Tag: Fencing Permit

  • Pag-unawa sa Aksyong Certiorari: Kailan Ito Angkop na Gamitin?

    Ang Tamang Gamit ng Certiorari: Paglilinaw sa mga Limitasyon

    G.R. No. 117204, February 11, 2000

    Madalas tayong nakakarinig ng mga legal na terminong tulad ng “certiorari,” ngunit alam ba natin kung kailan ito talaga dapat gamitin? Isipin na lang natin na may isang desisyon ang korte na hindi natin gusto. Ang unang tanong na dapat itanong sa sarili ay, “Ano ang tamang paraan para labanan ito?” Hindi lahat ng pagkakamali ng korte ay maaaring itama sa pamamagitan ng certiorari. Sa kasong ito, tatalakayin natin kung kailan at sino ang maaaring gumamit ng certiorari para kwestyunin ang isang desisyon ng korte.

    Ano ang Certiorari?

    Ang certiorari ay isang espesyal na aksyong sibil na ginagamit para suriin ang mga desisyon o utos ng isang mababang hukuman o tribunal. Ayon sa Seksyon 1, Rule 65 ng Rules of Court, maaari itong gamitin kung ang isang hukuman ay lumabis sa kanyang hurisdiksyon, umabuso sa kanyang diskresyon na katumbas ng kawalan o paglampas sa hurisdiksyon, at walang ibang mabilisang remedyo. Mahalaga ring tandaan na ang certiorari ay hindi isang ordinaryong apela. Hindi ito ginagamit para itama ang mga pagkakamali sa paghusga ng korte, kundi para lamang sa mga pagkakamali na may kinalaman sa hurisdiksyon o pag-abuso sa diskresyon.

    Halimbawa, kung ang isang korte ay nagdesisyon sa isang kaso na wala naman sa sakop ng kanyang kapangyarihan, o kung ang isang hukom ay gumawa ng isang desisyon na labis-labis at walang basehan sa batas, maaari kang gumamit ng certiorari para ipawalang-bisa ang desisyong iyon. Ang Seksyon 1 ng Rule 65 ng Rules of Court ay nagsasaad:

    “When any tribunal, board or officer exercising judicial or quasi-judicial functions has acted without or in excess of its or his jurisdiction, or with grave abuse of discretion amounting to lack or excess of jurisdiction, and there is no appeal, or any plain, speedy, and adequate remedy in the ordinary course of law, a person aggrieved thereby may file a verified petition in the proper court alleging the facts with certainty and praying that judgment be rendered annulling or modifying the proceedings of such tribunal, board or officer, and granting such incidental reliefs as law and justice may require.”

    Ibig sabihin, hindi basta-basta maaari kang maghain ng certiorari. Kailangan mong patunayan na ang korte ay talagang nagkamali sa kanyang hurisdiksyon o umabuso sa kanyang diskresyon.

    Ang Kwento ng Kaso

    Sa kasong ito, ang Estate of the Spouses Toribio Teodoro at Marta Teodoro ay humiling sa korte na utusan ang City Engineer ng Caloocan na mag-isyu ng fencing permit para sa kanilang lote. Tumanggi ang City Engineer dahil sinasabi ng mga kapitbahay na ang lote ay daanan at hindi dapat bakuran. Ipinag-utos ng korte ang pag-isyu ng permit, ngunit kinuwestyon ito ng mga kapitbahay sa pamamagitan ng certiorari sa Court of Appeals.

    • Nagpetisyon ang administrator ng estate sa probate court para pahintulutang ipabakod ang lote.
    • Tumanggi ang City Engineer, kaya naghain ng petisyon sa korte para utusan siyang mag-isyu ng permit.
    • Ipinag-utos ng probate court ang pag-isyu ng permit.
    • Kinuwestyon ng mga kapitbahay ang utos na ito sa Court of Appeals sa pamamagitan ng certiorari.

    Ang Court of Appeals ay nagdesisyon na hindi dapat pinayagan ang certiorari dahil hindi ito ang tamang remedyo. Ayon sa kanila, dapat umapela ang mga kapitbahay kung hindi sila sang-ayon sa desisyon ng probate court. Ang pangunahing tanong dito ay, tama ba ang Court of Appeals?

    Ayon sa Korte Suprema, hindi maaaring gamitin ang certiorari ng mga kapitbahay dahil hindi sila partido sa kaso sa probate court. Hindi sila ang City Engineer na tumanggi sa pag-isyu ng permit. Dagdag pa rito, wala silang sapat na interes sa kaso para maghain ng certiorari. Ang interes nila ay incidental lamang, dahil kapitbahay sila at maaaring maapektuhan ng pagbakod.

    Ayon sa Korte Suprema:

    “In a situation wherein the order or decision being questioned underwent adversarial proceedings before a trial court, the ‘person aggrieved’ referred to under Section 1 of Rule 65 who can avail of the special civil action of certiorari pertains to one who was a party in the proceedings before the lower court.”

    Ibig sabihin, ang certiorari ay para lamang sa mga partido sa kaso na direktang naapektuhan ng desisyon ng korte.

    Ano ang Dapat Mong Malaman?

    Ang kasong ito ay nagtuturo sa atin ng ilang mahahalagang aral:

    • Hindi lahat ng desisyon ng korte ay maaaring kwestyunin sa pamamagitan ng certiorari.
    • Ang certiorari ay para lamang sa mga kaso kung saan ang korte ay lumabis sa kanyang hurisdiksyon o umabuso sa kanyang diskresyon.
    • Kung hindi ka partido sa kaso, hindi ka maaaring maghain ng certiorari maliban na lamang kung mayroon kang sapat at direktang interes sa kaso.

    Kung ikaw ay hindi sang-ayon sa isang desisyon ng korte, alamin muna kung ano ang tamang remedyo. Kumunsulta sa isang abogado para malaman kung maaari kang umapela o gumamit ng ibang legal na paraan para labanan ang desisyon.

    Mahahalagang Aral

    • Alamin ang tamang remedyo. Bago ka maghain ng kahit anong aksyon sa korte, siguraduhin na alam mo kung ano ang tamang remedyo para sa iyong sitwasyon.
    • Kumunsulta sa abogado. Ang batas ay komplikado, kaya mahalaga na humingi ng tulong sa isang abogado para malaman ang iyong mga karapatan at responsibilidad.
    • Maging partido sa kaso. Kung gusto mong maghain ng certiorari, siguraduhin na ikaw ay partido sa kaso sa mababang hukuman.

    Mga Madalas Itanong

    Ano ang pagkakaiba ng certiorari sa apela?

    Ang apela ay ginagamit para itama ang mga pagkakamali sa paghusga ng korte, habang ang certiorari ay ginagamit para sa mga pagkakamali sa hurisdiksyon o pag-abuso sa diskresyon.

    Sino ang maaaring maghain ng certiorari?

    Ang isang partido sa kaso sa mababang hukuman, o isang taong may sapat at direktang interes sa kaso.

    Kailan dapat ihain ang certiorari?

    Sa loob ng 60 araw mula nang matanggap ang desisyon o utos ng korte.

    Ano ang mangyayari kung mali ang remedyong ginamit?

    Maaaring ibasura ng korte ang iyong petisyon.

    Paano malalaman kung may sapat akong interes para maghain ng certiorari?

    Kumunsulta sa isang abogado para malaman kung mayroon kang legal standing para maghain ng certiorari.

    Kung mayroon kang katanungan tungkol sa certiorari o iba pang legal na usapin, huwag mag-atubiling kumunsulta sa ASG Law. Eksperto kami sa mga ganitong usapin at handang tumulong sa iyo. Kontakin kami sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website here para sa konsultasyon.