Tag: Termino ng Panunungkulan

  • Ang Posisyon ng Ombudsman: Pitong Taon, Buong Termino, Kahit Ano Pa ang Dahilan

    Pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang Ombudsman na pumalit sa pwesto dahil sa pagbitiw, pagkamatay, o iba pang dahilan ng dating Ombudsman ay manunungkulan sa buong pitong taong termino. Ito ay nangangahulugan na hindi lamang ang natitirang termino ng dating opisyal ang kanyang pagsisilbihan, kundi isang bagong pitong taong termino mula sa araw ng kanyang pagkakatalaga. Ang desisyong ito ay nagbibigay linaw sa kung paano pinupunan ang posisyon ng Ombudsman at nagpapatatag sa kapangyarihan at awtonomiya ng tanggapan.

    Kapag May Bakante: Pitong Taon Para sa Ombudsman, Hindi Lang Natitirang Araw

    Ang kaso ay nag-ugat sa isang petisyon na kumukuwestiyon sa konstitusyonalidad ng Seksyon 8(3) ng Republic Act No. 6770, na kilala rin bilang Ombudsman Act of 1989. Ayon sa petisyoner, ang seksyon na nagpapahintulot sa isang bagong Ombudsman na italaga para sa buong pitong taong termino, kahit na may bakante dahil sa pagkamatay, pagbitiw, o iba pang kadahilanan, ay labag sa konstitusyon. Sinabi niya na ito ay sumasalungat sa Seksyon 11 ng Artikulo XI ng Konstitusyon ng 1987, na nagsasaad na ang Ombudsman at ang kanyang mga Deputies ay magsisilbi sa loob ng pitong taon nang walang muling paghirang.

    Iginiit ng petisyoner na ang tagapagmana sa posisyon ng Ombudsman at mga deputies ay dapat lamang magsilbi sa hindi pa natapos na termino ng hinalinhan, katulad ng ibang mga posisyon na nilikha ng konstitusyon. Dagdag pa niya na hindi sinusunod ang pitong taong termino para sa Ombudsman at sa kanyang mga deputies. Bilang tugon, sinabi ng mga respondents na malinaw ang Seksyon 11, Artikulo XI ng 1987 Konstitusyon na ang termino ng Ombudsman at ng Deputies ay pitong taon nang walang muling paghirang, anuman ang dahilan ng pagkapuno ng bakante.

    Ang pangunahing isyu sa kasong ito ay kung ang Seksyon 8(3) ng RA 6770 ay salungat sa Konstitusyon. Sa paglutas ng isyu, kinilala ng Korte Suprema na bagama’t ang Ombudsman at ang kanyang mga Deputies ay may parehong ranggo at suweldo sa mga tagapangulo at miyembro ng mga constitutional commission, ang Office of the Ombudsman mismo ay hindi isang constitutional commission. Ayon sa korte, walang probisyon sa Konstitusyon na nagsasaad na ang paghirang sa anumang bakante sa posisyon ng Ombudsman at mga deputies ay para lamang sa hindi pa nag-eexpire na termino ng hinalinhan.

    Malinaw na isinasaad sa Konstitusyon na ang Ombudsman at ang mga deputies ay manunungkulan sa loob ng pitong taon nang walang muling pagkahirang. Para sa pagkahirang sa posisyon ng Ombudsman at sa kanyang mga deputies, kung ito man ay para sa nag-expire o hindi nag-expire na termino ng hinalinhan, ito ay palaging para sa buong pitong taon.

    Para sa Korte Suprema, hindi maaaring palawigin sa Office of the Ombudsman ang rotational plan na ginagamit sa constitutional commissions. Kaya naman, ang batas na nagbibigay ng buong terminong pitong taon sa isang Ombudsman na pumalit sa pwesto ay naaayon sa intensyon ng Konstitusyon. Ito ay upang matiyak ang katatagan at awtonomiya ng tanggapan ng Ombudsman sa pagtupad nito ng mahalagang papel sa paglaban sa katiwalian sa gobyerno. Bilang karagdagan, napagdesisyunan na sa anumang bakante sa mga posisyon ng Ombudsman at mga deputies, maging ito man ay dahil sa pag-expire ng termino, pagkamatay, pagbibitiw, pag-alis, o permanenteng kapansanan ng hinalinhan, ang kahalili ay laging hihirangin para sa buong terminong pitong taon.

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung ang Seksyon 8(3) ng Republic Act No. 6770 ay labag sa Konstitusyon sa pagpapahintulot nito sa isang bagong Ombudsman na humalili sa pwesto dahil sa pagbitiw, pagkamatay, o iba pang dahilan upang maglingkod ng buong pitong taong termino.
    Ano ang desisyon ng Korte Suprema? Pinagtibay ng Korte Suprema na ang Seksyon 8(3) ng RA 6770 ay konstitusyonal at ang isang Ombudsman na pumalit sa pwesto dahil sa anumang dahilan ay manunungkulan sa buong pitong taong termino.
    Ano ang ibig sabihin ng desisyong ito para sa mga Ombudsman na mahihirang sa hinaharap? Sinuman na mahirang na Ombudsman, kahit na kapalit ng isang nagbitiw o namatay na opisyal, ay magkakaroon ng buong pitong taong termino.
    Bakit hindi nalalapat ang sistema ng rotational plan ng constitutional commissions sa Office of the Ombudsman? Hindi katulad ng constitutional commissions na collegial bodies, ang Ombudsman ay may kanya-kanyang hurisdiksyon at hindi nagdedesisyon sa mga kaso sa pamamagitan ng mayoryang boto ng lahat ng miyembro nito.
    Nilalabag ba ng paghirang sa isang Acting Ombudsman ang Konstitusyon? Hindi, dahil ang pagbabawal sa pansamantalang paghirang ay partikular lamang sa mga constitutional commissions, at hindi sumasaklaw sa Office of the Ombudsman.
    Anong artikulo sa Konstitusyon ang may kaugnayan sa termino ng panunungkulan ng Ombudsman? Seksyon 11, Artikulo XI ng 1987 Konstitusyon, na nagsasaad na ang Ombudsman at ang kanyang mga deputies ay magsisilbi sa loob ng pitong taon nang walang muling paghirang.
    Anong batas ang nagtatakda ng istruktura at function ng Office of the Ombudsman? Republic Act No. 6770, o ang Ombudsman Act of 1989.
    Sa desisyon na ito, sa paanong paraan naiiba ang posisyon ng Ombudsman sa mga constitutional commissions? Ang Korte Suprema ay nagbigay diin na bagama’t ang Ombudsman ay may parehong ranggo at suweldo gaya ng constitutional commissions, ang Office of the Ombudsman ay hindi collegial na katawan tulad ng constitutional commissions. Kaya naman, iba ang pagtrato sa Ombudsman pagdating sa pagpapalit ng termino nito kung ihahambing sa kung paano pinamamahalaan ang pagpapalit sa constitutional commissions.

    Para sa mga katanungan tungkol sa pagkakapit ng desisyong ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Pinagmulan: REY NATHANIEL C. IFURUNG vs. HON. CONCHITA C. CARPIO MORALES, G.R. No. 232131, April 24, 2018

  • Paglilinaw sa Three-Term Limit Rule: Naantala ba ang Terminong naantal dahil sa Protestang Panghalalan?

    Paglilinaw sa Three-Term Limit Rule: Naantala ba ang Terminong naantal dahil sa Protestang Panghalalan?

    G.R. No. 201716, January 08, 2013

    INTRODUKSYON

    Sa pulitika ng Pilipinas, ang ‘three-term limit rule’ ay isang mahalagang probisyon na naglalayong pigilan ang labis na pagtagal sa pwesto ng mga lokal na opisyal. Ngunit paano kung ang isang opisyal ay napatalsik sa pwesto dahil sa isang protestang panghalalan, at kalaunan ay nanalo sa protesta at naibalik sa pwesto? Ito ang sentro ng kaso ni Mayor Abelardo Abundo, Sr. laban sa Commission on Elections (COMELEC) at Ernesto R. Vega. Si Mayor Abundo, na tumakbo para sa alkalde sa Viga, Catanduanes noong 2010, ay diniskwalipika dahil umano sa paglampas sa three-term limit. Ang isyu: ang kanyang panunungkulan ba noong 2004-2007 ay maituturing na isang buong termino, kahit na siya ay naging alkalde lamang sa huling bahagi ng terminong iyon dahil sa isang protestang panghalalan?

    LEGAL NA KONTEKSTO: ANG THREE-TERM LIMIT RULE

    Ang three-term limit rule ay nakasaad sa Section 8, Article X ng 1987 Konstitusyon at Section 43(b) ng Local Government Code of 1991 (RA 7160). Ayon sa Konstitusyon:

    “Sec. 8. The term of office of elective local officials, except barangay officials, which shall be determined by law, shall be three years and no such official shall serve for more than three consecutive terms. Voluntary renunciation of the office for any length of time shall not be considered as an interruption in the continuity of his service for the full term for which he was elected.”

    Isinasaad din sa batas (RA 7160):

    “Sec. 43. Term of Office. —
    (b) No local elective official shall serve for more than three (3) consecutive terms in the same position. Voluntary renunciation of the office for any length of time shall not be considered as an interruption in the continuity of service for the full term for which the elective official concerned was elected.”

    Ang layunin ng panuntunang ito ay upang maiwasan ang “monopolyo sa kapangyarihang pampulitika” at upang “mapahusay ang kalayaan ng mga tao sa pagpili.” Hindi ito nangangahulugan na hindi na maaaring tumakbo muli ang isang opisyal pagkatapos ng tatlong termino, ngunit kailangan niyang magpahinga muna bago muling tumakbo para sa parehong posisyon.

    Sa paglipas ng panahon, nagkaroon ng iba’t ibang interpretasyon kung ano ang maituturing na “pagkaantala” sa termino. Ayon sa jurisprudence, hindi maituturing na pagkaantala ang boluntaryong pagbibitiw sa pwesto. Ngunit may mga sitwasyon kung saan ang pagkaantala ay hindi boluntaryo, tulad ng: pag-upo sa pwesto dahil sa succession, recall election, conversion ng munisipyo sa siyudad, preventive suspension, at protestang panghalalan.

    Mahalaga ang desisyon sa kasong ito dahil nililinaw nito ang epekto ng protestang panghalalan sa three-term limit rule, lalo na kung ang isang kandidato ay nanalo sa protesta ngunit hindi nakapaglingkod ng buong termino.

    PAGSUSURI NG KASO: ABUNDO VS. COMELEC

    Si Abelardo Abundo, Sr. ay tumakbo at nanalo bilang Mayor ng Viga, Catanduanes noong 2001 at 2007. Noong 2004, bagama’t nanalo si Jose Torres, nagprotesta si Abundo at kalaunan ay napatunayang siya ang tunay na nanalo. Nagsimula siyang manungkulan bilang Mayor noong Mayo 9, 2006, hanggang sa katapusan ng termino noong Hunyo 30, 2007 – mahigit isang taon lamang.

    Sa 2010 elections, muling tumakbo si Abundo. Kinwestiyon ang kanyang kandidatura ni Ernesto Vega dahil umano sa three-term limit rule. Ayon kay Vega, nakapaglingkod na si Abundo ng tatlong magkasunod na termino: 2001-2004, 2004-2007, at 2007-2010.

    Ang Regional Trial Court (RTC) at COMELEC ay pumanig kay Vega, na nagpapatibay na si Abundo ay hindi na karapat-dapat tumakbo dahil sa three-term limit. Ayon sa kanila, ang panunungkulan ni Abundo mula Mayo 9, 2006 hanggang Hunyo 30, 2007 ay maituturing na isang buong termino.

    Umapela si Abundo sa Korte Suprema. Ang pangunahing argumento niya: ang kanyang panunungkulan noong 2004-2007 ay hindi maituturing na buong termino dahil naantala ito ng protestang panghalalan. Hindi niya nagampanan ang tungkulin ng alkalde sa halos dalawang taon ng terminong iyon.

    DESISYON NG KORTE SUPREMA

    Pumabor ang Korte Suprema kay Abundo. Pinawalang-bisa nito ang desisyon ng COMELEC at RTC. Ayon sa Korte Suprema, bagama’t nanalo si Abundo sa protestang panghalalan, ang halos dalawang taong panunungkulan ni Torres bilang alkalde ay maituturing na “involuntary interruption” sa termino ni Abundo.

    Binigyang-diin ng Korte Suprema na:

    “In the present case, the Court finds Abundo’s case meritorious and declares that the two-year period during which his opponent, Torres, was serving as mayor should be considered as an interruption, which effectively removed Abundo’s case from the ambit of the three-term limit rule.”

    Ipinaliwanag pa ng Korte Suprema na:

    “Needless to stress, the almost two-year period during which Abundo’s opponent actually served as Mayor is and ought to be considered an involuntary interruption of Abundo’s continuity of service. An involuntary interrupted term, cannot, in the context of the disqualification rule, be considered as one term for purposes of counting the three-term threshold.”

    Hindi rin kinatigan ng Korte Suprema ang argumento ng COMELEC na si Abundo ay “temporarily unable to discharge his functions.” Ayon sa Korte Suprema, noong panahon na si Torres ang alkalde, si Abundo ay isang “ordinary constituent” lamang. Wala siyang kapangyarihan o karapatan sa pwesto.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ang desisyon sa kasong Abundo ay naglilinaw sa aplikasyon ng three-term limit rule sa konteksto ng protestang panghalalan. Ipinapakita nito na hindi awtomatikong binibilang bilang isang buong termino ang panunungkulan kahit na napatunayang nanalo ang isang opisyal sa protesta.

    Para sa mga kandidato at botante, ang kasong ito ay nagbibigay ng mga sumusunod na aral:

    • Ang protestang panghalalan ay maaaring magkaroon ng malaking epekto sa three-term limit rule. Kung ang isang opisyal ay napatalsik sa pwesto dahil sa protesta at kalaunan ay nanalo, ang kanyang termino ay maaaring maituring na naantala.
    • Hindi sapat na nanalo ka sa eleksyon. Kailangan mo ring makapaglingkod ng buong termino upang ito ay mabilang para sa three-term limit rule.
    • Mahalaga ang involuntary interruption. Kung ang pagkaantala sa termino ay hindi boluntaryo, tulad ng sa kaso ni Abundo, ito ay maaaring makaapekto sa pag-apply ng three-term limit rule.

    MGA MAHAHALAGANG ARAL

    • Ang panunungkulan ng isang opisyal na naantala dahil sa protestang panghalalan, kung saan siya ay hindi nakapaglingkod ng halos dalawang taon sa isang tatlong-taong termino, ay maituturing na isang “involuntary interruption” at hindi bibilangin bilang isang buong termino para sa three-term limit rule.
    • Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa esensya ng panunungkulan, hindi lamang sa pormalidad ng pagiging deklaradong nanalo. Ang aktwal na serbisyo at pagkakataon na makapaglingkod sa mga mamamayan ay mahalaga sa pag-apply ng three-term limit rule.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong: Ano ang three-term limit rule?
    Sagot: Ito ay panuntunan na naglilimita sa panunungkulan ng mga lokal na opisyal sa tatlong magkasunod na termino sa parehong posisyon.

    Tanong: Ano ang maituturing na “termino” para sa three-term limit rule?
    Sagot: Ang “termino” ay ang takdang panahon na itinakda ng batas para sa panunungkulan ng isang opisyal. Para sa mga lokal na opisyal, ito ay karaniwang tatlong taon.

    Tanong: Ano ang “involuntary interruption” sa termino?
    Sagot: Ito ay pagkaantala sa termino na hindi boluntaryo, tulad ng pagpapatalsik sa pwesto dahil sa protestang panghalalan, succession dahil sa bakanteng pwesto, o recall election.

    Tanong: Kung nanalo ako sa protestang panghalalan, otomatikong ba akong hindi na sakop ng three-term limit rule?
    Sagot: Hindi awtomatiko. Ang Korte Suprema sa kasong Abundo ay naglinaw na ang “involuntary interruption” dahil sa protestang panghalalan ay maaaring makaapekto sa pag-apply ng three-term limit rule, lalo na kung hindi ka nakapaglingkod ng buong termino.

    Tanong: Ano ang dapat kong gawin kung ako ay may katanungan tungkol sa three-term limit rule at protestang panghalalan?
    Sagot: Pinakamainam na kumunsulta sa mga abogado na eksperto sa batas panghalalan. Ang ASG Law ay may mga abogado na dalubhasa sa larangang ito at handang tumulong sa inyo.

    Para sa karagdagang impormasyon at konsultasyon tungkol sa batas panghalalan at three-term limit rule, maaari kayong makipag-ugnayan sa ASG Law. Eksperto kami sa mga usaping legal na may kaugnayan sa eleksyon at handang tumulong sa inyo. Huwag mag-atubiling sumulat sa amin sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website para sa iba pang contact details dito.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)