Tag: Personal na Pagharap

  • Huwag Pumirma Kahit Wala Ka Diyan: Ang Importansya ng Personal na Pagharap sa Notaryo

    Ang Personal na Pagharap sa Notaryo: Bakit Ito Mahalaga?

    A.C. No. 10185, March 12, 2014

    INTRODUKSYON

    Naranasan mo na bang mapahamak dahil sa isang dokumentong pinirmahan pero hindi mo lubos na naiintindihan? O di kaya’y nagtiwala ka sa isang abogado na akala mo’y alam ang tama, ngunit napunta ka pa rin sa problema? Sa kaso ni Licerio Dizon laban kay Atty. Marcelino Cabucana, Jr., ating matututunan ang mahalagang aral tungkol sa proseso ng notarisasyon at ang responsibilidad ng isang abogado bilang notaryo publiko. Isang simpleng pagkakamali sa notarisasyon ang maaaring magdulot ng malaking gulo at maging sanhi pa ng disciplinary action laban sa isang abogado. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, abogado man o hindi, na ang personal na pagharap sa notaryo ay hindi lamang basta pormalidad, kundi isang mahalagang paniniguro para sa integridad at legalidad ng isang dokumento.

    Ang sentro ng kasong ito ay umiikot sa isang abogado na nasuspinde dahil sa pag-notaryo ng isang kasunduan kahit hindi personal na humarap sa kanya ang lahat ng partido. Ano nga ba ang implikasyon nito sa pang-araw-araw na buhay natin? Bakit kailangan nating seryosohin ang proseso ng notarisasyon? At ano ang mga dapat nating tandaan para maiwasan ang ganitong problema?

    KONTEKSTONG LEGAL

    Sa Pilipinas, ang proseso ng notarisasyon ay pinamamahalaan ng Notarial Law at ng Rules on Notarial Practice. Ang pangunahing layunin nito ay ang patotohanan ang mga dokumento at pigilan ang panloloko. Sa madaling salita, tinitiyak ng notaryo publiko na ang mga pumipirma sa dokumento ay siyang tunay na mga taong nagpapakilala, na sila ay pumirma nang malaya at kusang-loob, at nauunawaan nila ang nilalaman ng dokumento.

    Ayon sa Public Act No. 2103, o ang Notarial Law:

    “The acknowledgment shall be before a notary public or an officer duly authorized by law of the country to take acknowledgments of instruments or documents in the place where the act is done. The notary public or the officer taking the acknowledgment shall certify that the person acknowledging the instrument or document is known to him and that he is the same person who executed it, acknowledged that the same is his free act and deed. The certificate shall be made under the official seal, if he is required by law to keep a seal, and if not, his certificate shall so state.”

    Binibigyang-diin din ito sa Section 2(b) ng Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice:

    “A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document –
    (1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and
    (2) is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules.”

    Ibig sabihin, napakahalaga na personal na humarap ang lahat ng partido sa notaryo publiko. Hindi sapat na basta pirmahan na lang ang dokumento at ipanotaryo sa ibang araw o sa ibang lugar. Ang personal na pagharap ay nagbibigay pagkakataon sa notaryo na makilala ang mga partido, matiyak ang kanilang pagkakakilanlan, at masiguro na naiintindihan nila ang kanilang pinipirmahan. Isipin na lamang kung gaano karaming problema ang maiiwasan kung susundin lamang ang simpleng panuntunang ito. Halimbawa, sa pagbili ng lupa, mahalagang personal na humarap ang nagbebenta at bumibili sa notaryo para matiyak na walang daya at ang transaksyon ay legal.

    PAGSUSURI NG KASO

    Ang kaso ay nagsimula noong 2004 nang ireklamo ni Licerio Dizon si Atty. Marcelino Cabucana, Jr. sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Ayon kay Dizon, isa siya sa mga gustong bumili ng lupa mula sa mga tagapagmana ni Florentino Callangan. May isang kaso sibil (Civil Case No. 1-689) na isinampa sa Municipal Trial Court in Cities (MTCC) Santiago City kung saan partido ang mga tagapagmana. Noong Nobyembre 6, 2003, isang compromise agreement ang ginawa at pinirmahan sa korte mismo, at ipinanotaryo kay Atty. Cabucana noong araw ding iyon.

    Ngunit, sa pagdinig noong Disyembre 11, 2003, sinabi ng mga pumirma sa kasunduan na pinirmahan nila ito sa korte, ngunit hindi sa harap ni Atty. Cabucana bilang notaryo publiko. Dahil dito, naantala ang resolusyon ng kaso at nagdulot umano ito ng perwisyo kay Dizon. Inireklamo ni Dizon si Atty. Cabucana sa paglabag sa Notarial Law at Code of Professional Responsibility, at sinabi rin niya na nagbanta pa umano sa kanya si Atty. Cabucana.

    Depensa naman ni Atty. Cabucana, ang reklamo ay ganti lamang dahil siya ang private prosecutor sa isang kasong kriminal laban kay Dizon. Dagdag pa niya, walang basehan ang reklamo dahil wala namang nalabag na karapatan si Dizon dahil “would-be buyer” lamang umano ito at hindi partido sa kasunduan.

    Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ng IBP na lumabag nga si Atty. Cabucana sa Rule 1.01, Canon 1 ng Code of Professional Responsibility dahil ipinanotaryo niya ang kasunduan nang wala ang personal na pagharap ng lahat ng partido. Iminungkahi ng IBP na suspindihin si Atty. Cabucana bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon at sa practice of law sa loob ng anim na buwan.

    Sa Resolution ng IBP Board of Governors, pinagtibay nila ang finding ng paglabag ngunit binago ang parusa at ginawang anim na buwang suspensyon bilang notaryo publiko lamang. Muling nagmosyon para sa rekonsiderasyon si Atty. Cabucana, at muling binago ng IBP ang parusa—ginawang isang buwang suspensyon sa practice of law at diskwalipikasyon na maitalaga muli bilang notaryo publiko sa loob ng isang taon.

    Hindi sumang-ayon ang Korte Suprema sa parusa ng IBP. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng personal na pagharap sa notaryo publiko. Ayon sa Korte:

    “As a notary public, Atty. Cabucana should not notarize a document unless the person who signs it is the same person executing it and personally appearing before him to attest to the truth of its contents. This is to enable him to verify the genuineness of the signature of the acknowledging party and to ascertain that the document is the party’s free and voluntary act and deed.”

    Dahil dito, mas pinabigat ng Korte Suprema ang parusa. Sinuspinde nila si Atty. Cabucana sa practice of law ng tatlong (3) buwan, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan siyang ma-commission muli bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. Binalaan din siya na mas mabigat na parusa ang ipapataw kung mauulit ang ganitong paglabag.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ang kasong ito ay nagtuturo sa atin ng ilang mahahalagang aral. Una, hindi dapat basta-bastahin ang proseso ng notarisasyon. Ito ay isang mahalagang legal na proseso na nagbibigay-proteksyon sa lahat ng partido na sangkot sa isang dokumento. Pangalawa, ang mga abogado na notaryo publiko ay may mas mataas na responsibilidad na sundin ang mga panuntunan ng notarisasyon. Hindi lamang sila abogado, kundi sila rin ay mga opisyal ng publiko na pinagkatiwalaang magpatunay sa mga dokumento.

    Para sa mga negosyante, property owners, at ordinaryong mamamayan, ang kasong ito ay nagpapaalala na dapat tayong maging maingat sa pagpili ng notaryo publiko at siguraduhing sinusunod ang tamang proseso. Huwag pumirma sa dokumento kung hindi ka personal na humaharap sa notaryo. Kung may alinlangan, mas mabuting magtanong o kumonsulta sa isang abogado.

    MGA MAHAHALAGANG ARAL:

    • Personal na Pagharap: Laging siguraduhin na personal kang humaharap sa notaryo publiko kasama ang lahat ng kinakailangang partido kapag nagpapnotaryo ng dokumento.
    • Due Diligence sa Notaryo: Pumili ng mapagkakatiwalaang notaryo publiko na sumusunod sa tamang proseso.
    • Proteksyon sa Sarili: Ang tamang notarisasyon ay proteksyon mo laban sa panloloko at legal na problema sa hinaharap.
    • Responsibilidad ng Abogado: Ang mga abogado na notaryo publiko ay may tungkuling panatilihin ang integridad ng proseso ng notarisasyon.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Kailangan ba talaga na personal na humarap sa notaryo? Hindi ba pwedeng ipadala na lang ang dokumento?
    Sagot: Oo, kailangan personal na humarap. Hindi pwede ang ipadala na lang. Ang personal na pagharap ay mahalaga para matiyak ng notaryo ang pagkakakilanlan ng mga partido at ang kanilang kusang-loob na pagpirma.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung hindi personal na humarap sa notaryo?
    Sagot: Ang dokumento ay maaaring mapawalang-bisa at hindi tanggapin sa korte. Bukod pa rito, ang notaryo publiko ay maaaring masuspinde o matanggal sa kanyang posisyon, tulad ng nangyari sa kasong ito.

    Tanong 3: Paano kung malayo ang notaryo? Pwede bang sa ibang lugar na lang magpanotaryo?
    Sagot: Mas mainam na humanap ng notaryo publiko na malapit sa lugar kung saan kayo magpipirmahan. Kung talagang malayo, maaaring mag-usap ang mga partido para maghanap ng notaryo na mas accessible sa lahat. Mahalaga pa rin ang personal na pagharap, kahit na medyo malayo ang notaryo.

    Tanong 4: Ano ang dapat kong dalhin kapag pupunta sa notaryo?
    Sagot: Magdala ng valid ID (tulad ng driver’s license, passport, o government-issued ID) para sa pagkakakilanlan. Dalhin din ang orihinal na dokumento na ipapanotaryo.

    Tanong 5: Magkano ang notaryo fee?
    Sagot: Ang notaryo fee ay depende sa uri ng dokumento at sa notaryo publiko. Mayroon ding prescribed fees na sinusunod, kaya mas mabuting itanong na rin sa notaryo bago magpanotaryo.

    Ang ASG Law ay may mga abogado na eksperto sa mga usaping notaryo at legal na dokumentasyon. Kung kailangan mo ng konsultasyon o tulong legal, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Bisitahin ang aming website dito o mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com para sa inyong mga katanungan. Handa kaming tumulong sa inyo!



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Personal na Pagharap sa Notaryo Publiko: Bakit Ito Mahalaga at Ano ang Pananagutan Kung Hindi Ito Sundin

    Personal na Pagharap sa Notaryo Publiko: Bakit Ito Mahalaga at Ano ang Pananagutan Kung Hindi Ito Sundin

    A.C. No. 4545, February 05, 2014 (Carlito Ang v. Atty. James Joseph Gupana)

    Ang kasong Carlito Ang v. Atty. James Joseph Gupana ay isang mahalagang paalala sa mga abogado at sa publiko tungkol sa seryosong responsibilidad ng isang notaryo publiko. Sa mundo ng batas, ang notarisasyon ay hindi lamang isang pormalidad; ito ay isang kritikal na proseso na nagbibigay bisa at kredibilidad sa mga dokumento. Kung walang wastong notarisasyon, maaaring mawalan ng saysay ang isang dokumento at magdulot ng problema sa mga partido na sangkot.

    Sa kasong ito, nasuspinde ang isang abogado dahil sa kapabayaan sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Ang pangunahing isyu? Hindi niya sinigurado na personal na humarap sa kanya ang taong lumagda sa isang Affidavit of Loss. Ngunit ano nga ba ang bigat ng pagkakamaling ito? At bakit kailangan ang personal na pagharap sa harap ng isang notaryo?

    Ang Legal na Batayan ng Notarisasyon at Personal na Pagharap

    Ang batayan ng ating batas ukol sa notarisasyon ay matatagpuan sa Public Act No. 2103, mas kilala bilang Notarial Law. Ayon sa Seksyon 1 nito, malinaw na nakasaad ang kahalagahan ng personal na pagharap sa notaryo. Basahin natin ang sipi:

    Sec. 1. x x x

    (a) Ang pagkilala ay dapat gawin sa harap ng isang notaryo publiko o isang opisyal na duly authorized ng batas ng bansa na kumuha ng mga pagkilala ng mga instrumento o dokumento sa lugar kung saan ginawa ang akto. Ang notaryo publiko o ang opisyal na kumukuha ng pagkilala ay dapat magpatunay na ang taong kumikilala sa instrumento o dokumento ay kilala niya at na siya ang parehong tao na lumagda nito, at kinilala na ang pareho ay kanyang malayang kalooban at gawa. Ang sertipiko ay dapat gawin sa ilalim ng kanyang opisyal na selyo, kung siya ay ayon sa batas na kinakailangang magpanatili ng isang selyo, at kung hindi, ang kanyang sertipiko ay dapat magsaad nito.

    Mula sa tekstong ito, hindi maikakaila na ang personal na pagharap ay isang sine qua non o esensyal na rekisito sa wastong notarisasyon. Ang layunin nito ay simple ngunit napakahalaga: upang matiyak ng notaryo publiko na ang taong humaharap ay siya nga ang taong lumagda sa dokumento, at boluntaryo niyang ginawa ito. Hindi ito basta seremonya lamang. Sa pamamagitan ng personal na pagharap, nagkakaroon ng katiyakan at integridad ang mga dokumento.

    Kung ating babalikan ang kasaysayan, ang konsepto ng notarisasyon ay nagmula pa sa Roman Law, kung saan ang mga notarius ay mga pampublikong tagasulat na nagtatala ng mga mahahalagang transaksyon. Sa paglipas ng panahon, umusbong ang tungkulin ng notaryo publiko bilang isang pinagkakatiwalaang opisyal na nagpapatunay sa mga dokumento. Sa ating sistema ng batas, ang isang dokumentong notarisado ay itinuturing na public document, na may mas mataas na bigat at kredibilidad kumpara sa isang pribadong dokumento lamang. Ito ang dahilan kung bakit napakahalaga na sundin ang tamang proseso ng notarisasyon.

    Ang Kwento ng Kasong Ang v. Gupana: Kapabayaan sa Tungkulin Bilang Notaryo

    Sa kasong Ang v. Gupana, si Carlito Ang ang nagreklamo laban kay Atty. James Joseph Gupana. Ayon kay Ang, inihanda at notarisado ni Atty. Gupana ang Affidavit of Loss at Deed of Absolute Sale na ginamit para ilipat ang titulo ng lupa. Ang problema, pinunto ni Ang na ang Deed of Absolute Sale ay tila antedated at peke ang pirma ni Candelaria Magpayo. Mas malala pa, ang Affidavit of Loss ay pinanotaryo umano noong 1994, ngunit patay na si Candelaria Magpayo noong 1991 pa.

    Sa imbestigasyon, napag-alaman na hindi nga personal na kilala ni Atty. Gupana si Candelaria Magpayo. Inamin pa nga ni Atty. Gupana na ang kanyang clerical staff ang siyang nag-iimbestiga kung kumpleto ang dokumento at nagtatanong tungkol sa identidad ng mga lumalagda. Pagkatapos nito, pinapapirmahan na lamang sa mga partido ang dokumento at saka niya ito notarisahan.

    Umakyat ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Nagsagawa ng imbestigasyon ang IBP Commission on Bar Discipline. Natuklasan nila na nagkamali nga si Atty. Gupana sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Ayon sa Investigating Commissioner:

    “Respondent should have been more cautious in his duty as notary public which requires that the party subscribing to the authenticity of the document should personally appear and sign the same before respondent’s actual presence.”

    Pinagtibay ng IBP Board of Governors ang findings ng Investigating Commissioner at pinatawan si Atty. Gupana ng parusang suspensyon mula sa practice of law ng isang taon, pagbawi ng kanyang notarial commission, at diskwalipikasyon na ma-reappoint bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.

    Umapela si Atty. Gupana sa Korte Suprema. Ngunit kinatigan ng Korte Suprema ang desisyon ng IBP. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng notaryo publiko:

    “The importance attached to the act of notarization cannot be overemphasized. Notarization is not an empty, meaningless, routinary act. It is invested with substantive public interest, such that only those who are qualified or authorized may act as notaries public.”

    Dagdag pa ng Korte Suprema, ang kapabayaan ni Atty. Gupana ay hindi lamang paglabag sa Notarial Law, kundi pati na rin sa Code of Professional Responsibility, partikular na sa Rule 9.01, Canon 9, na nagbabawal sa abogado na mag-delegate ng gawain na para lamang sa abogado sa isang hindi kwalipikadong tao.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Nating Matutunan?

    Ang desisyon sa kasong Ang v. Gupana ay may malaking epekto, lalo na sa mga abogado na notaryo publiko at sa publiko na umaasa sa serbisyo ng notarisasyon. Narito ang ilang mahahalagang puntos:

    • Personal na Pagharap ay Mandatorio: Hindi dapat balewalain ang rekisito ng personal na pagharap. Kailangang personal na humarap ang lumalagda sa dokumento sa harap ng notaryo publiko. Hindi sapat ang basta pagpapadala ng dokumento sa opisina ng notaryo.
    • Diligence sa Tungkulin: Dapat maging maingat at masigasig ang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin. Hindi dapat ipaubaya sa iba ang mahahalagang aspeto ng notarisasyon, lalo na ang pagkilala sa identidad ng lumalagda.
    • Pananagutan sa Kapabayaan: Ang kapabayaan sa tungkulin bilang notaryo publiko ay may kaakibat na pananagutan. Maaaring masuspinde o ma-revoke ang notarial commission, at mas malala pa, maaari ring masuspinde o matanggal sa practice of law kung ang notaryo ay isang abogado.

    Para sa mga abogado na notaryo publiko, ito ay isang babala na ang notarisasyon ay hindi dapat basta-bastahin. Ito ay isang seryosong tungkulin na nangangailangan ng mataas na antas ng propesyonalismo at integridad. Para naman sa publiko, mahalagang alalahanin na ang wastong notarisasyon ay nagbibigay proteksyon at katiyakan sa kanilang mga transaksyon.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Kailangan ba talagang personal na humarap sa notaryo publiko?
    Sagot: Oo, ayon sa batas, kailangan ang personal na pagharap. Ito ay upang matiyak ng notaryo publiko na ikaw nga ang taong lumagda sa dokumento at na boluntaryo mong ginawa ito.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung hindi ako personal na humarap sa notaryo?
    Sagot: Kung hindi ka personal na humarap, maaaring kuwestyunin ang validity ng dokumento. Maaaring hindi ito tanggapin sa korte o sa iba pang ahensya ng gobyerno.

    Tanong 3: Pwede bang ang staff na lang ng notaryo ang tumanggap ng dokumento at magproseso nito?
    Sagot: Hindi. Ang notaryo publiko mismo ang dapat magsagawa ng notarisasyon, kasama na ang pagkilala sa identidad ng lumalagda. Hindi dapat i-delegate sa staff ang gawaing ito.

    Tanong 4: Ano ang parusa sa notaryo publiko kung mapatunayang nagpabaya sa kanyang tungkulin?
    Sagot: Maaaring mapatawan ng suspensyon o revocation ng notarial commission. Kung ang notaryo ay abogado, maaari rin siyang masuspinde mula sa practice of law, gaya ng nangyari sa kasong Ang v. Gupana.

    Tanong 5: Paano ko masisiguro na wasto ang notarisasyon ng dokumento ko?
    Sagot: Siguraduhin na personal kang humarap sa notaryo publiko. Huwag magtiwala sa mga alok na “online notarization” o mga serbisyo na hindi nangangailangan ng personal na pagharap maliban kung ito ay pinahihintulutan ng batas at regulasyon.

    Eksperto ang ASG Law sa mga usaping notaryo publiko at batas. Kung may katanungan ka o nangangailangan ng konsultasyon tungkol sa notarisasyon o iba pang legal na isyu, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. hello@asglawpartners.com Makipag-usap sa amin dito.

  • Huwag Pababayaan ang Pananagutan: Personal na Pagharap sa Notarisasyon, Mahalaga!

    Ang Mahalagang Leksyon: Personal na Pagharap sa Notarisasyon ay Hindi Dapat Baliwalain

    A.C. No. 7350, February 18, 2013

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na lang, pinaghirapan mo ang iyong ari-arian, tapos bigla na lang mawawala dahil sa isang dokumentong notaryado na hindi mo naman pinirmahan sa harap ng isang abogado. Nakakatakot, di ba? Ito mismo ang nangyari sa kaso ni Patrocinio V. Agbulos laban kay Atty. Roseller A. Viray. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, lalo na sa mga abogado at notaryo publiko, kung gaano kahalaga ang personal na pagharap ng isang indibidwal kapag nagpapnotaryo ng dokumento. Sa madaling salita, hindi pwede basta-basta ang notarisasyon. Dapat siguruhin na ang taong pumipirma ay siya talaga at personal na humarap sa notaryo.

    Ang sentro ng kasong ito ay ang Affidavit of Non-Tenancy na pinanotaryo ni Atty. Viray. Ayon kay Mrs. Agbulos, hindi niya kailanman pinirmahan ang affidavit na ito at hindi rin niya personal na hinarap si Atty. Viray para ipanotaryo ito. Dagdag pa niya, ginamit pa ang pekeng affidavit na ito para ilipat ang kanyang ari-arian sa pangalan ni Rolando Dollente. Ang tanong dito: Tama ba ang ginawa ni Atty. Viray na pagnotaryo sa dokumento kahit hindi personal na humarap sa kanya si Mrs. Agbulos?

    KONTEKSTONG LEGAL

    Para maintindihan natin ang bigat ng kasong ito, kailangan nating balikan ang mga batas at patakaran tungkol sa notarisasyon sa Pilipinas. Ang pangunahing batas dito ay ang 2004 Rules on Notarial Practice. Ayon sa Seksyon 2(b) ng Rule IV nito, malinaw na sinasabi na:

    “(b) A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document –

    (1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and

    (2) is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules.”

    Ibig sabihin, bawal na bawal ang magnotaryo kung hindi personal na humarap ang taong pumipirma sa dokumento. Hindi rin sapat na basta kilala mo lang ang tao. Dapat personal mo siyang kilala o kaya naman ay may sapat na ebidensya ng kanyang pagkatao, ayon sa Seksyon 12 ng Rule II ng parehong patakaran. Ang “competent evidence of identity” ay tumutukoy sa:

    “(a) At least one current identification document issued by an official agency bearing the photograph and signature of the individual; or

    (b) The oath or affirmation of one credible witness not privy to the instrument, document or transaction who is personally known to the notary public and who personally knows the individual, or of two credible witnesses neither of whom is privy to the instrument, document or transaction who each personally knows the individual and shows to the notary public documentary identification.”

    Kaya naman, hindi lang basta ID ang kailangan. Dapat ay kasalukuyang ID na may litrato at pirma mula sa isang ahensya ng gobyerno. O kaya naman, panunumpa ng isang saksing mapagkakatiwalaan na personal na kilala ng notaryo at ng taong nagpapnotaryo. Napakahalaga nito dahil ang notarisasyon ay ginagawang pampublikong dokumento ang isang pribadong kasulatan. Kapag notaryado, mas madali itong tanggapin sa korte bilang ebidensya. Kaya naman, dapat maging maingat at responsable ang mga notaryo publiko.

    PAGSUSURI SA KASO

    Sa kasong Patrocinio v. Viray, umamin si Atty. Viray na pinanotaryo niya nga ang Affidavit of Non-Tenancy kahit hindi personal na humarap sa kanya si Mrs. Agbulos. Depensa niya, naniwala lang siya sa kliyente niyang si Dollente na nagsabing pinirmahan daw ni Mrs. Agbulos ang dokumento at kanya raw ang Community Tax Certificate (CTC) na ipinakita. Pero, lumabas sa imbestigasyon na peke pala ang pirma at hindi rin kay Mrs. Agbulos ang CTC.

    Nagsampa ng reklamo si Mrs. Agbulos sa Office of the Bar Confidant (OBC). Inireklamo niya si Atty. Viray dahil sa paglabag sa Notarial Law. Inirefer naman ng OBC ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) para imbestigahan. Matapos ang pagdinig, nagsumite ang magkabilang panig ng kanilang mga posisyon.

    Sa report ni Commissioner Dennis A. B. Funa ng IBP, nakita niyang napatunayan ngang pinanotaryo ni Atty. Viray ang affidavit nang hindi personal na humarap si Mrs. Agbulos. Hindi rin daw nagtangkang magpaliwanag si Atty. Viray at humingi pa nga raw ng paumanhin. Dahil dito, inirekomenda ni Commissioner Funa na patawan ng parusa si Atty. Viray.

    Sumang-ayon ang IBP Board of Governors sa report ni Commissioner Funa. Sa Resolution No. XVIII-2008-166, sinuspinde nila si Atty. Viray sa practice of law ng isang buwan. Nagmosyon for reconsideration si Atty. Viray pero denied. Binago pa nga ang resolution sa Resolution No. XX-2012-117, kung saan dinagdagan ang parusa. Bukod sa suspensyon sa practice of law, sinuspinde rin si Atty. Viray bilang Notary Public ng anim na buwan.

    Hindi nakuntento ang Korte Suprema sa parusang ito. Binigyang-diin ng Korte Suprema na:

    “To be sure, a notary public should not notarize a document unless the person who signed the same is the very same person who executed and personally appeared before him to attest to the contents and the truth of what are stated therein. Without the appearance of the person who actually executed the document in question, the notary public would be unable to verify the genuineness of the signature of the acknowledging party and to ascertain that the document is the party’s free act or deed.”

    Dagdag pa ng Korte:

    “The Court has repeatedly emphasized in a number of cases the important role a notary public performs… notarization is not an empty, meaningless routinary act but one invested with substantive public interest. The notarization by a notary public converts a private document into a public document, making it admissible in evidence without further proof of its authenticity. A notarized document is, by law, entitled to full faith and credit upon its face. It is for this reason that a notary public must observe with utmost care the basic requirements in the performance of his duties; otherwise, the public’s confidence in the integrity of a notarized document would be undermined.”

    Dahil sa kapabayaan ni Atty. Viray, hindi lang si Mrs. Agbulos ang naapektuhan kundi pati na rin ang integridad ng notarial system. Kaya naman, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Viray ng mas mabigat na parusa.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ano ang ibig sabihin ng desisyong ito para sa atin? Una, para sa mga abogado at notaryo publiko, napakalinaw ng mensahe: Huwag kailanman magnotaryo ng dokumento kung hindi personal na humaharap ang taong pipirma. Hindi sapat ang tiwala sa kliyente o sa kung sino mang nagdala ng dokumento. Dapat siguruhin ang pagkakakilanlan ng taong nagpapnotaryo gamit ang “competent evidence of identity.” Kung hindi susundin ito, hindi lang administratibong kaso ang haharapin, maaari pa itong humantong sa suspensyon o revocation ng lisensya.

    Pangalawa, para sa publiko, dapat tayong maging mapanuri at mapagmatyag. Kapag tayo ay nagpapnotaryo, siguraduhin natin na personal tayong humaharap sa notaryo at magdala ng valid ID. Kung may alinlangan tayo sa proseso, huwag mag-atubiling magtanong o humingi ng payo sa ibang abogado.

    SUSING ARAL

    • Personal na Pagharap, Kailangan: Ang personal na pagharap ng affiant ay hindi opsyon, kundi mandatory requirement sa notarisasyon.
    • Competent Evidence of Identity, Mahalaga: Siguraduhing gumamit ng valid ID o iba pang katanggap-tanggap na paraan para patunayan ang pagkakakilanlan ng nagpapnotaryo.
    • Pananagutan ng Notaryo: Ang notaryo publiko ay may mataas na pananagutan sa publiko. Ang kapabayaan sa tungkulin ay may kaakibat na parusa.
    • Proteksyon sa Publiko: Ang mahigpit na patakaran sa notarisasyon ay para protektahan ang publiko laban sa panloloko at pagpeke ng dokumento.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Ano ang mangyayari kung pinanotaryo ko ang dokumento nang hindi personal na humarap ang affiant?

    Sagot: Maaari kang maharap sa kasong administratibo. Bilang abogado, maaari kang masuspinde o marevoke ang iyong lisensya. Bilang notaryo publiko, maaari kang masuspinde o marevoke ang iyong komisyon.

    Tanong 2: Sapat na ba ang CTC bilang ID para sa notarisasyon?

    Sagot: Hindi. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang CTC ay hindi itinuturing na “competent evidence of identity.” Kailangan ng current ID na may litrato at pirma mula sa ahensya ng gobyerno.

    Tanong 3: Paano kung nagtiwala lang ako sa kliyente ko na nagsabing okay lang na hindi personal na humarap ang affiant?

    Sagot: Hindi ito sapat na depensa. Bilang notaryo, ikaw ang responsable na sumunod sa patakaran. Hindi mo pwedeng iasa lang sa iba ang tungkuling ito.

    Tanong 4: Ano ang dapat kong gawin kung pinilit ako ng kliyente ko na magnotaryo kahit hindi sumusunod sa patakaran?

    Sagot: Dapat kang tumanggi. Mas mahalaga ang sumunod sa batas kaysa maplease ang kliyente. Ipaliwanag mo sa kliyente ang kahalagahan ng personal na pagharap at ang mga patakaran sa notarisasyon.

    Tanong 5: May iba pa bang parusa bukod sa suspensyon?

    Sagot: Oo. Sa ilang kaso, maaaring marevoke ang komisyon bilang notaryo publiko at madisqualify ka pa na makakuha ulit ng komisyon sa loob ng ilang taon. Maaari rin masuspinde ka sa practice of law ng mas matagal pa, depende sa bigat ng paglabag.

    Para sa mas malalim na konsultasyon tungkol sa notarisasyon at iba pang usaping legal, huwag mag-atubiling lumapit sa ASG Law. Kami ay eksperto sa batas at handang tumulong sa iyo. Bisitahin ang aming website dito o sumulat sa amin sa hello@asglawpartners.com.





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)