Sa desisyon na ito, pinagtibay ng Korte Suprema na hindi maaaring mag-notaryo ang isang abogado ng isang dokumento kung ang isa sa mga partido ay kamag-anak niya sa loob ng ikaapat na antas ng relasyon, kahit hindi lumagda ang kamag-anak sa dokumento. Ito ay upang maiwasan ang paglabag sa mga alituntunin ng notarial practice. Ang desisyon ay nagpapakita na ang papel ng isang notaryo publiko ay hindi lamang isang pormalidad, kundi isang mahalagang tungkulin na nangangailangan ng pagiging patas at walang kinikilingan.
Kapamilya, Bawal ang Pabor: Ang Usapin sa Notarisasyon ng Kamag-anak
Ang kasong ito ay nagmula sa reklamo ng mag-asawang Antonio at Josefa Perla Tan laban kay Atty. Maria Johanna N. Vallejo. Ayon sa mag-asawa, nilabag ni Atty. Vallejo ang Section 3(c), Rule IV ng A.M. No. 02-8-13-SC o ang 2004 Rules on Notarial Practice nang notaryuhan niya ang Deed of Absolute Sale at Affidavit of Confirmation of Sale kung saan ang bumibili ng lupa ay ang kanyang tiyo, si Arnold C. Vallejo, Sr. Iginiit ng mga Tan na hindi sila personal na humarap kay Atty. Vallejo para sa notarisasyon, at hindi rin sila lumagda sa mga dokumento sa kanyang harapan. Ang legal na tanong dito: Nilabag ba ni Atty. Vallejo ang 2004 Rules on Notarial Practice sa pamamagitan ng pag-notaryo ng mga dokumento pabor sa kanyang tiyo?
Ang Section 3(c), Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice ay malinaw na nagsasaad ng mga disqualifications para sa isang notaryo publiko. Nakasaad dito na hindi maaaring magsagawa ng notarial act ang isang notaryo publiko kung siya ay asawa, live-in partner, ninuno, inapo, o kamag-anak sa pamamagitan ng dugo o kasal ng principal sa loob ng ikaapat na antas ng relasyon. Para mas maintindihan, narito ang probisyon:
SEC. 3. Disqualifications. – A notary public is disqualified from performing a notarial act if he:
(c) is a spouse, common-law partner, ancestor, descendant, or relative by affinity or consanguinity of the principal within the fourth civil degree.
Sa kasong ito, bagamat ang tiyo ni Atty. Vallejo ay hindi lumagda sa Deed of Absolute Sale at Affidavit of Confirmation of Sale, itinuring pa rin siya ng Korte Suprema bilang “principal” sa transaksyon. Ipinaliwanag ng Korte na sa isang kontrata ng bilihan, mayroong dalawang partido: ang nagbebenta (vendor) at ang bumibili (vendee). Mahalaga ang papel ng bumibili sa kontrata, kahit na ang kanyang pirma ay hindi kinakailangan sa dokumento. Ang kontrata ng bilihan ay isang consensual contract, at kailangan ang consent o pagpayag ng parehong partido.
Idinagdag pa ng Korte na mali ang argumento ni Atty. Vallejo na hindi niya nilabag ang mga panuntunan dahil ang kanyang tiyo lamang ang hindi lumagda sa mga dokumento. Para sa Korte Suprema, ang pag-notaryo ni Atty. Vallejo ng mga dokumento kung saan ang isa sa mga partido ay ang kanyang kamag-anak sa loob ng ikaapat na antas ng relasyon ay isang paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Ang pagpapahintulot sa ganitong uri ng aksyon ay magbubukas daan para sa mga abogado na iwasan ang mga patakaran sa notarial practice.
Ang ginawa ni Atty. Vallejo ay labag sa layunin ng notarial practice. Ang notarisasyon ay hindi lamang isang ordinaryong gawain; ito ay may kinalaman sa interes ng publiko. Sa pamamagitan ng notarisasyon, ang isang pribadong dokumento ay nagiging isang pampublikong dokumento, na maaaring gamitin bilang ebidensya sa korte nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito. Kaya naman, dapat sundin ng isang notaryo publiko ang mga patakaran sa notarial practice upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa integridad ng mga dokumentong notarisado. Dahil dito, napatunayang nagkasala si Atty. Vallejo sa paglabag sa Section 3 (c) Rule IV ng A.M. No. 02-8-13-SC.
Dahil sa paglabag na ito at bilang unang pagkakasala, nagpataw ang Korte ng mas magaan na parusa kay Atty. Vallejo. Siya ay pinagsabihan at pinagbawalan na ma-komisyon bilang isang notaryo publiko sa loob ng tatlong (3) buwan. Ito ay upang magsilbing babala at upang protektahan ang integridad ng proseso ng notarisasyon. Ito’y bilang pagsunod sa kaso ng Jandoquile v. Atty. Revilla, Jr. kung saan nakasaad ang mga sumusunod:
Atty. Revilla, Jr.’s violation of the disqualification rule under Section 3(c), Rule IV of the 2004 Rules on Notarial Practice is not a sufficient ground to disbar him. To our mind, Atty. Revilla, Jr. did not commit any deceit, malpractice, gross misconduct or gross immoral conduct, or any other serious ground for disbarment under Section 27, Rule 138 of the Rules of Court. We recall the case of Maria v. Cortez where we reprimanded Cortez and disqualified him from being commissioned as notary public for six months. We were convinced that said punishment, which is less severe than disbarment, would already suffice as sanction for Cortez’s violation.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung maaaring mag-notaryo ang isang abogado ng isang dokumento kung ang isa sa mga partido ay kamag-anak niya sa loob ng ikaapat na antas ng relasyon. Ito ay kahit hindi lumagda ang kamag-anak sa dokumento. |
| Ano ang sinasabi ng 2004 Rules on Notarial Practice tungkol sa mga disqualifications? | Nakasaad sa Section 3(c), Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice na hindi maaaring magsagawa ng notarial act ang isang notaryo publiko kung siya ay asawa, live-in partner, ninuno, inapo, o kamag-anak sa pamamagitan ng dugo o kasal ng principal sa loob ng ikaapat na antas ng relasyon. |
| Bakit mahalaga ang notarisasyon? | Ginagawang pampublikong dokumento ng notarisasyon ang isang pribadong dokumento, na maaaring gamitin bilang ebidensya sa korte nang hindi na kailangan pang patunayan ang pagiging tunay nito. Mahalaga ito para mapanatili ang tiwala ng publiko sa integridad ng mga dokumento. |
| Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Vallejo? | Pinagsabihan si Atty. Vallejo at pinagbawalan na ma-komisyon bilang isang notaryo publiko sa loob ng tatlong (3) buwan. |
| Ano ang ibig sabihin ng “fourth civil degree of consanguinity”? | Ito ay tumutukoy sa relasyon sa pagitan ng mga kamag-anak sa dugo hanggang ikaapat na antas. Kabilang dito ang mga tiyo/tiya, pinsan, at mga apo sa tuhod. |
| Maaari bang mag-notaryo ang isang abogado ng dokumento kung hindi personal na humarap sa kanya ang mga partido? | Hindi. Kailangan personal na humarap sa notaryo publiko ang mga partido at kumpirmahin ang kanilang pagpirma sa dokumento. |
| Ano ang epekto ng desisyon na ito sa mga notaryo publiko? | Dapat sundin ng mga notaryo publiko ang mga patakaran sa notarial practice upang mapanatili ang tiwala ng publiko at maiwasan ang anumang conflict of interest. |
| Bakit hindi agad sinuspinde o tanggalan ng lisensya si Atty. Vallejo? | Dahil ito ang kanyang unang pagkakasala at hindi naman ganoon kabigat ang kanyang paglabag. Mayroon din namang ibang kaso kung saan mas magaan na parusa ang ipinataw. |
Ang desisyong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga abogado, lalo na sa mga notaryo publiko, na dapat nilang sundin ang mga alituntunin ng notarial practice. Kailangan nilang protektahan ang integridad ng proseso ng notarisasyon at umiwas sa anumang conflict of interest. Sa paggawa nito, mapapanatili nila ang tiwala ng publiko sa sistema ng hustisya.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: SPOUSES ANTONIO AND JOSEFA PERLA TAN VS. ATTY. MARIA JOHANNA N. VALLEJO, A.C. No. 11219, March 16, 2022