Nilinaw ng Korte Suprema na ang Sandiganbayan ang may hurisdiksyon sa mga kasong kinasasangkutan ng mga tiyak na opisyal ng gobyerno, kabilang ang mga Bise Alkalde, na inakusahan ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act, kahit na ang mga paglabag ay naganap bago ang pagbabago sa batas na naglilipat ng ilang kaso sa Regional Trial Courts (RTC). Ang desisyon na ito ay nagpapaliwanag kung kailan at paano nalalapat ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan batay sa posisyon ng akusado at sa petsa ng umano’y pagkakasala.
Kaso ng Paghirang: Kanino ang Kapangyarihan, Ano ang Saklaw?
Ang kasong ito ay nagmula sa dalawang impormasyon na inihain laban kay Omar Erasmo Gonowon Ampongan, ang Bise Alkalde ng Iriga City, dahil sa umano’y paglabag sa Section 3(e) ng Republic Act (R.A.) No. 3019, ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act, at Article 171, paragraph 2 ng Revised Penal Code. Ang mga kaso ay nag-ugat sa paghirang kay Edsel Dimaiwat sa posisyon ng Secretary to the Sangguniang Panlungsod ng Iriga City noong 2014. Ikinatwiran ni Ampongan na walang hurisdiksyon ang Sandiganbayan dahil walang alegasyon ng pinsala sa gobyerno na higit sa isang milyong piso, at na hindi siya nasa ilalim ng hurisdiksyon nito bilang isang Bise Alkalde na may salary grade 26.
Ang Korte Suprema ay sumang-ayon sa Sandiganbayan, na nagpapawalang-saysay sa mosyon upang pawalang-saysay ang mga impormasyon. Sa pangkalahatan, ang hurisdiksyon ng isang hukuman upang litisin ang isang kasong kriminal ay natutukoy sa panahon ng pagsisimula ng aksyon, hindi sa panahon ng paggawa ng pagkakasala. Sa kasong ito, ang mga impormasyon ay isinampa noong Hulyo 14, 2017, para sa mga paglabag umano ng petitioner sa Section 3(e) ng RA No. 3019 at Artikulo 171(2) ng Revised Penal Code, na diumano’y nagawa noong Nobyembre 3, 2014. Bagaman ang RA No. 10660 na nagkabisa noong Mayo 5, 2015, ay ang batas na umiiral sa panahon ng pagsisimula ng aksyon, ang nasabing batas ay hindi nalalapat sa mga kaso ng petitioner. Itinatakda ng RA No. 10660 na ang panahon ng pagtaya upang tukuyin ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa mga kaso na kinasasangkutan ng mga paglabag sa RA No. 3019 ay ang panahon ng paggawa ng pagkakasala, katulad ng sumusunod:
SEC. 4. Jurisdiksyon – Ang Sandiganbayan ay gagamit ng eksklusibong orihinal na hurisdiksyon sa lahat ng kaso na kinasasangkutan ng:
a. Paglabag sa Republic Act No. 3019, bilang susugan, na kilala rin bilang Anti-Graft and Corrupt Practices Act, Republic Act No. 1379, at Kabanata II, Seksyon 2, Titulo VII, Aklat II ng Revised Penal Code, kung saan isa o higit pa sa mga akusado ay mga opisyal na sumasakop sa mga sumusunod na posisyon sa gobyerno, maging sa isang permanente, kumikilos o pansamantalang kapasidad, sa panahon ng paggawa ng pagkakasala[.]
Ang Korte ay bumaling sa Republic Act No. 8249, na epektibo noong Pebrero 23, 1997. Sa ilalim ng batas na ito, ang Sandiganbayan ay may eksklusibong orihinal na hurisdiksyon sa mga kaso ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act kung ang akusado ay isang opisyal na may ranggong hindi bababa sa Grade 27, o isang tiyak na opisyal na tinukoy sa batas. Malinaw na itinutukoy ng Republic Act No. 8249 na ang mga Bise Alkalde ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan.
Dagdag pa rito, binigyang-diin ng Korte na ang paglabag sa Artikulo 171(2) ng Revised Penal Code ay itinuturing na isang pagkakasala na may kaugnayan sa kanyang tungkulin bilang Bise Alkalde. Ang hurisdiksyon ng isang korte ay tinutukoy ng mga alegasyon sa reklamo o impormasyon. Dahil dito, ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon sa kasong isinampa laban sa petitioner.
Sa pagtukoy sa hurisdiksyon ng Sandiganbayan, kinilala ng Korte Suprema ang layunin ng Kongreso na masakop ang mga high-ranking government officials na lumalabag sa anti-graft laws. Isinasaad ng Korte na binago ng Senate Bill No. 1353 ang kasalukuyang hurisdiksyon ng Sandiganbayan upang tanging ang mga nasa matataas na posisyon sa pamahalaan at militar ang nasa ilalim ng hurisdiksyon ng hukuman. Inilalarawan ang iba pang mga opisyal ng publiko na sasailalim sa orihinal na hurisdiksyon ng Sandiganbayan.
Pinagtibay din ng Korte Suprema ang kanilang ruling sa Inding v. Sandiganbayan, kung saan itinuring na ang Sandiganbayan ang may hurisdiksyon sa kaso ng isang miyembro ng Sangguniang Panlungsod. Ang desisyong ito ay malinaw na nagsasaad na kahit na mayroon silang Salary Grade 26, saklaw pa rin ng Sandiganbayan ang mga ganitong kaso.
Sa desisyong ito, ipinakita na ang pagtatangkang talikuran ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan ay walang batayan dahil siya noon ay nanunungkulan bilang Bise Alkalde na may Salary Grade 26. Dahil sa maliwanag, tiyak at walang pasubaling pagsasama ng isang Bise Alkalde sa orihinal na hurisdiksyon ng Sandiganbayan, hindi nakakita ng pang-aabuso sa diskresyon ang Kataas-taasang Hukuman sa ginawang pagtanggi ng Sandiganbayan sa mosyon para ibasura ang mga impormasyon. Malinaw sa korte na ginawa niyang batayan ang Batas Republika Bilang 8249, kung kaya’t naging tama ang Sandiganbayan.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung may hurisdiksyon ba ang Sandiganbayan sa isang kaso ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act na kinasasangkutan ng isang Bise Alkalde na may salary grade 26. |
| Aling batas ang ginamit upang matukoy ang hurisdiksyon? | Ang Korte Suprema ay gumamit ng Republic Act No. 8249 dahil ang Republic Act No. 10660 ay hindi retroaktibo sa mga kasong ginawa bago ito naisabatas. |
| Sino ang mga saklaw ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan? | Kabilang sa mga saklaw ay ang mga opisyal na may Salary Grade 27 o mas mataas, at ang mga partikular na opisyal tulad ng mga Bise Alkalde, anuman ang kanilang salary grade. |
| Ano ang naging batayan ng Sandiganbayan upang tanggihan ang mosyon na ibasura ang mga impormasyon? | Ayon sa Sandiganbayan, malinaw na itinutukoy ng Republic Act No. 8249 na ang posisyon ng Bise Alkalde ay sakop ng kanilang hurisdiksyon. |
| Ano ang naging pasya ng Korte Suprema? | Ipinawalang-saysay ng Korte Suprema ang petisyon para sa certiorari at pinagtibay ang desisyon ng Sandiganbayan. |
| Bakit hindi maaaring gamitin ang Republic Act No. 10660 sa kasong ito? | Dahil ang Republic Act No. 10660 ay naisabatas pagkatapos mangyari ang paglabag sa batas na pinagbasehan ng kaso. |
| Paano nakakaapekto ang desisyong ito sa mga opisyal ng gobyerno? | Nililinaw nito na ang ilang mga posisyon, tulad ng Bise Alkalde, ay palaging nasa ilalim ng hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa mga kaso ng anti-graft, anuman ang Salary Grade o petsa ng kanilang nagawang paglabag sa batas. |
| Ano ang implikasyon ng pag-iral ng paglabag sa tungkulin para mahulog ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan? | Kahit ang paglabag sa tungkulin ay hindi mismong kabilang sa mga krimeng kung saan ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon, maaaring ito mahulog sa ilalim ng “iba pang paglabag” na may kaugnayan sa tungkulin ng nasabing opisyal ng publiko. |
Sa madaling salita, sinuportahan ng Korte Suprema ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa mga kaso ng anti-graft na kinasasangkutan ng mga Bise Alkalde, anuman ang petsa kung kailan umano ginawa ang kanilang paglabag sa tungkulin. Tinitiyak nito na may hurisdiksyon ang Sandiganbayan, at nagbigay linaw sa hangganan nito.
Para sa mga katanungan tungkol sa pag-aaplay ng ruling na ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa layuning impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na angkop sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Pinagmulan: OMAR ERASMO GONOWON AMPONGAN, PETITIONER, VS. HON. SANDIGANBAYAN, PEOPLE OF THE PHILIPPINES, AND OMBUDSMAN SPECIAL PROSECUTOR, RESPONDENTS., G.R. Nos. 234670-71, August 14, 2019