentahan.

    Tanong 2: Ano ang “warranty against eviction”?
    Sagot: Ito ang garantiya ng nagbenta na ang bumibili ay hindi maaagawan ng ari-arian na binili niya dahil sa problema sa titulo na hindi niya alam o hindi niya inaasahan.

    Tanong 3: Maaari bang alisin ang warranty against eviction sa kontrata?
    Sagot: Oo, maaari itong alisin o bawasan sa kontrata, ngunit dapat malinaw itong nakasulat at dapat may kaalaman ang bumibili sa panganib. Subalit, kung nagpakita ng bad faith ang nagbenta, hindi balido ang pag-aalis ng warranty.

    Tanong 4: Ano ang mga remedyo ng bumibili kapag na-evict siya?
    Sagot: Ayon sa Article 1555 ng Civil Code, maaaring hingin ng bumibili sa nagbenta ang pagbabalik ng halaga ng ari-arian, kita o bunga nito, gastos sa kaso, gastos sa kontrata, at danyos, lalo na kung may bad faith.

    Tanong 5: Ano ang ibig sabihin ng “bad faith” sa konteksto ng bentahan?
    Sagot: Ang “bad faith” ay tumutukoy sa sinadya at kusang-loob na paggawa ng isang bagay nang hindi tama o may maling motibo. Sa bentahan, maaaring mangahulugan ito na alam ng nagbenta ang problema sa titulo ngunit itinago niya ito sa bumibili, o kaya naman, nagpabaya siya nang sobra sa pagtatanggol ng kanyang titulo.

    Tanong 6: Ano ang dapat kong gawin kung ako ay bibili ng ari-arian na nakuha sa foreclosure?
    Sagot: Mag-ingat at mag-due diligence. Magtanong at mag-imbestiga tungkol sa ari-arian. Kumuha ng legal na payo bago bumili.

    Tanong 7: Ano ang dapat kong gawin kung ako ay na-evict sa ari-arian na binili ko?
    Sagot: Kumonsulta agad sa abogado para malaman ang iyong mga karapatan at ang mga legal na hakbang na maaari mong gawin laban sa nagbenta.

    Kung ikaw ay nahaharap sa problema kaugnay ng eviction o warranty sa pagbili ng ari-arian, huwag mag-atubiling kumonsulta sa eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na dalubhasa sa batas ng ari-arian at handang tumulong sa iyo. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.