Tag: Seaman

  • Mahalaga ang Medical Exam Pagkauwi: Gabay sa Karapatan ng Seaman sa Pilipinas Base sa Loadstar Shipping Case

    Huwag Balewalain ang Medical Exam Pagkauwi Para sa Claim ng Seaman

    G.R. No. 187337, December 05, 2012

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na lang, nagtrabaho ka sa barko sa loob ng maraming buwan, malayo sa pamilya, at nagtiis sa hirap ng dagat. Pag-uwi mo, may nararamdaman kang sakit na posibleng nakuha mo sa trabaho. Pero paano kung hindi ka agad nagpatingin sa doktor na itinalaga ng kompanya mo pagkauwi? Mawawala ba ang karapatan mo sa tulong pinansyal at medikal? Ang kaso ng Loadstar International Shipping, Inc. laban sa Heirs of Calawigan ay nagtuturo sa atin ng mahalagang aral tungkol sa proseso at kahalagahan ng medical examination para sa mga seaman pagkauwi ng Pilipinas.

    Sa kasong ito, tinanggihan ng Korte Suprema ang claim para sa disability benefits ng pamilya ng isang seaman dahil hindi sumunod ang seaman sa mandatoryong proseso ng post-employment medical examination. Bagama’t nakakalungkot ang kinalabasan para sa pamilya, ang desisyon na ito ay nagbibigay linaw sa mga seaman at mga kompanya ng barko tungkol sa mga dapat sundin para sa valid na claim sa ilalim ng POEA-SEC.

    LEGAL NA KONTEKSTO: POEA-SEC AT ANG POST-EMPLOYMENT MEDICAL EXAMINATION

    Ang lahat ng kontrata ng mga seaman na Pilipino ay nakabatay sa POEA Standard Employment Contract (POEA-SEC). Ito ang batas na nagpoprotekta sa karapatan at kapakanan ng mga seaman na nagtatrabaho sa mga barko sa ibang bansa. Sa ilalim ng POEA-SEC, partikular sa Seksyon 20-B (3), nakasaad ang proseso kung paano makakakuha ng kompensasyon at benepisyo ang isang seaman kung siya ay nagkasakit o nasaktan habang nagtatrabaho.

    Ayon sa Seksyon 20-B (3) ng POEA-SEC:

    “Para sa layuning ito, ang seaman ay dapat sumailalim sa post-employment medical examination ng company-designated physician sa loob ng tatlong araw ng trabaho pagkauwi niya maliban kung siya ay physically incapacitated na gawin ito, kung saan ang written notice sa agency sa loob ng parehong panahon ay itinuturing na pagsunod. Ang pagkabigo ng seaman na sumunod sa mandatory reporting requirement ay magreresulta sa pagkawala ng kanyang karapatan na mag-claim ng mga benepisyo sa itaas.”

    Ibig sabihin, napakahalaga na ang seaman ay agad na magpatingin sa doktor na itinalaga ng kompanya pagkauwi niya. Ang “tatlong araw ng trabaho” ay hindi lamang dapat binibilang ang Sabado, Linggo, at holidays. Kung hindi niya ito gagawin at walang sapat na dahilan, maaaring mawala ang kanyang karapatan sa sickness allowance at disability benefits.

    Ang layunin ng panuntunang ito ay para matiyak na ang sakit o injury ng seaman ay talagang nakuha niya habang nagtatrabaho sa barko at para malaman agad ang kondisyon niya. Sa pamamagitan ng company-designated physician, mas madaling matukoy kung work-related ba ang sakit at kung ano ang nararapat na tulong medikal at pinansyal.

    PAGBUKAS SA KASO: LOADSTAR SHIPPING VS. CALAWIGAN

    Si Enrique Calawigan ay chief engineer sa barko ng Loadstar International Shipping, Inc. (LISI). Habang nasa barko, nakaranas siya ng problema sa paningin at pandinig. Bago matapos ang kontrata niya, nag-request siya na makababa na ng barko dahil sa personal reasons. Pinayagan naman siya at nakababa siya sa Davao. Pagkababa niya, nag-file siya ng reklamo laban sa LISI para sa medical reimbursement, sickness allowance, permanent disability benefits, at iba pa.

    Ayon kay Calawigan, ang trabaho niya sa barko ang dahilan ng kanyang sakit dahil na-expose siya sa stress, kemikal, at ingay. Sinabi niya na nagpatingin siya sa doktor sa Japan at na-diagnose na may “Uveitis”. Pag-uwi niya, nagpakonsulta siya kay Dr. Mendiola na nag-diagnose sa kanya ng “moderate bilateral sensorineural hearing loss”. Base dito, sinabi ni Dr. Mendiola na Grade 3 disability ang kanyang kapansanan.

    Depensa naman ng LISI, boluntaryo raw na nag-resign si Calawigan at hindi sila naabisuhan na may sakit siya habang nasa barko. Sinabi rin nila na binayaran na nila si Calawigan ng kanyang sahod at benepisyo at pumirma ito ng Release and Quitclaim.

    Dumaan ang kaso sa iba’t ibang level ng korte:

    1. Labor Arbiter: Ibinasura ang reklamo ni Calawigan. Ayon sa Labor Arbiter, walang pruweba na nirepatriate si Calawigan dahil sa sakit at hindi siya nagpatingin sa company-designated physician.
    2. National Labor Relations Commission (NLRC): Kinumpirma ang desisyon ng Labor Arbiter. Sinabi ng NLRC na hindi napatunayan ni Calawigan na ang hearing loss niya ay dahil sa trabaho niya at hindi siya sumunod sa proseso ng medical examination.
    3. Court of Appeals (CA): Binaliktad ang desisyon ng NLRC. Pinaboran ng CA si Calawigan. Sinabi ng CA na ang hearing loss ay occupational disease at dapat mabayaran. Binigyang diin din ng CA na hindi nakapagpa-medical exam si Calawigan sa company doctor dahil hindi siya tinugunan ng LISI.
    4. Korte Suprema: Binaliktad ang desisyon ng Court of Appeals. Pinanigan ng Korte Suprema ang LISI. Ayon sa Korte Suprema, mali ang CA. Hindi nakasunod si Calawigan sa mandatoryong proseso ng post-employment medical examination.

    Sabi ng Korte Suprema:

    “Viewed in light of the foregoing considerations, we find that LISI correctly fault the CA for awarding sickness allowance and permanent disability compensation in favor of Calawigan. Shown to have requested for his disembarkation and/or resignation one month prior to the expiration of his contract, Calawigan failed to establish compliance with the requirement for him to undergo post-employment medical examination by a company-designated physician within three working days from his repatriation on 5 June 2005.”

    Binigyang diin ng Korte Suprema na mandatory requirement ang pagpapa-medical exam sa company-designated physician sa loob ng tatlong araw pagkauwi. Dahil hindi ito nagawa ni Calawigan at walang sapat na dahilan, nawalan siya ng karapatan sa disability benefits.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG ARAL DITO?

    Ang kasong Loadstar Shipping ay isang paalala sa lahat ng seaman na napakahalaga na sundin ang proseso ng post-employment medical examination. Hindi sapat na basta may nararamdaman kang sakit pag-uwi mo. Kailangan mong magpatingin agad sa doktor na itinalaga ng kompanya mo sa loob ng tatlong araw.

    Mahahalagang Aral:

    • Agad na Magpa-Medical Exam: Pagkauwi mo, huwag sayangin ang oras. Alamin agad kung sino ang company-designated physician at magpa-schedule ng medical examination sa loob ng tatlong araw ng trabaho.
    • Maging Maalam sa POEA-SEC: Basahin at intindihin ang iyong kontrata at ang POEA-SEC. Alamin ang iyong mga karapatan at responsibilidad.
    • Dokumentasyon ay Mahalaga: Itago ang lahat ng dokumento na may kinalaman sa iyong trabaho at kalusugan, kasama na ang medical records, kontrata, at komunikasyon sa kompanya.
    • Kumonsulta sa Abogado: Kung may problema o hindi ka sigurado sa iyong mga karapatan, kumonsulta agad sa abogado na eksperto sa maritime law.

    Ang desisyon sa kasong Loadstar Shipping ay nagpapakita na mahigpit ang Korte Suprema sa pagpapatupad ng mga panuntunan sa POEA-SEC. Kaya naman, para maprotektahan ang iyong karapatan bilang seaman, sundin ang proseso at huwag balewalain ang post-employment medical examination.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng “company-designated physician”?
    Sagot: Ito ang doktor na itinalaga ng kompanya ng barko para magsagawa ng medical examination sa mga seaman pagkauwi nila.

    Tanong 2: Paano kung walang company-designated physician sa lugar ko?
    Sagot: Dapat makipag-ugnayan ka agad sa iyong agency o sa kompanya para malaman kung saan ka maaaring magpa-medical exam. Kung malayo, dapat magbigay ang kompanya ng paraan para makapagpa-exam ka sa loob ng tatlong araw.

    Tanong 3: Paano kung physically incapacitated ako pagkauwi at hindi ako makapagpa-medical exam agad?
    Sagot: Kung physically incapacitated ka, dapat magpadala ka ng written notice sa agency sa loob ng tatlong araw. Ipaalam mo ang iyong sitwasyon at kung bakit hindi ka makapagpa-medical exam.

    Tanong 4: Ano ang mangyayari kung hindi ako sumunod sa 3-day rule?
    Sagot: Ayon sa kaso ng Loadstar Shipping, maaaring mawala ang karapatan mo sa sickness allowance at disability benefits kung hindi ka sumunod sa 3-day rule at walang sapat na dahilan.

    Tanong 5: Puwede ba akong magpakonsulta sa doktor na gusto ko pagkatapos magpa-medical exam sa company doctor?
    Sagot: Oo, puwede kang magpakonsulta sa second opinion. Kung hindi ka sang-ayon sa assessment ng company doctor, puwede kayong pumili ng third doctor na siyang magiging final arbiter.

    Tanong 6: May Release and Quitclaim na akong pinirmahan, wala na ba akong karapatan?
    Sagot: Hindi porke’t may Release and Quitclaim ka na ay wala ka nang karapatan. Kung napatunayan na hindi credible o reasonable ang consideration o hindi mo naintindihan ang pinirmahan mo, maaaring mapawalang-bisa ang Release and Quitclaim.

    Tanong 7: Ano ang dapat kong gawin kung sa tingin ko ay nilalabag ang karapatan ko bilang seaman?
    Sagot: Kumonsulta agad sa abogado na eksperto sa maritime law. Ang ASG Law ay may mga abogado na dalubhasa sa mga kaso ng seaman at handang tumulong sa iyo. Huwag mag-atubiling kumontak dito o mag-email sa hello@asglawpartners.com para sa konsultasyon. Kami sa ASG Law ay eksperto sa ganitong usapin at handang tumulong sa iyo para maprotektahan ang iyong mga karapatan.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Pagkuha ng Disability Benefits Para sa Seaman Kahit Tapos na ang Kontrata: Isang Pagtalakay sa Kaso Serna vs. Career Philippines

    Huwag Mawalan ng Pag-asa: Karapatan sa Disability Benefits ng Seaman Kahit Tapos na ang Kontrata

    G.R. No. 172086, December 03, 2012

    Sa mundong maritime, mahalaga ang kalusugan at kapakanan ng mga seaman. Ngunit paano kung magkasakit ang isang seaman habang nagtatrabaho, lalo na kung natapos na ang kanyang kontrata? Marami ang nag-aakala na wala nang karapatan sa disability benefits kapag nakauwi na at tapos na ang kontrata. Ang kaso ng Career Philippines Shipmanagement, Inc. vs. Salvador T. Serna ay nagpapakita na hindi nangangahulugan ang pagtatapos ng kontrata na tapos na rin ang karapatan ng seaman sa kompensasyon para sa kanyang kalusugan.

    Sa kasong ito, si Salvador Serna, isang bosun sa isang chemical tanker, ay nakaranas ng mga sintomas ng sakit habang nasa barko. Bagama’t natapos niya ang kanyang kontrata at nakauwi, napatunayan ng Korte Suprema na may karapatan pa rin siya sa disability benefits. Ang desisyon na ito ay nagbibigay-linaw sa mga karapatan ng mga seaman at nagpapakita na ang batas ay pumapanig sa proteksyon ng kanilang kapakanan.

    Legal na Batayan: POEA-SEC at ang Karapatan sa Disability Benefits

    Ang Philippine Overseas Employment Administration Standard Employment Contract (POEA-SEC) ang pangunahing dokumento na gumagabay sa relasyon sa pagitan ng mga seaman na Pilipino at kanilang mga employer. Sinasaklaw nito ang mga termino at kondisyon ng kanilang pagtatrabaho, kabilang na ang mga benepisyo sa kalusugan at disability.

    Ayon sa POEA-SEC, partikular sa Section 20(B)(3) ng 1996 POEA-SEC na ginamit sa kasong ito, ang isang seaman ay may karapatan sa sickness allowance at disability benefits kung siya ay nagkasakit o nasaktan habang nasa serbisyo. Mahalaga ring tandaan na sa 1996 POEA-SEC, hindi kailangang patunayan na ang sakit ay work-related para makakuha ng kompensasyon, basta’t nakuha ito sa panahon ng kontrata. Ito ay naiiba sa 2000 POEA-SEC kung saan mas detalyado ang listahan ng mga sakit na itinuturing na occupational diseases o work-related.

    Ang susi sa pagkuha ng disability benefits ay ang pagsunod sa mga alituntunin ng POEA-SEC, lalo na ang tungkol sa post-employment medical examination. Nakasaad sa kontrata na dapat magpa-eksamin ang seaman sa company-designated physician sa loob ng tatlong araw pagkauwi. Ang hindi pagsunod dito ay maaaring maging dahilan para mawala ang karapatan sa benefits. Ngunit, gaya ng makikita natin sa kaso ni Serna, hindi ito laging ganito ka-istrikto ang interpretasyon ng Korte Suprema.

    Ang Kwento ng Kaso: Mula Barko Hanggang Korte Suprema

    Si Salvador Serna ay nagtrabaho bilang bosun para sa Career Philippines Shipmanagement, Inc. sa loob ng maraming taon. Sa kanyang kontrata noong 1998, siya ay naitalaga sa M/V Hyde Park, isang barko na nagdadala ng mga kemikal. Bago sumakay, idineklara siyang fit to work matapos ang pre-employment medical examination.

    Habang nasa barko, nagsimulang makaramdam si Serna ng panghihina at hirap sa paghinga. Pumayat din siya nang husto. Ilang beses siyang humingi ng medikal na atensyon sa kanyang kapitan, ngunit hindi siya pinagbigyan dahil umano sa abalang iskedyul ng barko. Kinailangan niyang tiisin ang kanyang kalagayan hanggang matapos ang kanyang kontrata.

    Pagkauwi niya noong Hulyo 1999, agad siyang nagreport sa opisina ng Career Philippines at nagreklamo tungkol sa kanyang nararamdaman. Sinabihan siyang irerefer siya sa company-designated physician. Habang naghihintay, at lumalala ang kanyang kondisyon, nagpatingin siya sa University of Perpetual Health Medical Center (UPHMC) noong Hulyo 27, 1999. Doon, nadiskubreng mayroon siyang toxic goiter.

    Noong Agosto 3, 1999, natanggap ni Serna ang referral mula sa Career Philippines para magpa-eksamin sa Seaman’s Hospital. Dito, nadiskubreng mayroon siyang atrial fibrillation at idineklara siyang unfit to work. Sa kabila nito, patuloy pa rin siyang nagpagamot sa UPHMC. Nagpatingin din siya sa isa pang doktor na nagkumpirma sa toxic goiter.

    Dahil hindi niya alam ang kanyang mga karapatan, humingi lamang siya ng legal na tulong noong Marso 2001. Nagsampa siya ng reklamo para sa disability benefits at damages. Sa arbitration level, nanalo si Serna. Pinagtibay ito ng National Labor Relations Commission (NLRC) at ng Court of Appeals (CA). Hindi sumuko ang kumpanya at umakyat sila sa Korte Suprema.

    Argumento ng Kumpanya at Desisyon ng Korte Suprema

    Pangunahing argumento ng Career Philippines na hindi dapat mabigyan ng disability benefits si Serna dahil:

    • Natapos ang kontrata ni Serna at walang medical record sa barko na nagpapakita na nagkasakit siya.
    • Hindi agad nagpa-medical examination si Serna sa company-designated physician sa loob ng tatlong araw pagkauwi.
    • Nag-resign pa si Serna at naghanap ng ibang trabaho, na umano’y nagpapakita na hindi siya disabled.

    Ngunit hindi kinatigan ng Korte Suprema ang mga argumento na ito. Binigyang-diin ng Korte na:

    1. Sapat ang ebidensya na nakuha ni Serna ang sakit habang nagtatrabaho. Bagama’t walang record sa logbook ng barko, hindi ito nangangahulugan na hindi nagkasakit si Serna. Ang mahalaga ay ang mga medical certificate na nagpapakita na nagkasakit siya ilang araw lamang pagkauwi, matapos ideklara siyang fit to work bago sumakay. “The presumption that private respondent Serna was healthy and fit at the time he started working for the petitioners gains special prominence, considering that he would not have been employed by the petitioners and would not have passed the required Pre-employment Medical Examination, had he not been ‘medically and technically qualified.’”
    2. Hindi hadlang ang hindi agad pagpapa-eksamin sa company-designated physician. Nagreport si Serna sa opisina ng kumpanya dalawang araw pagkauwi at humingi ng medical assistance. Ang pagkaantala sa referral sa company-designated physician ay kasalanan ng kumpanya, hindi ni Serna. “While the mandatory reporting requirement obliges the seafarer to be present for the post-employment medical examination, which must be conducted within three (3) working days upon the seafarer’s return, it also poses the employer the implied obligation to conduct a meaningful and timely examination of the seafarer.”
    3. Hindi makaaapekto ang resignation letter ni Serna sa kanyang karapatan sa disability benefits. Ang mahalaga ay napatunayan na nagkasakit siya habang nagtatrabaho at mayroon siyang permanenteng disability.

    Dahil dito, pinagtibay ng Korte Suprema ang desisyon ng Court of Appeals na nag-aaward ng disability benefits kay Salvador Serna.

    Praktikal na Aral Mula sa Kaso Serna

    Ang kaso ng Serna vs. Career Philippines ay nagtuturo ng ilang mahahalagang aral para sa mga seaman at employers:

    Mahahalagang Aral:

    • Huwag balewalain ang nararamdaman. Kung may nararamdamang sintomas ng sakit habang nasa barko, mahalagang ipaalam agad ito sa kapitan at humingi ng medikal na atensyon. Magdokumento ng lahat ng reklamo at medical requests.
    • Magreport agad pagkauwi. Sa loob ng tatlong araw pagkauwi, magreport sa agency at ipaalam ang anumang medical complaints. Sundin ang proseso para sa post-employment medical examination.
    • Kumonsulta sa sariling doktor kung kinakailangan. Kung hindi agad nabibigyan ng atensyon ng company-designated physician, o kung hindi sumasang-ayon sa assessment nito, may karapatang kumonsulta sa sariling doktor.
    • Humingi ng legal na tulong. Kung nahihirapan sa pag-claim ng disability benefits, huwag mag-atubiling humingi ng tulong sa abogado na eksperto sa maritime law.
    • Para sa mga employers: Gawin ang obligasyon sa ilalim ng POEA-SEC. Siguruhing napapa-medical examination agad ang mga seaman pagkauwi at nagbibigay ng napapanahong medical assistance. Huwag balewalain ang mga reklamo ng mga seaman tungkol sa kanilang kalusugan.

    Ang desisyon sa kasong Serna ay nagpapakita na ang Korte Suprema ay nagbibigay ng proteksyon sa mga seaman. Hindi dapat mawalan ng pag-asa ang mga seaman na magkasakit habang nagtatrabaho, kahit pa natapos na ang kanilang kontrata. Mahalaga ang pagsunod sa tamang proseso at paghingi ng tulong kung kinakailangan upang maipaglaban ang karapatan sa disability benefits.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    Tanong 1: Ano ang POEA-SEC?
    Sagot: Ang POEA-SEC o Philippine Overseas Employment Administration Standard Employment Contract ay ang kontrata na ginagamit sa pag-empleyo ng mga seaman na Pilipino sa mga foreign vessels. Naglalaman ito ng mga termino at kondisyon ng employment, kabilang na ang sahod, benepisyo, at mga karapatan ng seaman.

    Tanong 2: Ano ang ibig sabihin ng company-designated physician?
    Sagot: Ito ang doktor o ospital na itinalaga ng kompanya para magsagawa ng medical examination sa seaman, lalo na pagkauwi niya para sa post-employment medical examination.

    Tanong 3: Kailangan bang work-related ang sakit para makakuha ng disability benefits sa ilalim ng 1996 POEA-SEC?
    Sagot: Hindi. Sa 1996 POEA-SEC, hindi kailangang patunayan na work-related ang sakit. Sapat na nakuha ito habang nasa panahon ng kontrata.

    Tanong 4: Ano ang mangyayari kung hindi ako agad nakapagpa-medical examination sa company-designated physician pagkauwi?
    Sagot: Ayon sa POEA-SEC, maaaring mawala ang karapatan sa disability benefits kung hindi agad magpapa-eksamin sa company-designated physician sa loob ng tatlong araw pagkauwi. Ngunit, gaya ng ipinakita sa kaso Serna, hindi ito laging istrikto at may mga eksepsyon, lalo na kung may valid reason para sa pagkaantala at kung nagreport naman agad sa agency.

    Tanong 5: May karapatan pa rin ba ako sa disability benefits kahit tapos na ang kontrata ko?
    Sagot: Oo. Gaya ng ipinakita sa kaso Serna, hindi nangangahulugan na tapos na rin ang karapatan mo sa disability benefits kapag natapos na ang kontrata. Kung nakuha mo ang sakit habang nagtatrabaho, may karapatan ka pa rin sa kompensasyon.

    Tanong 6: Ano ang dapat kong gawin kung hindi ako pinapansin ng kumpanya tungkol sa aking claim?
    Sagot: Humingi ng legal na tulong. Kumonsulta sa abogado na eksperto sa maritime law para mapayuhan ka at matulungan sa pag-file ng reklamo.

    Eksperto ang ASG Law sa mga kaso ng maritime at handang tumulong sa iyo. Kung may katanungan ka o kailangan mo ng konsultasyon tungkol sa disability benefits ng seaman, makipag-ugnayan sa amin. Bisitahin din ang aming website dito para sa karagdagang impormasyon.

  • Nakasakitan sa Barko? Alamin ang Iyong Karapatan sa Disability Benefits Bilang Seaman

    Ang Desisyon ng Doktor ng Kompanya: Susi sa Disability Benefits ng Seaman

    [ G.R. No. 194758, October 24, 2012 ] RUBEN D. ANDRADA, PETITIONER, VS. AGEMAR MANNING AGENCY, INC., AND/OR SONNET SHIPPING LTD./MALTA, RESPONDENTS.

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na lang, nagtatrabaho ka sa malayo para sa pamilya mo. Sa gitna ng dagat, bigla kang nakaramdam ng matinding sakit. Bilang seaman, inaasahan mong aalagaan ka ng iyong kompanya, lalo na pagdating sa kalusugan. Pero paano kung sa oras na kailangan mo sila, hindi ka nila agad maasikaso? Ito ang sentro ng kaso ni Ruben Andrada laban sa kanyang ahensya at principal. Ang pangunahing tanong: May karapatan ba siyang makakuha ng disability benefits kahit na idineklara siyang ‘fit to work’ ng doktor ng kompanya?

    Sa kasong ito, ating susuriin kung gaano kahalaga ang opinyon ng doktor na itinalaga ng kompanya pagdating sa pag-determina ng disability claims ng mga seaman. Malalaman natin kung ang kanyang desisyon ay basta-basta na lang ba dapat sundin, o mayroon pang ibang pwedeng gawin ang isang seaman kung hindi siya sang-ayon dito.

    LEGAL NA KONTEKSTO: POEA-SEC at ang Papel ng Doktor ng Kompanya

    Ang batayan ng karapatan ng isang seaman pagdating sa disability benefits ay nakasaad sa Philippine Overseas Employment Administration Standard Employment Contract (POEA-SEC). Ito ang kontrata na nagsisilbing proteksyon sa mga seaman na nagtatrabaho sa ibang bansa. Ayon sa Section 20[B] ng POEA-SEC, partikular sa talata 3:

    “Upon sign-off from the vessel for medical treatment, the seafarer is entitled to sickness allowance equivalent to his basic wage until he is declared fit to work or the degree of his permanent disability has been assessed by the company-designated physician, but in no case shall this period exceed one hundred twenty (120) days.”

    Ang probisyong ito ay malinaw: may karapatan ang seaman sa sickness allowance habang nagpapagamot. Ngunit ang mas mahalaga dito, ang doktor na itinalaga ng kompanya ang may pangunahing responsibilidad na mag-assess kung kailan siya ‘fit to work’ o kung mayroon siyang permanent disability. Ibig sabihin, ang opinyon ng doktor ng kompanya ay may malaking timbang sa pag-desisyon kung may makukuha bang disability benefits ang isang seaman.

    Ngunit hindi ito nangangahulugan na ang desisyon ng doktor ng kompanya ay absolute o hindi na pwedeng kuwestiyunin. Ayon pa rin sa POEA-SEC, kung hindi sang-ayon ang seaman sa assessment ng doktor ng kompanya, maaari siyang kumuha ng second opinion sa doktor na kanyang pinili. Kung magkaiba ang opinyon ng dalawang doktor, maaari silang magkasundo na kumuha ng ikatlong doktor, at ang desisyon nito ang magiging final at binding sa parehong partido.

    Sa madaling salita, bagama’t may bigat ang opinyon ng doktor ng kompanya, hindi ito ang katapusan ng usapan. May proseso para kuwestiyunin ito kung kinakailangan.

    PAGBUKAS SA KASO ANDRADA: Kuwento ng Sakit at Hindi Pagkakasundo

    Si Ruben Andrada ay isang chief cook steward na nagtrabaho nang ilang kontrata para sa Agemar Manning Agency at Sonnet Shipping. Sa kanyang huling kontrata, nakaranas siya ng matinding sakit sa tiyan habang nagbubuhat ng mabibigat na provision. Sa una, binalewala niya ito, pero bumalik ang sakit. Nang magpakonsulta siya sa Texas, USA, natuklasan na mayroon siyang umbilical hernia.

    Umuwi si Andrada sa Pilipinas at agad na nagpa-check-up sa doktor ng kompanya. Kinumpirma ang hernia at inirekomenda ang operasyon, pati na rin ang pagtanggal ng gallstones. Matapos ang operasyon, nagpakonsulta rin siya sa isang pribadong doktor, si Dr. Vicaldo, na nagbigay ng opinyon na hindi na siya fit magtrabaho bilang seaman at ang kanyang sakit ay work-related.

    Ngunit, ang doktor ng kompanya at ang doktor na nag-opera sa kanya ay parehong nagdeklara na si Andrada ay fit to work na. Dito nagsimula ang problema. Kahit may medical certificate si Dr. Vicaldo na nagsasabing hindi na siya fit magtrabaho, mas pinaniwalaan ng National Labor Relations Commission (NLRC) at Court of Appeals (CA) ang certification ng doktor ng kompanya.

    Narito ang timeline ng mga pangyayari:

    • June 23, 2003: Nagsimula ang huling kontrata ni Andrada.
    • April 2004: Unang naranasan ang sakit sa tiyan.
    • October 10, 2004: Na-diagnose ng umbilical hernia sa Texas, USA.
    • December 8, 2004: Repatriation sa Pilipinas.
    • December 14, 2004: Doktor ng kompanya nagrekomenda ng operasyon.
    • January 25-29, 2005: Operasyon sa PGH.
    • February 8, 2005: Konsultasyon kay Dr. Vicaldo.
    • March 14, 2005: Dr. Faylona (surgeon) nagdeklara na fit to work.
    • March 22, 2005: Doktor ng kompanya nagdeklara na fit to work.
    • April 21, 2005: Nag-sign ng Quitclaim si Andrada.
    • May 26, 2005: Nagsampa ng reklamo si Andrada para sa disability benefits.

    Sa Labor Arbiter (LA), nanalo si Andrada. Ngunit binaliktad ito ng NLRC at CA, na nagpabor sa kompanya. Kaya umakyat ang kaso sa Korte Suprema.

    Sa desisyon ng Korte Suprema, sinabi nila na bagama’t hindi absolute ang opinyon ng doktor ng kompanya, sa kasong ito, mas kapani-paniwala ang kanilang assessment. Binigyang diin ng Korte Suprema na:

    “The Court sustains the NLRC in ruling that the separate assessments of the company-designated physician and Dr. Faylona as to the medical condition of Andrada deserved greater evidentiary weight than that of Dr. Vicaldo. The respondents exerted real efforts to extend medical assistance and paid his sickness allowance and even for all the expenses incurred in the course of the treatment of Andrada. The company-designated physician, Dr. Ramos, monitored his health status from the beginning and, thus, the Court cannot simply throw out her certification, as Andrada suggested.”

    Dagdag pa ng Korte Suprema, hindi rin nag-request si Andrada na kumuha ng ikatlong doktor para resolbahin ang conflict sa medical opinions. At higit sa lahat, nag-sign pa siya ng Deed of Release, Waiver and Quitclaim, na kahit hindi ito absolute bar sa lahat ng claims, nagpapahina ito sa kanyang posisyon.

    Kaya, sa huli, ibinasura ng Korte Suprema ang petisyon ni Andrada at kinumpirma ang desisyon ng CA at NLRC.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: Ano ang Dapat Mong Malaman Bilang Seaman?

    Ang kasong Andrada ay nagtuturo ng ilang mahahalagang aral para sa mga seaman:

    1. Magpa-check-up agad sa doktor ng kompanya pagkauwi. Importante ito para masimulan ang proseso ng medical assessment at para ma-avail ang sickness allowance.
    2. Kung hindi ka sang-ayon sa doktor ng kompanya, kumuha ng second opinion. Huwag matakot na kuwestiyunin ang assessment kung sa tingin mo ay hindi ito tama.
    3. Kung magkaiba ang opinyon, mag-request ng third doctor. Ito ang proseso na nakasaad sa POEA-SEC para resolbahin ang medical disputes.
    4. Maging maingat sa pag-sign ng Quitclaim. Alamin muna ang iyong karapatan bago pumirma ng anumang dokumento na maaaring mag-waive sa iyong claims.

    Susi sa Aral: Hindi basta-basta binabalewala ng korte ang opinyon ng doktor ng kompanya. Kaya, mahalaga na dumadaan sa tamang proseso at magkaroon ng sapat na ebidensya para mapatunayan ang iyong disability claim.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang dapat kong gawin pagkauwi ko galing barko kung may nararamdaman akong sakit?
    Sagot: Agad na mag-report sa ahensya at magpa-schedule ng medical check-up sa doktor ng kompanya sa loob ng tatlong araw pagkauwi mo.

    Tanong 2: Paano kung hindi ako sang-ayon sa assessment ng doktor ng kompanya?
    Sagot: Maaari kang kumuha ng second opinion sa doktor na iyong pinili. Ipaalam ito sa kompanya.

    Tanong 3: Ano ang mangyayari kung magkaiba ang opinyon ng doktor ng kompanya at ng doktor ko?
    Sagot: Maaaring magkasundo ang kompanya at ikaw na kumuha ng ikatlong doktor. Ang desisyon ng ikatlong doktor ang magiging final.

    Tanong 4: Magkano ang disability benefits na makukuha ko?
    Sagot: Depende ito sa iyong posisyon sa barko at sa antas ng iyong disability ayon sa schedule ng POEA-SEC.

    Tanong 5: Mapipigilan ba ako ng Quitclaim na mag-claim ng disability benefits?
    Sagot: Hindi absolute. Kung mapapatunayan na niloloko ka o hindi mo naiintindihan ang nilalaman ng Quitclaim, maaari pa rin itong balewalain ng korte.

    Naranasan mo ba ang ganitong sitwasyon? Mahalagang alam mo ang iyong karapatan bilang seaman. Kung kailangan mo ng legal na tulong o konsultasyon patungkol sa disability benefits, huwag mag-atubiling kumonsulta sa eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na bihasa sa maritime law at handang tumulong sa iyo. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.





    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Kailan Hindi Pananagutan ng Employer ang Pagkamatay ng Seaman: Pagtatasa sa Kaso ng Crewlink vs. Teringtering

    Kamatayan sa Dagat Dahil sa Sariling Kagagawan: Hindi Laging Pananagutan ng Employer

    G.R. No. 166803, October 11, 2012

    n

    Sa mundo ng maritime employment, madalas na tinatalakay ang pananagutan ng mga employer sa kalusugan at kaligtasan ng kanilang mga seaman. Ngunit paano kung ang kamatayan ng isang seaman ay resulta ng sarili niyang kagagawan? Tinatalakay sa kasong Crewlink, Inc. vs. Editha Teringtering ang limitasyon ng pananagutan ng employer pagdating sa death benefits kung ang sanhi ng kamatayan ay maituturing na “willful act” ng seaman.

    nn

    INTRODUKSYON

    n

    Isipin ang isang pamilya na umaasa sa kita ng kanilang padre de pamilya na nagtatrabaho sa barko. Sa kasamaang palad, natagpuan na lamang ang seaman na ito na patay sa dagat. Natural lamang na asahan ng pamilya na makakatanggap sila ng death benefits mula sa kompanya ng barko, alinsunod sa kontrata at batas. Ngunit ano ang mangyayari kung lumabas sa imbestigasyon na ang seaman ay sadyang tumalon sa dagat at nagpakamatay? Ito ang sentral na tanong sa kaso ng Crewlink vs. Teringtering, kung saan ang Korte Suprema ay nagpaliwanag tungkol sa saklaw ng pananagutan ng employer sa ilalim ng Philippine Overseas Employment Administration Standard Employment Contract (POEA-SEC) para sa mga seaman.

    nn

    LEGAL NA KONTEKSTO

    n

    Ang batayan ng karapatan sa death benefits ng isang seaman ay nakasaad sa POEA-SEC. Ayon sa Section 20 (A) ng 2010 POEA-SEC (bagaman ang kaso ay nauna rito, ang prinsipyo ay pareho), ang employer ay mananagot sa death benefits kung ang seaman ay namatay sa panahon ng kanyang kontrata sa trabaho. Mahalaga itong probisyon para protektahan ang mga pamilya ng seaman na kadalasang nasa panganib ang buhay sa kanilang trabaho.

    n

    Gayunpaman, mayroong limitasyon ang pananagutang ito. Ayon sa Section 20 (D) (par. 6) ng parehong POEA-SEC, “No compensation shall be payable in respect of any injury, incapacity, disability or death resulting from a willful act on his own life by the seaman, provided, however, that the employer can prove that such injury, incapacity, disability or death is directly attributable to him.” Ibig sabihin, kung mapatunayan ng employer na ang kamatayan ng seaman ay resulta ng kanyang sadyang pagpapakamatay, maaaring hindi obligasyon ng employer na magbayad ng death benefits.

    n

    Ang kaisipang ito ay naaayon din sa pangkalahatang prinsipyo sa batas ng paggawa na bagaman pinoprotektahan nito ang mga manggagawa, hindi naman ito nangangahulugan na balewalain ang katotohanan at ebidensya. Ang burden of proof, o pasanin sa pagpapatunay, ay nasa employer na magpakita ng sapat na ebidensya na ang kamatayan ay “willful act” ng seaman. Hindi sapat ang simpleng hinala o espekulasyon lamang.

    nn

    PAGSUSURI SA KASO NG CREWLINK VS. TERINGTERING

    n

    Sa kasong ito, ang asawa ng seaman na si Jacinto Teringtering, na si Editha Teringtering, kasama ang kanilang anak, ay naghain ng reklamo para sa death benefits laban sa Crewlink, Inc. at Gulf Marine Services matapos mamatay si Jacinto habang nagtatrabaho bilang oiler sa barko. Ayon sa report, si Jacinto ay namatay dahil sa pagkalunod matapos tumalon sa dagat nang dalawang beses.

    n

    Narito ang mga mahahalagang pangyayari:

    n

      n

    • Si Jacinto Teringtering ay nagtatrabaho bilang oiler sa ilalim ng kontrata sa Crewlink, Inc. para sa Gulf Marine Services.
    • n

    • Sa panahon ng kanyang kontrata, iniulat na tumalon siya sa dagat nang dalawang beses. Sa ikalawang pagtalon, siya ay nalunod at namatay.
    • n

    • Ayon sa report ng kapitan ng barko, unang tumalon si Jacinto noong 8:20 PM, nakuha siya ng second engineer, at pagkatapos ay inutusan ang isang tripulante na bantayan siya.
    • n

    • Gayunpaman, noong 10:30 PM, muli siyang tumalon sa dagat at sa pagkakataong ito ay namatay.
    • n

    • Ang Labor Arbiter at National Labor Relations Commission (NLRC) ay nagpasyang pabor sa Crewlink, Inc., na nagsasabing ang kamatayan ni Jacinto ay resulta ng kanyang sadyang pagpapakamatay.
    • n

    • Ang Court of Appeals (CA) ay binaliktad ang desisyon ng NLRC, na nagsasabing dapat bayaran ang death benefits.
    • n

    • Dinala ng Crewlink, Inc. ang kaso sa Korte Suprema.
    • n

    n

    Sa pagdinig sa Korte Suprema, sinuri nila ang mga ebidensya, kabilang ang report ng kapitan ng barko at ang testimonyo ng tripulante na nagbantay kay Jacinto. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang mga sumusunod na punto:

    n

      n

    1. Limitado ang hurisdiksyon ng Korte Suprema sa mga katanungang legal sa petisyon para sa certiorari. Hindi sila trier of facts, at iginagalang nila ang factual findings ng Labor Arbiter at NLRC kung suportado ng substantial evidence.
    2. n

    3. Substantial evidence ang sumusuporta sa findings ng Labor Arbiter at NLRC. Ayon sa Korte Suprema, “As found by the Labor Arbiter, Jacinto’s jumping into the sea was not an accident but was deliberately done. Indeed, Jacinto jumped off twice into the sea and it was on his second attempt that caused his death.”
    4. n

    5. Hindi sapat ang alegasyon ng mental disorder. Bagaman sinabi ng respondent na maaaring may mental disorder si Jacinto, walang sapat na ebidensya na nagpapatunay nito. Ayon pa sa Korte Suprema, “Meanwhile, respondent, other than her bare allegation that her husband was suffering from a mental disorder, no evidence, witness, or any medical report was given to support her claim of Jacinto’s insanity.”
    6. n

    n

    Dahil dito, ibinalik ng Korte Suprema ang desisyon ng Labor Arbiter at NLRC, na nagpapawalang-saysay sa desisyon ng Court of Appeals. Ipinasiya ng Korte Suprema na hindi pananagutan ng Crewlink, Inc. ang death benefits dahil napatunayan na ang kamatayan ni Jacinto ay resulta ng kanyang sadyang pagpapakamatay.

    nn

    PRAKTICAL NA IMPLIKASYON

    n

    Ang kasong Crewlink vs. Teringtering ay nagbibigay linaw sa limitasyon ng pananagutan ng employer pagdating sa death benefits ng seaman. Hindi lahat ng kamatayan sa panahon ng kontrata ay otomatikong obligasyon ng employer. Kung mapatunayan na ang kamatayan ay resulta ng “willful act” ng seaman, tulad ng pagpapakamatay, maaaring hindi mananagot ang employer.

    n

    Para sa mga kompanya ng barko at recruitment agencies, mahalagang magkaroon ng maayos na dokumentasyon at imbestigasyon sa mga insidente ng kamatayan sa barko. Kung may indikasyon ng pagpapakamatay, dapat mangalap ng sapat na ebidensya para mapatunayan ito. Mahalaga rin ang maayos na pre-employment medical examination at mental health screening para sa mga seaman.

    n

    Para naman sa mga seaman at kanilang pamilya, mahalagang maunawaan ang mga probisyon ng POEA-SEC, lalo na ang mga limitasyon sa death benefits. Kung may problema sa mental health, mahalagang humingi ng tulong at suporta. Hindi lamang death benefits ang mahalaga, kundi ang buhay at kalusugan ng seaman.

    nn

    MGA MAHAHALAGANG ARAL:

    n

      n

    • Hindi lahat ng kamatayan ng seaman sa panahon ng kontrata ay compensable. Kung mapatunayan na ito ay “willful act,” maaaring hindi mananagot ang employer.
    • n

    • Ang employer ang may burden of proof na patunayan ang “willful act.” Kailangan ng substantial evidence, hindi lang hinala.
    • n

    • Hindi sapat ang alegasyon ng mental disorder kung walang sapat na ebidensya. Kailangan ng medical report o iba pang credible evidence.
    • n

    • Mahalaga ang maayos na dokumentasyon at imbestigasyon sa mga insidente ng kamatayan sa barko.
    • n

    • Pre-employment medical at mental health screening ay mahalaga para sa mga seaman.
    • n

    nn

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    nn

    Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng “willful act” sa konteksto ng POEA-SEC?

    n

    Sagot: Ang “willful act” ay tumutukoy sa sadyang pagkilos ng seaman na nagresulta sa kanyang kamatayan. Sa kasong ito, ang pagpapakamatay sa pamamagitan ng pagtalon sa dagat ay itinuring na “willful act.”

    nn

    Tanong 2: Paano mapapatunayan ng employer na ang kamatayan ay “willful act”?

    n

    Sagot: Kailangan ng employer na magpresenta ng substantial evidence, tulad ng report ng barko, pahayag ng mga saksi, at iba pang dokumento na nagpapatunay na ang seaman ay sadyang nagpakamatay.

    nn

    Tanong 3: Ano ang mangyayari kung ang seaman ay may mental disorder na nagtulak sa kanya para magpakamatay?

    n

    Sagot: Sa kasong Crewlink vs. Teringtering, sinabi ng Korte Suprema na hindi sapat ang alegasyon ng mental disorder. Kailangan ng sapat na ebidensya, tulad ng medical report, para mapatunayan na ang mental disorder ang direktang sanhi ng pagpapakamatay at hindi “willful act” sa tunay na kahulugan nito.

    nn

    Tanong 4: Mayroon bang death benefits kung namatay ang seaman dahil sa aksidente sa barko?

    n

    Sagot: Oo, kung ang kamatayan ay resulta ng aksidente sa barko habang nasa panahon ng kontrata, karaniwan ay may death benefits na dapat bayaran ang employer, maliban kung mapatunayan na ito ay “willful act” ng seaman.

    nn

    Tanong 5: Ano ang dapat gawin ng pamilya kung tinanggihan ang kanilang claim for death benefits?

    n

    Sagot: Maaaring kumonsulta sa abogado para masuri ang kaso at tulungan sila sa paghahain ng reklamo sa National Labor Relations Commission (NLRC) o sa korte.

    nn

    Eksperto ang ASG Law sa mga kaso ng maritime law at labor law. Kung kayo ay may katanungan o nangangailangan ng legal na tulong kaugnay ng death benefits para sa seaman, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Maaari kayong mag-email sa hello@asglawpartners.com o makipag-contact dito para sa konsultasyon.

    n

  • Presumption ng Work-Related Illness sa mga Seaman: Ano ang Dapat Malaman?

    Presumption ng Work-Related Illness sa mga Seaman: Ano ang Ibig Sabihin Nito Para Sa Iyo?

    G.R. No. 197205, September 26, 2012

    Madalas nating naririnig ang tungkol sa mga seaman na nagtatrabaho sa malalayong karagatan para suportahan ang kanilang pamilya. Ngunit paano kung sa gitna ng kanilang paglilingkod, sila ay magkasakit? Mahalaga bang patunayan nila na ang kanilang sakit ay dahil sa trabaho para makakuha ng benepisyo? Sa kaso ni Jessie V. David laban sa OSG Shipmanagement Manila, Inc., tinalakay ng Korte Suprema ang presumption na ang sakit ng seaman ay work-related, at kung paano ito nakakatulong sa kanila upang makakuha ng nararapat na kompensasyon.

    Ang Legal na Batayan: Presumption ng Work-Relatedness

    Ayon sa Philippine Overseas Employment Agency Standard Employment Contract (POEA-SEC), partikular sa Section 20(B)(4), “Those illnesses not listed in Section 32 of this Contract are disputably presumed as work related.” Ibig sabihin, kung ang sakit ng isang seaman ay hindi nakalista sa Section 32 ng POEA-SEC bilang occupational disease, may presumption na ito ay work-related. Ang presumption na ito ay napakahalaga dahil binibigyan nito ng proteksyon ang mga seaman. Hindi na nila kailangang patunayan sa simula pa lang na ang kanilang sakit ay sanhi ng kanilang trabaho. Ang employer na ang dapat magpabulaan sa presumption na ito sa pamamagitan ng substantial evidence.

    Kung ikaw ay isang seaman, mahalagang maunawaan mo ang prinsipyong ito. Halimbawa, kung ikaw ay nakaranas ng sakit habang nagtatrabaho sa barko, at ang sakit na ito ay hindi nakalista sa Section 32 ng POEA-SEC, ikaw ay protektado ng presumption na work-related ito. Ang iyong employer ang may responsibilidad na patunayan na hindi work-related ang iyong sakit kung ayaw nilang magbayad ng benepisyo.

    Ang Kwento ng Kaso ni Jessie David

    Si Jessie David ay isang seaman na nagtrabaho bilang Third Officer sa isang crude oil tanker. Bago siya magsimula sa kanyang kontrata, siya ay idineklarang “fit for sea duty”. Ngunit, habang nasa gitna ng kanyang trabaho, nakaramdam siya ng matinding sakit sa kanyang kaliwang paa. Sa kanyang pagbalik sa Pilipinas, siya ay nasuring may “malignant fibrous histiocytoma,” isang uri ng cancer, sa kanyang hita.

    Bagama’t ang sakit ni David ay hindi nakalista bilang occupational disease sa POEA-SEC, umasa siya sa presumption na work-related ito. Ang kompanya ng barko ay nagbigay pa nga ng sertipikasyon na si David ay may “permanent disability Grade One (1).” Bukod pa rito, binigyan din siya ng sickness allowance. Ngunit, nang humingi na siya ng tulong pinansyal para sa kanyang chemotherapy, tumanggi ang kompanya.

    Kaya, nagdesisyon si David na magsampa ng kaso para sa disability benefits. Narito ang naging takbo ng kaso:

    • Labor Arbiter (LA): Pumanig sa kay David. Sinabi ng LA na dahil nag-isyu ang kompanya ng sertipikasyon ng Grade I disability at nagbayad ng sickness allowance, dapat silang managot.
    • National Labor Relations Commission (NLRC): Kinumpirma ang desisyon ng LA. Sinabi ng NLRC na ang kompanya ay “estopped” o pinipigilan na bawiin ang kanilang pagkilala na work-related ang sakit ni David dahil sa kanilang mga naunang aksyon.
    • Court of Appeals (CA): Binaliktad ang desisyon ng NLRC. Sinabi ng CA na bagama’t may Grade I disability si David, hindi sapat ang ebidensya para patunayan na work-related ang kanyang sakit. Ayon sa CA, dapat daw nagpakita si David ng “substantial evidence” na nagpapatunay na work-related ang kanyang cancer.
    • Korte Suprema: Binaliktad ang desisyon ng CA at ibinalik ang desisyon ng NLRC. Ayon sa Korte Suprema, nagkamali ang CA sa pagbalewala sa presumption ng work-relatedness at sa sertipikasyon ng kompanya.

    Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng presumption na work-related ang sakit ng seaman. Ayon sa Korte, “Those illnesses not listed in Section 32 of this Contract are disputably presumed as work related.” Dagdag pa rito, sinabi ng Korte na ang sertipikasyon ng kompanya na si David ay may Grade I disability ay isang malakas na indikasyon na kinikilala nila na work-related ang kanyang sakit. “Hence, the certification issued by OSG Manila regarding the classification/grading of David’s illness can only be taken as a strong validation of the relation between David’s illness and his employment as a seafarer with the respondents.”

    Dahil dito, pinanigan ng Korte Suprema si David at inutusan ang kompanya na magbayad ng disability benefits, medical expenses, damages, at attorney’s fees.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Ibig Sabihin Nito Para sa Mga Seaman?

    Ang desisyon sa kasong David ay isang panalo para sa mga seaman. Pinapalakas nito ang proteksyon na ibinibigay ng presumption ng work-relatedness. Narito ang ilang mahahalagang takeaway:

    • Presumption ng Work-Relatedness: Kung ang sakit mo ay hindi nakalista sa Section 32 ng POEA-SEC, automatic na ipinapalagay na work-related ito. Ang employer mo ang dapat magpabulaan nito.
    • Sertipikasyon ng Disability Grade: Ang sertipikasyon ng employer na nagbibigay ng disability grade sa seaman ay maaaring gamitin bilang ebidensya na kinikilala nila na work-related ang sakit.
    • Sickness Allowance: Ang pagbabayad ng sickness allowance ay isa ring indikasyon na kinikilala ng employer na work-related ang sakit, dahil ang sickness allowance ay para lamang sa “work-related injury or illness.”
    • Substantial Evidence: Sa mga kasong ganito, hindi kailangan ng “proof beyond reasonable doubt.” Sapat na ang “substantial evidence” o sapat na ebidensya na makakapagkumbinsi sa isang makatwirang tao.

    Mahahalagang Aral Mula sa Kaso David

    1. Alamin ang Iyong Karapatan: Bilang seaman, mahalagang alam mo ang iyong karapatan sa ilalim ng POEA-SEC, lalo na ang presumption ng work-relatedness.
    2. Dokumentahin ang Lahat: Magtipon ng lahat ng medical records, employment contract, at anumang dokumento na magpapatunay na ikaw ay nagkasakit habang nagtatrabaho.
    3. Kumonsulta sa Abogado: Kung ikaw ay nagkakaproblema sa pagkuha ng benepisyo, kumonsulta agad sa abogado na eksperto sa maritime law.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng “disputably presumed as work-related”?
    Sagot: Ibig sabihin nito, sa simula pa lang, ipinapalagay na ng batas na ang sakit ay dahil sa trabaho. Pero, pwede itong pabulaanan ng employer kung makapagpakita sila ng sapat na ebidensya na hindi work-related ang sakit.

    Tanong 2: Paano kung nakalista sa Section 32 ang sakit ko?
    Sagot: Kung nakalista sa Section 32 ang sakit mo bilang occupational disease, mas malakas ang iyong kaso. Mas madali para sa iyo na mapatunayan na work-related ang sakit mo.

    Tanong 3: Ano ang “substantial evidence” na dapat ipakita?
    Sagot: Ang substantial evidence ay hindi kailangang sobrang lakas na ebidensya. Sapat na ang ebidensya na makakapagkumbinsi sa isang makatwirang tao na may koneksyon ang trabaho mo sa iyong sakit. Sa kaso ni David, ang sertipikasyon ng disability grade at ang pagbabayad ng sickness allowance ay itinuring na substantial evidence.

    Tanong 4: Ano ang dapat kong gawin kung hindi ako binabayaran ng disability benefits?
    Sagot: Kumunsulta agad sa abogado na eksperto sa maritime law. Tutulungan ka nilang magsampa ng kaso sa tamang forum at ipaglaban ang iyong karapatan.

    Tanong 5: Applicable ba ito sa lahat ng seaman?
    Sagot: Oo, ang presumption ng work-relatedness at ang desisyon sa kasong David ay applicable sa lahat ng seaman na sakop ng POEA-SEC.

    Naranasan mo ba ang ganitong sitwasyon? Huwag mag-atubiling kumonsulta sa eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na bihasa sa maritime law at handang tumulong sa iyo. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.

  • Nakatakdang Panahon Para sa Pag-determina ng Kapansanan ng Seaman: Ano ang Iyong mga Karapatan?

    Huwag Magmadali sa Pagkuha ng Disability Benefits: Mahalaga ang Tamang Panahon sa Pag-determina ng Kapansanan

    G.R. No. 162809, September 05, 2012

    Ang pagtatrabaho sa barko ay isang mapanganib na propesyon. Madalas, ang mga seaman ay nasasaktan sa trabaho. Kapag nangyari ito, mahalagang malaman nila ang kanilang mga karapatan, lalo na pagdating sa disability benefits. Ngunit paano kung hindi agad malinaw kung gaano kalala ang pinsala? Ang kasong ito ng Pacific Ocean Manning, Inc. v. Penales ay nagtuturo sa atin ng mahalagang aral tungkol sa tamang proseso at panahon para sa pag-determina ng kapansanan ng isang seaman, at kung bakit hindi dapat madaliin ang pagkuha ng benepisyo.

    nn

    Ang Legal na Batayan: POEA-SEC at Labor Code

    n

    Para sa mga seaman na Pilipino, ang kanilang kontrata ay madalas na nakabatay sa Philippine Overseas Employment Administration Standard Employment Contract (POEA-SEC). Ito ang nagtatakda ng mga termino at kondisyon ng kanilang trabaho, kabilang na ang mga benepisyo sa kaso ng sakit o injury. Mahalaga ring tandaan na ang Labor Code ng Pilipinas, partikular na ang Article 192, ay sumasaklaw rin sa mga seaman pagdating sa disability benefits.

    n

    Ayon sa POEA-SEC, partikular sa Section 20(B)(3), ang isang seaman na nasaktan o nagkasakit sa trabaho ay may karapatan sa sickness allowance na katumbas ng kanyang basic wage hanggang siya ay ideklarang fit to work o matukoy ang antas ng kanyang permanent disability ng company-designated physician. Ang period na ito ay hindi dapat lumagpas sa 120 araw. Samantala, ang Article 192(c)(1) ng Labor Code ay nagsasaad na ang temporary total disability na tumagal ng mahigit 120 araw ay maaaring ituring na total and permanent disability.

    n

    Ang mga probisyong ito ay nagbibigay ng timeframe para sa pag-assess ng kondisyon ng seaman. Hindi ito nangangahulugan na kapag lumagpas na sa 120 araw ay awtomatiko nang total and permanent disability. Ayon sa Korte Suprema sa kasong Vergara v. Hammonia Maritime Services, Inc., ang temporary total disability ay nagiging permanent lamang kapag ideklara ito ng company-designated physician sa loob ng takdang panahon, o kapag lumagpas na sa 240-araw na medical treatment period nang walang deklarasyon.

    nn

    Ang Kwento ng Kaso: Benjamin Penales at ang Aksidente sa Barko

    n

    Si Benjamin Penales ay isang ordinary seaman na kinontrata ng Pacific Ocean Manning, Inc. para magtrabaho sa barkong MV “Courage Venture”. Habang naghahanda ang barko para dumaong sa India, naaksidente si Penales nang pumutok ang lubid at tumama sa kanya. Nagtamo siya ng bali sa braso, pinsala sa nerbiyo, at concussion.

    n

    Agad siyang dinala sa ospital sa India, naoperahan, at pagkatapos ay repatriated pabalik sa Pilipinas. Sa Maynila, ipinagpatuloy niya ang pagpapagamot sa mga doktor na itinalaga ng kompanya. Gayunpaman, bago pa man matapos ang 120-araw na period at magkaroon ng pinal na assessment ang company-designated physician, naghain na si Penales ng reklamo sa National Labor Relations Commission (NLRC) para sa disability benefits.

    n

    Ang Labor Arbiter ay nagdesisyon na pabor kay Penales, ngunit nagbigay lamang ng disability benefits na katumbas ng Grade 8 disability. Hindi nasiyahan si Penales kaya umapela siya sa NLRC. Ipinabalik ng NLRC ang kaso sa Labor Arbiter para sa masusing pag-determina ng disability grade. Umapela naman si Penales sa Court of Appeals, na pumabor sa kanya at nag-award ng maximum disability benefits.

    n

    Hindi sumang-ayon ang kompanya at umakyat sila sa Korte Suprema. Dito na binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng pagbibigay ng sapat na panahon sa company-designated physician para ma-assess ang kondisyon ng seaman.

    nn

    Desisyon ng Korte Suprema: Remand para sa Tamang Assessment

    n

    Binawi ng Korte Suprema ang desisyon ng Court of Appeals. Ayon sa Korte, nagkamali ang Court of Appeals sa pag-award ng maximum disability benefits dahil hindi pa tapos ang period para sa pag-assess ng kapansanan ni Penales nang maghain siya ng reklamo. Binigyang-diin ng Korte na:

    n

    “When Penales filed his complaint and refused to undergo further medical treatment, he prevented the company-designated physician from fully determining his fitness to work within the time allowed by the POEA SEC and by law.”

    n

    Idinagdag pa ng Korte Suprema na:

    n

    “As we outlined above, a temporary total disability only becomes permanent when so declared by the company[-designated] physician within the periods he is allowed to do so, or upon the expiration of the maximum 240-day medical treatment period without a declaration of either fitness to work or the existence of a permanent disability.”

    n

    Kaya naman, ipinag-utos ng Korte Suprema na ibalik ang kaso sa Labor Arbiter para muling matukoy ang tamang disability grade ni Penales base sa kanyang kondisyon sa panahon ng kanyang huling pagpapagamot.

    nn

    Praktikal na Implikasyon: Sundin ang Proseso, Huwag Magpadalos-dalos

    n

    Ang kasong ito ay nagbibigay linaw sa proseso ng pagkuha ng disability benefits para sa mga seaman. Narito ang mga mahahalagang takeaways:

    n

      n

    • Maghintay ng Sapat na Panahon: Huwag madaliin ang paghahain ng reklamo. Bigyan ng sapat na panahon ang company-designated physician, hanggang 240 araw, para ma-assess ang iyong kondisyon.
    • n

    • Makipagtulungan sa Company Physician: Regular na magpakonsulta at sumunod sa mga treatment plan ng company-designated physician. Ang pagtanggi sa pagpapagamot ay maaaring makasama sa iyong claim.
    • n

    • Alamin ang Iyong Karapatan: Maging pamilyar sa POEA-SEC at Labor Code tungkol sa disability benefits. Konsultahin ang abogado kung hindi sigurado sa iyong mga karapatan.
    • n

    nn

    Mahahalagang Aral

    n

      n

    • Ang pag-determina ng disability ay hindi lamang nakabatay sa medical findings, kundi pati na rin sa takdang panahon na itinakda ng POEA-SEC at Labor Code.
    • n

    • Ang seaman ay may obligasyon na makipagtulungan sa company-designated physician para sa assessment at treatment.
    • n

    • Ang pagmamadali sa paghahain ng kaso bago matapos ang takdang panahon para sa assessment ay maaaring makasama sa claim para sa maximum disability benefits.
    • n

    nn

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    n

    Tanong 1: Ano ang dapat kong gawin kapag nasaktan ako sa barko?
    nSagot: Magpa-report agad sa iyong superior officer at humingi ng medical attention. Sundin ang proseso na itinakda ng kompanya para sa medical treatment.

    nn

    Tanong 2: Gaano katagal ang dapat kong maghintay bago maghain ng claim para sa disability benefits?
    nSagot: Bigyan ng sapat na panahon ang company-designated physician, hanggang 240 araw, para ma-assess ang iyong kondisyon. Konsultahin ang abogado bago maghain ng reklamo.

    nn

    Tanong 3: Ano ang mangyayari kung hindi ako sumang-ayon sa assessment ng company-designated physician?
    nSagot: May karapatan kang kumuha ng second opinion mula sa ibang doktor. Kung magkakaiba ang opinion, maaaring kumuha ng third doctor na mutually agreed upon ng seaman at kompanya.

    nn

    Tanong 4: Ano ang ibig sabihin ng

  • Pagpapatunay ng Kaugnayan sa Trabaho ng Sakit: Gabay sa Benepisyo sa Kapansanan ng Seaman

    Ang Dapat Patunayan: Kaugnayan ng Sakit sa Trabaho Para sa Benepisyo sa Kapansanan ng Seaman

    [ G.R. No. 191606, August 01, 2012 ] DAMASO R. CASOMO, PETITIONER, VS. CAREER PHILIPPINES SHIPMANAGEMENT, INC. AND/OR COLUMBIA SHIPMANAGEMENT LTD., RESPONDENTS.

    INTRODUKSYON

    Isipin ang isang marino na nagbubuwis ng buhay sa gitna ng karagatan, malayo sa pamilya, para lamang magkasakit at mapagkaitan ng kaukulang tulong. Ito ang realidad na hinaharap ni Damaso R. Casomo, isang ableseaman, sa kasong ito. Ang pangunahing tanong: sapat ba ang basta pagkontrata ng sakit habang nasa trabaho para masabing ito ay ‘work-related’ at karapat-dapat sa benepisyo sa kapansanan? Sa desisyong ito ng Korte Suprema, malinaw na hindi. Kailangang patunayan ang koneksyon ng trabaho sa sakit.

    Sa petisyong ito, hinamon ni Casomo ang desisyon ng Court of Appeals na nagpawalang-bisa sa naunang resolusyon ng National Labor Relations Commission (NLRC). Ibinasura ng NLRC ang desisyon ng Labor Arbiter na nagdedenay sa kanyang reklamo para sa permanenteng total disability benefits, reimbursement sa gastos medikal, danyos, at attorney’s fees. Ang Labor Arbiter ang unang nagdesisyon laban kay Casomo, kaya humantong ito sa Korte Suprema.

    LEGAL NA KONTEKSTO: ANG POEA-SEC AT ANG ‘WORK-RELATEDNESS’

    Ang batayan ng karapatan ng isang seaman sa benepisyo sa kapansanan ay ang Philippine Overseas Employment Administration Standard Employment Contract (POEA-SEC). Ayon sa Section 20(B) nito, may pananagutan ang employer kung ang seaman ay magdusa ng ‘work-related injury or illness’ sa termino ng kanyang kontrata. Mahalagang intindihin ang depinisyon ng ‘work-related illness’.

    Ayon sa POEA-SEC, ang ‘work-related illness’ ay

  • Tamang Panahon sa Paghain ng Claim sa Disability: Pagtalakay sa Kaso ng C.F. Sharp Crew Management, Inc. vs. Taok

    Huwag Magmadali: Kailangan Bang Hintayin ang 120 Araw Bago Maghain ng Claim sa Disability?

    G.R. No. 193679, July 18, 2012

    Kumusta po, mga mambabatas at mga marino! Alam nating mahirap ang mapalayo sa pamilya para magtrabaho sa barko. Kaya naman nakakalungkot kapag sa halip na maging maayos ang kalusugan, ay nagkasakit pa tayo. Sa ganitong sitwasyon, mahalagang malaman natin ang ating mga karapatan, lalo na pagdating sa disability benefits. Pero paano kung biglaan ang pangyayari at kailangan agad nating mag-file ng claim? Tama ba ito, o may tamang proseso na dapat sundin?

    Sa kaso ng C.F. Sharp Crew Management, Inc. vs. Joel D. Taok, malalaman natin kung gaano kahalaga ang tamang panahon sa paghain ng claim para sa disability benefits ng isang seaman. Nagsimula ang lahat nang magreklamo si Joel Taok, isang cook sa barko, ng pananakit ng dibdib at hirap sa paghinga habang nagtatrabaho. Dahil dito, siya ay narepatriate pabalik sa Pilipinas. Agad-agad siyang naghain ng kaso para sa total at permanent disability benefits. Pero tama ba ang kanyang ginawa? Ito ang sentrong tanong na sasagutin natin sa pagtalakay sa kasong ito.

    Ang Batas at Kontrata: Gabay sa Disability Benefits ng Seaman

    Bago natin suriin ang detalye ng kaso ni Taok, mahalagang maintindihan muna natin ang mga legal na batayan para sa disability benefits ng mga seaman. Ang pangunahing dokumento dito ay ang Philippine Overseas Employment Administration-Standard Employment Contract (POEA-SEC). Ito ang kontrata sa pagitan ng seaman at ng kanyang employer, na naglalaman ng mga kondisyon ng kanyang trabaho, kabilang na ang benepisyo sa kalusugan at disability.

    Ayon sa Section 20(B) ng POEA-SEC, kung ang isang seaman ay magkasakit o masaktan habang nagtatrabaho, may mga obligasyon ang employer. Kabilang dito ang pagbabayad ng sickness allowance o sahod habang siya ay nagpapagaling, at kung kinakailangan, disability benefits kung ang kanyang sakit ay magresulta sa permanenteng kapansanan. Mahalagang tandaan na para makakuha ng disability benefits, kailangang mapatunayan na ang sakit ay work-related, ibig sabihin, may kaugnayan sa kanyang trabaho sa barko.

    Bukod pa rito, mayroon din tayong Article 192(c)(1) ng Labor Code, na nagsasaad na ang temporary total disability na tumagal nang tuloy-tuloy ng higit sa 120 araw ay maaaring ituring na total at permanent disability. Nililinaw pa ito ng Section 2(a), Rule X ng Amended Rules on Employee Compensation (AREC), na nagsasabing ang income benefit ay babayaran nang hindi hihigit sa 120 araw, maliban kung kailangan pa ng medikal na atensyon na lalampas sa 120 araw ngunit hindi lalampas sa 240 araw. Sa madaling salita, may panahon na ibinibigay para masuri at magamot ang seaman bago masabi kung permanente na ang kanyang disability.

    Seksyon 20-B(3) ng POEA-SEC (Sickness Allowance):

    "Upon sign-off from the vessel for medical treatment, the seafarer is entitled to sickness allowance equivalent to his basic wage until he is declared fit to work or the degree of permanent disability has been assessed by the company-designated physician but in no case shall this period exceed one hundred twenty (120) days."

    Ang susi dito: company-designated physician. Ayon sa POEA-SEC, ang doktor na itinalaga ng kompanya ang siyang magsasabi kung fit na muling magtrabaho ang seaman, o kung mayroon na siyang permanenteng disability at kung ano ang grado nito. Mahalaga ang papel ng company doctor sa proseso ng pag-claim ng disability benefits.

    Ang Kuwento ng Kaso: Mula Barko Hanggang Korte Suprema

    Balikan natin ang kaso ni Joel Taok. Matapos siyang marepatriate noong Agosto 5, 2006, agad siyang nagpakonsulta sa company-designated clinic noong Agosto 7, 2006. Iminungkahi ang ilang tests, at noong Setyembre 18, 2006, nasuri siya na may “cardiomyopathy, ischemic vs. dilated (idiopathic); S/P coronary angiography.” Pinayuhan siyang magpatuloy sa gamutan at bumalik para sa re-evaluation sa Oktubre 18, 2006.

    Pero imbes na bumalik sa company doctor, naghain si Taok ng reklamo para sa total at permanent disability benefits noong Setyembre 19, 2006. Ito ay isang buwan at labing-apat na araw lamang mula nang siya ay ma-repatriate, at wala pang 120 araw mula nang magsimula ang kanyang medical treatment.

    Dismayado si Labor Arbiter Elias H. Salinas at ibinasura ang claim ni Taok. Ayon sa LA, wala pang cause of action si Taok dahil noong naghain siya ng reklamo, patuloy pa rin siyang ginagamot ng company-designated doctor at wala pang assessment kung siya ay disabled. Sinabi pa ng LA na hindi rin napatunayan ni Taok na work-related ang kanyang sakit.

    Hindi sumuko si Taok at umapela sa National Labor Relations Commission (NLRC). Nagsumite pa siya ng medical certificates mula sa ibang doktor na nagsasabing siya ay unfit for sea duty at work-related ang kanyang sakit. Pero nanindigan ang NLRC at sinang-ayunan ang desisyon ng Labor Arbiter.

    Pumunta naman si Taok sa Court of Appeals (CA) sa pamamagitan ng petition for certiorari. Dito, binaliktad ang desisyon ng NLRC. Pumabor ang CA kay Taok at sinabing dapat siyang bayaran ng total at permanent disability benefits dahil ang kanyang sakit ay cardiovascular disease na nakalista sa POEA-SEC bilang compensable. Ayon pa sa CA, dahil lumabas ang sintomas ni Taok habang nagtatrabaho, presumed na work-related ito, maliban kung mapatunayan ng employer na hindi.

    Hindi rin nagpatinag ang mga kompanya at umakyat sila sa Korte Suprema. Dito, ibinalik ang desisyon ng Labor Arbiter at NLRC. Sinabi ng Korte Suprema na nagkamali ang CA sa pagpabor kay Taok.

    Sabi ng Korte Suprema:

    "In this case, Taok failed to demonstrate that the NLRC’s dismissal of his complaint was attended with grave abuse of discretion or that the NLRC had no jurisdiction to order the same. On the contrary, the dismissal was warranted since at the time Taok filed his complaint against the petitioners, he had no cause of action against them."

    "As the facts of this case show, Taok filed a complaint for total and permanent disability benefits while he was still considered to be temporarily and totally disabled; while the petitioners were still attempting to address his medical condition which the law considers as temporary; and while the company-designated doctors were still in the process of determining whether he is permanently disabled or still capable of performing his usual sea duties."

    Ipinaliwanag ng Korte Suprema na premature o maaga ang paghain ni Taok ng reklamo. Hindi pa lumalampas ang 120 araw mula nang siya ay magkasakit, at hindi pa tapos ang assessment ng company-designated physician. Samakatuwid, wala pa siyang cause of action para sa total at permanent disability benefits noong naghain siya ng kaso.

    Ano ang Aral sa Kaso ni Taok? Praktikal na Payo para sa mga Seaman

    Ang kaso ni Joel Taok ay nagtuturo sa atin ng ilang mahalagang aral, lalo na para sa mga seaman at sa kanilang mga employer:

    • Maghintay ng Tamang Panahon: Huwag magmadaling maghain ng claim para sa total at permanent disability benefits. Bigyan ng sapat na panahon ang company-designated physician na masuri at magamot ang seaman. Hintayin ang 120 araw (maaaring umabot ng 240 araw kung kailangan ng mas mahabang gamutan) para malaman ang tunay na estado ng kalusugan.
    • Sundin ang Proseso ng POEA-SEC: Mahalagang sundin ang proseso na nakasaad sa POEA-SEC, lalo na ang pagpapakonsulta sa company-designated physician. Ang assessment ng company doctor ay mahalaga sa pag-determine ng disability benefits.
    • Komunikasyon sa Employer: Maging bukas ang komunikasyon sa employer at sa agency. Ipaalam ang kalagayan ng kalusugan at sundin ang mga proseso para sa medical treatment at assessment.
    • Konsultasyon sa Abogado: Kung may pagdududa o problema, kumunsulta sa abogado na eksperto sa maritime law para malaman ang mga karapatan at tamang hakbang na dapat gawin.

    Mahalagang Aral:

    • Ang pag-file ng claim para sa total at permanent disability benefits ay may tamang panahon. Hindi dapat ito madaliin.
    • Ang assessment ng company-designated physician ay kritikal sa proseso ng pag-claim.
    • Ang hindi pagsunod sa tamang proseso ay maaaring maging sanhi ng pagkabigo ng claim.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang dapat kong gawin kapag nagkasakit ako sa barko?
    Sagot: Agad na ipaalam sa ship captain o sa ship physician ang iyong nararamdaman. Sundin ang kanilang payo para sa medikal na atensyon. Siguraduhing mairecord ang lahat ng medical incidents sa barko.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari pag-uwi ko sa Pilipinas kung ako ay narepatriate dahil sa sakit?
    Sagot: Dapat kang mag-report agad sa company-designated physician sa loob ng tatlong araw pagdating mo. Sila ang magsasagawa ng post-employment medical examination at magbibigay ng treatment.

    Tanong 3: Kailan ako dapat mag-file ng claim para sa disability benefits?
    Sagot: Pinakamainam na hintayin ang assessment ng company-designated physician pagkatapos ng 120 araw (o hanggang 240 araw kung kinakailangan). Kung hindi ka sumasang-ayon sa assessment, maaari kang kumuha ng second opinion mula sa doktor na pinili mo, at kung kinakailangan, third doctor na pagkasunduan ninyo ng employer.

    Tanong 4: Paano kung hindi ako sumasang-ayon sa doktor ng kompanya?
    Sagot: Ayon sa POEA-SEC, kung hindi ka sang-ayon sa assessment ng company doctor, maaari kang kumuha ng second opinion mula sa iyong sariling doktor. Kung magkaiba pa rin ang opinyon, maaaring pumili ng third doctor na pagkasunduan ninyo ng employer, at ang desisyon ng third doctor ang magiging final at binding.

    Tanong 5: Work-related ba lahat ng sakit ng seaman?
    Sagot: Hindi lahat. Para maging compensable ang sakit, kailangan itong mapatunayang work-related. Ang POEA-SEC ay may listahan ng mga occupational diseases na itinuturing na work-related. Kung ang sakit mo ay wala sa listahan, kailangan mo pang patunayan na ang iyong trabaho sa barko ay nagpataas ng risk na magkaroon ka ng sakit.

    Nawa’y nakatulong ang pagtalakay na ito sa kaso ni Taok. Kung kayo ay may katanungan o nangangailangan ng legal na tulong patungkol sa maritime law o disability claims, huwag mag-atubiling lumapit sa amin sa ASG Law. Kami ay eksperto sa mga kaso ng seaman at handang tumulong sa inyo. Para sa konsultasyon, maaari kayong mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.

    Maraming salamat po at ingat po kayo palagi!