Tag: Notarial Will

  • Huling Habilin ng Dayuhan: Kailangan Bang Sundin ang Batas ng Pilipinas?

    Sa desisyon na ito, ipinaliwanag ng Korte Suprema na kapag ang isang dayuhan ay gumawa ng huling habilin sa ibang bansa, kinakailangan pa ring patunayan sa korte sa Pilipinas na ang habilin ay sumusunod sa mga pormalidad na itinakda ng batas ng bansang iyon. Kung hindi mapatunayan, ang batas ng Pilipinas ang masusunod. Mahalaga ito dahil tinitiyak nitong protektado ang interes ng mga tagapagmana at nasusunod ang tamang proseso sa paglilipat ng ari-arian, kahit pa ang habilin ay ginawa sa labas ng Pilipinas.

    Huling Habilin sa Amerika, Kailangan Bang Sundin sa Pilipinas?

    Ang kasong ito ay tungkol sa huling habilin ni Aida A. Bambao, isang naturalisadong Amerikanong mamamayan, na ginawa sa California. Sa kanyang habilin, pinangalanan niya ang kanyang pinsan na si Cosme B. Sekito, Jr. bilang espesyal na tagapagpatupad ng kanyang mga ari-arian sa Pilipinas. Nang mamatay si Aida, isinampa ni Cosme ang petisyon para sa pagpapahintulot ng habilin sa Pilipinas. Kinuwestiyon ito ng kapatid ni Aida, si Linda A. Kucskar, dahil hindi umano nasunod ang mga pormalidad sa paggawa ng habilin. Ang pangunahing tanong dito ay kung dapat bang sundin ang batas ng California sa pagpapatibay ng habilin, o ang batas ng Pilipinas.

    Ayon sa Korte Suprema, kailangan munang patunayan na ang habilin ay ginawa alinsunod sa batas ng California. Ayon sa Artikulo 816 ng Civil Code,

    Ang habilin ng isang dayuhan na nasa ibang bansa ay may bisa sa Pilipinas kung ito ay ginawa ayon sa mga pormalidad na itinatakda ng batas ng lugar kung saan siya nakatira, o ayon sa mga pormalidad na sinusunod sa kanyang bansa, o ayon sa mga pormalidad na itinatakda ng Kodigong ito.

    Kaya, kailangang ipakita ang kopya ng batas ng California at patunayan na ang habilin ay sumusunod dito. Dahil hindi ito nagawa, ipinagpalagay ng korte na ang batas ng California ay pareho sa batas ng Pilipinas.

    Dahil dito, sinuri ng Korte Suprema ang habilin batay sa batas ng Pilipinas. Ayon sa Artikulo 805 ng Civil Code, ang isang notarial na habilin ay kailangang lagdaan sa dulo ng testator at ng tatlong saksi sa harap ng bawat isa. Kailangan ding pirmahan ng testator at ng mga saksi ang bawat pahina ng habilin, at dapat itong kilalanin sa harap ng isang notaryo publiko. Sa kasong ito, napag-alaman na ang habilin ni Aida ay mayroon lamang dalawang saksi, hindi pinirmahan ang bawat pahina, at hindi kinilala sa harap ng notaryo publiko. Kaya naman, hindi ito maaaring pahintulutan bilang isang valid na habilin.

    Ipinaliwanag pa ng Korte Suprema na ang pagkabigo ni Linda na tumutol sa simula ng proseso ay hindi nangangahulugang maaaring ipagwalang-bahala ang mga legal na pormalidad. Hindi maaaring ipagpaliban ang pagsunod sa mga pormalidad dahil may kinalaman ito sa interes ng publiko. Kailangang tiyakin na ang habilin ay tunay at ginawa nang walang panloloko.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung dapat bang pahintulutan ang huling habilin ng isang dayuhan na ginawa sa ibang bansa, kahit hindi ito sumusunod sa mga pormalidad ng batas ng Pilipinas.
    Ano ang sinabi ng Korte Suprema tungkol sa patunay ng batas ng ibang bansa? Kinakailangang patunayan ang batas ng ibang bansa sa pamamagitan ng opisyal na publikasyon o sertipikadong kopya, na may sertipikasyon mula sa embahada o konsulado ng Pilipinas. Kung hindi ito magawa, ipagpapalagay na ang batas ng ibang bansa ay pareho sa batas ng Pilipinas.
    Ano ang mga kinakailangan para sa isang notarial na habilin sa Pilipinas? Kailangang lagdaan sa dulo ng testator at ng tatlong saksi sa harap ng bawat isa, pirmahan ang bawat pahina, at kilalanin sa harap ng notaryo publiko.
    Bakit hindi pinahintulutan ang habilin ni Aida Bambao? Dahil kulang sa saksi, hindi pinirmahan ang bawat pahina, at hindi kinilala sa harap ng notaryo publiko, na lahat ay kinakailangan ayon sa batas ng Pilipinas.
    Maaari bang balewalain ang mga pormalidad kung walang tumututol? Hindi, kailangang sundin ang mga pormalidad dahil ito ay para sa proteksyon ng interes ng publiko at upang maiwasan ang panloloko.
    Ano ang kahalagahan ng attestation clause sa isang habilin? Ang attestation clause ay nagpapatunay na ang habilin ay ginawa at nilagdaan sa harap ng mga saksi at naglalaman ng mga importanteng detalye tulad ng bilang ng pahina.
    Ano ang ibig sabihin ng substantial compliance rule? Ang substantial compliance rule ay maaaring payagan ang pagpapatibay ng isang habilin kahit may mga depekto sa attestation clause, basta’t napatunayan na ang habilin ay ginawa ayon sa batas. Ngunit hindi ito applicable sa requirement ng acknowledgement sa harap ng notaryo.
    Ano ang epekto ng kasong ito sa mga dayuhan na may ari-arian sa Pilipinas? Kailangan nilang tiyakin na ang kanilang huling habilin ay sumusunod hindi lamang sa batas ng kanilang bansa, kundi pati na rin sa mga pormalidad na itinatakda ng batas ng Pilipinas, upang matiyak na ang kanilang mga ari-arian ay mapupunta sa kanilang mga tagapagmana.

    Sa madaling salita, ang kasong ito ay nagpapaalala na ang pagsunod sa batas ay mahalaga, lalo na pagdating sa pagpapamana ng ari-arian. Kung may ari-arian ka sa Pilipinas, tiyaking kumunsulta sa isang abogado upang masiguro na ang iyong huling habilin ay valid at maipatutupad ayon sa batas.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: IN THE MATTER OF THE TESTATE ESTATE OF AIDA A. BAMBAO, G.R. No. 237449, December 02, 2020

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Pagpapatunay sa ‘Di Kumpletong Dokumento

    Nilinaw ng Korte Suprema na hindi maaaring hatulan ang isang notaryo publiko sa paggawa ng kasinungalingan sa isang notarial will maliban na lamang kung mapatunayan na kanya mismong pinalsipika o ginaya ang mga pirma ng testator o ng mga instrumental na testigo para palabasin na sila ay lumahok sa pagpapatupad ng dokumento, gayong hindi naman sila talaga lumahok.

    Paano Nakalusot ang Pangalan ni Dr. Asuncion? Kwento ng Falsification

    Ang kasong ito ay nag-ugat sa isang Petition for Review on Certiorari na humahamon sa desisyon ng Court of Appeals na nagpapatibay sa hatol ng Regional Trial Court kay Atty. Bernardo T. Constantino. Si Atty. Constantino ay natagpuang nagkasala sa falsification ng isang public document sa ilalim ng Article 171(2) ng Revised Penal Code. Ang pangunahing isyu ay kung napatunayan ba ng prosekusyon na si Atty. Constantino ay nagkasala sa pagpalsipika ng isang dokumento sa pamamagitan ng pagpapanggap na may mga taong lumahok sa isang akto o paglilitis, gayong hindi naman talaga sila lumahok.

    Ayon sa prosekusyon, noong June 1998, na-stroke si Severino Cabrales, ama ni Teresita Saliganan, at naospital. Pagkatapos, bumalik siya sa kanilang bahay sa Laoag City, kung saan inalagaan siya ni Saliganan hanggang sa kanyang kamatayan noong December 6, 2003. Noong February 8, 2005, isang Petition for Probate ng Last Will and Testament ni Severino ang isinampa sa Regional Trial Court ng Laoag City. Nakakuha ng kopya ng will si Fernando Cabrales, isa pang anak ni Severino, at sinabing hindi pirma ng kanyang ama ang nakalagay doon.

    Ang dokumento ay pinatunayan ni Atty. Constantino. Lumabas sa imbestigasyon na ang mga saksi na pumirma ay sina Rosalinda Cu, Dr. Justino Balintona, asawa nitong si Mary Balintona, at Dr. Eliezer John Asuncion. Ang Joint Acknowledgment ay nagsasaad na si Severino Cabrales at ang mga saksi ay personal na humarap kay Atty. Constantino noong September 9, 2001. Sinabi ni Dr. Asuncion kay Fernando na pinapunta siya ni Rene Ferrer, Jr., manugang ni Saliganan, sa kanyang klinika para pumirma. Pumayag siya dahil kaibigan niya si Ferrer sa isang motorcycle club.

    Depensa naman ni Atty. Constantino, nasa tamang pag-iisip si Severino at kaya pang maglakad nang magsimula itong pumunta sa kanya para ihanda ang kanyang Last Will and Testament. Pinayuhan niya si Severino na magdala ng listahan ng kanyang mga ari-arian, na sinunod naman nito. Dagdag pa niya, tinanong niya si Severino kung bakit siya gumagawa ng will, at sinabi nito na gusto niyang mapunta sa kanyang kaisa-isang anak na si Saliganan ang kanyang mga ari-arian dahil nagpapanggap na anak niya si Fernando.

    Sinabi ni Atty. Constantino na dinala niya ang tatlong kopya ng Last Will and Testament sa bahay ni Severino para pirmahan noong September 9, 2001. Naroon din sina Severino, Atty. Constantino, ang kanyang asawang si Editha at anak na si Bernard Christian, ang mag-asawang Balintona, Cu, Saliganan, at isa pang tao. Nanginig ang kamay ni Severino nang sinusubukang pirmahan ang unang pahina, kaya hiniling ni Atty. Constantino kay Saliganan na hawakan ang kanyang pulso para mapirmahan ang tatlong kopya. Pagkatapos, pumirma ang tatlong instrumental na saksi, pati si Atty. Constantino. Nakita ni Atty. Constantino ang isang stamp pad, kaya tinanong niya si Severino kung gusto nitong maglagay ng thumbmark, na pumayag naman ito at muling hiniling kay Saliganan na tulungan siya.

    Sinabi ni Atty. Constantino kay Severino na hindi na kailangan si Dr. Asuncion. Sinabihan daw niya si Severino na huwag nang baguhin ang dokumento. Kinuha ni Atty. Constantino ang isang kopya at ibinigay ang dalawa kay Severino. Pag-alis niya, kinuha ni Saliganan ang kanyang kopya at sinabing dumating na si Dr. Asuncion. Pagkatapos, ibinalik ni Saliganan ang kopya, ngunit hindi na tiningnan ni Atty. Constantino kung pumirma si Dr. Asuncion.

    Napatunayang nagkasala si Atty. Constantino sa falsification of a public document sa ilalim ng Article 171(2) ng Revised Penal Code dahil hindi nito binura ang pangalan ni Dr. Asuncion sa Joint Acknowledgment, kahit wala ito noong pinirmahan ang dokumento. Pinunto ng trial court na alam ni Atty. Constantino ang magiging legal na resulta ng pag-iwan sa pangalan ni Dr. Asuncion sa dokumento. Binanggit din nito ang 2004 Rules on Notarial Practice, na nagbabawal sa mga notaryo publiko na patotohanan ang mga hindi kumpleto o maling impormasyon. Iginiit ng korte na madaling burahin ang pangalan ni Dr. Asuncion. Hindi rin kinatigan ng korte ang depensa ni Atty. Constantino na pinagsabihan niya si Severino na huwag magmarka sa dokumento.

    Ang ginawa ni Atty. Constantino ay hindi maituturing na kriminal na paglabag. Ang kapabayaan niya ay maaaring maging sanhi ng administrative sanctions. Kung tutuusin si Dr. Asuncion mismo ang umamin na pinirmahan niya ang dokumento. Ang mismong kaso ay ibinasura dahil kulang ang mga elemento para sa falsification ng public document.

    Ang kanyang kapabayaan na burahin ang pangalan ni Dr. Asuncion ay nagbigay-daan para mapirmahan ni Dr. Asuncion ang dokumento kahit hindi siya lumahok sa pagpapatupad nito. Ito ang dahilan kung bakit hindi dapat pinapayagan ang mga notaryo publiko na magpatotoo sa mga hindi kumpletong dokumento.

    ARTICLE 171. Falsification by Public Officer, Employee or Notary or Ecclesiastic Minister. — The penalty of prisión mayor and a fine not to exceed 5,000 pesos shall be imposed upon any public officer, employee, or notary who, taking advantage of his official position, shall falsify a document by committing any of the following acts:

    . . . .

    2. Causing it to appear that persons have participated in any act or proceeding when they did not in fact so participate [.]

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung nagkasala ba si Atty. Constantino sa pagpalsipika ng public document sa pamamagitan ng pag-iwan sa pangalan ni Dr. Asuncion, kahit wala ito nang pinirmahan ang will. Ang desisyon ay umiikot kung ang isang notaryo ay nagkasala ba sa falsification nang hindi niya binura ang pangalan ng saksing hindi aktuwal na naroroon sa pagpirma.
    Sino-sino ang mga sangkot sa kaso? Si Atty. Bernardo T. Constantino, bilang notaryo publiko, ang People of the Philippines, si Severino Cabrales na testator ng will, Dr. Eliezer Asuncion, ang instrumental na saksi na hindi nakasama sa aktuwal na pagpirma ng will, at si Teresita Saliganan, anak ni Severino.
    Ano ang hatol ng Korte Suprema? Binaliktad ng Korte Suprema ang desisyon ng Court of Appeals at pinawalang-sala si Atty. Constantino sa kasong falsification. Ang bail bond na ipinoste para sa kanyang pansamantalang kalayaan ay ipinawalang-bisa rin.
    Bakit pinawalang-sala si Atty. Constantino? Dahil hindi napatunayan na pinalsipika ni Atty. Constantino ang dokumento. Hindi siya ang nagpanggap na lumahok si Dr. Asuncion sa pagpapatupad ng Joint Acknowledgment, kundi si Ferrer at si Dr. Asuncion mismo.
    Ano ang administrative sanctions na maaaring harapin ni Atty. Constantino? Si Atty. Constantino ay maaaring harapin ang revocation ng kanyang commission bilang notaryo publiko. Maaari din siyang patawan ng appropriate administrative sanctions.
    Ano ang aral na makukuha sa kasong ito para sa mga notaryo publiko? Dapat maging maingat ang mga notaryo publiko sa pagpapatotoo ng mga dokumento, lalo na kung may mga espasyong hindi pa napupunan. Tiyakin din na ang lahat ng impormasyon ay kumpleto at wasto bago patotohanan ang dokumento.
    Ano ang kahalagahan ng attestation clause sa isang notarial will? Ang attestation clause ay naglalaman ng mga pangalan at lagda ng mga instrumental witnesses na nagpapatunay na nasunod ang mga pormalidad na itinakda ng batas sa pagpapatupad ng will.
    Ano ang responsibilidad ng isang notaryo publiko sa pagpapatunay ng will? Ang notaryo publiko ay may tungkuling tiyakin na ang testator at ang mga saksi ay personal na humarap sa kanya at na kusang-loob nilang nilagdaan ang will.

    Bagamat pinawalang-sala si Atty. Constantino sa kasong kriminal, ang kanyang pagkukulang ay nagpapakita ng pangangailangan para sa masusing pagsasanay at pag-iingat ng mga notaryo publiko sa pagtupad ng kanilang tungkulin. Dapat tandaan na ang tiwala ng publiko sa integridad ng notarial system ay nakasalalay sa kanilang dedikasyon at propesyonalismo.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: ATTY. BERNARDO T. CONSTANTINO v. PEOPLE OF THE PHILIPPINES, G.R. No. 225696, April 08, 2019