Tag: Alegasyon

  • Pananagutan ng Notaryo Publiko: Pagpapatunay sa Dokumento Kahit Wala ang Nagpirma?

    Nilinaw ng Korte Suprema na hindi sapat ang ebidensya para mapatunayang nagkasala ang isang notaryo publiko kung ang basehan lang ay ang alegasyon na wala sa Pilipinas ang nagpirma sa dokumento nang ito ay notarisahin. Kailangan ng matibay na ebidensya para mapatunayang mali ang ginawa ng notaryo, lalo na kung may mga eksperto na nagsasabing tunay ang pirma sa dokumento. Kaya, ang desisyon ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang matibay na ebidensya sa mga kaso kung saan kinukuwestiyon ang ginawa ng isang notaryo publiko.

    Liham Patunay na Pinirmahan Kahit Wala sa Bansa: Dapat Bang Managot ang Notaryo?

    Sa kasong Gagoomal v. Bedona, kinuwestiyon ni Rajesh Gagoomal ang pag-notaryo ni Atty. Von Lovel Bedona sa isang Deed of Assignment/Transfer dahil umano’y wala siya sa Pilipinas nang panahong iyon. Ayon kay Rajesh, nagbigay siya ng kopya ng kanyang pasaporte kay Robert Fields para sa dokumentasyon. Iginiit niyang nasa Malaysia siya noong Nobyembre 27, 2000, ang petsa ng dokumento. Samakatuwid, sinabi niyang imposibleng personal siyang humarap kay Atty. Bedona para pirmahan ito.

    Depensa naman ni Atty. Bedona na sumunod siya sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko at personal na humarap sa kanya ang lahat ng nagpirma sa dokumento. Dagdag pa niya, hindi niya personal na kilala si Rajesh at wala siyang kapangyarihang alamin ang detalye ng pasaporte nito bago notarisahin ang dokumento. Sa ganitong sitwasyon, ang pangunahing tanong ay kung napatunayan ba ni Rajesh na wala siya sa Pilipinas noong pinirmahan ang dokumento at kung may pananagutan si Atty. Bedona sa kanyang ginawa.

    Para malutas ang isyu, sinuri ng Korte Suprema ang mga ebidensyang isinumite ng magkabilang panig. Ipinakita ni Rajesh ang kanyang pasaporte na may tatak umano ng pagpasok at paglabas sa Malaysia. Sa kabilang banda, iprinisenta ni Atty. Bedona ang resulta ng pagsusuri ng mga eksperto na nagsasabing tunay ang pirma ni Rajesh sa dokumento. Bagamat may magkasalungat na opinyon ang mga eksperto, sinabi ng Korte Suprema na mas dapat paniwalaan ang opinyon na mas kumpleto, masinsinan, at batay sa siyensya.

    Ang preponderance of evidence ang dapat na mangingibabaw upang mapatunayan ang alegasyon. Ibig sabihin, mas dapat na makumbinsi ang korte sa ebidensya ng isang panig kaysa sa kabilang panig. Ang Public Act No. 2103, Section 1 ay nagsasaad na:

    x x x x

    (a)
    The acknowledgment shall be made before a notary public or an officer duly authorized by law of the country to take acknowledgments of instruments or documents in the place where the act is done. The notary public or the officer taking the acknowledgment shall certify that the person acknowledging the instrument or document is known to him and that he is the same person who executed it, and acknowledged that the same is his free act and deed. The certificate shall be made under his official seal, if he is by law required to keep a seal, and if not, his certificate shall so state.

    x x x x

    Bukod pa rito, ang Section 2(b)(l) of Rule IV of the 2004 Rules of Notarial Practice ay nagsasaad na:

    (b) A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document –

    (1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization;

    Sinabi ng Korte Suprema na bigo si Rajesh na patunayan na wala siya sa Pilipinas noong pinirmahan ang dokumento. Walang malinaw na ebidensya na nagpapakita na lumabas siya ng bansa bago ang petsa ng dokumento. Ang pagpapakita ng kanyang pasaporte na may tatak ng pagpasok sa Malaysia ay hindi sapat para patunayan na wala siya sa Pilipinas.

    Narito ang resulta ng iba’t ibang expert opinions na inilahad sa kaso:

    Pinagkunan ng Eksperto Resulta ng Pagsusuri
    Philippine National Police (PNP) Tunay ang pirma ni Rajesh sa Deed
    Truth Verifier Systems, Inc. Tunay ang pirma ni Rajesh sa Deed
    National Bureau of Investigation (NBI) Peke ang pirma ni Rajesh sa Deed

    Ang testimonya sana ng mga eksperto na nagbigay ng iba’t-ibang resulta ang makapagbibigay linaw sa conflicting findings, ngunit ito ay hindi nangyari.

    Samakatuwid, dahil sa kawalan ng matibay na ebidensya, ibinasura ng Korte Suprema ang kaso laban kay Atty. Bedona. Ang desisyon ay nagpapakita na hindi sapat ang alegasyon lang para mapatunayang nagkasala ang isang notaryo publiko. Kailangan ng matibay na ebidensya para mapatunayang mali ang ginawa niya.

    FAQs

    Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Kung napatunayan ba na nagkamali ang notaryo publiko sa pagpapatunay ng dokumento kahit wala ang nagpirma, at kung may pananagutan ba siya sa kanyang ginawa.
    Anong ebidensya ang iprinisenta ni Rajesh para patunayang wala siya sa Pilipinas? Ipinakita niya ang kanyang pasaporte na may tatak umano ng pagpasok at paglabas sa Malaysia noong petsa ng dokumento.
    Anong ebidensya ang iprinisenta ni Atty. Bedona para patunayang tunay ang pirma? Ipinakita niya ang resulta ng pagsusuri ng mga eksperto na nagsasabing tunay ang pirma ni Rajesh sa dokumento.
    Ano ang preponderance of evidence? Ito ay ang bigat ng ebidensya na mas nakakakumbinsi sa korte, kaysa sa ebidensya ng kabilang panig.
    Ano ang sinasabi ng Public Act No. 2103 tungkol sa notaryo publiko? Sinasabi nito na dapat tiyakin ng notaryo publiko na kilala niya ang taong nagpapatunay sa dokumento at na malaya niyang ginawa ito.
    Ano ang sinasabi ng 2004 Rules of Notarial Practice tungkol sa personal na pagharap? Sinasabi nito na hindi dapat mag-notaryo ang isang tao kung hindi personal na humarap sa kanya ang nagpirma sa dokumento.
    Bakit ibinasura ng Korte Suprema ang kaso laban kay Atty. Bedona? Dahil hindi sapat ang ebidensya na iprinisenta ni Rajesh para patunayang wala siya sa Pilipinas noong pinirmahan ang dokumento.
    Ano ang implikasyon ng desisyon na ito sa mga notaryo publiko? Dapat silang maging maingat sa pagpapatunay ng mga dokumento, ngunit hindi sila agad-agad mananagot kung walang matibay na ebidensya na nagpapakita na nagkamali sila.

    Sa madaling salita, kailangan ng malinaw na ebidensya para mapatunayang mali ang ginawa ng isang notaryo publiko. Ang desisyon ng Korte Suprema sa kasong ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang papel ng notaryo publiko sa pagpapatunay ng mga dokumento at kung gaano kahalaga ang matibay na ebidensya sa mga kaso kung saan kinukuwestiyon ang kanilang ginawa.

    For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

    Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
    Source: Gagoomal v. Bedona, G.R. No. 65194, June 10, 2019