Ipinasiya ng Korte Suprema na dapat sundin ang probisyon ng arbitrasyon sa isang kontrata kahit na may ginagawang imbestigasyon ang Commission on Audit (COA) tungkol sa bisa nito. Ayon sa Korte, ang kasunduan sa arbitrasyon ay hiwalay sa pangunahing kontrata, kaya’t hindi nito mapipigilan ang pagdaan sa arbitrasyon. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng paggalang sa mga kasunduan at nagtataguyod sa alternatibong paraan ng paglutas ng mga hindi pagkakasundo.
Kontrata sa Tubig sa CDO: Maitutuloy Ba ang Arbitrasyon Kahit May Imbestigasyon ang COA?
Ang kaso ay nag-ugat sa hindi pagkakasundo sa pagitan ng Cagayan de Oro City Water District (COWD) at Rio Verde Water Consortium, Inc. (Rio Verde) tungkol sa Bulk Water Supply Agreement (BWSA). Inaprubahan ng COWD Board of Directors ang BWSP contract sa Rio Verde noong Disyembre 9, 2004. Ang hindi pagkakasundo ay lumitaw nang magsimulang maghatid ng tubig ang Rio Verde sa COWD sa halagang P11.52 per cubic meter, na mas mataas sa napagkasunduang P10.45. Dahil dito, hiniling ng Rio Verde na dumaan sila sa arbitrasyon upang ayusin ang hindi nila pagkakasundo, ngunit hindi tumugon ang COWD.
Dahil sa hindi pagtugon ng COWD, nagsampa ng petisyon ang Rio Verde sa Regional Trial Court (RTC) upang pilitin ang COWD na sumailalim sa arbitrasyon, batay sa Section 19 ng BWSA na may probisyon tungkol sa paglutas ng mga hindi pagkakasundo sa pamamagitan ng arbitrasyon. Ayon sa Section 6 ng Republic Act No. 876 (RA 876), o ang Philippine Arbitration Law, maaaring pilitin ang isang partido na sumunod sa arbitrasyon. Ngunit tutol ang COWD, dahil may ginagawang imbestigasyon ang COA tungkol sa bisa ng BWSA. Sinabi ng COWD na ang imbestigasyon na ito ay isang “prejudicial question” na dapat munang malutas bago magpatuloy sa arbitrasyon.
Nagpasya ang RTC na dapat sumailalim sa arbitrasyon ang COWD at Rio Verde, dahil ang kasunduan sa arbitrasyon ay hiwalay sa pangunahing kontrata. Ayon sa korte, kahit na kuwestiyunable ang validity ng BWSA, hindi nito maaapektuhan ang arbitration clause. Dagdag pa rito, binigyang-diin ng korte ang “principle of competence-competence,” na nagsasaad na ang arbitral tribunal ang may kakayahan at mas nararapat na magpasya tungkol sa validity ng arbitration clause.
Hindi sumang-ayon ang COWD sa desisyon ng RTC, kaya’t umapela sila sa Korte Suprema. Ayon sa COWD, nagkamali ang korte sa pag-uutos na mag-arbitrasyon sila dahil hindi isinaalang-alang ang imbestigasyon ng COA, na dapat munang matapos bago magkaroon ng arbitrasyon. Sinabi rin nila na hindi dapat maging balakid ang public interest para ipagpatuloy ang arbitrasyon.
Ngunit ayon sa Korte Suprema, walang basehan ang argumento ng COWD. Binigyang-diin ng Korte na ang Special Rules of Court on Alternative Dispute Resolution ay nagbabawal sa anumang partido na kuwestiyunin ang utos na mag-arbitrasyon hangga’t hindi pa nagpapasya ang arbitral tribunal tungkol sa jurisdiction nito o naglalabas ng arbitral award. Pinagtibay ng Korte Suprema na dapat sundin ang arbitrasyon upang galangin ang kasunduan ng mga partido. Ayon pa sa Korte, ang arbitral tribunal ang unang magpapasya kung mayroon itong jurisdiction o wala, kasama na ang pagsusuri sa validity ng arbitration agreement.
Rule 2.2. Policy on arbitration. – (A) Where the parties have agreed to submit their dispute to arbitration, courts shall refer the parties to arbitration pursuant to Republic Act No. 9285 bearing in mind that such arbitration agreement is the law between the parties and that they are expected to abide by it in good faith. Further, the courts shall not refuse to refer parties to arbitration x x x
Ang nasabing desisyon ay nagpapakita ng suporta ng Korte Suprema sa arbitrasyon bilang isang alternatibong paraan ng paglutas ng mga hindi pagkakasundo. Ito ay nagpapatibay sa kasarinlan ng arbitration agreement at nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagtupad sa mga napagkasunduan.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung dapat bang ipagpatuloy ang arbitrasyon sa pagitan ng COWD at Rio Verde kahit na may ginagawang imbestigasyon ang COA tungkol sa bisa ng kontrata. |
| Ano ang desisyon ng Korte Suprema? | Ipinag-utos ng Korte Suprema na dapat sumailalim sa arbitrasyon ang COWD at Rio Verde, dahil hiwalay ang kasunduan sa arbitrasyon sa pangunahing kontrata. |
| Ano ang “principle of competence-competence”? | Ang prinsipyo na nagbibigay sa arbitral tribunal ng kakayahan na magpasya muna tungkol sa sarili nitong jurisdiction, kasama na ang validity ng arbitration agreement. |
| Bakit mahalaga ang doctrine of separability sa kasong ito? | Dahil ang doctrine of separability ay nagpapahiwatig na kahit na kuwestiyunable ang validity ng pangunahing kontrata, hindi nito maaapektuhan ang validity ng arbitration agreement. |
| Ano ang implikasyon ng Special Rules of Court on Alternative Dispute Resolution sa kasong ito? | Pinagbabawal ng Special Rules ang pagkuwestiyon sa utos na mag-arbitrasyon hangga’t hindi pa nagpapasya ang arbitral tribunal tungkol sa jurisdiction nito. |
| May kaugnayan ba ang ginagawang imbestigasyon ng COA sa arbitrasyon? | Bagama’t may kapangyarihan ang COA na mag-imbestiga, hindi nito kayang magpasya tungkol sa validity ng mga kontrata, kaya’t hindi nito mapipigilan ang pagpapatuloy ng arbitrasyon. |
| Saan dapat talakayin ang validity ng kontrata? | Sa arbitral tribunal, dahil ito ang may unang jurisdiction na magpasya tungkol dito, ayon sa principle of competence-competence. |
| Ano ang layunin ng arbitrasyon? | Upang magkaroon ng mabilis at maayos na paraan ng paglutas ng mga hindi pagkakasundo sa labas ng korte. |
Sa madaling salita, ang desisyon na ito ay nagpapatibay sa paggamit ng arbitrasyon at nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagtupad sa mga kasunduan. Dahil dito, hinihikayat ang mga partido na gamitin ang arbitrasyon bilang isang mabisang paraan upang ayusin ang kanilang mga hindi pagkakasundo.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: CAGAYAN DE ORO CITY WATER DISTRICT VS. HON. EMMANUEL P. PASAL, G.R. No. 202305, November 11, 2021