Tag: Notarial Law

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Paglabag sa Tungkulin at Epekto sa Propesyon ng Abogasya

    Sa kasong ito, pinagdesisyunan ng Korte Suprema ang tungkol sa pananagutan ng isang abogadong notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin, lalo na sa pagpapatotoo ng mga dokumento. Pinatunayan ng Korte na ang pagpapabaya ni Atty. Examen sa pag-verify ng mga detalye sa mga dokumento ay paglabag sa kanyang panunumpa bilang abogado at sa Code of Professional Responsibility. Nagbigay-diin ang desisyon na ang tungkulin ng notaryo publiko ay hindi lamang basta paglalagda sa dokumento, kundi pagtiyak na ang mga detalye nito ay tama at naaayon sa batas, upang mapangalagaan ang integridad ng sistema ng legal.

    Kapag ang Pagiging Notaryo ay Nagdulot ng Pagkakamali: Maaari Bang Mapanagot ang Abogado?

    Ang kasong ito ay isinampa ng mga tagapagmana ni Pedro Alilano laban kay Atty. Roberto E. Examen dahil sa di-umano’y paggawa ng mga dokumentong palsipikado at paggamit nito bilang ebidensya sa korte. Ang mga tagapagmana ay nagreklamo tungkol sa mga Absolute Deeds of Sale na pinatotohanan ni Atty. Examen, kung saan isa sa mga bumibili ay kapatid niya. Ang pangunahing tanong dito ay kung nagkaroon ba ng paglabag sa tungkulin ang abogado bilang isang notaryo publiko at kung ito ay may epekto sa kanyang pananagutan bilang abogado.

    Bago ang 1917, ang Spanish Notarial Law of 1889 ang sinusunod. Ngunit nagbago ito nang ipasa ang Revised Administrative Code noong January 3, 1916, na nagkabisa noong 1917. At noong 2004, pinagtibay ng Korte Suprema ang Revised Rules on Notarial Practice. Sa kasong ito, sinabi ng mga tagapagmana ni Alilano na hindi dapat pinatotohanan ni Atty. Examen ang mga deeds of sale dahil kamag-anak niya ang isa sa mga bumibili. Sa ilalim ng Spanish Notarial Law, maaaring mayroong pagbabawal. Ngunit, dahil ang Revised Administrative Code ang batas noong ginawa ang mga deeds of sale, wala nang ganoong pagbabawal. Kaya, hindi diskwalipikado si Atty. Examen na pinatotohanan ang mga dokumento.

    Gayunpaman, ang kawalan ng diskwalipikasyon ni Atty. Examen bilang notaryo publiko ay hindi nangangahulugan na maaari siyang makatakas sa pananagutan sa ilalim ng Code of Professional Responsibility (CPR). Mahalaga ring tandaan na ang mga notaryo publiko ay dapat gampanan ang kanilang mga tungkulin nang may pag-iingat at diligensya. Itinuro ng Korte na ang notarisasyon ay hindi isang walang saysay na gawain lamang. Ito ay may kinalaman sa interes ng publiko, kaya’t dapat tiyakin ng mga notaryo publiko na sila ay kwalipikado at awtorisado na gampanan ang kanilang tungkulin.

    Ayon sa Korte Suprema sa kasong Nunga v. Atty. Viray, “…[N]otarization is not an empty, meaningless, routinary act. It is invested with substantive public interest, such that only those who are qualified or authorized may act as notaries public.”

    Isa sa mga tungkulin ng notaryo publiko sa ilalim ng Revised Administrative Code ay tiyakin na ang mga partido sa dokumento ay nagpakita ng kanilang mga sedula at itala ang mga detalye nito. Nabigo si Atty. Examen na gawin ito nang gamitin ang sedula ni Florentina bilang sedula ni Ramon sa mga deeds of sale. Sinabi ni Atty. Examen na nagtiwala lang siya sa kanyang sekretarya at hindi niya personal na tinignan ang mga detalye. Ang pagpapabaya na ito ay hindi katanggap-tanggap, dahil personal na responsibilidad ng notaryo publiko na tiyakin na tama ang lahat ng detalye sa dokumento.

    Sa kasong Soriano v. Atty. Basco, sinabi ng Korte na dapat sundin ng mga notaryo publiko ang mga pormalidad na itinakda ng batas, dahil ang mga ito ay mandatory. Kailangan nilang tiyakin na ang mga partido ay nagpakita ng kanilang mga sedula at itala ang mga detalye nito. Ang pagkabigo na gampanan ang tungkuling ito ay maaaring magresulta sa pagtanggal ng kanilang komisyon bilang notaryo publiko. Ang isang abogadong notaryo publiko ay dapat gampanan ang kanyang tungkulin nang may katapatan at paggalang sa batas.

    Ang paglabag ni Atty. Examen sa Notarial Law ay paglabag din sa kanyang panunumpa bilang abogado at sa mga probisyon ng Code of Professional Responsibility (CPR). Sa ilalim ng Section 27, Rule 138 ng Rules of Court, maaaring patawan ng disciplinary action ang isang abogado dahil sa deceit, malpractice, o gross misconduct. Dahil sa kanyang kapabayaan, hindi naipamalas ni Atty. Examen ang pagtataguyod ng legal na proseso at pagtitiwala sa sistema ng legal.

    Bilang abogado, inaasahan na itataguyod niya ang integridad at dignidad ng propesyon ng abogasya. Kailangan na suriin niyang mabuti ang mga dokumento bago niya ito lagdaan. Dahil dito, nagpasya ang Korte Suprema na suspindihin si Atty. Roberto E. Examen sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon. Bukod pa rito, kinansela ang kanyang notarial commission at hindi na siya maaaring maitalaga bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung naging pabaya ba si Atty. Examen sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko, at kung ang kanyang pagpapabaya ay may epekto sa kanyang pananagutan bilang abogado.
    Ano ang naging basehan ng desisyon ng Korte Suprema? Ibinatay ng Korte Suprema ang desisyon nito sa paglabag ni Atty. Examen sa Notarial Law, sa kanyang panunumpa bilang abogado, at sa mga probisyon ng Code of Professional Responsibility (CPR).
    Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Examen? Si Atty. Examen ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng dalawang taon. Kinansela rin ang kanyang notarial commission at hindi na siya maaaring maitalaga bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.
    Ano ang kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko? Ang tungkulin ng notaryo publiko ay mahalaga dahil ito ay may kinalaman sa interes ng publiko. Sila ang nagtitiyak na ang mga dokumento ay totoo at naaayon sa batas.
    Bakit pinatawan ng parusa si Atty. Examen? Si Atty. Examen ay pinatawan ng parusa dahil nagpabaya siya sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko, at ito ay paglabag sa kanyang panunumpa bilang abogado at sa mga probisyon ng CPR.
    Ano ang epekto ng kasong ito sa ibang mga abogado? Nagbibigay ito ng babala sa mga abogado na dapat nilang gampanan ang kanilang tungkulin bilang notaryo publiko nang may pag-iingat at diligensya. Dapat nilang tiyakin na tama ang lahat ng detalye sa dokumento bago nila ito lagdaan.
    Mayroon bang prescription period sa mga kasong administratibo laban sa mga abogado? Wala. Ayon sa Korte Suprema, walang prescription period sa mga kasong administratibo laban sa mga abogado.
    Kailangan bang i-verify ng notary public ang lahat ng impormasyon sa dokumento? Oo, ayon sa kasong ito, kailangan na i-verify ng notary public ang lahat ng impormasyon, gaya ng detalye ng sedula, upang masigurong tama ang mga ito bago ang dokumento ay pagtibayin.

    Ang desisyon ng Korte Suprema sa kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang pananagutan ng isang abogado sa kanyang propesyon. Mahalaga na gampanan ng mga abogado ang kanilang tungkulin nang may pag-iingat at diligensya upang mapangalagaan ang integridad ng sistema ng legal.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: Heirs of Pedro Alilano v. Atty. Roberto E. Examen, A.C. No. 10132, March 24, 2015

  • Huwag Pumirma Kahit Wala Ka Diyan: Ang Importansya ng Personal na Pagharap sa Notaryo

    Ang Personal na Pagharap sa Notaryo: Bakit Ito Mahalaga?

    A.C. No. 10185, March 12, 2014

    INTRODUKSYON

    Naranasan mo na bang mapahamak dahil sa isang dokumentong pinirmahan pero hindi mo lubos na naiintindihan? O di kaya’y nagtiwala ka sa isang abogado na akala mo’y alam ang tama, ngunit napunta ka pa rin sa problema? Sa kaso ni Licerio Dizon laban kay Atty. Marcelino Cabucana, Jr., ating matututunan ang mahalagang aral tungkol sa proseso ng notarisasyon at ang responsibilidad ng isang abogado bilang notaryo publiko. Isang simpleng pagkakamali sa notarisasyon ang maaaring magdulot ng malaking gulo at maging sanhi pa ng disciplinary action laban sa isang abogado. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, abogado man o hindi, na ang personal na pagharap sa notaryo ay hindi lamang basta pormalidad, kundi isang mahalagang paniniguro para sa integridad at legalidad ng isang dokumento.

    Ang sentro ng kasong ito ay umiikot sa isang abogado na nasuspinde dahil sa pag-notaryo ng isang kasunduan kahit hindi personal na humarap sa kanya ang lahat ng partido. Ano nga ba ang implikasyon nito sa pang-araw-araw na buhay natin? Bakit kailangan nating seryosohin ang proseso ng notarisasyon? At ano ang mga dapat nating tandaan para maiwasan ang ganitong problema?

    KONTEKSTONG LEGAL

    Sa Pilipinas, ang proseso ng notarisasyon ay pinamamahalaan ng Notarial Law at ng Rules on Notarial Practice. Ang pangunahing layunin nito ay ang patotohanan ang mga dokumento at pigilan ang panloloko. Sa madaling salita, tinitiyak ng notaryo publiko na ang mga pumipirma sa dokumento ay siyang tunay na mga taong nagpapakilala, na sila ay pumirma nang malaya at kusang-loob, at nauunawaan nila ang nilalaman ng dokumento.

    Ayon sa Public Act No. 2103, o ang Notarial Law:

    “The acknowledgment shall be before a notary public or an officer duly authorized by law of the country to take acknowledgments of instruments or documents in the place where the act is done. The notary public or the officer taking the acknowledgment shall certify that the person acknowledging the instrument or document is known to him and that he is the same person who executed it, acknowledged that the same is his free act and deed. The certificate shall be made under the official seal, if he is required by law to keep a seal, and if not, his certificate shall so state.”

    Binibigyang-diin din ito sa Section 2(b) ng Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice:

    “A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document –
    (1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and
    (2) is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules.”

    Ibig sabihin, napakahalaga na personal na humarap ang lahat ng partido sa notaryo publiko. Hindi sapat na basta pirmahan na lang ang dokumento at ipanotaryo sa ibang araw o sa ibang lugar. Ang personal na pagharap ay nagbibigay pagkakataon sa notaryo na makilala ang mga partido, matiyak ang kanilang pagkakakilanlan, at masiguro na naiintindihan nila ang kanilang pinipirmahan. Isipin na lamang kung gaano karaming problema ang maiiwasan kung susundin lamang ang simpleng panuntunang ito. Halimbawa, sa pagbili ng lupa, mahalagang personal na humarap ang nagbebenta at bumibili sa notaryo para matiyak na walang daya at ang transaksyon ay legal.

    PAGSUSURI NG KASO

    Ang kaso ay nagsimula noong 2004 nang ireklamo ni Licerio Dizon si Atty. Marcelino Cabucana, Jr. sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Ayon kay Dizon, isa siya sa mga gustong bumili ng lupa mula sa mga tagapagmana ni Florentino Callangan. May isang kaso sibil (Civil Case No. 1-689) na isinampa sa Municipal Trial Court in Cities (MTCC) Santiago City kung saan partido ang mga tagapagmana. Noong Nobyembre 6, 2003, isang compromise agreement ang ginawa at pinirmahan sa korte mismo, at ipinanotaryo kay Atty. Cabucana noong araw ding iyon.

    Ngunit, sa pagdinig noong Disyembre 11, 2003, sinabi ng mga pumirma sa kasunduan na pinirmahan nila ito sa korte, ngunit hindi sa harap ni Atty. Cabucana bilang notaryo publiko. Dahil dito, naantala ang resolusyon ng kaso at nagdulot umano ito ng perwisyo kay Dizon. Inireklamo ni Dizon si Atty. Cabucana sa paglabag sa Notarial Law at Code of Professional Responsibility, at sinabi rin niya na nagbanta pa umano sa kanya si Atty. Cabucana.

    Depensa naman ni Atty. Cabucana, ang reklamo ay ganti lamang dahil siya ang private prosecutor sa isang kasong kriminal laban kay Dizon. Dagdag pa niya, walang basehan ang reklamo dahil wala namang nalabag na karapatan si Dizon dahil “would-be buyer” lamang umano ito at hindi partido sa kasunduan.

    Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ng IBP na lumabag nga si Atty. Cabucana sa Rule 1.01, Canon 1 ng Code of Professional Responsibility dahil ipinanotaryo niya ang kasunduan nang wala ang personal na pagharap ng lahat ng partido. Iminungkahi ng IBP na suspindihin si Atty. Cabucana bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon at sa practice of law sa loob ng anim na buwan.

    Sa Resolution ng IBP Board of Governors, pinagtibay nila ang finding ng paglabag ngunit binago ang parusa at ginawang anim na buwang suspensyon bilang notaryo publiko lamang. Muling nagmosyon para sa rekonsiderasyon si Atty. Cabucana, at muling binago ng IBP ang parusa—ginawang isang buwang suspensyon sa practice of law at diskwalipikasyon na maitalaga muli bilang notaryo publiko sa loob ng isang taon.

    Hindi sumang-ayon ang Korte Suprema sa parusa ng IBP. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng personal na pagharap sa notaryo publiko. Ayon sa Korte:

    “As a notary public, Atty. Cabucana should not notarize a document unless the person who signs it is the same person executing it and personally appearing before him to attest to the truth of its contents. This is to enable him to verify the genuineness of the signature of the acknowledging party and to ascertain that the document is the party’s free and voluntary act and deed.”

    Dahil dito, mas pinabigat ng Korte Suprema ang parusa. Sinuspinde nila si Atty. Cabucana sa practice of law ng tatlong (3) buwan, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan siyang ma-commission muli bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. Binalaan din siya na mas mabigat na parusa ang ipapataw kung mauulit ang ganitong paglabag.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ang kasong ito ay nagtuturo sa atin ng ilang mahahalagang aral. Una, hindi dapat basta-bastahin ang proseso ng notarisasyon. Ito ay isang mahalagang legal na proseso na nagbibigay-proteksyon sa lahat ng partido na sangkot sa isang dokumento. Pangalawa, ang mga abogado na notaryo publiko ay may mas mataas na responsibilidad na sundin ang mga panuntunan ng notarisasyon. Hindi lamang sila abogado, kundi sila rin ay mga opisyal ng publiko na pinagkatiwalaang magpatunay sa mga dokumento.

    Para sa mga negosyante, property owners, at ordinaryong mamamayan, ang kasong ito ay nagpapaalala na dapat tayong maging maingat sa pagpili ng notaryo publiko at siguraduhing sinusunod ang tamang proseso. Huwag pumirma sa dokumento kung hindi ka personal na humaharap sa notaryo. Kung may alinlangan, mas mabuting magtanong o kumonsulta sa isang abogado.

    MGA MAHAHALAGANG ARAL:

    • Personal na Pagharap: Laging siguraduhin na personal kang humaharap sa notaryo publiko kasama ang lahat ng kinakailangang partido kapag nagpapnotaryo ng dokumento.
    • Due Diligence sa Notaryo: Pumili ng mapagkakatiwalaang notaryo publiko na sumusunod sa tamang proseso.
    • Proteksyon sa Sarili: Ang tamang notarisasyon ay proteksyon mo laban sa panloloko at legal na problema sa hinaharap.
    • Responsibilidad ng Abogado: Ang mga abogado na notaryo publiko ay may tungkuling panatilihin ang integridad ng proseso ng notarisasyon.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Kailangan ba talaga na personal na humarap sa notaryo? Hindi ba pwedeng ipadala na lang ang dokumento?
    Sagot: Oo, kailangan personal na humarap. Hindi pwede ang ipadala na lang. Ang personal na pagharap ay mahalaga para matiyak ng notaryo ang pagkakakilanlan ng mga partido at ang kanilang kusang-loob na pagpirma.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung hindi personal na humarap sa notaryo?
    Sagot: Ang dokumento ay maaaring mapawalang-bisa at hindi tanggapin sa korte. Bukod pa rito, ang notaryo publiko ay maaaring masuspinde o matanggal sa kanyang posisyon, tulad ng nangyari sa kasong ito.

    Tanong 3: Paano kung malayo ang notaryo? Pwede bang sa ibang lugar na lang magpanotaryo?
    Sagot: Mas mainam na humanap ng notaryo publiko na malapit sa lugar kung saan kayo magpipirmahan. Kung talagang malayo, maaaring mag-usap ang mga partido para maghanap ng notaryo na mas accessible sa lahat. Mahalaga pa rin ang personal na pagharap, kahit na medyo malayo ang notaryo.

    Tanong 4: Ano ang dapat kong dalhin kapag pupunta sa notaryo?
    Sagot: Magdala ng valid ID (tulad ng driver’s license, passport, o government-issued ID) para sa pagkakakilanlan. Dalhin din ang orihinal na dokumento na ipapanotaryo.

    Tanong 5: Magkano ang notaryo fee?
    Sagot: Ang notaryo fee ay depende sa uri ng dokumento at sa notaryo publiko. Mayroon ding prescribed fees na sinusunod, kaya mas mabuting itanong na rin sa notaryo bago magpanotaryo.

    Ang ASG Law ay may mga abogado na eksperto sa mga usaping notaryo at legal na dokumentasyon. Kung kailangan mo ng konsultasyon o tulong legal, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Bisitahin ang aming website dito o mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com para sa inyong mga katanungan. Handa kaming tumulong sa inyo!



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Personal na Pagharap sa Notaryo Publiko: Bakit Ito Mahalaga at Ano ang Pananagutan Kung Hindi Ito Sundin

    Personal na Pagharap sa Notaryo Publiko: Bakit Ito Mahalaga at Ano ang Pananagutan Kung Hindi Ito Sundin

    A.C. No. 4545, February 05, 2014 (Carlito Ang v. Atty. James Joseph Gupana)

    Ang kasong Carlito Ang v. Atty. James Joseph Gupana ay isang mahalagang paalala sa mga abogado at sa publiko tungkol sa seryosong responsibilidad ng isang notaryo publiko. Sa mundo ng batas, ang notarisasyon ay hindi lamang isang pormalidad; ito ay isang kritikal na proseso na nagbibigay bisa at kredibilidad sa mga dokumento. Kung walang wastong notarisasyon, maaaring mawalan ng saysay ang isang dokumento at magdulot ng problema sa mga partido na sangkot.

    Sa kasong ito, nasuspinde ang isang abogado dahil sa kapabayaan sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Ang pangunahing isyu? Hindi niya sinigurado na personal na humarap sa kanya ang taong lumagda sa isang Affidavit of Loss. Ngunit ano nga ba ang bigat ng pagkakamaling ito? At bakit kailangan ang personal na pagharap sa harap ng isang notaryo?

    Ang Legal na Batayan ng Notarisasyon at Personal na Pagharap

    Ang batayan ng ating batas ukol sa notarisasyon ay matatagpuan sa Public Act No. 2103, mas kilala bilang Notarial Law. Ayon sa Seksyon 1 nito, malinaw na nakasaad ang kahalagahan ng personal na pagharap sa notaryo. Basahin natin ang sipi:

    Sec. 1. x x x

    (a) Ang pagkilala ay dapat gawin sa harap ng isang notaryo publiko o isang opisyal na duly authorized ng batas ng bansa na kumuha ng mga pagkilala ng mga instrumento o dokumento sa lugar kung saan ginawa ang akto. Ang notaryo publiko o ang opisyal na kumukuha ng pagkilala ay dapat magpatunay na ang taong kumikilala sa instrumento o dokumento ay kilala niya at na siya ang parehong tao na lumagda nito, at kinilala na ang pareho ay kanyang malayang kalooban at gawa. Ang sertipiko ay dapat gawin sa ilalim ng kanyang opisyal na selyo, kung siya ay ayon sa batas na kinakailangang magpanatili ng isang selyo, at kung hindi, ang kanyang sertipiko ay dapat magsaad nito.

    Mula sa tekstong ito, hindi maikakaila na ang personal na pagharap ay isang sine qua non o esensyal na rekisito sa wastong notarisasyon. Ang layunin nito ay simple ngunit napakahalaga: upang matiyak ng notaryo publiko na ang taong humaharap ay siya nga ang taong lumagda sa dokumento, at boluntaryo niyang ginawa ito. Hindi ito basta seremonya lamang. Sa pamamagitan ng personal na pagharap, nagkakaroon ng katiyakan at integridad ang mga dokumento.

    Kung ating babalikan ang kasaysayan, ang konsepto ng notarisasyon ay nagmula pa sa Roman Law, kung saan ang mga notarius ay mga pampublikong tagasulat na nagtatala ng mga mahahalagang transaksyon. Sa paglipas ng panahon, umusbong ang tungkulin ng notaryo publiko bilang isang pinagkakatiwalaang opisyal na nagpapatunay sa mga dokumento. Sa ating sistema ng batas, ang isang dokumentong notarisado ay itinuturing na public document, na may mas mataas na bigat at kredibilidad kumpara sa isang pribadong dokumento lamang. Ito ang dahilan kung bakit napakahalaga na sundin ang tamang proseso ng notarisasyon.

    Ang Kwento ng Kasong Ang v. Gupana: Kapabayaan sa Tungkulin Bilang Notaryo

    Sa kasong Ang v. Gupana, si Carlito Ang ang nagreklamo laban kay Atty. James Joseph Gupana. Ayon kay Ang, inihanda at notarisado ni Atty. Gupana ang Affidavit of Loss at Deed of Absolute Sale na ginamit para ilipat ang titulo ng lupa. Ang problema, pinunto ni Ang na ang Deed of Absolute Sale ay tila antedated at peke ang pirma ni Candelaria Magpayo. Mas malala pa, ang Affidavit of Loss ay pinanotaryo umano noong 1994, ngunit patay na si Candelaria Magpayo noong 1991 pa.

    Sa imbestigasyon, napag-alaman na hindi nga personal na kilala ni Atty. Gupana si Candelaria Magpayo. Inamin pa nga ni Atty. Gupana na ang kanyang clerical staff ang siyang nag-iimbestiga kung kumpleto ang dokumento at nagtatanong tungkol sa identidad ng mga lumalagda. Pagkatapos nito, pinapapirmahan na lamang sa mga partido ang dokumento at saka niya ito notarisahan.

    Umakyat ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Nagsagawa ng imbestigasyon ang IBP Commission on Bar Discipline. Natuklasan nila na nagkamali nga si Atty. Gupana sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Ayon sa Investigating Commissioner:

    “Respondent should have been more cautious in his duty as notary public which requires that the party subscribing to the authenticity of the document should personally appear and sign the same before respondent’s actual presence.”

    Pinagtibay ng IBP Board of Governors ang findings ng Investigating Commissioner at pinatawan si Atty. Gupana ng parusang suspensyon mula sa practice of law ng isang taon, pagbawi ng kanyang notarial commission, at diskwalipikasyon na ma-reappoint bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.

    Umapela si Atty. Gupana sa Korte Suprema. Ngunit kinatigan ng Korte Suprema ang desisyon ng IBP. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng notaryo publiko:

    “The importance attached to the act of notarization cannot be overemphasized. Notarization is not an empty, meaningless, routinary act. It is invested with substantive public interest, such that only those who are qualified or authorized may act as notaries public.”

    Dagdag pa ng Korte Suprema, ang kapabayaan ni Atty. Gupana ay hindi lamang paglabag sa Notarial Law, kundi pati na rin sa Code of Professional Responsibility, partikular na sa Rule 9.01, Canon 9, na nagbabawal sa abogado na mag-delegate ng gawain na para lamang sa abogado sa isang hindi kwalipikadong tao.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Nating Matutunan?

    Ang desisyon sa kasong Ang v. Gupana ay may malaking epekto, lalo na sa mga abogado na notaryo publiko at sa publiko na umaasa sa serbisyo ng notarisasyon. Narito ang ilang mahahalagang puntos:

    • Personal na Pagharap ay Mandatorio: Hindi dapat balewalain ang rekisito ng personal na pagharap. Kailangang personal na humarap ang lumalagda sa dokumento sa harap ng notaryo publiko. Hindi sapat ang basta pagpapadala ng dokumento sa opisina ng notaryo.
    • Diligence sa Tungkulin: Dapat maging maingat at masigasig ang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin. Hindi dapat ipaubaya sa iba ang mahahalagang aspeto ng notarisasyon, lalo na ang pagkilala sa identidad ng lumalagda.
    • Pananagutan sa Kapabayaan: Ang kapabayaan sa tungkulin bilang notaryo publiko ay may kaakibat na pananagutan. Maaaring masuspinde o ma-revoke ang notarial commission, at mas malala pa, maaari ring masuspinde o matanggal sa practice of law kung ang notaryo ay isang abogado.

    Para sa mga abogado na notaryo publiko, ito ay isang babala na ang notarisasyon ay hindi dapat basta-bastahin. Ito ay isang seryosong tungkulin na nangangailangan ng mataas na antas ng propesyonalismo at integridad. Para naman sa publiko, mahalagang alalahanin na ang wastong notarisasyon ay nagbibigay proteksyon at katiyakan sa kanilang mga transaksyon.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Kailangan ba talagang personal na humarap sa notaryo publiko?
    Sagot: Oo, ayon sa batas, kailangan ang personal na pagharap. Ito ay upang matiyak ng notaryo publiko na ikaw nga ang taong lumagda sa dokumento at na boluntaryo mong ginawa ito.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung hindi ako personal na humarap sa notaryo?
    Sagot: Kung hindi ka personal na humarap, maaaring kuwestyunin ang validity ng dokumento. Maaaring hindi ito tanggapin sa korte o sa iba pang ahensya ng gobyerno.

    Tanong 3: Pwede bang ang staff na lang ng notaryo ang tumanggap ng dokumento at magproseso nito?
    Sagot: Hindi. Ang notaryo publiko mismo ang dapat magsagawa ng notarisasyon, kasama na ang pagkilala sa identidad ng lumalagda. Hindi dapat i-delegate sa staff ang gawaing ito.

    Tanong 4: Ano ang parusa sa notaryo publiko kung mapatunayang nagpabaya sa kanyang tungkulin?
    Sagot: Maaaring mapatawan ng suspensyon o revocation ng notarial commission. Kung ang notaryo ay abogado, maaari rin siyang masuspinde mula sa practice of law, gaya ng nangyari sa kasong Ang v. Gupana.

    Tanong 5: Paano ko masisiguro na wasto ang notarisasyon ng dokumento ko?
    Sagot: Siguraduhin na personal kang humarap sa notaryo publiko. Huwag magtiwala sa mga alok na “online notarization” o mga serbisyo na hindi nangangailangan ng personal na pagharap maliban kung ito ay pinahihintulutan ng batas at regulasyon.

    Eksperto ang ASG Law sa mga usaping notaryo publiko at batas. Kung may katanungan ka o nangangailangan ng konsultasyon tungkol sa notarisasyon o iba pang legal na isyu, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. hello@asglawpartners.com Makipag-usap sa amin dito.

  • Huwag Magpalsipika, Maging Tapat: Responsibilidad ng Abogado sa Notarisasyon at Katotohanan

    Ang Aral Mula sa Kaso: Pananagutan ng Abogado sa Notarisasyon at Katapatan

    A.C. No. 9385, November 11, 2013

    Sa mundo ng batas, ang integridad at katapatan ay pundasyon ng propesyon ng abogado. Ang kasong Agadan vs. Kilaan ay isang paalala na ang mga abogado ay may mataas na tungkulin na panatilihin ang katotohanan at integridad, lalo na sa mga usapin ng notarisasyon. Madalas, ang notarisasyon ay itinuturing lamang na isang pormalidad, ngunit sa mata ng batas, ito ay isang mahalagang proseso na nagpapatunay sa pagiging tunay ng isang dokumento. Kapag ang isang abogado ay nagpabaya o sadyang lumabag sa tungkuling ito, hindi lamang ito nakakasira sa kanyang sariling pangalan, kundi pati na rin sa buong propesyon.

    Ang kasong ito ay nagbubukas ng ating mga mata sa seryosong implikasyon ng pagpapalsipika at kawalan ng katapatan ng isang abogado. Si Atty. Richard Baltazar Kilaan ay naharap sa reklamo dahil sa alegasyon ng pagpapalit ng pangalan sa isang aplikasyon at maling notarisasyon. Ang sentro ng usapin ay kung nilabag ba ni Atty. Kilaan ang kanyang sinumpaang tungkulin bilang abogado at notaryo publiko.

    Ang Batas at ang Tungkulin ng Notaryo Publiko

    Ang notarisasyon ay hindi lamang isang simpleng pirma at selyo. Ayon sa Notarial Law at 2004 Rules on Notarial Practice, ang notaryo publiko ay may mahalagang papel sa pagpapatunay ng mga dokumento. Sila ay binigyan ng kapangyarihan ng estado upang patotohanan ang mga pirma at nilalaman ng mga dokumento, na ginagawa itong katanggap-tanggap sa korte nang walang karagdagang patunay.

    Seksyon 245 ng Notarial Law:

    SEC. 245. Notarial Register. – Every notary public shall keep a register to be known as the notarial register, wherein record shall be made of all his official acts as notary; and he shall supply a certified copy of such record, or any part thereof, to any person applying for it and paying the legal fees [therefore].

    Seksyon 246 ng Notarial Law:

    SEC. 246. Matters to be entered therein. – The notary public shall enter in such register, in chronological order, the nature of each instrument executed, sworn to, or acknowledged before him, the person executing, swearing to, or acknowledging the instrument, the witnesses, if any, to the signature, the date of execution, oath, or acknowledgment of the instrument, the fees collected by him for his services as notary in connection therewith, and, when the instrument is a contract, he shall keep a correct copy thereof as part of his records, and shall likewise enter in said records a brief description of the substance thereof and shall give to each entry a consecutive number, beginning with number one in each calendar year. The notary shall give to each instrument executed, sworn to, or acknowledged before him a number corresponding to the one in his register, and shall also state on the instrument the page or pages of his register on which the same is recorded. No blank line shall be left between entries.

    Malinaw na nakasaad sa batas na ang notaryo publiko ay personal na responsable para sa lahat ng entries sa kanyang notarial register. Hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang responsibilidad na ito sa kanyang sekretarya o ibang empleyado. Ito ay dahil ang notarisasyon ay isang mahalagang gawain na nangangailangan ng pag-iingat at katapatan. Ang pagkakamali o kapabayaan sa pagnotaryo ay maaaring magkaroon ng malaking epekto sa mga partido na sangkot sa dokumento.

    Bukod pa rito, ang Code of Professional Responsibility ay nagtatakda ng mataas na pamantayan ng moralidad at integridad para sa lahat ng abogado. Canon 1, Rule 1.01 ay nagbabawal sa mga abogado na gumawa ng “unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.” Samantala, Canon 10, Rule 10.01 ay nagbabawal sa mga abogado na “do any falsehood, nor consent to the doing of any in Court; nor shall he mislead, or allow the Court to be misled by any artifice.” Ang mga probisyong ito ay nagpapakita na ang katapatan ay hindi lamang inaasahan sa loob ng korte, kundi pati na rin sa lahat ng aspeto ng propesyon ng abogado, kabilang na ang notarisasyon.

    Ang Kwento ng Kaso: Mula Reklamo Hanggang Desisyon ng Korte Suprema

    Nagsimula ang kaso nang maghain ng reklamo ang siyam na indibidwal laban kay Atty. Kilaan sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) Baguio-Benguet Chapter. Inakusahan nila si Atty. Kilaan ng falsification of documents, dishonesty, at deceit dahil sa umano’y pagpapalit ng pangalan sa aplikasyon para sa Certificate of Public Convenience (CPC) at maling notarisasyon.

    Narito ang mga pangunahing punto ng reklamo:

    • Pagpapalit ng Pangalan: Alegasyon na pinalitan ni Atty. Kilaan ang pangalan sa aplikasyon para sa CPC mula Gary Adasing patungong Joseph Batingwed.
    • Maling Dokumento: Pagsusumite umano ni Atty. Kilaan ng mga huwad o kulang na dokumento para sa aplikasyon ni Batingwed.
    • Pekeng Desisyon: Pagpeke umano ni Atty. Kilaan ng desisyon na nagpapatibay sa aplikasyon ni Batingwed.
    • Maling Notarisasyon: Pagnotaryo umano ni Atty. Kilaan ng Verification sa aplikasyon ni Batingwed gamit ang entry sa notarial registry na para sa ibang dokumento (Deed of Sale).

    Itinanggi ni Atty. Kilaan ang lahat ng paratang. Depensa niya na hindi siya sangkot sa paghahanda ng desisyon at ang kanyang sekretarya ang responsable sa pagkakamali sa notarial registry. Sinabi rin niya na hindi niya sinadyang magsinungaling tungkol sa kinaroroonan ni Adasing.

    Matapos ang imbestigasyon, natuklasan ng IBP Investigating Commissioner na walang sapat na ebidensya upang patunayan ang alegasyon ng pagpapalit ng pangalan sa aplikasyon. Gayunpaman, napatunayan na nagkasala si Atty. Kilaan sa maling notarisasyon at pagsisinungaling sa kanyang pleadings. Inirekomenda ng Investigating Commissioner ang revocation ng notarial commission ni Atty. Kilaan at suspensyon sa practice of law ng dalawang buwan.

    Pinagtibay ng IBP Board of Governors ang rekomendasyon, ngunit binago ang parusa sa pagtanggal ng suspensyon sa practice of law. Nag-apela si Atty. Kilaan sa Korte Suprema.

    Sa desisyon ng Korte Suprema, pinagtibay nito ang finding ng IBP na nagkasala si Atty. Kilaan sa paglabag sa Notarial Law, Lawyer’s Oath, at Code of Professional Responsibility. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang personal na responsibilidad ng notaryo publiko sa kanyang notarial register at hindi katanggap-tanggap ang pagpapasa ng sisi sa sekretarya.

    Ayon sa Korte Suprema:

    From the language of the subsection, it is abundantly clear that the notary public is personally accountable for all entries in his notarial register. Respondents cannot be relieved of responsibility for the violation of the aforesaid sections by passing the buck to their secretaries, a reprehensible practice which to this day persists despite our open condemnation.

    Dagdag pa ng Korte Suprema:

    Canon 1 of the Code of Professional Responsibility requires every lawyer to uphold the Constitution, obey the laws of the land, and promote respect for the law and legal processes. The Notarial Law and the 2004 Rules on Notarial Practice, moreover, require a duly commissioned notary public to make the proper entries in his Notarial Register and to refrain from committing any dereliction or any act which may serve as cause for the revocation of his commission or the imposition of administrative sanctions.

    Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Kilaan ng mga sumusunod na parusa:

    • Revocation ng kanyang notarial commission.
    • Disqualification mula sa pagiging notaryo publiko sa loob ng isang taon.
    • Suspension mula sa practice of law sa loob ng tatlong buwan.
    • Babala na mas mabigat na parusa ang ipapataw sa susunod na paglabag.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Matutunan?

    Ang kasong Agadan vs. Kilaan ay nagbibigay ng mahahalagang aral para sa mga abogado at sa publiko:

    1. Personal na Responsibilidad sa Notarisasyon: Hindi maaaring ipasa ng notaryo publiko ang responsibilidad sa kanyang sekretarya o iba pang empleyado. Ang abogado mismo ang dapat masiguro na tama at kumpleto ang entries sa kanyang notarial register.
    2. Katapatan sa Lahat ng Oras: Ang pagsisinungaling, kahit sa pleadings, ay isang seryosong paglabag sa Code of Professional Responsibility at Lawyer’s Oath. Dapat panatilihin ng abogado ang katotohanan sa lahat ng kanyang ginagawa.
    3. Seryosong Paglabag ang Maling Notarisasyon: Hindi dapat maliitin ang gawain ng notarisasyon. Ito ay may malaking epekto sa legalidad at authenticity ng mga dokumento. Ang maling notarisasyon ay maaaring magresulta sa seryosong parusa.
    4. Epekto sa Publiko: Ang kawalan ng integridad ng isang abogado ay nakakasira sa tiwala ng publiko sa propesyon ng abogasya at sa sistema ng hustisya.

    Mahahalagang Aral:

    • Maging Maingat sa Notarisasyon: Suriin at siguruhing tama ang lahat ng entries sa notarial register. Huwag ipagkatiwala ang responsibilidad na ito sa iba nang walang sapat na supervision.
    • Panatilihin ang Katapatan: Maging tapat sa lahat ng pleadings at representations sa korte at sa IBP. Ang katotohanan ang dapat laging manaig.
    • Alamin ang Batas: Pag-aralan at sundin ang Notarial Law at ang 2004 Rules on Notarial Practice. Siguruhing alam ang mga tungkulin at responsibilidad bilang notaryo publiko.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang mangyayari kung mali ang entry sa notarial register ko?
    Sagot: Maaari kang maharap sa administrative case at mapatawan ng parusa tulad ng revocation ng notarial commission at suspensyon mula sa practice of law.

    Tanong 2: Pwede bang sekretarya ko ang mag-fill up ng notarial register?
    Sagot: Hindi. Ikaw bilang notaryo publiko ang personal na responsable para sa accuracy ng notarial register. Pwede siyang tumulong pero dapat ikaw pa rin ang mag-verify at magsiguro na tama ang entries.

    Tanong 3: Ano ang parusa sa maling notarisasyon?
    Sagot: Maaaring revocation ng notarial commission, disqualification mula sa pagiging notaryo, suspensyon mula sa practice of law, at babala.

    Tanong 4: Importante ba talaga ang notarial register?
    Sagot: Oo, napakahalaga. Ito ang opisyal na record ng lahat ng notarial acts mo. Ginagamit ito bilang ebidensya at batayan sa pag-verify ng authenticity ng mga dokumento.

    Tanong 5: Paano kung nagkamali ako sa pleadings ko?
    Sagot: Itama agad. Kung sinadya ang pagsisinungaling, maaari kang maharap sa disciplinary action mula sa IBP at Korte Suprema.

    Kung mayroon kang katanungan tungkol sa ethical responsibility ng mga abogado o notarial law, ang ASG Law ay eksperto sa larangang ito. Huwag mag-atubiling makipag-ugnayan para sa konsultasyon. Maaari ka rin mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)