Sa kasong ito, ipinaliwanag ng Korte Suprema na ang isang bumibili ng lote ay maaaring humiling ng pagpapawalang-bisa ng isang real estate mortgage sa Housing and Land Use Regulatory Board (HLURB) kung ito ay may kinalaman sa mga reklamo ng hindi maayos na gawi sa negosyo ng real estate. Gayunpaman, hindi ito nangangahulugan na maaari ring humiling ang bumibili sa korte ng pagpapawalang-bisa ng extrajudicial foreclosure proceedings. Kung ang dalawang kaso ay nagmula sa parehong sanhi at may parehong partido, ito ay maituturing na forum shopping sa pamamagitan ng litis pendentia, o nakabinbing paglilitis.
Paano Nagdulot ng Dalawang Kaso ang Isang Mortgage?
Ang kaso ay nagsimula nang bumili si Gayden Seloza ng lote kay First World Home Philippines, Inc. Kalaunan, natuklasan ni Seloza na ipinagkatiwala ng First World ang lote sa isang bangko, na humantong sa extrajudicial foreclosure dahil sa hindi pagbabayad ng First World. Dahil dito, nagsampa si Seloza ng dalawang kaso: isa sa HLURB upang kwestyunin ang validity ng mortgage, at isa sa Regional Trial Court upang ipawalang-bisa ang foreclosure. Ang pangunahing tanong dito ay kung ang paghahain ng dalawang kaso na ito ay maituturing na forum shopping.
Sa ilalim ng Rule 7, Section 5 ng Rules of Court, ang forum shopping ay isang dahilan upang ibasura ang isang reklamo. Ayon sa Korte Suprema sa kasong City of Taguig v. City of Makati, may iba’t ibang paraan upang magawa ang forum shopping, kabilang ang paghahain ng maraming kaso na may parehong sanhi at kahilingan, o paghahati ng sanhi ng aksyon upang makakuha ng iba’t ibang mga remedyo. Ang pagsubok sa pagtukoy kung may forum shopping ay kung mayroong litis pendentia o kung ang isang pinal na paghuhusga sa isang kaso ay magiging res judicata sa isa pa.
Sa kasong ito, sinabi ng Korte Suprema na mayroong litis pendentia dahil mayroong malaking pagkakapareho sa mga partido, sa mga karapatang ipinaglalaban, at sa mga kahilingan sa parehong kaso sa HLURB at sa Regional Trial Court. Ipinaliwanag ng korte na hindi kailangan ang ganap na pagkakapareho ng mga partido, sapat na ang parehong interes ang kanilang kinakatawan. Sa kasong ito, ang Onshore Strategic Assets (SPV-AMC), Inc., ang humalili sa United Overseas Bank, kung saan ipinagkatiwala ng First World ang lote.
Tungkol naman sa pagkakapareho ng mga karapatan at kahilingan, sinabi ng Korte Suprema na bagaman magkaiba ang mga remedyong hinihingi sa dalawang kaso, ang batayan ng parehong kaso ay ang validity ng real estate mortgage. Binanggit ng korte ang kaso ng Yap v. Chua na ang pagkakapareho ng sanhi ng aksyon ay hindi nangangahulugang ganap na pagkakapareho; kung hindi, madaling makakaiwas ang isang partido sa operasyon ng res judicata sa pamamagitan ng pagbabago ng anyo ng aksyon o ng lunas na hinahangad. Dahil dito, hindi maaaring magpasya ang Regional Trial Court sa validity ng extrajudicial foreclosure nang hindi tinatalakay ang validity ng real estate mortgage, na nasa hurisdiksyon na ng HLURB.
Higit pa rito, tinukoy ng Korte Suprema na may eksklusibong hurisdiksyon ang HLURB na dinggin ang mga kaso ng hindi maayos na gawi sa negosyo ng real estate, na kinabibilangan ng pagpapautang ng mga property na naibenta na sa isang bumibili ng lote nang walang kaalaman at pahintulot ng HLURB, alinsunod sa Section 18 ng Presidential Decree No. 957. Ayon sa Korte Suprema sa kasong Manila Banking Corporation v. Spouses Rabina
Ang ginawa ng MDC sa pag-mortgage ng lote sa petitioner, nang walang kaalaman at pahintulot ng mga mag-asawang respondent na bumili ng lote at walang pag-apruba ng HLURB, gaya ng kinakailangan ng P.D. 957, ay hindi lamang isang hindi maayos na gawi sa negosyo ng real estate ngunit labis ding nakakasama sa kanila.
Dahil dito, ang desisyon ng Korte Suprema ay nagpapatibay na ang paghahain ng kaso sa Regional Trial Court upang ipawalang-bisa ang extrajudicial foreclosure habang may nakabinbing kaso sa HLURB na kumukwestyon sa validity ng real estate mortgage ay maituturing na forum shopping, at maaaring magresulta sa pagbasura ng kaso.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung ang paghahain ng kaso sa Regional Trial Court upang ipawalang-bisa ang extrajudicial foreclosure habang may nakabinbing kaso sa HLURB na kumukwestyon sa validity ng real estate mortgage ay maituturing na forum shopping. |
| Ano ang ibig sabihin ng forum shopping? | Ang forum shopping ay ang paghahain ng parehong kaso o magkatulad na isyu sa iba’t ibang korte o ahensya upang makakuha ng mas paborableng desisyon. |
| Ano ang litis pendentia? | Ang litis pendentia ay isang sitwasyon kung saan may isa pang nakabinbing kaso sa pagitan ng parehong mga partido para sa parehong sanhi ng aksyon. |
| Ano ang res judicata? | Ang res judicata ay isang legal na prinsipyo na nagsasaad na ang isang pinal na paghuhusga sa isang kaso ay nagbabawal sa muling paglilitis ng parehong sanhi ng aksyon sa pagitan ng parehong mga partido. |
| Saan dapat maghain ng reklamo kung may problema sa mortgage ng property na binili ko? | Kung ang reklamo ay may kinalaman sa hindi maayos na gawi sa negosyo ng real estate, dapat itong ihain sa HLURB. |
| Ano ang ginagawa ng HLURB? | Ang HLURB ay may hurisdiksyon sa mga kaso ng hindi maayos na gawi sa negosyo ng real estate at may kapangyarihang magpawalang-bisa ng mortgage sa mga tiyak na sitwasyon. |
| May kinalaman ba ang Presidential Decree No. 957 sa kasong ito? | Oo, ang Section 18 ng Presidential Decree No. 957 ay nagbabawal sa pag-mortgage ng lote nang walang kaalaman ng bumibili at pahintulot ng HLURB. |
| Ano ang implikasyon ng desisyon ng Korte Suprema sa mga bumibili ng lote? | Dapat malaman ng mga bumibili ng lote kung saan ang tamang venue upang maghain ng kaso upang maiwasan ang forum shopping at ang pagbasura ng kanilang kaso. |
Ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pag-unawa sa mga legal na pamamaraan at kung saan dapat i-file ang kaukulang kaso. Mahalagang kumonsulta sa abogado upang matiyak na ang lahat ng mga aksyon ay naaayon sa batas at upang maiwasan ang mga hindi kinakailangang komplikasyon.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: GAYDEN A. SELOZA VS. ONSHORE STRATEGIC ASSETS (SPV-AMC), INC., G.R. No. 227889, September 28, 2020