Tag: Pambansang Yaman

  • Pagbabahagi sa Pambansang Yaman: Kailan Ito Nararapat sa mga Lokal na Pamahalaan?

    Pagbabahagi sa Pambansang Yaman: Kailan Ito Nararapat sa mga Lokal na Pamahalaan?

    n

    G.R. No. 185184, October 03, 2023

    nn

    Ang pagbabahagi sa pambansang yaman ay isang mahalagang karapatan ng mga lokal na pamahalaan (LGUs) sa Pilipinas. Ngunit kailan nga ba nararapat ang pagbabahaging ito? Ang kaso ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System vs. Provincial Government of Bulacan ay nagbibigay linaw sa mga kinakailangan upang mapatunayan ang karapatan sa bahagi ng pambansang yaman.

    nn

    Sa madaling salita, ang kasong ito ay tumatalakay sa kung nararapat bang bigyan ang Pamahalaang Panlalawigan ng Bulacan ng bahagi mula sa kinikita ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) dahil sa paggamit ng tubig mula sa Angat Dam, na matatagpuan sa Bulacan. Ang isyu ay kung ang tubig sa Angat Dam ay maituturing na pambansang yaman at kung ang MWSS ay sangkot sa pagpapaunlad nito.

    nn

    Legal na Konteksto

    nn

    Ayon sa Seksyon 7, Artikulo X ng Konstitusyon ng Pilipinas, ang mga lokal na pamahalaan ay may karapatan sa makatarungang bahagi sa mga kita mula sa paggamit at pagpapaunlad ng pambansang yaman sa loob ng kanilang mga nasasakupan. Ito ay may layuning bigyan ang mga LGU ng sapat na pondo upang maisakatuparan ang kanilang mga proyekto at programa para sa ikabubuti ng kanilang mga nasasakupan.

    nn

    Ang “pambansang yaman” ay karaniwang tumutukoy sa mga likas na yaman ng bansa, tulad ng lupa, tubig, mineral, at iba pa. Ang Seksyon 2, Artikulo XII ng Konstitusyon ay naglalaman ng listahan ng mga ito. Mahalagang tandaan na ang paggamit at pagpapaunlad ng pambansang yaman ay dapat naaayon sa batas at may pagsasaalang-alang sa kapakanan ng mga mamamayan.

    nn

    Mahalaga ring isaalang-alang ang Local Government Code ng 1991 (LGC), partikular na ang Seksyon 289, na nagpapatibay sa karapatan ng mga LGU sa bahagi ng kita mula sa pambansang yaman. Ang Seksyon 291 ng LGC ay nagtatakda kung paano babayaran ang bahagi ng mga LGU mula sa kita ng mga ahensya ng gobyerno o mga korporasyong kontrolado ng gobyerno na sangkot sa paggamit at pagpapaunlad ng pambansang yaman:

    nn

    SECTION 291. Share of the Local Governments from any Government Agency or Government-Owned or -Controlled Corporation. – Local government units shall have a share based on the preceding fiscal year for the proceeds derived by any government agency or government-owned or -controlled corporation engaged in the utilization and development of the national wealth based on the following formula whichever will produce a higher share for the local government unit:

    nn

    (a) One percent (1%) of the gross sales or receipts of the preceding calendar year; or

    n

    (b) Forty percent (40%) of the mining taxes, royalties, forestry and fishery charges and such other taxes, fees or charges, including related surcharges, interests, or fines the government agency or government-owned or -controlled corporation would have paid if it were not otherwise exempt.

    nn

    Paghimay sa Kaso

    nn

    Nagsimula ang kaso nang ihain ng Pamahalaang Panlalawigan ng Bulacan ang isang reklamo laban sa MWSS, humihingi ng bahagi sa kita ng MWSS dahil sa paggamit ng tubig mula sa Angat Dam. Ayon sa Bulacan, ang Angat Dam ay pangunahing pinagkukunan ng tubig ng Metro Manila, at ang MWSS ay kumikita mula rito.

    nn

    Ang MWSS naman ay nagtanggol sa sarili sa pamamagitan ng pagsasabing sila ay isang non-profit na utility na naglalayong magbigay ng maaasahang suplay ng tubig. Dagdag pa nila, hindi sila direktang gumagamit ng pambansang yaman dahil ang tubig sa Angat Dam ay iniimbak lamang doon.

    nn

    Ang Regional Trial Court (RTC) ay nagpasiya na pabor sa Bulacan, inuutusan ang MWSS na magbigay ng financial statement at magbayad ng bahagi sa kita. Kinatigan din ng Court of Appeals (CA) ang desisyon ng RTC.

    nn

    Sa pag-apela sa Korte Suprema, inilahad ng MWSS ang mga sumusunod:

    n

      n

    • Mali ang pagtukoy ng CA sa pinagmulan ng tubig sa Angat Dam.
    • n

    • Hindi bahagi ng pambansang yaman ang tubig sa Angat Dam.
    • n

    • Hindi sangkot ang MWSS sa paggamit at pagpapaunlad ng pambansang yaman.
    • n

    nn

    Binigyang-diin ng Korte Suprema na upang maging karapat-dapat ang isang LGU sa bahagi ng pambansang yaman, dapat matugunan ang mga sumusunod na kondisyon:

    n

      n

    1. Mayroong pambansang yaman na bahagi ng likas na yaman.
    2. n

    3. Ang pambansang yaman ay matatagpuan sa teritoryo ng LGU.
    4. n

    5. Ang kita ay nagmula sa paggamit at pagpapaunlad ng pambansang yaman.
    6. n

    nn

    Sa kasong ito, sinabi ng Korte Suprema na ang tubig sa Angat Dam ay hindi na maituturing na bahagi ng pambansang yaman dahil ito ay tinanggal na sa kanyang natural na pinagmulan. Dagdag pa rito, hindi rin sangkot ang MWSS sa paggamit at pagpapaunlad ng tubig, dahil sila ay isang regulatory body na nagbibigay lamang ng serbisyo publiko.

    nn

    Ayon sa Korte:

    n