Tag: Genuineness ng Lagda

  • Pagpapatunay ng Bilihan: Kahalagahan ng Notarisasyon at Genuineness ng Lagda

    Pinagtibay ng Korte Suprema na may bisa ang bentahan ng lupa kahit na may problema sa notarisasyon ng Deed of Sale. Ang mahalaga, napatunayan na totoo ang mga lagda ng nagbenta at may pag-amin sa bentahan. Kailangan pa rin ng mga nagbenta na gumawa ng bagong Deed of Sale na pwedeng mairehistro. Ito ay para protektahan ang karapatan ng bumili at maiwasan ang problema sa pagmamay-ari ng lupa.

    Pagbenta ng Lupa: Peke Ba o Totoo?

    Sa kasong ito, pinag-uusapan kung peke ba ang bentahan ng lupa o hindi. Sinabi ng mag-asawang Aguinaldo na peke ang Deed of Sale dahil hindi raw nila nilagdaan ito. Pero sabi naman ni Artemio Torres, Jr., binili niya talaga ang lupa sa kanila. Ang tanong: sino ang nagsasabi ng totoo tungkol sa bentahan?

    Nagsimula ang kaso nang magsampa ng reklamo ang mga mag-asawang Edgardo at Nelia Aguinaldo laban kay Artemio Torres, Jr. Ikinak দাবি nila na sila ang may-ari ng tatlong lote sa Cavite. Nadiskubre nila na nailipat na ang titulo sa pangalan ni Torres sa pamamagitan daw ng isang pekeng Deed of Absolute Sale na may petsang Hulyo 21, 1979. Itinanggi naman ni Torres na peke ang bentahan. Sabi niya, binili niya ang lupa sa mag-asawa sa pamamagitan ng Deed of Absolute Sale na may petsang Marso 10, 1991.

    Para malaman kung totoo nga ang lagda sa Deed of Sale, ipinadala ito sa National Bureau of Investigation (NBI). Ayon sa report ng NBI, pareho ang lagda sa questioned document at sa sample signatures ng mga Aguinaldo. Dahil dito, ibinasura ng Regional Trial Court (RTC) ang reklamo ng mag-asawa. Umakyat ang kaso sa Court of Appeals (CA). Sinang-ayunan ng CA ang RTC. Sabi ng CA, kahit peke ang 1979 Deed of Sale, may valid na bentahan pa rin dahil hindi napatunayang peke ang lagda sa 1991 Deed of Sale.

    Gayunpaman, napansin ng CA na may problema sa notarisasyon ng 1991 Deed of Sale. Nilagdaan ito sa iba’t ibang lugar (Makati at USA) pero notarized sa Tanza, Cavite. Kaya hindi ito pwedeng mairehistro. Para ayusin ito, inutusan ng CA ang mga Aguinaldo na gumawa ng bagong Deed of Conveyance na pwedeng mairehistro.

    Ayon sa Korte Suprema, hindi tama ang ginawa sa Deed of Sale noong 1979 dahil peke nga ito. Dahil dito, dapat walang bisa ang mga titulo na nailipat sa pangalan ni Torres dahil sa pekeng Deed of Sale. Pero pagdating sa Deed of Sale noong 1991, sinang-ayunan ng Korte Suprema ang CA. Kahit na may problema sa notarisasyon, napatunayan na totoo ang lagda ng mga Aguinaldo. Ibig sabihin, pumayag sila sa bentahan ng lupa.

    Kaya naman mahalaga ang pagpapatunay ng lagda sa isang dokumento. Ayon sa Rules of Court, kailangan patunayan ang genuineness ng handwriting. Pwede itong gawin sa pamamagitan ng taong nakakita sa paglagda, o sa pamamagitan ng pagkumpara ng lagda sa mga dokumentong mayroon ding lagda. Sa kasong ito, ginamit ang NBI at ang CA mismo para ikumpara ang lagda at mapatunayang totoo ito. “[B]efore any private document offered as authentic is received in evidence, its due execution and authenticity must be proved either: (a) [b]y anyone who saw the document executed or written; or (b) [b]y evidence of the genuineness of the signature or handwriting of the maker.”

    Kahit hindi perpekto ang notarisasyon, hindi ito sapat para sabihing walang bisa ang bentahan. Ang notarisasyon ay kailangan lang para mairehistro ang dokumento. Pero kung napatunayan na may bentahan talaga, pwedeng utusan ng korte ang mga partido na gumawa ng bagong dokumento na pwedeng mairehistro. Ayon nga sa Korte Suprema: “Bearing in mind that the legal requirement that the sale of real property must appear in a public instrument is merely a coercive means granted to the contracting parties to enable them to reciprocally compel the observance of the prescribed form, and considering that the existence of the sale of the subject properties in respondent’s favor had been duly established, the Court upholds the CA’s directive for petitioners to execute a registrable deed of conveyance in respondent’s favor within thirty (30) days from finality of the decision…”

    Mahalaga na kumpleto ang desisyon ng korte. Kaya hindi pwedeng basta na lang sabihin na may valid na bentahan pero hindi aayusin ang problema sa titulo. Kailangan tiyakin na maayos ang paglilipat ng titulo para hindi na magkaroon ng problema sa hinaharap.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung may bisa ba ang bentahan ng lupa kahit na may problema sa notarisasyon ng Deed of Sale.
    Ano ang ginawa ng NBI? Ipinadala ang Deed of Sale sa NBI para malaman kung totoo ang lagda ng mga Aguinaldo. Ayon sa NBI, pareho ang lagda sa questioned document at sa sample signatures.
    Ano ang sinabi ng Court of Appeals? Sinabi ng CA na kahit peke ang 1979 Deed of Sale, may valid na bentahan pa rin dahil hindi napatunayang peke ang lagda sa 1991 Deed of Sale. Inutusan din ng CA ang mga Aguinaldo na gumawa ng bagong Deed of Conveyance na pwedeng mairehistro.
    Bakit may problema sa notarisasyon? Dahil nilagdaan ang Deed of Sale sa iba’t ibang lugar (Makati at USA) pero notarized sa Tanza, Cavite. Hindi ito sumusunod sa patakaran na dapat personal na humarap ang naglalagda sa notary public.
    Ano ang epekto ng improper notarization? Hindi pwedeng mairehistro ang dokumento dahil kailangan ang notarisasyon para mairehistro ang Deed of Sale.
    Ano ang ginawa ng Korte Suprema? Sinang-ayunan ng Korte Suprema ang CA. Inutusan din ng Korte Suprema ang mga Aguinaldo na gumawa ng bagong Deed of Conveyance na pwedeng mairehistro.
    Ano ang ibig sabihin ng “registrable deed of conveyance”? Ito ay isang dokumento na sumusunod sa lahat ng requirements para mairehistro sa Register of Deeds. Kasama na dito ang tamang notarisasyon.
    Paano kung hindi sumunod ang mga Aguinaldo? Pwedeng mag-file si Torres ng motion sa korte para utusan ang isang tao na gumawa ng Deed of Conveyance sa ngalan ng mga Aguinaldo.

    Sa huli, ipinakita ng kasong ito na mahalaga ang pagiging maingat sa paggawa ng Deed of Sale. Kailangan siguraduhin na totoo ang mga lagda at tama ang notarisasyon. Kung may problema, pwedeng ayusin ito sa pamamagitan ng pag-file ng kaso sa korte.

    Para sa mga katanungan tungkol sa pag-apply ng ruling na ito sa mga specific circumstances, maaari pong makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o via email sa frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para sa layuning impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
    Source: Spouses Edgardo M. Aguinaldo and Nelia T. Torres-Aguinaldo vs. Artemio T. Torres, Jr., G.R. No. 225808, September 11, 2017