Sa kaso ng People v. Guanzon, idiniin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng mahigpit na pagsunod sa Section 21 ng Republic Act No. 9165 (Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002), gaya ng pagkakarekisa ng R.A. No. 10640, ukol sa kustodiya at disposisyon ng mga ebidensya sa mga kaso ng droga. Kung mabigo ang estado na sumunod sa mga tuntuning ito, kailangan nilang magpakita ng ebidensya na magpapatunay sa identidad ng bawat indibidwal sa chain of custody at ang paraan ng paghawak sa corpus delicti, ang mismong droga. Sa ganitong paraan lamang masisiguro ng korte na ang karapatan ng akusado sa presumption of innocence ay iginagalang.
Nasaan ang Droga? Ang Pagsubaybay sa Chain of Custody para sa Hustisya
Ang kasong ito ay tungkol kay Ricardo Guanzon, na nahatulang nagkasala sa paglabag sa Sections 5 at 11 ng Article II ng R.A. No. 9165 dahil sa pagbebenta at pag-aari ng iligal na droga (shabu). Ang mga pulis ay nakatanggap ng impormasyon na si Guanzon ay nagbebenta ng droga, kaya nagplano sila ng buy-bust operation. Ayon sa prosecution, nagpanggap na bibili ng droga ang isang pulis (poseur-buyer) at bumili siya kay Guanzon ng isang sachet ng shabu. Pagkatapos nito, dinakip si Guanzon at nakuhanan pa ng isa pang sachet. Sa bersyon naman ni Guanzon, dinakip siya sa bahay ng kanyang kaibigan at sinabing itinaniman lamang siya ng droga. Ang pangunahing tanong sa kasong ito ay: Napatunayan ba ng prosecution na ang droga na ipinakita sa korte ay siya ring droga na nakuha kay Guanzon?
Sa paglilitis, kinailangan patunayan ng prosecution ang lahat ng elemento ng mga krimen na isinampa laban kay Guanzon. Sa kaso ng iligal na pagbebenta, kailangan patunayan na may pagbebenta, pagbabayad, at pagkakakilanlan ng nagbenta at bumili. Sa iligal na pag-aari, kailangan patunayan na may pag-aari ng droga, walang pahintulot ang pag-aari, at alam ng akusado na may droga sa kanyang pag-aari. Higit sa lahat, kailangan patunayan na ang corpus delicti, ang mismong droga, ay napanatili ang integridad at pagkakakilanlan nito.
Upang matiyak ito, mayroong sinusunod na proseso na tinatawag na chain of custody, na nakasaad sa Section 21 ng R.A. No. 9165, gaya ng pagkakarekisa ng R.A. No. 10640. Ito ay nagtatakda kung paano dapat pangasiwaan at ingatan ang mga iligal na droga mula sa pagkakahuli hanggang sa pagpapakita nito sa korte. Ayon sa batas, dapat magsagawa ng pisikal na imbentaryo at kunan ng litrato ang mga nakumpiskang droga sa presensya ng akusado, isang elected public official, at isang kinatawan ng National Prosecution Service (NPS) o media.
Section 21. Custody and Disposition of Confiscated, Seized, and/or Surrendered Dangerous Drugs… – The PDEA shall take charge and have custody of all dangerous drugs… for proper disposition in the following manner:
(1) The apprehending team having initial custody and control of the dangerous drugs… shall, immediately after seizure and confiscation, conduct a physical inventory of the seized items and photograph the same in the presence of the accused… with an elected public official and a representative of the National Prosecution Service or the media who shall be required to sign the copies of the inventory…
Sa kasong ito, nabigo ang prosecution na patunayan na sinunod ang chain of custody. Nagkaroon ng mga inkonsistensya sa mga pahayag ng mga pulis kung sino ang may hawak ng droga mula sa lugar ng pagdakip hanggang sa presinto. Hindi rin malinaw kung saan at kailan minarkahan ang droga. Bukod dito, walang ipinakitang imbentaryo o litrato sa korte. Dahil sa mga pagkukulang na ito, nagkaroon ng pagdududa kung ang droga na ipinakita sa korte ay siya ring droga na nakuha kay Guanzon. Ang mga testimonya ng mga testigo ay nagkakasalungat din kung sino ang may hawak ng droga pagkatapos ng pag-aresto, at hindi rin napatunayan kung sino ang nagmarka ng ebidensya.
Ang marking ng droga, na siyang unang hakbang sa chain of custody, ay napakahalaga dahil nagsisilbi itong reference para sa mga susunod na hahawak ng ebidensya. Ito rin ang naghihiwalay sa ebidensya mula sa iba pang materyales, upang maiwasan ang pagpapalit, pagtatanim, o kontaminasyon. Sa madaling salita, ang marking ay dapat gawin agad-agad pagkatapos ng pagkakakumpiska ng droga upang mapanatili ang integridad at evidentiary value nito.
The first stage in the chain of custody rule is the marking of the dangerous drugs or related items… Marking… should be made in the presence of the apprehended violator immediately upon arrest… the marking immediately upon confiscation or recovery of the dangerous drugs or related items is indispensable in the preservation of their integrity and evidentiary value.
Dahil dito, ibinasura ng Korte Suprema ang desisyon ng Court of Appeals at pinawalang-sala si Guanzon. Ayon sa Korte, hindi napatunayan ng prosecution na ang droga na ipinakita sa korte ay siya ring droga na nakuha kay Guanzon. Kaya naman, hindi napatunayan ang kanyang kasalanan beyond reasonable doubt. Ang pagkabigo ng prosecution na sumunod sa chain of custody ay nagdulot ng malaking pagdududa sa integridad at pagkakakilanlan ng ebidensya.
FAQs
| Ano ang chain of custody? | Ito ay ang proseso kung paano dapat ingatan at pangasiwaan ang mga ebidensya sa mga kaso ng droga, mula sa pagkakahuli hanggang sa pagpapakita nito sa korte, upang matiyak na hindi ito napapalitan o nakokontamina. |
| Bakit mahalaga ang chain of custody? | Mahalaga ito upang matiyak na ang ebidensya na ginagamit sa korte ay tunay at hindi peke, at upang maprotektahan ang karapatan ng akusado sa patas na paglilitis. |
| Ano ang mga hakbang sa chain of custody? | Kabilang dito ang pagmarka, pag-imbentaryo, pagkuha ng litrato, at pag-ingat sa droga sa bawat hakbang ng proseso. Kailangan ding malinaw kung sino ang may hawak ng droga sa bawat oras. |
| Ano ang mangyayari kung hindi sinunod ang chain of custody? | Maaaring mapawalang-sala ang akusado dahil hindi napatunayan na ang ebidensya na ginamit laban sa kanya ay tunay. |
| Ano ang papel ng marking sa chain of custody? | Ang marking ay ginagawa upang tukuyin ang droga at upang maihiwalay ito mula sa iba pang materyales. Ito ay dapat gawin agad-agad pagkatapos ng pagkakakumpiska ng droga. |
| Sino ang dapat naroroon kapag nag-iimbentaryo at kumukuha ng litrato ng droga? | Dapat naroroon ang akusado, isang elected public official, at isang kinatawan ng National Prosecution Service (NPS) o media. |
| Ano ang epekto ng R.A. 10640 sa chain of custody? | Nagdagdag ito ng mga requirement upang higit pang maprotektahan ang integridad ng mga ebidensya sa mga kaso ng droga. |
| Bakit pinawalang-sala si Guanzon sa kasong ito? | Dahil nabigo ang prosecution na patunayan na sinunod ang chain of custody at nagkaroon ng pagdududa sa integridad at pagkakakilanlan ng droga. |
Sa madaling salita, ang kasong ito ay nagpapakita na ang chain of custody ay hindi lamang basta isang teknikalidad. Ito ay mahalagang proteksyon para sa mga akusado at tiyakin na ang hustisya ay naipapamalas nang tama. Ito rin ay paalala sa mga awtoridad na sundin ang batas nang mahigpit at ipatupad ito nang patas.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: People of the Philippines vs. Ricardo Guanzon y Ceneta, G.R. No. 233653, September 05, 2018