Tag: Buyer Protection

  • Proteksyon sa Pagbili ng Real Estate sa Hulugan: Kailan Ito Hindi Naaangkop?

    Kailan Hindi Saklaw ng Maceda Law ang Loan sa Bahay?

    G.R. No. 160107, October 22, 2014

    Madalas nating naririnig ang tungkol sa proteksyon ng mga mamimili ng lupa o bahay sa hulugan, lalo na kapag nagkakaproblema sa pagbabayad. Pero paano kung ang pinagkuhanan ng pambayad ay isang loan mula sa iyong employer? Saklaw pa rin ba ito ng proteksyon ng batas? Ang kasong ito ng Spouses Jaime Sebastian and Evangeline Sebastian vs. BPI Family Bank, Inc., Carmelita Itapo and Benjamin Hao ay nagbibigay linaw sa tanong na ito.

    Legal na Konteksto: Ang Maceda Law at ang Layunin Nito

    Ang Republic Act No. 6552, mas kilala bilang Maceda Law, ay isang batas na naglalayong protektahan ang mga bumibili ng real estate sa pamamagitan ng installment o hulugan. Nilalayon nitong maiwasan ang pang-aabuso ng mga developer o nagbebenta kapag nagkaroon ng problema sa pagbabayad ang mamimili. Mahalaga itong malaman dahil maraming Pilipino ang nagtitiwala sa hulugan para magkaroon ng sariling bahay.

    Ayon sa Section 3 ng Maceda Law, ang isang buyer na nakapagbayad na ng at least dalawang taon na hulugan ay may karapatan sa grace period kung siya ay mag-default sa pagbabayad. Ito ay isang buwang grace period para sa bawat isang taon na siya ay nakapagbayad. Bukod pa rito, kung kinansela ang kontrata, dapat ibalik ng seller ang cash surrender value na katumbas ng 50% ng kabuuang bayad, at madadagdagan pa ito paglipas ng limang taon.

    Halimbawa, kung si Juan ay bumili ng lupa sa hulugan at nakapagbayad na siya ng tatlong taon, at bigla siyang nawalan ng trabaho kaya hindi na makabayad, mayroon siyang tatlong buwang grace period para ayusin ang kanyang pagbabayad. Kung hindi pa rin niya maayos, may karapatan pa rin siya sa cash surrender value.

    Ang Kwento ng Kaso: Sebastian vs. BPI Family Bank

    Ang mag-asawang Jaime at Evangeline Sebastian ay dating empleyado ng BPI Family Bank. Si Jaime ay Branch Manager at si Evangeline ay bank teller. Noong 1987, kumuha sila ng housing loan mula sa BPI Family bilang benepisyo sa mga empleyado. Ang loan nila ay P273,000.00 na babayaran sa loob ng 108 buwan. Bilang seguridad, nag-execute sila ng real estate mortgage sa kanilang property sa Bulacan.

    Makalipas ang ilang taon, natanggal sila sa trabaho. Dahil dito, pinadalhan sila ng demand letter ng BPI Family para bayaran ang buong outstanding balance ng kanilang loan. Nag-file ang BPI Family ng petition para i-foreclose ang kanilang property. Para mapigilan ito, nag-file ang mag-asawa ng complaint para sa injunction.

    Narito ang ilan sa mga mahahalagang pangyayari sa kaso:

    • 1987: Kumuha ng housing loan ang mag-asawa mula sa BPI Family.
    • 1989-1990: Natanggal sa trabaho ang mag-asawa.
    • 1991: Nagpadala ng demand letter ang BPI Family at nag-file ng petition para sa foreclosure.
    • RTC: Ipinawalang-bisa ang kaso ng mag-asawa.
    • CA: Kinatigan ang desisyon ng RTC.
    • SC: Ipinawalang-bisa ang petisyon ng mag-asawa.

    Ayon sa Korte Suprema:

    “The protection of Republic Act No. 6552 (Realty Installment Buyer Protection Act) does not cover a loan extended by the employer to enable its employee to finance the purchase of a house and lot. The law protects only a buyer acquiring the property by installment, not a borrower whose rights are governed by the terms of the loan from the employer.”

    Ibig sabihin, hindi saklaw ng Maceda Law ang loan na ibinigay ng employer para makabili ng bahay at lupa. Ang batas ay para lamang sa mga bumibili ng property sa hulugan, hindi sa mga umuutang.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Tandaan?

    Ang desisyon na ito ay nagbibigay linaw sa sakop ng Maceda Law. Hindi lahat ng pagkuha ng bahay sa pamamagitan ng hulugan ay saklaw nito. Mahalagang malaman kung ang transaksyon ay direktang pagbili sa nagbebenta sa pamamagitan ng installment, o isang loan transaction kung saan ang banko o financial institution ang nagpautang.

    Para sa mga empleyado na kumukuha ng housing loan mula sa kanilang employer, mahalagang basahin at unawain ang mga terms and conditions ng loan agreement. Tandaan na ang relasyon ninyo sa employer sa kasong ito ay lender-borrower, hindi seller-buyer.

    Mga Mahalagang Aral:

    • Ang Maceda Law ay para lamang sa mga bumibili ng real estate sa hulugan.
    • Hindi saklaw ng Maceda Law ang housing loan na galing sa employer.
    • Basahin at unawain ang mga terms and conditions ng loan agreement.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong: Saklaw ba ng Maceda Law ang lahat ng uri ng pagbili ng lupa sa hulugan?

    Sagot: Hindi. Saklaw lamang nito ang mga residential properties. Hindi saklaw ang industrial lots at commercial buildings.

    Tanong: Ano ang mangyayari kung hindi ako makabayad ng housing loan ko sa banko?

    Sagot: Kung hindi ka makabayad, maaaring i-foreclose ng banko ang iyong property.

    Tanong: May karapatan ba ako kung natanggal ako sa trabaho at may housing loan pa ako sa employer ko?

    Sagot: Depende sa terms ng iyong loan agreement. Karaniwan, ang loan ay magiging due and demandable kapag natanggal ka sa trabaho.

    Tanong: Maaari ko bang ipagbili ang aking karapatan sa lupa na binibili ko sa hulugan?

    Sagot: Oo, may karapatan kang ipagbili ang iyong karapatan, basta’t hindi pa kinakansela ang kontrata.

    Tanong: Ano ang dapat kong gawin kung hindi ako sigurado sa aking mga karapatan bilang buyer ng lupa sa hulugan?

    Sagot: Kumunsulta sa isang abogado para malaman ang iyong mga karapatan at obligasyon.

    Naging malinaw ba ang usapin ng Maceda Law at housing loans? Kung mayroon kang katanungan o nangangailangan ng tulong legal, huwag mag-atubiling lumapit sa ASG Law. Eksperto kami sa mga usaping real estate at handa kaming tumulong sa iyo! Maaari kang makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming website dito. Kami sa ASG Law ay laging handang maglingkod sa inyo!

  • Proteksyon ng Mamimili: Bakit Kailangan ang HLURB Approval sa Mortgage Bago Itayo ang Condominium?

    Proteksyon ng Mamimili: Bakit Kailangan ang HLURB Approval sa Mortgage Bago Itayo ang Condominium?

    Philippine Bank of Communications v. Pridisons Realty Corporation, G.R. No. 155113, Enero 9, 2013

    INTRODUKSYON

    Isipin mo na bumili ka ng condominium unit sa pre-selling. Buong puso kang naghulog buwan-buwan, nag-ipon para sa pangarap mong tahanan. Ngunit sa kasamaang palad, nalaman mo na lang na nakamortis pala ang buong property sa bangko, at dahil hindi nakabayad ang developer, posibleng mawala ang unit mo. Nakakatakot, di ba? Ito ang realidad na gustong iwasan ng batas para sa mga mamimili ng condominium at subdivision.

    Sa kaso ng Philippine Bank of Communications v. Pridisons Realty Corporation, tinalakay ng Korte Suprema kung balido ba ang isang mortgage na ginawa sa lupa bago pa man magsimula ang development ng condominium, at kung kailangan ba dito ang approval ng Housing and Land Use Regulatory Board (HLURB). Ang sentrong tanong: Maaari bang basta na lang ipagwalang-bahala ang proteksyon na binibigay ng batas sa mga mamimili dahil lang nauna ang mortgage kaysa sa development?

    LEGAL NA KONTEKSTO: PD 957 AT ANG PROTEKSYON SA MAMIMILI

    Ang kasong ito ay umiikot sa Presidential Decree No. 957, o mas kilala bilang “The Subdivision and Condominium Buyers’ Protective Decree.” Nilayon ng batas na ito na protektahan ang mga mamimili ng subdivision lot at condominium unit laban sa mga mapagsamantalang developer. Alam natin na madalas, mas mahina ang posisyon ng mamimili kumpara sa malalaking kumpanya ng real estate at mga bangko.

    Isa sa mga pangunahing probisyon ng PD 957 ay ang Section 18, na nagsasaad:

    “Section 18. Mortgages. No mortgage on any unit or lot shall be made by the owner or developer without prior written approval of the Authority. Such approval shall not be granted unless it is shown that the proceeds of the mortgage loan shall be used for the development of the condominium or subdivision project and effective measures have been provided to ensure such utilization.”

    Ibig sabihin, hindi basta-basta makakapag-mortgage ang developer ng unit o lote nang walang pahintulot mula sa HLURB (dating National Housing Authority o NHA). Ang approval na ito ay ibinibigay lamang kung mapatunayan na ang pondo mula sa mortgage ay gagamitin para sa development ng proyekto, at may sapat na paraan para masiguro na magagamit nga ito doon.

    Mayroon ding Section 4 ang PD 957 na nagsasaad:

    “Section 4. Registration of Projects. …Provided, however, that in case any subdivision lot or condominium unit is mortgaged, it is sufficient if the instrument of mortgage contains a stipulation that the mortgagee shall release the mortgage on any subdivision lot or condominium unit as soon as the full purchase price for the same is paid by the buyer.”

    Dito naman, sinasabi na kung ang lote o unit ay nakamortis na, kailangan na may probisyon sa mortgage agreement na ire-release ang mortgage pagkatapos mabayaran ng mamimili ang buong presyo. Ang layunin nito ay para matiyak na makukuha ng mamimili ang malinis na titulo pagkatapos niyang magbayad.

    Ang HLURB naman, sa pamamagitan ng PD 1344, ay may eksklusibong hurisdiksyon na dinggin at desisyunan ang mga kaso tungkol sa “unsound real estate business practices” at mga “claims” ng mamimili laban sa developer. Kabilang dito ang mga kaso para sa specific performance (gawin ang obligasyon) at pagpapawalang-bisa ng mortgage.

    Sa madaling sabi, nilalayon ng PD 957 at PD 1344 na bigyan ng proteksyon ang mga mamimili sa real estate, at siguraduhin na hindi sila mapapahamak dahil sa kapabayaan o panloloko ng mga developer at iba pang sangkot sa industriya.

    PAGHIMAY SA KASO: PBCOM v. PRIDISONS REALTY

    Ang Pridisons Realty Corporation ang may-ari ng lupa sa New Manila, Quezon City. Noong 1989, nag-loan sila sa Philippine Bank of Communications (PBComm) at ginawang collateral ang lupa. Nirehistro ang mortgage na ito.

    Pagkatapos nito, inilipat ng Pridisons ang karapatan sa lupa sa sister company nito, ang Ivory Crest Realty. Nag-apply ang Ivory Crest sa HLURB para magtayo at magbenta ng condominium units sa lupa na iyon. Binigyan sila ng lisensya noong 1991.

    Bumili ng units ang mga respondents na sina Bormacheco, Inc., Nazario Santos, at iba pa. Ngunit hindi nakabayad ng loan ang Pridisons sa PBComm, kaya sinubukan ng bangko na i-foreclose ang lupa.

    Pinigilan ito ng HLURB dahil nag-file ng kaso ang mga bumili ng unit. Iginiit nila na dapat ibigay sa kanila ang titulo ng units na nabayaran na nila, nang walang mortgage. Sinabi ng PBComm na mas matanda ang mortgage nila kaya mas matimbang ito kaysa sa karapatan ng mga bumibili. Kinuwestiyon din ng PBComm ang hurisdiksyon ng HLURB dahil hindi naman daw sila developer.

    Narito ang naging procedural journey ng kaso:

    • HLURB Arbiter: Nagpabor sa mga bumibili. Pinawalang-bisa ang mortgage dahil walang HLURB approval.
    • HLURB en banc: Kinumpirma ang desisyon ng Arbiter. Sinabing may hurisdiksyon sila sa mortgagee banks at kailangan talaga ang HLURB approval kahit raw land pa ang mortgage.
    • Office of the President (OP): Umapela ang PBComm, ngunit sinang-ayunan ng OP ang HLURB.
    • Court of Appeals (CA): Umapela ulit ang PBComm sa CA. Dineklara ng CA na malawak ang kapangyarihan ng HLURB at kinumpirma ang pagpapawalang-bisa sa mortgage. Sinabi ng CA na kahit nauna ang mortgage, alam naman ng PBComm na condominium ang itatayo, kaya dapat sumunod sa Section 18.
    • Korte Suprema: Umapela ang PBComm sa Korte Suprema.

    Sa Korte Suprema, iginiit ng PBComm na hindi sila sakop ng hurisdiksyon ng HLURB dahil hindi sila developer. Sinabi rin nila na hindi dapat i-apply ang Section 18 dahil raw land pa ang lupa noong ginawa ang mortgage. Dapat daw Section 4 ang i-apply, na nangangailangan lang ng stipulation sa mortgage agreement.

    Ngunit hindi kinatigan ng Korte Suprema ang PBComm. Ayon sa Korte:

    “Jurisprudence consistently recognizes the rationale behind the enactment of PD No. 957 – to protect innocent lot buyers from scheming developers. For this reason, the Court has broadly construed the jurisdiction of the HLURB to include complaints for annulment of mortgages of condominium or subdivision units.”

    Kinilala ng Korte Suprema na kahit na limitahan ng PD 957 ang hurisdiksyon sa pagitan ng buyer at developer, sakop pa rin ng HLURB ang “unsound real estate business practices,” na pwedeng umabot sa third parties tulad ng bangko. Para sa Korte, ang pagpapawalang-bisa ng mortgage ay sakop ng hurisdiksyon ng HLURB.

    Tungkol naman sa validity ng mortgage, sinabi ng Korte Suprema na tama ang CA at HLURB na i-apply ang Section 18. Kahit na raw land pa ang lupa noong ginawa ang mortgage, nakita ng Korte Suprema na alam naman ng PBComm na condominium ang itatayo. Binigyang diin ng Korte ang “standard industry practice” ng mga bangko na alamin ang purpose ng loan at mag-require ng project feasibility studies. Ayon sa Korte:

    “…we presume that the standard banking and industry practice and procedures were observed prior to the execution of the mortgage contract, and that there was due disclosure of loan purpose and submission of plans to the bank.”

    Bukod pa rito, napansin ng Korte Suprema ang “progressive releases” ng loan para sa development ng proyekto, at ang katotohanan na hindi ma-issue ang master deed at condominium titles kung hindi ni-release ng PBComm ang titulo ng lupa. Mula dito, nakumbinsi ang Korte na may “actual knowledge” ang PBComm tungkol sa condominium project, at sinadya lang na unahan ang mortgage para iwasan ang Section 18.

    Kaya naman, pinagtibay ng Korte Suprema ang pagpapawalang-bisa sa mortgage at pinanigan ang karapatan ng mga bumibili ng condominium units.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG ARAL DITO?

    Ang desisyon na ito ay nagpapakita ng importansya ng proteksyon na binibigay ng PD 957 sa mga mamimili ng condominium at subdivision. Hindi basta-basta mapapawalang-saysay ang batas na ito dahil lang sa teknikalidad o dahil nauna ang ibang transaksyon.

    Para sa mga bangko at iba pang nagpapautang, dapat nilang siguraduhin na sumusunod sila sa PD 957 kapag nagpapautang sa mga developer. Kailangan nilang alamin kung may plano bang mag-develop ng subdivision o condominium ang borrower, at kung meron, kailangan nilang siguraduhin na may HLURB approval ang mortgage. Hindi sapat na sabihin na raw land pa lang ang collateral kaya hindi na kailangan ng approval.

    Para sa mga developer, kailangan nilang sumunod sa lahat ng regulasyon ng HLURB, kasama na ang pagkuha ng approval para sa mortgage. Hindi nila pwedeng iwasan ang Section 18 sa pamamagitan ng paggawa ng mortgage bago pa mag-apply ng lisensya sa HLURB.

    Para sa mga mamimili, dapat silang maging maingat at alamin ang status ng property bago bumili. Tanungin kung may mortgage ba ito, at kung meron, siguraduhin na may HLURB approval ito. Ang PD 957 ay batas para protektahan sila, kaya dapat nilang gamitin ito.

    SUSING ARAL:

    • HLURB Approval ay Mahalaga: Kahit raw land pa ang lupa, kailangan pa rin ng HLURB approval para sa mortgage kung plano itayo ang condominium o subdivision, lalo na kung alam ito ng mortgagee.
    • Proteksyon sa Mamimili ang Pangunahin: Ang PD 957 ay batas para protektahan ang mga mamimili, at bibigyan ito ng malawak na interpretasyon para maabot ang layuning ito.
    • Due Diligence para sa Bangko: Dapat mag-conduct ng due diligence ang mga bangko at alamin ang purpose ng loan at development plans ng borrower.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Kailangan ba talaga ng HLURB approval para sa mortgage?
    Sagot: Oo, ayon sa Section 18 ng PD 957, kailangan ng prior written approval ng HLURB para sa mortgage ng condominium unit o subdivision lot.

    Tanong 2: Paano kung raw land pa lang ang lupa noong ginawa ang mortgage?
    Sagot: Kahit raw land pa, kung alam ng mortgagee na plano itayo ang condominium o subdivision, kailangan pa rin ang HLURB approval. Ang Section 18 ay pwedeng i-apply kahit sa raw land kung may development plan.

    Tanong 3: Ano ang mangyayari kung walang HLURB approval ang mortgage?
    Sagot: Maaaring mapawalang-bisa ang mortgage, tulad ng nangyari sa kasong ito. Ngunit, mananatili itong ebidensya ng pagkakautang.

    Tanong 4: Ano ang proteksyon ng mamimili sa ganitong sitwasyon?
    Sagot: Pinoprotektahan ng PD 957 ang mga mamimili. Maaari silang mag-file ng kaso sa HLURB para mapawalang-bisa ang mortgage at maipatupad ang kanilang karapatan sa unit.

    Tanong 5: Ano ang dapat gawin ng bangko para masiguro na valid ang mortgage nila?
    Sagot: Dapat siguraduhin ng bangko na may HLURB approval ang mortgage kung ang collateral ay condominium o subdivision project, o planong gawing project. Mag-conduct din sila ng due diligence.

    Para sa karagdagang impormasyon tungkol sa real estate law at proteksyon ng mamimili, huwag mag-atubiling kumonsulta sa ASG Law. Eksperto kami sa mga usaping tulad nito at handang tumulong sa iyo. Bisitahin ang aming website dito o mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com para sa konsultasyon.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)