Sa isang desisyon na nagpapakita ng kahalagahan ng integridad sa propesyon ng abogasya, pinatawan ng Korte Suprema ng parusa si Atty. Mario V. Panem dahil sa paglabag sa mga panuntunan ng notaryo at paggawa ng mga hindi totoong pahayag sa isang dokumento. Ang desisyon ay nagpapakita ng mahigpit na paninindigan ng korte laban sa mga abogado na hindi sumusunod sa kanilang sinumpaang tungkulin, lalo na sa kanilang papel bilang mga notaryo publiko. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng abogado na dapat silang maging tapat at responsable sa lahat ng kanilang ginagawa, at panatilihin ang mataas na pamantayan ng integridad ng propesyon.
Kung Paano Naging Sanhi ng Notaryo ang Problema?
Nagsimula ang kaso sa isang reklamo na inihain ni Flordelina Ascaño laban kay Atty. Mario V. Panem dahil sa diumano’y paglabag sa mga Panuntunan sa Notaryal na Kasanayan ng 2004 at sa Code of Professional Responsibility (CPR). Ayon kay Ascaño, pinatotohanan ni Atty. Panem ang isang Deed of Absolute Sale (Deed) na pabor sa mag-asawang Severino at Matilde Guillermo, na kinasasangkutan ng isang ari-arian na pag-aari niya sa Sto. Domingo, Ilocos Sur, nang hindi siya naroroon bilang nagbebenta nito. Sa madaling salita, pinatotohanan umano ni Atty. Panem ang dokumento na hindi nakikita si Ascaño, na labag sa mga panuntunan ng notaryo.
Sinabi ni Ascaño na nang konfrontahin niya si Atty. Panem tungkol dito, nagboluntaryo ang abugado na pangasiwaan ang kaso upang mabawi ang ari-arian mula sa mag-asawang Guillermo. Sa una, tinanggap ni Ascaño ang alok ni Atty. Panem, ngunit kalaunan ay natuklasan niya na hindi sumunod ang huli sa kanyang pagsasalaysay ng mga katotohanan nang magsampa siya ng aksyon sa korte para sa kanyang kapakanan. Dahil dito, inihain ni Ascaño ang kasong administratibo laban kay Atty. Panem. Iginiit ni Atty. Panem na lumagda si Ascaño sa Deed sa kanyang presensya at sinabi niyang nasira ang kanyang notarial register dahil sa baha. Sinabi rin niya na wala siyang conflict of interest.
Sa ulat at rekomendasyon ng IBP, napatunayang nagkasala si Atty. Panem sa paglabag sa mga Panuntunan sa Notaryo at sa CPR at inirekomenda na tanggalin siya sa abogasya. Pinagtibay ng IBP Board of Governors ang mga natuklasan ng Investigating Commissioner, ngunit nagrekomenda ito ng iba’t ibang mga parusa sa halip na pagtanggal sa tungkulin: (a) suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng dalawang (2) taon; (b) agarang pagbawi ng komisyon sa notaryo, kung mayroon pa; at (c) diskwalipikasyon mula sa muling paghirang bilang isang notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon.
Ayon sa Korte Suprema, kailangang personal na humarap ang isang indibidwal sa notaryo publiko at magpakita ng kanyang competent evidence of identity. Hindi maaaring patotohanan ng isang notaryo publiko ang isang dokumento kung ang taong lumagda ay hindi personal na kilala ng notaryo publiko o hindi nakapagpakita ng kanyang competent evidence of identity.
Sa kasong ito, mariing itinanggi ni Ascaño na humarap siya kay Atty. Panem para sa notarial act sa Ilocos Sur. Dahil dito, hindi naisumite ni Atty. Panem ang kanyang notarial register para patunayan ang kanyang depensa na humarap si Ascaño sa kanya. Kahit na ipinaliwanag ni Atty. Panem na nawala ang kanyang notarial register dahil sa baha sa kanyang law office noong 2006, hindi ito pinaniwalaan ng Korte dahil walang sapat na ebidensya para suportahan ito. Ipinakita rin sa rekord na nabigo si Atty. Panem na hingan si Ascaño ng competent evidence of identity para sa notarisasyon ng Deed.
Bukod pa rito, hindi rin naisumite ni Atty. Panem ang kanyang notarial report at mga kopya ng lahat ng notarial documents para sa panahong Marso 17, 2006 hanggang Disyembre 31, 2007. Ito rin ay paglabag sa mga Panuntunan sa Notaryo. Dahil sa mga paglabag na ito, napagdesisyunan ng Korte Suprema na may pananagutan si Atty. Panem sa paglabag sa Section 2, Canon III ng Code of Professional Responsibility and Accountability (CPRA). Ang CPRA ay nagtatakda na ang abogado ay dapat itaguyod ang Konstitusyon, sundin ang mga batas ng bansa, itaguyod ang paggalang sa mga batas at legal na proseso, pangalagaan ang mga karapatang pantao, at sa lahat ng oras ay isulong ang karangalan at integridad ng propesyon ng abogasya.
Gayunpaman, hindi sumasang-ayon ang Korte Suprema sa IBP na nagkasala si Atty. Panem ng representasyon ng conflict of interest dahil kinatawan lamang niya si Ascaño sa aksyong sibil. Gayunpaman, natuklasan din na si Atty. Panem ay gumawa ng hindi totoong mga pahayag sa isang pleading na inihain sa korte. Ginawa niyang lumitaw na lumagda si Ascaño sa Deed sa kanyang presensya bago niya pinatotohanan ang dokumento. Sa kabila ng mga kahilingan ni Ascaño, hindi binago ni Atty. Panem ang reklamo upang sumunod sa salaysay ng mga katotohanan ng kanyang kliyente.
Sa paggawa ng mga hindi totoong pahayag sa isang pleading na isinampa sa korte, malinaw na nilabag ni Atty. Panem ang Section 2, paragraphs 2 at 3 at Section 6, Canon III pati na rin ang Section 1, Canon IV ng CPRA. Dagdag pa rito, nilabag din ni Atty. Panem ang kanyang mga tungkulin sa ilalim ng Revised Lawyer’s Oath na itaguyod ang rule of law at isang rehimen ng katotohanan at hustisya at huwag gumawa ng kasinungalingan kapwa sa loob at labas ng korte. Samakatuwid, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Panem ng mga parusa para sa kanyang mga paglabag.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung dapat bang managot si Atty. Panem sa kanyang mga aksyon na lumalabag sa mga Panuntunan sa Notaryal at sa Code of Professional Responsibility and Accountability. Kabilang dito ang hindi wastong pagpapatotoo ng dokumento at paggawa ng hindi totoong pahayag. |
| Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Panem? | Sinuspinde si Atty. Panem sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng isang (1) taon, binawi ang kanyang notarial commission (kung mayroon), at diskwalipikado sa pagiging notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. Pinagmulta rin siya ng P100,000.50 dahil sa paggawa ng mga hindi totoong pahayag. |
| Bakit pinatawan ng parusa si Atty. Panem? | Pinatawan siya ng parusa dahil pinatotohanan niya ang isang dokumento nang wala ang nagbebenta, nabigo na mangalap ng sapat na patunay ng pagkakakilanlan, hindi nagsumite ng kanyang notarial register, at gumawa ng mga hindi totoong pahayag sa isang dokumento. |
| Ano ang ibig sabihin ng competent evidence of identity? | Ito ay tumutukoy sa pagkakakilanlan ng isang indibidwal batay sa hindi bababa sa isang kasalukuyang identification document na inisyu ng isang opisyal na ahensya na nagtataglay ng larawan at lagda ng indibidwal. Kabilang dito ang pasaporte, driver’s license, PRC ID, at iba pa. |
| Ano ang tungkulin ng notaryo publiko? | Ang notaryo publiko ay may tungkuling tiyakin na ang mga dokumento ay pinatotohanan nang maayos, ang mga lumalagda ay personal na nakikilala, at ang mga katotohanan ay naitala nang wasto. Mahalaga rin na isumite ang lahat ng kinakailangang dokumento sa itinalagang tanggapan. |
| Ano ang Code of Professional Responsibility and Accountability? | Ito ay isang hanay ng mga panuntunan na namamahala sa pag-uugali ng mga abogado sa Pilipinas. Kabilang dito ang mga tungkulin ng katapatan, integridad, at kasanayan. |
| Paano nakaapekto ang kasong ito sa mga abogado? | Ang kasong ito ay nagpapaalala sa mga abogado na dapat nilang tuparin ang kanilang mga responsibilidad bilang notaryo publiko at dapat silang maging tapat at responsable sa kanilang mga tungkulin. Kung hindi, mahaharap sila sa mga seryosong parusa. |
| Ano ang kahalagahan ng sinumpaang tungkulin ng abogado? | Ang sinumpaang tungkulin ng abogado ay nangangailangan sa kanila na itaguyod ang batas, magsagawa ng kanilang mga tungkulin nang tapat, at maging tapat sa korte at sa kanilang mga kliyente. Ang mga paglabag dito ay maaaring humantong sa mga seryosong kahihinatnan. |
Ang kasong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng integridad at pagsunod sa mga panuntunan sa propesyon ng abogasya, lalo na sa pagiging notaryo publiko. Sa pamamagitan ng pagpataw ng parusa kay Atty. Panem, ipinapakita ng Korte Suprema na hindi nito kukunsintihin ang mga abogado na lumalabag sa kanilang mga tungkulin at lumalabag sa tiwala ng publiko. Dahil dito, dapat pag-ibayuhin pa ng mga abogado ang pagiging tapat sa pagsasagawa ng kanilang mga tungkulin sa abogasya.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: FLORDELINA ASCAÑO vs. ATTY. MARIO V. PANEM, G.R No. 68962, June 21, 2023