Tag: DOJ-NPS Manual

  • Limitasyon sa Kapangyarihan ng Hukom sa Pagbusisi ng Probable Cause: Isang Pagsusuri

    Ang Hukom ay Hindi Dapat Maging Labis na Mausisa sa Pagdetermina ng Probable Cause

    A.M. No. MTJ-12-1804 (Formerly A.M. OCA I.P.I. No. 09-2179-MTJ), July 30, 2012

    INTRODUKSYON

    Naranasan mo na bang maaresto kahit hindi ka sigurado kung may sapat na basehan ang warrant of arrest? O kaya naman, bilang isang prosecutor, nakaramdam ka na ba ng panghihimasok sa iyong tungkulin dahil sa sobrang pagbusisi ng hukom sa iyong ebidensya? Ang kasong ito ay nagbibigay linaw sa hangganan ng kapangyarihan ng hukom sa pagdetermina ng probable cause bago mag-isyu ng warrant of arrest, lalo na sa konteksto ng preliminary investigation na isinagawa ng prosecutor.

    Sa kasong City Prosecutor Armando P. Abanado v. Judge Abraham A. Bayona, ang Korte Suprema ay nilinaw ang papel ng hukom sa pagbusisi ng probable cause at ang limitasyon nito, lalo na kung mayroon nang rekomendasyon ang prosecutor na magsampa ng kaso. Ang pangunahing tanong dito ay kung tama ba ang ginawa ng isang hukom na umorder sa prosecutor na magsumite ng karagdagang dokumento, partikular na ang resolution ng investigating prosecutor na nagrekomenda ng dismissal ng kaso, kahit pa ito ay nabaliktad na ng city prosecutor.

    LEGAL NA KONTEKSTO

    Ang probable cause ay mahalagang konsepto sa ating sistema ng batas kriminal. Ito ang sapat na dahilan para paniwalaan na may krimen na nagawa at malamang na ang akusado ang gumawa nito. Ito ang batayan ng hukom para mag-isyu ng warrant of arrest upang matiyak na hindi basta-basta nalalabag ang karapatan ng isang tao sa kalayaan.

    Ayon sa Seksyon 2, Artikulo III ng Konstitusyon ng Pilipinas, “Hindi dapat mag-isyu ng warrant of arrest maliban kung may probable cause na personal na tinutukoy ng hukom pagkatapos suriin ang may sumpaang patotoo at ang mga sinumpaang patotoo at iba pang ebidensya na maaaring personal niyang itanong sa mga naghahain at saksi.”

    Ang Rule 112, Seksyon 6(a) ng Revised Rules of Criminal Procedure ay nagbibigay ng proseso kung paano dapat tukuyin ng hukom ang probable cause. Nakasaad dito na ang hukom ay maaaring (a) personal na suriin ang report at supporting documents na isinumite ng prosecutor, o (b) kung sa mukha ng impormasyon ay walang probable cause, maaaring balewalain ang certification ng prosecutor at mag-require ng submission ng supporting affidavits ng witnesses.

    Mahalagang tandaan na ang preliminary investigation ay isang executive function na isinasagawa ng prosecutor. Ang layunin nito ay alamin kung may sapat na ebidensya para magsampa ng kaso sa korte. Ayon sa 2008 Revised Manual for Prosecutors ng Department of Justice-National Prosecution Service (DOJ-NPS Manual), ang investigating prosecutor ay maghahanda ng resolution na nagrerekomenda ng dismissal kung walang probable cause. Kapag ang city prosecutor ay hindi sumang-ayon at binaliktad ang rekomendasyon, siya mismo ang maaaring magsampa ng impormasyon sa korte.

    Ang DOJ-NPS Manual din ay nagsasaad na “Ang impormasyon na isinampa sa korte ay dapat, hangga’t maaari, ay sinasamahan ng kopya ng resolusyon ng investigating prosecutor, ang affidavit ng complainant, ang sinumpaang pahayag ng mga testigo ng prosecution, ang counter-affidavit ng respondent at ang sinumpaang pahayag ng kanyang mga testigo at iba pang ebidensya na maaaring isinasaalang-alang sa pagtukoy ng pagkakaroon ng probable cause.” Ngunit, nililinaw din nito na ang resolusyon ng investigating prosecutor ay dapat manatiling confidential hanggang hindi pa ito naaaksyunan ng city prosecutor.

    PAGSUSURI NG KASO

    Nagsimula ang kaso nang magsampa si City Prosecutor Abanado ng impormasyon laban kay Cresencio Palo, Sr. sa Municipal Trial Court in Cities (MTCC) Branch 7, Bacolod City, na pinamumunuan ni Judge Bayona. Kaugnay ng pag-isyu ng warrant of arrest, umorder si Judge Bayona sa prosecutor na magsumite ng karagdagang ebidensya, kabilang na ang:

    • Kopya ng Memorandum of Preliminary Investigation;
    • Resolution ni Prosecutor Jarder (Investigating Prosecutor) na nagrerekomenda ng dismissal;
    • Memorandum ng transfer ng case assignment; at
    • Kopya ng lahat ng dokumento na isinumite ng complainant at respondents sa preliminary investigation.

    Sumunod naman ang prosecutor sa mga item 1, 3, at 4, ngunit ipinaliwanag na hindi na maaaring isumite ang Jarder Resolution dahil ito ay nabaliktad na niya. Ipinaliwanag ni Prosecutor Abanado na si Prosecutor Jarder ay unang nag-imbestiga at nirekomenda ang dismissal, ngunit sa kanyang pagrepaso, nakita niya na may probable cause, kaya’t binaliktad niya ang resolusyon at nagsampa ng impormasyon sa korte.

    Hindi nasiyahan si Judge Bayona sa paliwanag. Iginiit niya na ang Jarder Resolution ay mahalaga sa pagdetermina ng probable cause dahil may “conflict” umano sa resolusyon ni Jarder at ni Prosecutor Abanado. Dahil hindi sumunod ang prosecutor, inutusan ni Judge Bayona si Prosecutor Abanado na magpaliwanag kung bakit hindi siya dapat i-contempt of court.

    Agad na naghain ng motion for inhibition si Prosecutor Abanado at nag-file ng petition for certiorari sa Regional Trial Court (RTC). Ipinag-utos ng RTC, sa pamamagitan ni Judge Gellada, na huwag munang ituloy ang contempt proceedings. Pagkatapos, pinagbigyan ng RTC ang petisyon for certiorari at kinatigan ang posisyon ng prosecutor, na nagsasabing hindi kailangan isumite ang resolusyon ng investigating prosecutor na nabaliktad na.

    Dahil dito, naghain ng administrative complaint si Prosecutor Abanado laban kay Judge Bayona sa Office of the Court Administrator (OCA) dahil sa gross ignorance of the law at gross misconduct. Nag-counter-complaint naman si Judge Bayona para disbarment laban kay Prosecutor Abanado.

    Sinuri ng Korte Suprema ang kaso at kinatigan ang OCA sa factual findings nito. Binigyang-diin ng Korte Suprema na:

    “[W]hen a city or provincial prosecutor reverses the investigating assisting city or provincial prosecutor, the resolution finding probable cause replaces the recommendation of the investigating prosecutor recommending the dismissal of the case. The result would be that the resolution of dismissal no longer forms an integral part of the records of the case. It is no longer required that the complaint or entire records of the case during the preliminary investigation be submitted to and be examined by the judge.”

    Idinagdag pa ng Korte Suprema na “What is required, rather, is that the judge must have sufficient supporting documents (such as the complaint, affidavits, counter-affidavits, sworn statements of witnesses or transcripts of stenographic notes, if any) upon which to make his independent judgment or, at the very least, upon which to verify the findings of the prosecutor as to the existence of probable cause.”

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ang desisyon na ito ay nagbibigay linaw sa limitasyon ng kapangyarihan ng hukom sa pagbusisi ng probable cause. Hindi dapat maging labis na mausisa ang hukom sa paghingi ng mga dokumento mula sa prosecutor, lalo na kung ang mga ito ay internal documents sa prosecution service at hindi naman talaga kailangan para matukoy ang probable cause.

    Bagama’t sinabi ng Korte Suprema na nagkamali si Judge Bayona sa pag-insist na isumite ang Jarder Resolution, hindi siya pinatawan ng administrative sanction. Ito ay dahil walang bad faith sa kanyang ginawa at ang kanyang pagkakamali ay maituturing lamang na judicial error, hindi gross ignorance of the law. Ngunit, binigyan siya ng STERN WARNING na maging mas maingat sa kanyang mga aksyon sa hinaharap.

    Para sa mga prosecutor, ang kasong ito ay nagpapatibay sa kanilang tungkulin na magsagawa ng preliminary investigation at magdesisyon kung may probable cause o wala. Hindi sila dapat matakot sa panghihimasok ng hukom basta’t sila ay sumusunod sa mga panuntunan ng DOJ-NPS Manual at Rules of Court.

    SUSING ARAL

    • Limitasyon sa Pagbusisi ng Hukom: Hindi dapat labis na mausisa ang hukom sa pagdetermina ng probable cause at dapat magtiwala sa certification ng prosecutor maliban kung malinaw na walang basehan ito.
    • Kahalagahan ng DOJ-NPS Manual: Ang mga panuntunan sa DOJ-NPS Manual ay dapat sundin sa preliminary investigation at ang korte ay dapat isaalang-alang ang mga ito.
    • Judicial Error vs. Gross Ignorance of the Law: Hindi lahat ng pagkakamali ng hukom ay maituturing na gross ignorance of the law. Kung ang pagkakamali ay ginawa nang walang bad faith, ito ay judicial error lamang.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Ano ang probable cause?
    Sagot: Ito ang sapat na dahilan para paniwalaan na may krimen na nagawa at malamang na ang akusado ang gumawa nito.

    Tanong 2: Ano ang preliminary investigation?
    Sagot: Ito ay isang executive function na isinasagawa ng prosecutor para alamin kung may sapat na ebidensya para magsampa ng kaso sa korte.

    Tanong 3: Maaari bang utusan ng hukom ang prosecutor na magsumite ng lahat ng dokumento sa preliminary investigation?
    Sagot: Hindi. Ayon sa kasong ito, hindi dapat labis na mausisa ang hukom at dapat magtiwala sa certification ng prosecutor maliban kung malinaw na walang basehan ito.

    Tanong 4: Ano ang Jarder Resolution na tinutukoy sa kaso?
    Sagot: Ito ang resolusyon ng investigating prosecutor na nagrerekomenda ng dismissal ng kaso, na binaliktad ng city prosecutor.

    Tanong 5: Ano ang kahalagahan ng DOJ-NPS Manual sa kasong ito?
    Sagot: Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng DOJ-NPS Manual bilang gabay sa preliminary investigation at ang korte ay dapat isaalang-alang ang mga panuntunan nito.

    Tanong 6: Ano ang ibig sabihin ng judicial error?
    Sagot: Ito ay pagkakamali ng hukom sa pag-apply ng batas o pag-evaluate ng ebidensya, ngunit ginawa nang walang bad faith.

    Tanong 7: Ano ang gross ignorance of the law?
    Sagot: Ito ay malalang kamangmangan sa batas, karaniwang may kasamang bad faith, malice, o corrupt motives.

    Tanong 8: Ano ang naging parusa kay Judge Bayona sa kasong ito?
    Sagot: Bagama’t napatunayan na nagkamali siya, hindi siya pinatawan ng administrative sanction maliban sa stern warning.

    Tanong 9: Ano ang aral na makukuha ng mga hukom at prosecutor sa kasong ito?
    Sagot: Dapat maging balanse ang paggamit ng kapangyarihan ng hukom sa pagdetermina ng probable cause at dapat igalang ang tungkulin ng prosecutor sa preliminary investigation.

    Eksperto ang ASG Law sa mga usapin ng criminal procedure at administrative law. Kung mayroon kang katanungan o nangangailangan ng legal na konsultasyon ukol sa probable cause, warrant of arrest, o preliminary investigation, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin.

    Para sa karagdagang impormasyon, maaari kang mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming contact page dito.





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)