Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang kapangyarihan ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na disiplinahin ang mga abogadong nagkasala sa kanilang tungkulin bilang notaryo publiko. Pinatawan ng suspensyon ang isang abogadong notaryo dahil sa pagpapatunay ng isang deed of sale na naglalaman ng maling impormasyon tungkol sa paglalarawan ng lupa. Nagpapakita ito na ang mga notaryo ay dapat maging masigasig sa pagtiyak na ang mga dokumentong kanilang pinapatotohanan ay tama at legal.
Maling Paglalarawan, Maling Pagpapatunay: Pananagutan ng Notaryo
Ang kasong ito ay nag-ugat sa isang reklamong administratibo na inihain laban kay Atty. Bernard P. Olalia dahil sa umano’y pagpeke ng isang pampublikong dokumento, paglabag sa panunumpa ng abugado, hindi pagiging tapat, pagharang sa hustisya, at malubhang paglabag sa batas notarial. Ito ay may kaugnayan sa pagpapatunay niya ng isang deed of absolute sale ng isang parsela ng lupa na sakop ng Transfer Certificate of Title (TCT) No. T-170452. Ayon sa nagrereklamo, si Atty. Olalia ay naghanda at nagpatunay noong 2003 ng isang deed of absolute sale ng isang parsela ng lupa kung saan ang mga nagbenta ay sina Liboro Garcia at Virginia “Loreta” Garcia, at ang bumibili ay ang kanyang anak na si Edgardo Roque Garcia.
Sinabi ng nagrereklamo na ang dokumento ng pagbebenta na inihanda at pinatunayan ni Atty. Olalia ay depektibo dahil ang paglalarawan na ginawa batay sa isang deklarasyon ng buwis ay hindi regular sapagkat ang parsela ay aktwal na isang tituladong ari-arian. Bilang karagdagan sa pagiging titulo sa pangalan ng nagrereklamo, ang mga nagbebenta sa dokumento na inihanda at pinatunayan ng nagbebenta ay mali. Ang paglilipat ng tituladong ari-arian ay kasalukuyang paksa ng isang reklamo sa Regional Trial Court sa Ilagan, Isabela, na may docket bilang Civil Case No. 1493 (para sa pagbawi ng pag-aari at pagmamay-ari). Sa kanyang komento, sinabi ni Atty. Olalia na ang ugat ng pagsisimula ng kasong administratibo ay ang naunang paghahain ni Enrica Bucag laban kay Loreta Mesa a.k.a. Virginia Mesa at iba pa sa Regional Trial Court sa Ilagan, Isabela (Branch 16), na may docket bilang Civil Case No. 1493 ng demanda para sa “pagbawi ng pag-aari at pagmamay-ari na may panalangin para sa pagpapalabas ng paunang injunction na may mga danyos.”
Iginiit ni Atty. Olalia na ang lupain ay sakop ng TCT No. T-52993 na matatagpuan sa Cullabo, Burgos, Isabela, na naglalaman ng kabuuang sukat na 50,186 (41,372 + 8814) metro kuwadrado. Ayon sa nagrereklamo, nalaman niya na ang kanyang titulo No. 52993 ay kinansela at “inilipat” sa mga nasasakdal na pinangalanan sa Civil Case No. 1493. Sinabi ng nagrereklamo na ang isang bahagi ng kanyang ari-arian ay inilipat kay Loreta at sa kanyang asawa noong 1972. Nang maglaon, inisyu ang TCT No. T-170452 sa pangalan ni Loreta Mesa at ng kanyang asawa. Kasunod nito, ang nasabing mga asawa ay nagsagawa ng Deed of Sale ng parsela na sakop ng TCT No. T-170452 kay Edgardo Garcia na nakakuha ng TCT No. T-343924. Ang Deed na iyon ay pinatunayan ni Atty. Olalia.
Ang Korte Suprema, sa pagsusuri sa kaso, ay pinagtibay ang rekomendasyon ng IBP na suspindihin si Atty. Olalia mula sa pagsasagawa ng abogasya. Ang batayan ng desisyon ay ang paglabag ni Atty. Olalia sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko. Narito ang ilang mahahalagang legal na prinsipyo na may kaugnayan sa kaso:
Una, ang isang notaryo publiko ay may tungkuling tiyakin na ang mga dokumentong pinapatotohanan niya ay naglalaman ng totoo at tumpak na impormasyon. Ito ay alinsunod sa Canon 3, Chapter 1 ng Code of Professional Responsibility na nagsasaad na ang isang abugado sa pagbibigay ng kanyang legal na serbisyo ay dapat “gumamit lamang ng tunay, tapat, marangal at layunin na impormasyon o pahayag ng katotohanan.” Sa kasong ito, si Atty. Olalia ay nabigong gampanan ang tungkuling ito nang patotohanan niya ang isang deed of sale na naglalaman ng maling paglalarawan ng lupa.
Pangalawa, ang isang notaryo publiko ay dapat maging maingat at masigasig sa pagtitiyak na ang mga dokumentong kanyang pinapatotohanan ay sumusunod sa batas. Ito ay alinsunod sa Canon 18, Chapter IV ng Code of Professional Responsibility na nagsasaad na ang isang abugado ay dapat maglingkod sa kanyang kliyente nang may “kakayahan at kasigasigan.” Ang pagkabigo ni Atty. Olalia na gumamit ng sertipiko ng titulo sa paghahanda ng mga dokumento ng paglilipat ng may titulong ari-arian ay nagpapakita ng kakulangan sa ordinaryong pangangalaga, lalo na ang kasigasigan, sa pagtitiyak na ang mga dokumento ay naihanda nang tama.
Bilang resulta ng kanyang pagkakamali, si Atty. Olalia ay nasuspinde mula sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim na buwan, hindi maaaring makakuha ng notarial commission sa loob ng dalawang taon pagkatapos ng suspensyon, at ang kanyang notarial commission ay kinansela.
Samakatuwid, ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang pananagutan ng mga abogadong nagkasala sa kanilang tungkulin. Ang mga notaryo publiko ay hindi lamang mga tagapagpatunay ng mga pirma, kundi mga tagapagtiyak din ng katotohanan at legalidad ng mga dokumentong pinapatotohanan nila.
Dahil dito, nagdesisyon ang Korte na IBASURA ang petisyon at PAGTIBAY ang rekomendasyon ng IBP. Si Respondent Atty. Bernard P. Olalia ay sinuspinde mula sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng anim (6) na buwan mula sa pagkakatanggap ng abiso, DISQUALIFIED mula sa pagiging komisyonado bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon pagkatapos ng paglilingkod sa panahon ng suspensyon, at kung kasalukuyan siyang nakatalaga, ang kanyang komisyon bilang notaryo ay agad na binawi.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung nagkasala ba si Atty. Olalia sa paglabag sa Notarial Law dahil sa pagpapatunay ng isang deed of sale na may maling impormasyon. |
| Ano ang responsibilidad ng isang notaryo publiko? | Ang notaryo publiko ay may responsibilidad na tiyakin na ang mga dokumentong pinapatotohanan niya ay legal, tumpak, at ang mga pumirma ay may kapasidad na gawin ito. |
| Ano ang parusa sa paglabag ng Notarial Law? | Ang parusa sa paglabag sa Notarial Law ay maaaring suspensyon mula sa pagsasagawa ng abogasya, pagkakansela ng notarial commission, at disqualification mula sa pagkuha ng notarial commission sa hinaharap. |
| Bakit mahalaga ang tungkulin ng notaryo publiko? | Mahalaga ang tungkulin ng notaryo publiko dahil nagbibigay ito ng katiyakan sa publiko na ang mga dokumentong legal ay pinatutunayan ng isang walang kinikilingan at may awtoridad na opisyal. |
| Ano ang papel ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) sa kasong ito? | Ang IBP ang nagsagawa ng imbestigasyon at nagrekomenda ng parusa kay Atty. Olalia, na pinagtibay naman ng Korte Suprema. |
| Ano ang naging batayan ng Korte Suprema sa pagpataw ng parusa? | Ang batayan ng Korte Suprema ay ang paglabag ni Atty. Olalia sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko, na nagresulta sa pagpapatunay ng isang dokumento na may maling impormasyon. |
| Paano nakaapekto ang kasong ito sa mga notaryo publiko? | Ang kasong ito ay nagpapaalala sa mga notaryo publiko na dapat silang maging mas maingat at masigasig sa pagtupad ng kanilang tungkulin. |
| Mayroon bang depensa si Atty. Olalia sa kaso? | Hindi kinatigan ng Korte Suprema ang mga depensa ni Atty. Olalia, at pinagtibay ang parusa na ipinataw ng IBP. |
| Ano ang epekto ng paggamit ng tax declaration sa halip na titulo? | Ang paggamit ng tax declaration sa halip na titulo ay hindi sapat na batayan upang maglipat ng pagmamay-ari ng lupa, lalo na kung mayroon nang titulo ang nasabing lupa. |
Sa kabuuan, ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga abugado at notaryo publiko na dapat nilang gampanan ang kanilang tungkulin nang may integridad, kakayahan, at pagsunod sa batas. Ang kapabayaan o pagpapabaya sa tungkulin ay maaaring magresulta sa malubhang parusa at makasira sa kanilang reputasyon bilang mga propesyonal.
Para sa mga katanungan ukol sa pag-aaplay ng desisyong ito sa mga tiyak na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuring ito ay ibinibigay para sa layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na akma sa iyong sitwasyon, mangyaring kumonsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: Bucag v. Olalia, A.C. No. 9218, March 27, 2019