Sa desisyong ito, pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang abogadong notaryo publiko ay mananagot kung mapatunayang nagpabaya sa pagtupad ng kanyang tungkulin, lalo na kung nagpatunay siya ng dalawang magkaibang dokumento gamit ang iisang detalye sa kanyang notarial register. Ang kapabayaan at pagkukulang sa pagtalima sa mga panuntunan ng notarial practice ay may kaakibat na parusa. Ito’y mahalaga para mapanatili ang integridad ng mga dokumentong notarisado at ang tiwala ng publiko sa proseso ng notarisasyon.
Ang Kasong Deed of Extrajudicial Settlement: Pagkakamali ba o Kapabayaan ng Notaryo?
Si Mary Jane Yuchengco ay naghain ng reklamo laban kay Atty. Anathalia Angare dahil sa pag-notaryo ng isang “Deed of Extrajudicial Settlement of Estate of Late Cristituto Dandal, Sr. with Absolute Sale” na may mga depekto. Kabilang sa mga depektong ito ang hindi paglalagay ng petsa, kawalan ng mga kinakailangang testigo, at hindi pagberipika ng mga pirma ng mga partido. Dagdag pa rito, kapansin-pansin na ang dokumentong ito at ang sagot sa isang kasong sibil ay may parehong numero sa notarial register. Ang pangunahing tanong dito ay kung ang pag-notaryo ni Atty. Angare sa Deed na may mga depekto ay isang simpleng pagkakamali lamang o isang kapabayaan na dapat pagbayaran.
Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, mahigpit na ipinagbabawal na magkaroon ng parehong detalye sa notarial register para sa dalawang magkaibang dokumento. Nakasaad sa Section 2, Rule VI ng 2004 Rules on Notarial Practice:
SEC. 2. Entries in the Notarial Register. – (a) For every notarial act, the notary shall record in the notarial register at the time of notarization the following:
(1) the entry number and page number;
Ipinunto ng Korte na nabigo si Atty. Angare na pahalagahan ang mga pormalidad na hinihingi ng mga panuntunan sa notaryo. Nilabag niya ang panuntunan na dapat ihiwalay ang mga detalye ng bawat dokumento sa notarial register. Bukod pa rito, ang Deed ay notarisado kahit walang nakalagay na detalye ng mga ID ng mga lumagda. Depensa naman ni Atty. Angare na nagkamali lamang siya at ang pag-notaryo ay para lamang sa sagot sa kasong sibil. Subalit, pinabulaanan ito ng Certification mula sa Office of the Clerk of Court na nagsasabing ang isinumite ni Atty. Angare ay kopya ng Deed at hindi ng sagot sa kaso.
Para patunayan na ang sagot sa kaso ang kanyang aktuwal na pinatotohanan, nagpresenta si Atty. Angare ng kanyang notarial log. Ngunit ayon sa korte, nabigo siyang patunayan na ang “Doc. No. 733, Page No. 158, Book No. 02, series of 2016” ay tumutugma sa sagot sa kaso dahil iba ang pangalang nakatala sa log. Natuklasan din na ang ginawang pagpapatotoo ni Atty. Angare sa sagot sa kaso ay hindi rin kinakailangan dahil mayroon nang notarisasyon na ginawa si Atty. Henry Adaza para sa verification ng sagot. Kahit ipalagay na pagkakamali lamang ang nangyari, hindi ito sapat para tanggalin ang pananagutan ni Atty. Angare dahil ipinapakita nito ang kanyang kapabayaan at pagpapabaya sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko.
Tungkol naman sa alegasyon na nagpraktis si Atty. Angare ng abogasya nang walang pahintulot, ibinasura ito ng Korte dahil mayroon siyang Certification mula sa Office of the Judge Advocate General, AFP na nagbibigay sa kanya ng limitadong awtoridad para magpraktis ng abogasya. Bilang resulta ng mga paglabag na ito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Anathalia Angare ng parusa. Ibinatay ng korte ang parusa sa kaso ng Dr. Malvar v. Atty. Baleros, kung saan pinatawan din ng parusa ang isang notaryo publiko dahil sa kaparehong paglabag.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung nagpabaya ba si Atty. Angare sa kanyang tungkulin bilang isang notaryo publiko sa pamamagitan ng pagpapatunay ng isang dokumento (Deed) na may mga depekto at paggamit ng parehong entry number sa kanyang notarial register para sa dalawang magkaibang dokumento. |
| Ano ang 2004 Rules on Notarial Practice? | Ito ay isang hanay ng mga panuntunan na namamahala sa mga tungkulin at responsibilidad ng mga notaryo publiko sa Pilipinas, na naglalayong mapanatili ang integridad at pagiging maaasahan ng mga dokumentong notarisado. |
| Bakit mahalaga ang integridad ng isang notarial register? | Mahalaga ito dahil ang isang dokumentong notarisado ay tinatanggap bilang ebidensya sa korte nang walang karagdagang patunay ng pagiging tunay nito, kaya’t ang tiwala ng publiko ay nakasalalay sa katumpakan ng mga detalye ng notarial register. |
| Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Angare? | Si Atty. Angare ay pinatawan ng mga parusa na kinabibilangan ng pagbawi ng kanyang notarial commission (kung mayroon pa), diskwalipikasyon mula sa pagiging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon, at suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng anim na buwan. |
| May awtoridad ba si Atty. Angare na magpraktis ng abogasya? | Ayon sa korte, mayroon siyang limitadong awtoridad na magpraktis ng abogasya mula sa Office of the Judge Advocate General, AFP, kaya hindi siya nagkasala ng unauthorized practice of law. |
| Paano nakaapekto ang naunang kaso (Dr. Malvar v. Atty. Baleros) sa desisyong ito? | Ang kasong ito ay nagsilbing batayan para sa pagpataw ng parusa kay Atty. Angare dahil nagpapakita ito ng parehong kapabayaan sa pagtupad ng mga tungkulin bilang isang notaryo publiko. |
| Ano ang kahalagahan ng kasong ito sa mga notaryo publiko? | Ang kasong ito ay nagpapaalala sa mga notaryo publiko na dapat nilang sundin nang mahigpit ang mga panuntunan ng notarial practice at gampanan ang kanilang mga tungkulin nang may pag-iingat at integridad upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa mga dokumentong notarisado. |
| Anong aral ang mapupulot ng publiko sa kasong ito? | Na ang mga notaryo publiko ay may malaking responsibilidad, at kung sila ay mapatunayang nagpabaya o nagkulang sa kanilang tungkulin, sila ay mananagot sa ilalim ng batas. |
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: YUCHENGCO VS. ANGARE, A.C. No. 11892, June 22, 2020