Tag: Tungkulin ng Notaryo

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Paglabag sa Tungkulin at mga Parusa

    Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang mga kahihinatnan ng paglabag dito. Ipinapakita nito na ang isang notaryo ay may personal na pananagutan sa mga dokumentong pinatotohanan niya. Ang kapabayaan sa pagtupad ng mga responsibilidad na ito ay maaaring magresulta sa pagtanggal ng komisyon, suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya, at permanenteng diskwalipikasyon bilang notaryo.

    Kapabayaan sa Tungkulin: Ang Kwento ng Paglabag sa Panuntunan ng Notarial Practice

    Nagsampa ng reklamo ang mag-asawang Spouses Chambon laban kay Atty. Christopher S. Ruiz dahil sa diumano’y paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ito ay may kaugnayan sa mga dokumentong pinatotohanan ni Atty. Ruiz na naglalaman ng mga depekto at pagkukulang. Ayon sa mga Chambon, nagdulot ito ng problema sa kanilang pagtatangkang ipa-foreclose ang isang ari-arian.

    Ayon sa mga Chambon, bilang mga nagpautang kay Suzette Camasura Auman, kanilang pinasimulan ang isang extra-judicial foreclosure proceedings sa ari-arian nito dahil sa pagkabigo nitong bayaran ang kanyang obligasyon. Ngunit natuklasan nila na si Remoreras ay nakapag-file ng petisyon para sa pagpapalabas ng bagong Owner’s Duplicate Copy ng TCT No. 29490 dahil sa umano’y pagkawala nito. Bago ang nakatakdang public auction, naghain si Remoreras ng reklamo upang pigilan ito, batay sa umano’y pagkakagawa at pagpapadala ng isang Release of Mortgage document na sinasabing ginawa ng Spouses Chambon. Nadiskubre ng mga Chambon na ang Notice of Loss/Affidavit of Loss at ang Release of Mortgage ay pinatotohanan ng respondent sa Cebu City, at may mga depekto sa mga dokumentong ito at sa Notarial Register.

    Dahil dito, kinailangan nilang magsampa ng reklamo sa IBP. Sa kanyang depensa, itinanggi ni Atty. Ruiz ang pagpapatotoo sa Release of Mortgage. Inamin naman niya ang pagpapatotoo sa Notice of Loss/Affidavit of Loss, ngunit sinisi ang kanyang sekretarya sa mga pagkukulang sa Notarial Register.

    Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ng IBP-CBD na nagkasala si Atty. Ruiz. Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may mahalagang tungkulin sa pagtiyak ng integridad ng mga dokumentong pinapatotohanan niya. Kapag ang notaryo publiko ay nagpabaya at hindi tumupad sa mga panuntunan, maaari siyang managot.

    Sa kasong ito, napatunayan na nilagdaan ni Atty. Ruiz ang notarial certificate ng Notice of Loss/Affidavit of Loss kahit na ito ay hindi kumpleto. Bukod dito, hindi rin naitala nang maayos ang mga detalye ng dokumento sa kanyang Notarial Register.

    Sec. 5. False or Incomplete Certificate. – A notary public shall not:

    (a) execute a certificate containing information known or believed by the notary to be false.

    (b) affix an official signature or seal on a notarial certificate that is incomplete.

    Sinabi ng Korte na hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa kanyang sekretarya. Ang pagtala sa Notarial Register ay isang mahalagang bahagi ng kanyang tungkulin.

    Ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay mahalaga dahil ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento. Ito ay nagbibigay ng katiyakan sa mga transaksyon at nagpapadali sa paglilitis sa korte.

    Dahil sa mga paglabag na ito, nagpataw ang Korte Suprema ng parusa kay Atty. Ruiz.

    Kaugnay nito, mayroong iba’t ibang parusa na ipinataw sa mga notaryo publiko na nagkasala sa paglabag sa kanilang tungkulin, tulad ng mga sumusunod:

    Paglabag Parusa
    Hindi pagtala ng maayos sa notarial register Pagbawi ng komisyon at suspensyon mula sa abogasya
    Paglagda sa hindi kumpletong notarial certificate Pagbawi ng komisyon, pagbabawal maging notaryo, at suspensyon mula sa abogasya

    Sa kasong ito, dahil sa mga napatunayang paglabag, idineklara ng Korte Suprema na nagkasala si Atty. Christopher S. Ruiz sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Binawi ang kanyang notarial commission at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay. Sinuspinde rin siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang (1) taon.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung dapat bang maparusahan si Atty. Christopher S. Ruiz dahil sa mga paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ito ay may kinalaman sa kanyang mga ginawang notarial acts na naglalaman ng mga depekto at pagkukulang.
    Ano ang naging basehan ng reklamo laban kay Atty. Ruiz? Ang reklamo ay nakabatay sa umano’y paglabag ni Atty. Ruiz sa Section 2 (b), paragraph 2 ng Rule IV at Section 2, paragraphs (a), (d), at (e) ng Rule VI ng 2004 Rules on Notarial Practice. Kabilang dito ang hindi kumpletong notarial certificate at hindi tamang pagtala sa Notarial Register.
    Ano ang depensa ni Atty. Ruiz sa reklamo? Itinanggi ni Atty. Ruiz na pinatotohanan niya ang Release of Mortgage. Inamin naman niya ang pagpapatotoo sa Notice of Loss/Affidavit of Loss, ngunit sinisi ang kanyang sekretarya sa mga pagkukulang sa Notarial Register.
    Ano ang sinabi ng Korte Suprema tungkol sa tungkulin ng notaryo publiko? Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may mahalagang tungkulin sa pagtiyak ng integridad ng mga dokumentong pinapatotohanan niya. Ang kanyang tungkulin ay imbued with public interest, at dapat siyang maging maingat at responsable sa pagtupad nito.
    Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Ruiz? Binawi ng Korte Suprema ang notarial commission ni Atty. Ruiz at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay. Sinuspinde rin siya sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang (1) taon.
    Maaari bang ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa iba? Hindi. Sinabi ng Korte Suprema na hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang kanyang responsibilidad sa kanyang sekretarya. Ang pagtala sa Notarial Register ay isang mahalagang bahagi ng kanyang tungkulin.
    Ano ang kahalagahan ng Notarial Register? Ang Notarial Register ay mahalaga dahil dito naitala ang mga detalye ng bawat notarial act. Ito ay nagsisilbing record at ebidensya ng mga transaksyong pinatotohanan ng notaryo publiko.
    Ano ang epekto ng pagkakaroon ng depekto sa notarial certificate? Ang pagkakaroon ng depekto sa notarial certificate ay maaaring magpawalang-bisa sa dokumento. Maaari rin itong magdulot ng problema sa paggamit ng dokumento bilang ebidensya sa korte.

    Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang tungkulin nang may integridad at responsibilidad. Ang kapabayaan sa pagtupad ng tungkuling ito ay maaaring magdulot ng malubhang parusa.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: SPOUSES ANDRE CHAMBON AND MARIA FATIMA CHAMBON, COMPLAINANTS, VS. ATTY. CHRISTOPHER S. RUIZ, RESPONDENT., G.R. No. 63276, September 05, 2017

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Ang Pagpalsipika ba ay Sobra sa Pagpapabaya?

    Sa desisyon na ito, ipinaliwanag ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin sa pagpapatotoo ng mga dokumento. Ang pangunahing hatol ay bagamat hindi napatunayan ang alegasyon ng tahasang pagpalsipika, napatunayang nagpabaya ang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang mga responsibilidad, kaya’t siya ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya at pinagbawalan na maging notaryo publiko muli. Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang tungkulin nang may mataas na antas ng pag-iingat at pagsunod sa mga patakaran, upang mapanatili ang integridad ng proseso ng notarisasyon at protektahan ang mga karapatan ng publiko.

    Kapag Nagkulang ang Notaryo: Kuwento ng Pamilya at mga Dokumentong Hindi Kumpleto

    Ang kaso ay nagsimula sa reklamong inihain laban kay Atty. Eliordo Ogena, na siyang abugado at notaryo publiko ng pamilya Sistual. Inakusahan siya ng mga complainant na sina Erlinda Sistual, Flordelisa S. Leysa, Leonisa S. Espabo, at Arlan C. Sistual ng pagpalsipika ng ilang dokumento. Kabilang dito ang isang Espesyal na Kapangyarihan ng Abogado (SPA), Extra-Judicial Settlement of Estate, Affidavit of Identification of Heirs, Deed of Donation, at Deed of Absolute Sale. Ang mga dokumentong ito ay may kaugnayan sa paglipat ng titulo ng lupa na nakapangalan sa mga tagapagmana ni Martin Sistual.

    Ayon sa mga nagrereklamo, pinalsipika umano ni Atty. Ogena ang mga dokumento upang palabasin na lahat ng mga anak ni Manuel at Erlinda Sistual ay pumirma, kahit hindi naman. Dahil dito, nakansela ang Transfer Certificate of Title (TCT) No. 60467 at naipamahagi ang lupa sa iba’t ibang lote, na ibinenta naman sa mga interesadong mamimili. Bagamat hindi napatunayan ang pagpalsipika, nakita ng Korte Suprema na nagpabaya si Atty. Ogena sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko.

    Nilabag ni Atty. Ogena ang 2004 Rules on Notarial Practice, partikular na ang Seksyon 2(b) ng Rule IV. Ang nasabing seksyon ay nagbabawal sa isang notaryo publiko na magsagawa ng notarial act kung ang taong pumirma sa dokumento ay hindi personal na naroroon sa oras ng notarisasyon, at hindi personal na kilala ng notaryo o kaya’y hindi nagpakita ng sapat na katibayan ng pagkakakilanlan. Ayon sa Korte Suprema:

    Seksyon 2. Mga Pagbabawal. – (a) x x x

    (b) Ang isang tao ay hindi dapat magsagawa ng isang notarial act kung ang taong kasangkot bilang lumagda sa instrumento o dokumento –

    (1) ay hindi personal na nasa presensya ng notaryo sa oras ng notarisasyon; at

    (2) ay hindi personal na kilala ng notaryo publiko o kung hindi man ay nakilala ng notaryo publiko sa pamamagitan ng kompetenteng ebidensya ng pagkakakilanlan ayon sa kahulugan ng mga Panuntunang ito.

    Dahil dito, sinabi ng Korte Suprema na nagpabaya si Atty. Ogena sa pagtupad ng kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko. Hindi niya hiniling ang personal na presensya ng mga pumirma sa mga dokumento, at ipinagpatuloy ang pag-notaryo kahit walang pirma ng lahat ng partido. Bukod pa rito, hindi rin sinunod ni Atty. Ogena ang pinakapangunahing tungkulin ng isang notaryo publiko – ang hingin sa mga partido na ipakita ang kanilang residence certificates o iba pang dokumento upang patunayan ang kanilang pagkakakilanlan.

    Idinagdag pa ng Korte Suprema na ang notarisasyon ay hindi isang walang saysay na gawain. Ito ay may malaking interes sa publiko. Ang notarisasyon ng isang notaryo publiko ay ginagawang isang pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, kaya’t ito ay tinatanggap bilang ebidensya nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito. Dapat na sundin ng isang notaryo publiko ang mga pangunahing kinakailangan sa pagganap ng kanilang mga tungkulin; kung hindi, mawawala ang tiwala ng publiko sa integridad ng dokumento.

    Sa pamamagitan ng pag-notaryo sa mga nasabing dokumento, si Atty. Ogena ay nakagawa ng ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na pag-uugali. Ang kanyang pag-uugali ay puno ng mga mapanganib na posibilidad dahil sa pagiging conclusive ng pagpapatupad ng isang dokumento na ibinibigay ng ating mga korte at ng publiko sa mga notarized na dokumento. Ang kanyang pagkabigo na gampanan ang kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko ay nagresulta hindi lamang sa pagkasira ng mga karapatan ng mga nagrereklamo kundi pati na rin sa pagpapahina sa integridad ng isang notaryo publiko at sa pagpapababa ng paggana ng notarisasyon.

    Dahil dito, sinuspinde ng Korte Suprema si Atty. Eliordo Ogena sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang (2) taon at pinagbawalan siya nang permanente na makapaglingkod bilang isang Notary Public.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung nagpabaya ba si Atty. Ogena sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko sa pamamagitan ng pag-notaryo ng mga dokumento na hindi kumpleto o walang sapat na pagkakakilanlan ng mga pumirma.
    Ano ang parusa kay Atty. Ogena? Si Atty. Ogena ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon at pinagbawalan na maging notaryo publiko muli.
    Anong patakaran ang nilabag ni Atty. Ogena? Nilabag niya ang Seksyon 2(b) ng Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice, na nag-uutos na ang mga pumirma sa dokumento ay dapat personal na naroroon at kilala ng notaryo o nagpakita ng sapat na katibayan ng pagkakakilanlan.
    Bakit mahalaga ang tungkulin ng isang notaryo publiko? Ang tungkulin ng notaryo publiko ay mahalaga dahil ginagawa nitong pampublikong dokumento ang isang pribadong dokumento, na tinatanggap bilang ebidensya nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito.
    Ano ang implikasyon ng desisyong ito sa ibang notaryo publiko? Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang tuparin ang kanilang tungkulin nang may mataas na antas ng pag-iingat at pagsunod sa mga patakaran.
    Napatunayan ba na pinalsipika ni Atty. Ogena ang mga dokumento? Hindi napatunayan ng Korte Suprema na pinalsipika ni Atty. Ogena ang mga dokumento.
    Ano ang epekto ng kapabayaan ng notaryo sa mga dokumento? Ang kapabayaan ng notaryo ay nagpapahina sa integridad ng proseso ng notarisasyon at maaaring magdulot ng pinsala sa mga karapatan ng mga partido.
    Paano maiiwasan ang ganitong sitwasyon? Mahalaga na personal na naroroon ang mga pumirma sa harap ng notaryo at magpakita ng sapat na pagkakakilanlan. Dapat ding sundin ng notaryo ang lahat ng mga patakaran at regulasyon sa pag-notaryo.

    Ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang mga pananagutan na kaakibat nito. Ang kapabayaan sa tungkuling ito ay maaaring magresulta sa seryosong mga parusa at magdulot ng pinsala sa mga karapatan ng mga partido.

    Para sa mga katanungan ukol sa pag-aaplay ng desisyong ito sa inyong sitwasyon, maaaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa email na frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para lamang sa layuning pang-impormasyon at hindi dapat ituring na legal na payo. Para sa mga tiyak na legal na gabay na angkop sa iyong sitwasyon, kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: ERLINDA SISTUAL, VS. ATTY. ELIORDO OGENA, AC No. 9807, February 02, 2016

  • Tungkulin ng Notaryo Publiko: Pagpapatunay sa Pagkakakilanlan at Katotohanan ng mga Dokumento

    Mahalagang Tungkulin ng Notaryo Publiko: Pagpapatunay sa Pagkakakilanlan at Katotohanan ng mga Dokumento

    A.C. No. 8761, February 12, 2014

    Madalas nating naririnig ang tungkol sa mga kaso ng pag-aagawan sa lupa o ari-arian. Kadalasan, ang ugat ng mga problemang ito ay ang mga dokumentong hindi maayos na naiproseso o pinatunayan. Isang mahalagang proseso sa legalidad ng mga dokumento ay ang notarization. Ngunit, sapat na ba ang basta may pirma ng notaryo publiko para masiguro ang legalidad ng isang dokumento? Ang kasong Wilberto C. Talisic vs. Atty. Primo R. Rinen ay nagbibigay linaw sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang pananagutan nila sa kanilang pagkakamali.

    Sa kasong ito, sinampahan ng reklamo si Atty. Primo R. Rinen dahil sa umano’y pagpapalsipika ng isang Extra Judicial Partition with Sale. Ayon sa reklamo, pinahintulutan umano ni Atty. Rinen ang paglipat ng lupa sa mag-asawang Durante gamit ang isang dokumento na may pekeng pirma. Ang pangunahing tanong sa kasong ito ay: Nagawa ba ni Atty. Rinen ang kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko nang naaayon sa batas?

    Ang Legal na Batayan ng Tungkulin ng Notaryo Publiko

    Sa Pilipinas, ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay hindi basta-basta. Sila ay binigyan ng kapangyarihan ng estado para patotohanan ang mga dokumento at iba pang legal na kasulatan. Ayon sa Korte Suprema, “faithful observance and utmost respect of the legal solemnity of the oath in an acknowledgment or jurat is sacrosanct.” Ibig sabihin, ang panunumpa at pagpapatotoo sa harap ng isang notaryo ay sagrado at dapat igalang.

    Ang notarization ay hindi lamang isang pormalidad. Kapag ang isang pribadong dokumento ay na-notaryo, ito ay nagiging public document. Ayon sa Korte Suprema sa kasong Tigno v. Spouses Aquino, “Notarization of a private document converts such document into a public one, and renders it admissible in court without further proof of its authenticity. Thus, notarization is not an empty routine; to the contrary, it engages public interest in a substantial degree x x x.” Dahil dito, mas madali itong gamitin bilang ebidensya sa korte at mas pinaniniwalaan ang nilalaman nito.

    Kung kaya, ang tungkulin ng isang notaryo publiko ay napakahalaga. Sila ay inaasahang maging maingat at responsable sa kanilang trabaho. Dapat nilang siguraduhin na ang mga taong humaharap sa kanila ay tunay na sila nga at malaya nilang ginagawa ang kanilang pinapirmahan. Ayon sa kasong Bautista v. Atty. Bernabe, “[a] notary public should not notarize a document unless the persons who signed the same are the very same persons who executed and personally appeared before him to attest to the contents and truth of what are stated therein. The presence of the parties to the deed will enable the notary public to verify the genuineness of the signature of the affiant.” Mahalaga ang personal na pagharap ng mga partido sa notaryo para matiyak ang kanilang pagkakakilanlan at kusang loob na paglagda.

    Ang Kwento ng Kasong Talisic vs. Rinen

    Nagsimula ang kaso nang ireklamo ni Wilberto C. Talisic si Atty. Primo R. Rinen. Ayon kay Wilberto, ang kanyang ina na si Aurora Corpuz ay namatay noong 1987 at nag-iwan ng lupa sa Infanta, Quezon. Pagkamatay ng kanyang ama noong 2000, nalaman ni Wilberto at ng kanyang mga kapatid na naipatransfer na pala ang lupa sa mag-asawang Durante noong 1994 sa pamamagitan ng isang Extra Judicial Partition with Sale.

    Naniniwala si Wilberto na peke ang pirma niya at ng kanyang mga kapatid sa dokumento. Napansin pa niya na mali ang spelling ng pangalan niya sa dokumento – “Wilfredo” imbes na “Wilberto”. Dahil dito, kinasuhan niya si Atty. Rinen na siyang nag-notaryo ng dokumento.

    Pagtanggol ni Atty. Rinen, sinabi niya na noong April 7, 1994 lamang niya nakilala ang mag-asawang Durante at ang mga Talisic. Sila umano ang lumapit sa kanya sa kanyang opisina sa Municipal Trial Court sa Real, Quezon para ipagawa at ipa-notaryo ang dokumento. Ayon pa kay Atty. Rinen, ang kanyang clerk of court ang gumawa ng dokumento at pinaharap lamang sa kanya ang mga partido para sa panunumpa. Nilagay pa niya sa dokumento na walang ibang notaryo publiko na available noon kaya siya ang nag-notaryo bilang ex-officio notary public.

    Umakyat ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) para sa imbestigasyon. Natuklasan ng IBP na inamin ni Atty. Rinen na sa kanyang opisina ginawa ang dokumento at sa harap niya ito pinatunayan. Bagama’t walang direktang ebidensya na siya mismo ang nagpalsipika, nakita ng IBP na nagpabaya si Atty. Rinen dahil hindi niya sinigurado ang pagkakakilanlan ng mga partido. Nakita rin ang mga inkonsistensya sa petsa ng dokumento – 1994 daw ginawa, 1995 na-notaryo, pero nakatala sa notarial book bilang Series of 1992.

    Inirekomenda ng IBP na kanselahin ang notarial commission ni Atty. Rinen at suspendihin siya sa notarial practice ng isang taon. Kinatigan ito ng Korte Suprema. Ayon sa Korte, “In the present case, Atty. Rinen did not deny his failure to personally verify the identity of all parties who purportedly signed the subject document and whom, as he claimed, appeared before him on April 7, 1994.” Dagdag pa ng Korte, “Clearly, there was a failure on the part of Atty. Rinen to exercise the due diligence that was required of him as a notary public ex-officio.”

    Praktikal na Aral mula sa Kaso

    Ang kasong Talisic vs. Rinen ay nagpapaalala sa atin ng ilang mahahalagang aral:

    * **Mahalaga ang Tungkulin ng Notaryo Publiko:** Hindi basta pirma lang ang notaryo. Sila ay may tungkuling siguraduhin ang legalidad at katotohanan ng mga dokumento. Ang kanilang pagkakamali ay maaaring magdulot ng malaking problema sa mga partido.
    * **Personal na Pagharap sa Notaryo:** Mahalaga na personal na humarap ang lahat ng partido sa notaryo publiko. Hindi sapat na ipagawa lang sa iba ang pag-notaryo. Dapat tiyakin ng notaryo na kilala niya ang mga humaharap sa kanya at kusang loob nilang pinirmahan ang dokumento.
    * **Pagpapatunay ng Pagkakakilanlan:** Dapat maging maingat ang notaryo sa pagpapatunay ng pagkakakilanlan ng mga partido. Hindi sapat ang basta tingin lang. Maaaring humingi ng ID o iba pang dokumento para masiguro na tama ang pagkakakilanlan.
    * **Pananagutan ng Notaryo:** May pananagutan ang notaryo publiko sa kanilang pagkakamali. Maaari silang masuspinde o tanggalan ng lisensya kung mapatunayang nagpabaya sila sa kanilang tungkulin.

    **Mahahalagang Aral:**

    * Pumili ng maingat at responsableng notaryo publiko.
    * Siguraduhing personal na humarap sa notaryo at dalhin ang mga kinakailangang dokumento para sa pagpapatunay ng pagkakakilanlan.
    * Basahing mabuti ang dokumento bago pirmahan sa harap ng notaryo.
    * Kung may duda sa legalidad ng dokumento, kumonsulta agad sa abogado.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    **Tanong 1: Ano ang mangyayari kung ang dokumento ko ay na-notaryo ng isang notaryo na suspendido o walang lisensya?**

    **Sagot:** Maaaring kwestyunable ang legalidad ng dokumento. Hindi ito maituturing na public document at maaaring hindi tanggapin sa korte bilang ebidensya nang walang karagdagang patunay.

    **Tanong 2: Kailangan ba talaga na personal akong humarap sa notaryo? Hindi ba pwedeng ipadala ko na lang ang dokumento?**

    **Sagot:** Oo, kailangan ang personal na pagharap. Isa ito sa mga pangunahing tungkulin ng notaryo – ang patunayan na ang taong lumagda sa dokumento ay siya nga mismo at kusang loob niya itong ginawa.

    **Tanong 3: Ano ang dapat kong gawin kung sa tingin ko ay peke ang notaryo pirma sa dokumento ko?**

    **Sagot:** Maaari kang magsumite ng reklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o sa korte. Maaari ring ipa-imbestigahan ang dokumento para malaman kung peke nga ang pirma ng notaryo.

    **Tanong 4: Magkano ang karaniwang notaryo fee?**

    **Sagot:** Ang notaryo fee ay depende sa uri ng dokumento at sa notaryo publiko. May mga guidelines ang IBP tungkol sa notaryo fees, ngunit maaaring magkaiba-iba pa rin ito.

    **Tanong 5: Paano ko masisiguro na lehitimo ang notaryo publiko na pupuntahan ko?**

    **Sagot:** Maaaring magtanong sa IBP o sa korte kung rehistrado at may lisensya ang isang notaryo publiko. Karaniwan din na may mga ID at certificate of commission na naka-display sa opisina ng notaryo.

    May katanungan ka pa ba tungkol sa notarization at tungkulin ng notaryo publiko? Ang ASG Law ay eksperto sa mga usaping legal tungkol sa dokumento at pagpapatunay nito. Huwag mag-atubiling kumonsulta sa amin. Magpadala ng email sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito para sa konsultasyon. Kami sa ASG Law ay handang tumulong sa iyo.