Tag: Korupsyon

  • Disbarment ng Abogado Dahil sa Panghihingi ng Pera para sa Suhol: Ano ang Dapat Mong Malaman

    Huwag Magpaloko sa Abogado: Ang Paghingi ng Suhol ay Nagbubunga ng Disbarment

    AMPARO BUENO VS. ATTY. RAMON A. RAÑESES, Adm. Case No. 8383, Disyembre 11, 2012

    INTRODUKSYON

    Naranasan mo na bang magtiwala nang lubos sa isang abogado, tapos ay mabigo ka? Isipin mo na lang, naghirap kang magbayad ng retainer at iba pang bayarin, umaasa na ipagtatanggol ka niya sa korte. Pero sa halip na tulungan ka, hinihingan ka pa niya ng malaking halaga para daw suhulan ang huwes para manalo ang kaso mo. Ganito ang sinapit ni Amparo Bueno kay Atty. Ramon A. Rañeses, at ang kanyang karanasan ay nagtuturo sa atin ng mahalagang leksyon tungkol sa integridad at pananagutan ng mga abogado.

    Sa kasong Bueno vs. Rañeses, dinisbar ng Korte Suprema ang isang abogado dahil napatunayan na nanghingi siya ng pera sa kanyang kliyente para suhulan umano ang huwes. Hindi lang ito basta paglabag sa Code of Professional Responsibility, kundi isang malaking sampal sa tiwala ng publiko sa sistema ng hustisya. Ano nga ba ang mga legal na batayan para sa disbarment na ito? At ano ang mga aral na mapupulot natin dito para maiwasan ang ganitong sitwasyon?

    LEGAL NA KONTEKSTO

    Ang kasong ito ay tumatalakay sa mga paglabag sa Code of Professional Responsibility (CPR) ng mga abogado. Partikular na tinukoy ang Canon 1 at Canon 18 ng CPR. Ayon sa Canon 1, “A lawyer shall uphold the constitution, obey the laws of the land and promote respect for law and legal processes.” Ito ay nangangahulugan na dapat maging huwaran ang mga abogado sa pagsunod sa batas at hindi dapat sila gumawa ng anumang bagay na makasisira sa imahe ng propesyon.

    Samantala, ayon naman sa Canon 18, “A lawyer shall serve his client with competence and diligence.” Kasama rito ang Rule 18.02 na nagsasabing, “A lawyer shall not handle any legal matter without adequate preparation.” at Rule 18.03 na nagsasabing, “A lawyer shall not neglect a legal matter entrusted to him, and his negligence in connection therewith shall render him liable.” Ibig sabihin, responsibilidad ng abogado na galingan ang kanyang trabaho at huwag pabayaan ang kaso ng kanyang kliyente.

    Sa kaso ng Bueno vs. Rañeses, hindi lang simpleng kapabayaan ang ginawa ng abogado. Sangkot dito ang mabigat na alegasyon ng panghihingi ng suhol, na mas lalong nagpabigat sa kanyang kasalanan. Ang paghingi ng suhol ay hindi lamang labag sa batas, kundi labag din sa moralidad at integridad na inaasahan sa isang abogado. Ito ay isang anyo ng korupsyon na sumisira sa tiwala ng publiko sa sistema ng hustisya.

    Sa naunang kaso na Bildner v. Ilusorio, sinuspinde ng Korte Suprema ang isang abogado dahil tinangka nitong suhulan ang huwes. Bagamat suspensyon lang ang parusa sa kasong iyon, mas mabigat ang naging parusa sa kaso ni Atty. Rañeses – disbarment. Ipinapakita nito na seryoso ang Korte Suprema sa pagpapanagot sa mga abogado na lumalabag sa kanilang sinumpaang tungkulin, lalo na pagdating sa usapin ng korupsyon.

    PAGBUKLAS SA KASO

    Nagsimula ang lahat nang kinuha ni Amparo Bueno si Atty. Ramon Rañeses para maging abogado niya sa isang kasong sibil. Nagbayad siya ng retainer fee na P3,000 at pumayag na magbayad ng P300 kada hearing. Sa simula, maayos naman ang takbo ng kaso. Naghain ng sagot si Atty. Rañeses at dumalo sa mga hearing. Pero hindi nagtagal, nagsimula nang maging problema si Atty. Rañeses.

    • Panghihingi ng Suhol: Noong Nobyembre 1988, humingi si Atty. Rañeses ng P10,000 kay Bueno. Ang sabi niya, ibabahagi nila ito ni Judge Nidea para manalo sila sa kaso. Nagulat si Bueno pero nagtiwala siya sa abogado. Nagbenta siya ng baboy at refrigerator para makalikom ng pera at ibinigay kay Atty. Rañeses.
    • Dagdag na Hiling: Hindi pa nakuntento si Atty. Rañeses. Noong Disyembre 1988, humingi ulit siya ng P5,000 dahil kulang daw ang unang ibinigay. Muling nagbenta si Bueno ng kanyang sala set at telebisyon para mabigay ang hinihingi.
    • Pagtatago ng Impormasyon: Nalaman ni Bueno na inutusan pala ng korte si Atty. Rañeses na magkomento sa offer of evidence ng kalaban at magsumite ng memorandum. Pero itinago ito ni Atty. Rañeses kay Bueno. Nagulat na lang si Bueno nang dumating ang sheriff para i-execute ang desisyon laban sa kanila.
    • Pagsisinungaling: Nang puntahan ni Bueno si Atty. Rañeses para magtanong, sinabi pa nito na wala pa siyang natatanggap na desisyon. Pero nalaman ni Bueno sa korte na Disyembre 3, 1990 pa pala natanggap ni Atty. Rañeses ang kopya ng desisyon. Nang konfrontahin ni Bueno si Atty. Rañeses, nagkaila pa rin ito.
    • Panghihingi Mula kay Bello: Hindi pa rito natapos ang panloloko ni Atty. Rañeses. Noong Hunyo 1991, pinadalhan niya si Bueno ng telegrama mula kay Justice Buena ng Court of Appeals para ihatid sa kanyang tiyahin na si Socorro Bello. Sinabihan niya si Bueno na sabihin kay Bello na maghanda ng P5,000 na hinihingi daw ni Justice Buena para sa kaso nitong nasa Court of Appeals. Nagpunta si Atty. Rañeses sa bahay ni Bello at tinanggap ang P5,000 nang walang resibo.

    Hindi sumagot si Atty. Rañeses sa reklamo ni Bueno at hindi rin siya dumalo sa mga hearing sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Dahil dito, idineklara siyang in default at pinayagan si Bueno na magpresenta ng ebidensya. Bagamat nagsumite si Atty. Rañeses ng motion para i-reset ang hearing, hindi pa rin siya sumipot sa sumunod na hearing. Sa bandang huli, inirekomenda ng IBP Board of Governors ang indefinite suspension ni Atty. Rañeses. Pero hindi sumang-ayon ang Korte Suprema. Sa halip, dinisbar nila si Atty. Rañeses.

    Sinabi ng Korte Suprema na bagamat hindi napatunayan ang alegasyon ng kapabayaan ni Atty. Rañeses dahil walang sapat na dokumento si Bueno, napatunayan naman ang alegasyon ng panghihingi ng suhol. Ayon sa Korte, sapat na ang testimonya ni Bueno dahil consistent at credible ito. Dagdag pa rito, hindi man lang sinubukang depensahan ni Atty. Rañeses ang kanyang sarili. Ang pagsisinungaling pa niya sa IBP tungkol sa pagtanggap ng reklamo ay nagpabigat pa sa kanyang kaso.

    PRAKTICAL NA IMPLIKASYON

    Ang desisyon sa kasong Bueno vs. Rañeses ay nagpapakita na hindi kukunsintihin ng Korte Suprema ang anumang uri ng korupsyon sa hanay ng mga abogado. Mensahe ito sa lahat ng abogado na dapat nilang panatilihin ang integridad at huwag abusuhin ang tiwala ng kanilang kliyente. Mensahe rin ito sa publiko na may proteksyon ang batas laban sa mga abusadong abogado.

    Para sa mga kliyente, mahalagang maging mapanuri at alamin ang mga karapatan. Huwag basta-basta magtiwala sa abogado, lalo na kung hinihingan ka ng pera para sa kahina-hinalang layunin. Kung may kahina-hinala kang gawain ng iyong abogado, huwag matakot na magreklamo sa IBP o sa Korte Suprema.

    Mahahalagang Aral:

    • Integridad ng Abogado: Ang integridad ay pangunahing katangian na dapat taglayin ng isang abogado. Hindi dapat nila abusuhin ang kanilang posisyon para manloko o manghingi ng pera sa kliyente.
    • Pananagutan sa Kliyente: May tungkulin ang mga abogado na paglingkuran ang kanilang kliyente nang tapat at mahusay. Hindi dapat nila pabayaan ang kaso o itago ang mahahalagang impormasyon.
    • Proteksyon sa Publiko: Pinoprotektahan ng Korte Suprema ang publiko laban sa mga abusadong abogado. Hindi sila magdadalawang-isip na patawan ng mabigat na parusa ang mga abogado na lumalabag sa batas at sa Code of Professional Responsibility.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang disbarment?
    Sagot: Ang disbarment ay ang pagtanggal ng lisensya ng isang abogado na magpractice ng batas. Ito ang pinakamabigat na parusa na maaaring ipataw sa isang abogado.

    Tanong 2: Ano ang mga grounds para sa disbarment?
    Sagot: Maraming grounds para sa disbarment, kabilang na ang paglabag sa Code of Professional Responsibility, paggawa ng krimen, at pagiging immoral.

    Tanong 3: Paano magreklamo laban sa isang abusadong abogado?
    Sagot: Maaaring magreklamo sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) o direktamente sa Korte Suprema.

    Tanong 4: Ano ang Code of Professional Responsibility?
    Sagot: Ito ang ethical code na sinusunod ng lahat ng abogado sa Pilipinas. Naglalaman ito ng mga alituntunin tungkol sa tamang pag-uugali at pananagutan ng mga abogado.

    Tanong 5: May karapatan ba akong humingi ng resibo sa abogado ko?
    Sagot: Oo, may karapatan kang humingi ng resibo para sa lahat ng bayad na ibinibigay mo sa iyong abogado. Ito ay para protektahan ang iyong sarili at magkaroon ng record ng transaksyon.

    Kung ikaw ay nangangailangan ng legal na tulong o may katanungan tungkol sa ethical conduct ng mga abogado, ang ASG Law ay eksperto sa litigation at dispute resolution. Makipag-ugnayan sa amin para sa konsultasyon. Maaari ka ring mag-email sa hello@asglawpartners.com.





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Nakaligtas ba sa Sandiganbayan? Paglilinaw sa Jurisdiction sa Graft Cases ng Legal Heads ng GOCC

    Ang Saklaw ng Sandiganbayan sa mga Opisyal ng Legal Department ng GOCC sa Kasong Graft: Isang Paglilinaw

    G.R. Nos. 166948-59, August 29, 2012 – PEOPLE OF THE PHILIPPINES VS. MEINRADO ENRIQUE A. BELLO, ET AL.


    Sa isang lipunang naghahangad ng integridad at pananagutan sa serbisyo publiko, mahalagang malinaw ang hangganan ng kapangyarihan at pananagutan ng bawat opisyal. Ang kasong People of the Philippines vs. Meinrado Enrique A. Bello, et al. ay naglilinaw sa saklaw ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan pagdating sa mga kasong graft na kinasasangkutan ng mga opisyal ng legal department ng mga government-owned and controlled corporations (GOCCs). Nagsimula ang kasong ito sa mga alegasyon ng anomalya sa Armed Forces of the Philippines-Retirement and Separation Benefit System (AFP-RSBS), kung saan ang mga opisyal umano ng legal department ay sangkot sa manipulasyon ng dokumentasyon sa pagbili ng lupa. Ang sentral na tanong: sakop ba ng Sandiganbayan ang ganitong uri ng opisyal?

    Upang lubos na maunawaan ang implikasyon ng kasong ito, mahalagang balikan ang legal na batayan ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan at ang kahulugan ng “manager” sa konteksto ng batas kontra-graft. Ang Sandiganbayan ay isang espesyal na korte na itinatag upang dinggin ang mga kasong kriminal at sibil na kinasasangkutan ng mga opisyal ng gobyerno, lalo na ang mga may kinalaman sa korapsyon. Ang Republic Act No. 3019, o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ang pangunahing batas na nagbibigay ng hurisdiksyon sa Sandiganbayan, partikular na sa mga kaso ng paglabag sa Seksyon 3(e) nito, kung saan ipinagbabawal ang paggawa ng aksyon na nagbibigay ng “undue injury” sa gobyerno o nagbibigay ng “unwarranted benefits” sa sinuman sa pamamagitan ng “manifest partiality, evident bad faith or gross inexcusable negligence.”

    Ayon sa Section 4(a)(1)(g) ng Republic Act No. 8249, na nag-amyenda sa Presidential Decree No. 1606, sakop ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan ang mga kaso kung saan ang akusado ay “Presidents, directors or trustees, or managers of government-owned or controlled corporations, state universities or educational institutions or foundations.” Ang susi dito ay ang interpretasyon ng salitang “manager.” Nilinaw ng Korte Suprema sa kasong ito ang saklaw ng terminong “manager” at kung kasama ba rito ang mga department head o division head sa isang GOCC. Dati nang pinanindigan ng Korte Suprema sa iba’t ibang kaso ang kahalagahan ng pagbibigay-kahulugan sa mga salita ayon sa konteksto ng batas at layunin ng lehislatura. Halimbawa, sa kasong Government Service Insurance System v. Commission on Audit, binigyang-diin ang doktrina ng noscitur a sociis, kung saan ang kahulugan ng isang salita ay maaaring matukoy sa pamamagitan ng mga salitang kasama nito.

    Sa kaso ng People vs. Bello, nagsimula ang lahat nang magsagawa ng imbestigasyon ang Senate Blue Ribbon Committee tungkol sa mga alegasyon ng anomalya sa AFP-RSBS noong 1998. Natuklasan ng komite ang umano’y dalawang set ng deed of sale sa pagbili ng lupa ng AFP-RSBS: ang isa ay nagpapakita ng mas mataas na presyo at ang isa naman ay discounted. Ang unang deed of sale ay umano’y itinatago ng Legal Department ng AFP-RSBS, habang ang pangalawa ay ibinibigay sa vendor. Ito umano ang ginagamit sa pagproseso ng titulo sa pangalan ng AFP-RSBS. Ayon sa komite, ang layunin nito ay upang makapaglabas ng mas malaking pondo ang AFP-RSBS at makapagbayad ng mas mababang buwis ang mga vendor.

    Dahil dito, inirekomenda ng komite sa Ombudsman ang pag-prosecute kay General Jose Ramiscal, Jr. (Ret.), dating presidente ng AFP-RSBS, at iba pang opisyal, kabilang na si Meinrado Enrique A. Bello, ang Legal Department Head ng AFP-RSBS. Kinasuhan sila ng paglabag sa R.A. 3019, Section 3(e) at falsification of public documents. Ang mga kasong kriminal ay inihain sa Sandiganbayan. Nagmosyon ang mga akusado na i-dismiss ang kaso dahil umano sa kawalan ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan. Ikinatwiran nila na ang AFP-RSBS ay hindi maituturing na GOCC sa ilalim ng batas, at kahit pa GOCC ito, hindi sakop ng depinisyon ng “manager” sa batas kontra-graft si Bello bilang department head lamang.

    Pinagbigyan ng Sandiganbayan ang mosyon at ipinadala ang kaso sa regular courts. Dito na umapela ang Office of the Ombudsman sa Korte Suprema. Ang pangunahing argumento ng Ombudsman ay mali ang interpretasyon ng Sandiganbayan sa salitang “manager.” Ayon sa Ombudsman, ang “manager” ay hindi lamang tumutukoy sa overall head ng isang korporasyon, kundi kasama rin ang mga department manager o division manager. Binigyang-diin nila na kung susundin ang lohika ng Sandiganbayan, halos walang department head sa mga GOCC ang masasaklaw ng hurisdiksyon nito sa mga kasong graft, na taliwas sa layunin ng batas na sugpuin ang korapsyon sa lahat ng antas ng gobyerno.

    Sa pagresolba ng isyu, kinonsidera ng Korte Suprema ang depinisyon ng “manager” mula sa Black’s Law Dictionary. Binanggit ng Sandiganbayan ang mas lumang edisyon na nagbibigay ng depinisyon ng “manager” bilang “one who has charge of a corporation and control of its businesses or of its branch establishments.” Ngunit natuklasan ng Korte Suprema na sa mas bagong edisyon ng diksyunaryo, kasama na sa depinisyon ang “divisions, or departments.” Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang mga departamento at dibisyon ay mahalagang bahagi ng isang korporasyon at pinamumunuan din ng mga managers. Samakatuwid, ang Legal Department Head ng AFP-RSBS, bilang “manager” ng departamento, ay sakop ng depinisyon.

    Hindi rin tinanggap ng Korte Suprema ang argumento ng Sandiganbayan na ginamit ang doktrina ng noscitur a sociis upang limitahan ang kahulugan ng “manager” sa mga opisyal na may “overall control and supervision.” Ayon sa Korte Suprema, ang pagkakabilang ng “manager” sa hanay ng “presidents, directors or trustees” ay hindi nangangahulugan na limitado lamang ito sa mga may pinakamataas na posisyon. Binigyang-diin na ang bawat posisyon sa listahan ay may iba’t ibang tungkulin at responsibilidad, at ang “manager” ay tumutukoy sa mga namamahala sa mga departamento o dibisyon.

    Dagdag pa rito, binanggit ng Korte Suprema na hindi mahalaga ang ranggo ni Bello sa Philippine National Police. Ang mahalaga ay ang kanyang posisyon bilang Legal Department Head ng AFP-RSBS nang mangyari ang umano’y graft. Ang krimen ay isinagawa umano niya “in relation to his office.” Kaya naman, ibinasura ng Korte Suprema ang desisyon ng Sandiganbayan at iniutos na ibalik ang kaso sa Sandiganbayan para sa pagpapatuloy ng pagdinig.

    Ang desisyon sa People vs. Bello ay nagbigay ng malinaw na panuntunan tungkol sa hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa mga kasong graft na kinasasangkutan ng mga opisyal ng GOCC. Nilinaw nito na hindi lamang ang mga presidente at board members ang sakop ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan, kundi pati na rin ang mga department heads o division managers. Ang implikasyon nito ay mas mapapalawak ang saklaw ng anti-graft law at mas maraming opisyal ng gobyerno ang mananagot sa kanilang mga aksyon.

    Praktikal na Implikasyon

    Ang kasong ito ay may malaking epekto sa mga GOCC at sa kanilang mga opisyal, lalo na sa mga nasa legal departments. Narito ang ilang praktikal na implikasyon:

    • Mas Malawak na Saklaw ng Sandiganbayan: Ang mga department head at division manager ng GOCC ay hindi na maaaring magtago sa likod ng argumento na hindi sila “manager” sa ilalim ng batas kontra-graft. Sakop na sila ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa mga kasong graft na may kaugnayan sa kanilang tungkulin.
    • Pananagutan ng Legal Departments: Ang mga legal departments ng GOCC ay may mahalagang papel sa pagtiyak na sumusunod sa batas ang mga transaksyon ng korporasyon. Ang kasong ito ay nagpapahiwatig na ang mga opisyal ng legal departments ay hindi lamang tagapayo, kundi mananagot din sa mga ilegal na gawain na kanilang nalalaman o kinukunsinti.
    • Pag-iingat sa Dokumentasyon: Ang kaso ng AFP-RSBS ay nagpapakita ng kahalagahan ng maayos at tapat na dokumentasyon sa mga transaksyon ng gobyerno. Ang pagmamanipula ng dokumento, kahit pa sa layuning “makatipid” o “mapabilis” ang proseso, ay maaaring magresulta sa kasong kriminal.

    Mahahalagang Leksyon

    • Ang depinisyon ng “manager” sa R.A. 8249 ay malawak at sumasaklaw sa department heads ng GOCC.
    • Ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon sa mga kasong graft na kinasasangkutan ng department heads ng GOCC kung ang krimen ay may kaugnayan sa kanilang tungkulin.
    • Mahalaga ang integridad at pananagutan sa lahat ng antas ng serbisyo publiko, kabilang na sa mga GOCC.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    1. Sino-sino ang sakop ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan?
      Sakop ng Sandiganbayan ang mga matataas na opisyal ng gobyerno, kabilang na ang mga presidente, directors, trustees, at managers ng GOCCs, sa mga kasong graft, korupsyon, at iba pang krimen na may kaugnayan sa kanilang tungkulin.
    2. Ano ang ibig sabihin ng “government-owned and controlled corporation” (GOCC)?
      Ang GOCC ay korporasyong pag-aari o kontrolado ng gobyerno. Ito ay maaaring itinatag sa pamamagitan ng special law o sa ilalim ng Corporation Code, at may pampublikong layunin.
    3. Ano ang R.A. 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act?
      Ito ang batas na nagbabawal at nagpaparusa sa mga corrupt practices ng mga opisyal ng gobyerno. Kabilang dito ang paghingi o pagtanggap ng suhol, pag-abuso sa posisyon, at paggawa ng aksyon na nagbibigay ng undue injury sa gobyerno.
    4. Kung ako ay department head sa isang GOCC, maaari ba akong kasuhan sa Sandiganbayan?
      Oo, maaari kang kasuhan sa Sandiganbayan kung ikaw ay nakagawa ng paglabag sa R.A. 3019 o iba pang batas na sakop ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan, at ang krimen ay may kaugnayan sa iyong tungkulin bilang department head.
    5. Paano kung ang kaso ay nagsimula sa regular court ngunit lumalabas na sakop pala ng Sandiganbayan?
      Kung mapatunayan na ang kaso ay sakop ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan, dapat itong ilipat sa Sandiganbayan para sa pagpapatuloy ng pagdinig. Ito ang nangyari sa kaso ng People vs. Bello, kung saan ibinalik ng Korte Suprema ang kaso sa Sandiganbayan.

    Nais mo bang mas malalimang talakayin ang iyong sitwasyon o may katanungan ka tungkol sa hurisdiksyon ng Sandiganbayan at mga kasong graft? Huwag mag-atubiling kumonsulta sa ASG Law. Kami ay eksperto sa batas kontra-korupsyon at handang tumulong sa iyo. Makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email: hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming Contact page dito.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)