Pag-iingat sa Pagbili at Pagbenta ng Gamit: Aral Mula sa Kaso ng Fencing
G.R. No. 190475, April 10, 2013
Madalas nating naririnig ang katagang “fencing” ngunit hindi lahat ay lubos na nauunawaan ang legal na implikasyon nito. Ang kasong Jaime Ong y Ong vs. People of the Philippines ay nagbibigay linaw sa kung ano ang “fencing” sa ilalim ng Presidential Decree No. 1612 (Anti-Fencing Law) at kung paano tayo mapoprotektahan laban dito. Sa kasong ito, nahatulan si Jaime Ong y Ong dahil sa pagbenta ng mga gulong na napatunayang galing sa nakawan. Ang desisyong ito ng Korte Suprema ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng due diligence o nararapat na pag-iingat sa pagbili at pagbenta, lalo na ng mga segunda-manong gamit.
INTRODUKSYON
Isipin ang isang negosyante na masigasig sa paghahanap ng magandang deal. Nakakita siya ng alok na bentahan ng mga bagong gulong sa napakababang presyo. Dahil sa kagustuhang kumita, binili niya ito nang hindi masyadong nagtanong sa pinagmulan. Ngunit kalaunan, nalaman niyang ang mga gulong pala ay ninakaw. Sa sitwasyong ito bumagsak si Jaime Ong, kung saan ang kanyang pagbili at pagbenta ng mga nakaw na gulong ang naging sanhi ng kanyang pagkakulong dahil sa “fencing.”
Ang kasong ito ay nagpapakita ng realidad na ang pagiging mapagmura lamang ay hindi sapat sa negosyo. Kailangan din ang masusing pag-iingat upang masigurong legal at malinis ang transaksyon. Ang sentrong tanong sa kasong ito ay: napatunayan ba nang sapat na nagkasala si Jaime Ong y Ong sa paglabag sa Anti-Fencing Law?
LEGAL NA KONTEKSTO
Ang Presidential Decree No. 1612, o mas kilala bilang Anti-Fencing Law, ay nilikha upang sugpuin ang bentahan ng mga nakaw na gamit. Ayon sa Seksyon 2(a) nito, ang “fencing” ay tumutukoy sa:
“act of any person who, with intent to gain for himself or for another, shall buy, receive, possess, keep, acquire, conceal, sell or dispose of, or shall buy and sell, or in any manner deal in any article, item, object or anything of value which he knows, or should be known to him, to have been derived from the proceeds of the crime of robbery or theft.”
Sa madaling salita, ang “fencing” ay ang pagtanggap, pag-iingat, pagbenta, o pakikipagkalakalan sa mga gamit na alam o dapat alam mong galing sa nakawan o nakaw. Hindi mo kailangang direktang nagnakaw para masabing “fence.” Sapat na ang pakikipagtransaksyon mo sa mga nakaw na gamit nang may intensyong kumita.
Mahalagang tandaan na ayon sa Seksyon 5 ng P.D. 1612, “prima facie evidence of fencing” o agarang ebidensya ng “fencing” ang simpleng pag-iingat ng mga gamit na nanggaling sa nakawan o nakaw. Ibig sabihin, kapag nahuli kang may hawak na nakaw na gamit, ikaw na ang kailangang magpaliwanag na hindi ka isang “fence.” Ito ang tinatawag na presumption of fencing.
Upang mapatunayan ang krimeng “fencing,” kailangang mapatunayan ang sumusunod na elemento:
- May naganap na nakawan o pagnanakaw.
- Ang akusado, na hindi principal o accomplice sa nakawan o pagnanakaw, ay bumili, tumanggap, nag-ingat, nagtago, nagbenta, o nakipagkalakalan sa gamit na nanggaling sa nakawan o pagnanakaw.
- Alam o dapat alam ng akusado na ang gamit ay nanggaling sa nakawan o pagnanakaw.
- May intensyon ang akusado na kumita para sa sarili o sa iba.
Sa ating pang-araw-araw na buhay, madalas tayong nakakakita ng bentahan ng mga segunda-manong gamit. Maaaring ito ay sa mga flea markets, online, o maging sa mga kapitbahay. Ang Anti-Fencing Law ay nagpapaalala sa atin na maging maingat at mapanuri sa ating mga transaksyon upang hindi tayo mapahamak at maparusahan sa batas.
PAGBUKAS NG KASO
Si Francisco Azajar ang nagreklamo sa kasong ito. Siya ang may-ari ng 44 na gulong ng trak na Firestone. Ninakaw ang 38 sa mga ito mula sa kanyang bodega. Sa kanyang paghahanap, napadpad siya sa tindahan ni Jaime Ong y Ong, ang Jong’s Marketing, na nagbebenta ng gulong sa Paco, Manila.
Nang magtanong si Azajar, positibo si Ong na nagbebenta siya ng gulong na katulad ng ninakaw sa kanya. Nakilala ni Azajar ang isang gulong dahil sa marka niya at serial number nito. Nagpanggap siyang bibili pa at umalis para magsumbong sa pulis.
Bumuo ng buy-bust team ang Southern Police District. Nagpanggap na buyer ang kasama ni Azajar na si Tito Atienza. Noong Pebrero 27, 1995, nagpunta sila sa tindahan ni Ong. Bumili si Atienza ng isang gulong. Nang magtanong pa siya, ipinakuha ni Ong sa kanyang mga tauhan ang 12 pang gulong mula sa bodega niya sa tabi ng tindahan.
Pagkakita ni Azajar sa 12 gulong, kinumpirma niyang ito nga ang mga ninakaw sa kanya. Nagbigay siya ng senyas sa buy-bust team. Pumasok ang mga pulis at inaresto si Ong. Nakumpiska ang 13 gulong. Itinanggi ni Ong na alam niyang nakaw ang mga gulong. Depensa niya, binili niya ang mga ito mula kay Ramon Go na nagpakilalang taga-Gold Link Hardware.
Dumaan ang kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 37, Manila. Nahatulan si Ong ng RTC. Umapela siya sa Court of Appeals (CA). Pinagtibay ng CA ang desisyon ng RTC ngunit binawasan ang parusa. Umakyat ang kaso sa Korte Suprema.
Sinuri ng Korte Suprema ang mga ebidensya. Pinakinggan ang mga argumento. Sa huli, pinagtibay ng Korte Suprema ang hatol ng CA. Napatunayang nagkasala si Jaime Ong y Ong sa “fencing.”
Ayon sa Korte Suprema:
“We agree with the RTC and the CA that the prosecution has met the requisite quantum of evidence in proving that all the elements of fencing are present in this case.”
Sinabi ng Korte Suprema na napatunayan ang lahat ng elemento ng “fencing” sa kaso ni Ong. May nakawan, nahuli si Ong na nagbebenta ng nakaw na gulong, at dapat alam niya na nakaw ang mga ito.
Idinagdag pa ng Korte Suprema:
“The words “should know” denote the fact that a person of reasonable prudence and intelligence would ascertain the fact in performance of his duty to another or would govern his conduct upon assumption that such fact exists. Ong, who was in the business of buy and sell of tires for the past twenty-four (24) years, ought to have known the ordinary course of business in purchasing from an unknown seller.”
Dahil 24 taon na sa negosyo ng gulong si Ong, dapat alam niya ang karaniwang praktika sa pagbili mula sa hindi kilalang nagbebenta. Hindi siya nagtanong ng sapat na detalye tungkol sa pinagmulan ng mga gulong. Mabilis ang transaksyon. Dapat nagduda siya.
Hindi rin nakatulong kay Ong ang resibo mula sa Gold Link dahil napatunayang peke ito. Hindi niya napatunayan na legal ang transaksyon niya. Kaya’t nabigo siyang pabulaanan ang prima facie presumption na siya ay isang “fence.”
PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON
Ang kasong Jaime Ong y Ong ay nagbibigay ng mahalagang aral para sa mga negosyante at maging sa mga ordinaryong mamimili at nagbebenta ng gamit. Narito ang ilang praktikal na implikasyon:
- Maging maingat sa kahina-hinalang alok. Kung napakababa ng presyo at tila minamadali ang bentahan, magduda na. Tanungin ang nagbebenta tungkol sa pinagmulan ng gamit.
- Kilalanin ang iyong ka-transaksyon. Kung maaari, makipagtransaksyon lamang sa mga kilala at mapagkakatiwalaang nagbebenta. Kung hindi, maging mas maingat at magtanong ng mga dokumento o patunay ng pagmamay-ari.
- Humingi at mag-isyu ng resibo. Ang resibo ay mahalagang dokumento na magpapatunay ng legalidad ng transaksyon. Siguraduhing kumpleto at tama ang detalye sa resibo. Ngunit tandaan, hindi garantiya ang resibo kung mapapatunayang peke o gawa-gawa lamang.
- Alamin ang legal na proseso. Para sa negosyo ng segunda-manong gamit, alamin ang mga regulasyon at permit na kailangan. Halimbawa, sa P.D. 1612, kailangan ng clearance mula sa pulis para sa pagbenta ng segunda-manong gamit mula sa hindi lisensyadong supplier.
MGA MAHAHALAGANG ARAL
- Due Diligence: Laging magsagawa ng nararapat na pag-iingat sa lahat ng transaksyon, lalo na sa pagbili ng mga segunda-manong gamit o mga alok na kahina-hinala ang presyo.
- Kilalanin ang Ka-transaksyon: Maging mapanuri sa iyong kausap at alamin ang pinagmulan ng gamit na binibili o binebenta.
- Dokumentasyon: Mag-isyu at humingi ng resibo bilang patunay ng legal na transaksyon. Ngunit maging alisto sa mga pekeng dokumento.
- Kaalaman sa Batas: Alamin ang mga batas na nauugnay sa iyong negosyo o transaksyon upang maiwasan ang paglabag dito.
MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)
Tanong 1: Ano ang pinagkaiba ng “fencing” sa pagnanakaw?
Sagot: Ang pagnanakaw ay ang mismong pagkuha ng gamit nang walang pahintulot. Ang “fencing” naman ay ang pakikipagtransaksyon sa mga nakaw na gamit, kahit hindi ikaw ang nagnakaw. Iba ang krimen ngunit parehong labag sa batas.
Tanong 2: Mapaparusahan ba ako kung hindi ko alam na nakaw ang gamit na binili ko?
Sagot: Hindi ka mapaparusahan kung mapapatunayan mong talagang hindi mo alam at wala kang dapat alamin na nakaw ang gamit. Ngunit kung “dapat alam mo” dahil sa mga kahina-hinalang обстоятельство, maaari kang mahatulang “fence.” Mahalaga ang “should know” element sa batas.
Tanong 3: Sapat na ba ang resibo para mapatunayang legal ang transaksyon ko?
Sagot: Hindi palagi. Ang resibo ay makakatulong ngunit hindi ito absolute defense. Kung mapapatunayang peke ang resibo o kahina-hinala ang buong transaksyon, maaari ka pa ring mahatulan.
Tanong 4: Paano kung bumili ako sa online marketplace at hindi ko personal na nakita ang nagbebenta?
Sagot: Mas mataas ang risk sa online transactions. Maging mas maingat. Suriin ang profile ng nagbebenta, basahin ang reviews, at magtanong ng maraming detalye. Kung kahina-hinala, huwag ituloy ang transaksyon.
Tanong 5: Ano ang parusa sa “fencing”?
Sagot: Nakadepende sa halaga ng gamit na sangkot sa “fencing.” Maaaring pagkakulong at multa ang parusa. Sa kaso ni Jaime Ong y Ong, nahatulan siya ng pagkakulong.
Eksperto ang ASG Law sa mga usaping kriminal at komersyal. Kung ikaw ay may katanungan o nangangailangan ng legal na payo tungkol sa “fencing” o iba pang legal na isyu, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa hello@asglawpartners.com o mag-contact dito.

Source: Supreme Court E-Library
This page was dynamically generated
by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)