Ang Pag-isyu ng Writ of Possession Nang Walang Hukuman na Utos ay Labag sa Batas
A.C. No. 5119, April 17, 2013
INTRODUKSYON
Isipin na lamang ang pagmamay-ari mo ng lupa na biglang kukunin dahil sa isang writ of possession na ipinag-utos nang padalos-dalos. Ito ang realidad na kinaharap ng mga Berenguer sa kasong ito, kung saan ang isang opisyal ng Department of Agrarian Reform (DAR) ay sinuspinde dahil sa pag-isyu ng writ of possession kahit na may apela pa. Ang kasong Berenguer-Landers vs. Florin ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa tamang proseso bago mag-isyu ng writ of possession, lalo na sa mga usaping agraryo. Sa kasong ito, ating susuriin kung paano naging aral ang pagkakamali ni Atty. Florin at kung paano ito maiiwasan sa hinaharap.
LEGAL NA KONTEKSTO
Ang writ of possession ay isang utos ng korte na nag-aatas sa sheriff na ilipat ang pagmamay-ari ng isang ari-arian sa isang nagwagi sa kaso. Mahalaga itong instrumento sa batas, ngunit dapat lamang itong gamitin kung mayroon nang pinal at executory na desisyon. Ayon sa Rule 39 ng Rules of Court, ang pagpapatupad ng desisyon ay dapat lamang gawin matapos itong maging pinal at executory. Malinaw na nakasaad sa Seksyon 1 nito: “Execution shall issue as a matter of right, on motion, upon a judgment or order that disposes of the action or proceeding immediately executory.” Ibig sabihin, hindi basta-basta maaring mag-isyu ng writ of possession, lalo na kung may nakabinbing apela pa.
Sa konteksto ng reporma sa lupa, ang DARAB (Department of Agrarian Reform Adjudication Board) ang may hurisdiksyon sa mga usapin agraryo. Ang kanilang 2009 Rules of Procedure ay naglalaman din ng mga probisyon tungkol sa pagpapatupad ng desisyon. Ayon sa Seksyon 1 ng Rule XX nito, “Execution shall issue upon an order, resolution or decision that finally disposes of the action or proceeding. Such execution shall issue as a matter of course and upon the expiration of the period to appeal therefrom if no appeal has been duly perfected.” Idinagdag pa sa Seksyon 2 na maaring magkaroon ng execution pending appeal, ngunit ito ay may kondisyon: “Any motion for execution of the decision of the Adjudicator pending appeal shall be filed before the Board which may grant the same upon meritorious grounds, upon the posting of a sufficient bond…”. Samakatuwid, hindi basta-basta maaring mag-isyu ng writ of possession habang may apela, maliban kung may pahintulot ang DARAB at may bond.
PAGSUSURI NG KASO
Nagsimula ang lahat nang mag-isyu ang DAR ng notice of coverage sa lupa ng mga Berenguer sa Sorsogon. Nagprotesta ang mga Berenguer at nag-aplay para sa exclusion dahil ang lupa raw nila ay ginagamit para sa livestock, hindi agrikultura. Habang nakabinbin ang kanilang aplikasyon, kinansela ng DAR Secretary ang titulo ng lupa nila at nag-isyu ng CLOAs (Certificates of Land Ownership Award) pabor sa BARIBAG Cooperative. Dito na nagsimula ang kanilang problema.
Ipinagpatuloy ng DAR Regional Director ang proseso at ibinasura ang aplikasyon para sa exclusion ng mga Berenguer. Nag-apela sila sa DAR Secretary. Gayunpaman, habang nakabinbin ang apela, nag-file ang BARIBAG ng petisyon para sa implementation ng naunang order sa RARAD (Regional Agrarian Reform Adjudicator). Si Atty. Isabel Florin, bilang RARAD, ang nagbigay-daan dito at nag-isyu ng writ of possession. Ito ang naging mitsa ng kaso.
Nagmadaling nag-isyu si Atty. Florin ng writ of possession kahit na alam niyang may apela pa sa DAR Secretary. Hindi niya hinintay na maging pinal ang desisyon. Sinubukan ng mga Berenguer na pigilan ito. Nag-file sila ng motion for reconsideration, umapela sa DARAB, at nag-file pa ng certiorari sa Court of Appeals (CA), ngunit hindi sila nagtagumpay sa CA dahil sa mga teknikalidad at procedural grounds.
Dahil dito, naipatupad ang writ of possession. Nagreklamo ang mga Berenguer sa Korte Suprema laban kay Atty. Florin at sa dalawa pang opisyal ng DAR dahil sa gross misconduct at ignorance of the law. Sinabi ng Korte Suprema na tama ang IBP (Integrated Bar of the Philippines) na suspendihin si Atty. Florin. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang pagkakamali ni Atty. Florin sa pag-isyu ng writ of possession habang may apela pa.
Ayon sa Korte Suprema:
“Florin’s issuance of the writ of execution and writ of possession in order to fully implement Regional Director Dalugdug’s Order dated February 15, 1999 clearly constitutes ignorance of the law for as a rule, a writ of execution is issued only after the subject judgment or order has already become final and executory.”
Idinagdag pa nila:
“To our mind, the act of issuing the writ of execution and writ of possession is not simply an honest error in judgment but an obstinate disregard of the applicable laws and jurisprudence.”
Kahit walang malisyang intensyon si Atty. Florin, sapat na ang kanyang gross ignorance of the law para masuspinde siya bilang abogado. Ang kanyang pagkakamali ay hindi lamang error of judgment, kundi obstinate disregard ng batas.
PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON
Ang kasong ito ay isang malinaw na paalala sa lahat ng abogado, lalo na sa mga opisyal ng gobyerno na may quasi-judicial functions, na dapat maging maingat at masusi sa pagpapatupad ng batas. Hindi dapat magpadalos-dalos sa pag-isyu ng writ of possession o anumang writ of execution, lalo na kung may nakabinbing apela pa. Ang pagmamadali ay maaaring magdulot ng inhustisya at maging sanhi pa ng disciplinary action laban sa abogado.
Para sa mga abogado na humahawak ng mga kaso sa DARAB, mahalagang tandaan ang mga sumusunod:
- Siguraduhing pinal at executory na ang desisyon bago mag-isyu ng writ of possession.
- Alamin at sundin ang Rules of Procedure ng DARAB tungkol sa execution of judgment.
- Kung may apela, huwag basta-basta mag-isyu ng writ of possession maliban kung may pahintulot ng DARAB at may bond.
- Maging maingat at masusi sa pag-aaral ng batas at jurisprudence.
Para naman sa mga kliyente, lalo na sa mga may-ari ng lupa na maaaring maapektuhan ng reporma sa lupa, mahalagang:
- Alamin ang inyong mga karapatan at ang tamang proseso sa batas.
- Kumonsulta agad sa abogado kung may problema o usapin legal.
- Huwag matakot na mag-apela kung sa tingin ninyo ay may pagkakamali sa desisyon.
SUSING ARAL
- Ang pag-isyu ng writ of possession nang walang pinal at executory na desisyon ay labag sa batas.
- Ang ignorance of the law, kahit walang malisya, ay maaaring maging sanhi ng disciplinary action laban sa abogado.
- Mahalaga ang pagsunod sa tamang proseso at pagiging maingat sa pagpapatupad ng batas.
MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)
Tanong 1: Ano ang writ of possession?
Sagot: Ito ay isang utos ng korte na nag-aatas sa sheriff na ilipat ang pagmamay-ari ng isang ari-arian sa isang nagwagi sa kaso.
Tanong 2: Kailan maaring mag-isyu ng writ of possession?
Sagot: Maari lamang mag-isyu ng writ of possession kung ang desisyon sa kaso ay pinal na at executory, ibig sabihin, wala nang apela o natapos na ang proseso ng apela.
Tanong 3: Ano ang mangyayari kung nag-isyu ng writ of possession habang may apela pa?
Sagot: Ang pag-isyu ng writ of possession habang may apela pa ay maaaring maging labag sa batas at maaaring magresulta sa disciplinary action laban sa opisyal na nag-isyu nito, tulad ng suspensyon sa kaso ni Atty. Florin.
Tanong 4: Ano ang DARAB?
Sagot: Ang DARAB ay ang Department of Agrarian Reform Adjudication Board, ang sangay ng DAR na may hurisdiksyon sa mga usapin agraryo o may kinalaman sa reporma sa lupa.
Tanong 5: Ano ang ibig sabihin ng execution pending appeal?
Sagot: Ito ay ang pagpapatupad ng desisyon kahit may apela pa, ngunit ito ay maaring lamang gawin sa mga espesyal na sitwasyon at may mga kondisyon, tulad ng pag-post ng bond.
Tanong 6: Ano ang dapat gawin kung nakatanggap ng writ of possession na sa tingin mo ay mali?
Sagot: Kumonsulta agad sa abogado. Maari kayong mag-file ng motion to quash o iba pang legal na aksyon para maprotektahan ang inyong karapatan.
Tanong 7: Ano ang parusa para sa abogado na nagkasala ng gross ignorance of the law?
Sagot: Ang parusa ay maaaring suspensyon o disbarment, depende sa bigat ng pagkakasala. Sa kaso ni Atty. Florin, siya ay sinuspinde ng tatlong buwan.
May katanungan ka ba tungkol sa writ of possession o usaping agraryo? Eksperto ang ASG Law dito! Kung kailangan mo ng konsultasyon o legal na tulong, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. Mag-email sa hello@asglawpartners.com o mag-contact dito para sa agarang aksyon. Handa kaming tumulong!