Kawalan ng Husay sa Trabaho: Sapat na Dahilan ba para sa Legal na Pagtanggal?
G.R. No. 167286, February 05, 2014
Ang pagiging mahusay sa trabaho ay inaasahan sa bawat empleyado. Ngunit paano kung ang isang empleyado ay paulit-ulit na nagpapakita ng kakulangan sa husay? Maaari ba itong maging sapat na dahilan para sa legal na pagtanggal? Tinatalakay sa kasong International School Manila vs. International School Alliance of Educators (ISAE) ang problemang ito, kung saan sinuri ng Korte Suprema ang legalidad ng pagtanggal sa isang guro dahil sa umano’y kawalan ng kahusayan sa pagtuturo.
INTRODUKSYON
Isipin ang isang guro na maraming taon nang nagtuturo ngunit biglang nahihirapang makasunod sa mga pamantayan ng paaralan. Ito ang realidad na kinaharap ni Evangeline Santos, isang guro sa International School Manila (ISM) na natanggal sa trabaho dahil sa di umano’y hindi sapat na pagganap sa kanyang tungkulin. Ang kasong ito ay naglalaman ng mahalagang aral tungkol sa karapatan ng mga paaralan na magtakda ng mataas na pamantayan para sa kanilang mga guro at ang mga kondisyon kung kailan maaaring ituring na legal ang pagtanggal dahil sa kawalan ng kahusayan. Ang pangunahing tanong sa kasong ito ay: Legal ba ang pagtanggal kay Santos batay sa kanyang performance evaluation?
LEGAL NA KONTEKSTO
Ayon sa Artikulo 297 (dating Artikulo 282) ng Labor Code, isa sa mga just causes para sa pagtanggal ng empleyado ay ang gross inefficiency o gross and habitual neglect of duties. Ang gross inefficiency ay tumutukoy sa malala at paulit-ulit na pagkabigo ng isang empleyado na gampanan ang kanyang mga tungkulin nang may kahusayan. Hindi lamang dapat basta kapabayaan, kundi dapat ito ay malala at nakaugalian. Para mas maintindihan, narito ang sipi mula sa Labor Code:
ART. 297. Termination by employer. — An employer may terminate an employment for any of the following causes:
(b) Gross and habitual neglect by the employee of his duties;
(e) Other causes analogous to the foregoing.
Ang gross inefficiency ay itinuturing na analogous cause, ibig sabihin, katulad ito ng gross neglect. Ayon sa jurisprudence, ang gross negligence ay kakulangan o kawalan ng kahit katiting na pag-iingat o diligensya. Ipinapakita nito ang kawalan ng pakialam sa mga maaaring maging resulta nang walang pagsisikap na maiwasan ang mga ito. Mahalaga ring tandaan na sa mga kaso ng pagtanggal, ang employer ang may burden of proof na patunayan na mayroong just cause para sa pagtanggal at na sinunod ang tamang proseso.
Bukod pa rito, kinikilala ng batas ang karapatan ng mga institusyong pang-edukasyon na magtakda ng mataas na pamantayan para sa kanilang mga guro. Ito ay alinsunod sa academic freedom, na nagbibigay sa mga paaralan ng karapatang pumili kung sino ang dapat magturo. Ngunit, ang mga pamantayang ito ay dapat makatwiran at hindi arbitraryo. Hindi maaaring gamitin ang mga pamantayan para lamang magtanggal ng empleyado nang walang sapat na basehan.
PAGSUSURI NG KASO
Si Evangeline Santos ay nagsimulang magturo sa ISM noong 1978 bilang guro ng Spanish. Noong 1993, siya ay naatasang magturo ng Filipino. Dito na nagsimula ang problema. Dahil unang beses niyang magturo ng Filipino, sinimulan siyang obserbahan ng mga administrador ng paaralan. Lumabas sa mga classroom observation na si Santos ay may mga kakulangan sa pagpaplano ng kanyang mga aralin.
Paulit-ulit siyang binigyan ng mga memo at feedback tungkol sa kanyang lesson plans na umano’y