Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may pananagutan kung napatunayang nag-notaryo siya ng isang dokumento kahit wala ang taong dapat pumirma. Idiniin ng Korte na dapat tiyakin ng notaryo na ang lahat ng mga lumagda ay personal na humarap sa kanya at nagpakilala. Ang paglabag dito ay maaaring magresulta sa suspensyon, pagbawi ng notarial commission, at pagbabawal sa pagiging notaryo publiko.
Paglabag sa Tungkulin: Ang Notaryo Publiko at ang Saksi na Wala
Ang kasong ito ay tungkol sa reklamong isinampa ni Jean Marie S. Boers laban kay Atty. Romeo Calubaquib dahil sa paglabag umano nito sa Rules on Notarial Practice. Ayon kay Boers, hindi niya posibleng napirmahan ang isang Deed of Sale noong 1991 dahil siya ay nasa Canada noong panahong iyon. Ito ay pinatunayan niya sa pamamagitan ng kanyang pasaporte at visa. Dagdag pa niya, ang Deed of Sale ay hindi rin lumalabas sa notarial file ni Calubaquib sa National Archives.
Depensa naman ni Calubaquib, pinirmahan daw ni Boers ang Deed of Sale. Nagharap pa siya ng affidavit mula sa mga kamag-anak ni Boers. Subalit, lumabas sa affidavit na ito na hindi na nga sa Pilipinas si Boers nang ipa-notaryo ang dokumento. Dito nagpasya ang Integrated Bar of the Philippines (IBP) na sang-ayunan ang rekomendasyon na patawan ng disciplinary action si Calubaquib.
Pinagtibay ng Korte Suprema ang desisyon ng IBP. Ayon sa Korte, malinaw na nilabag ni Calubaquib ang Rules on Notarial Practice. Ang isang notaryo publiko ay dapat tiyakin na ang taong nagpapakilala ay personal na humaharap sa kanya. Nakasaad ito sa Rule II, Section 1 ng Rules on Notarial Practice:
Sec. 1. Acknowledgment. — “Acknowledgment” refers to an act in which an individual on a single occasion:
(a) appears in person before the notary public and presents an integrally complete instrument or document; (b) is attested to be personally known to the notary public or identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules; and (c) represents to the notary public that the signature on the instrument or document was voluntarily affixed by him for the purposes stated in the instrument or document, declares that he has executed the instrument or document as his free and voluntary act and deed, and, if he acts in a particular representative capacity, that he has the authority to sign in that capacity.
Dagdag pa rito, nilabag din ni Calubaquib ang panuntunan tungkol sa pagtatala ng mga dokumento sa notarial register. Ayon sa Rule VI, Section 1, dapat magtago ang isang notaryo publiko ng notarial register. Ito ay mahalaga dahil ito ay talaan ng kanyang mga opisyal na gawain. Sa kasong ito, hindi naitala ni Calubaquib ang Deed of Sale sa kanyang notarial register.
Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Calubaquib ng suspensyon sa pagsasagawa ng abogasya ng dalawang taon. Bukod pa rito, binawi ang kanyang notarial commission at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung nilabag ba ni Atty. Calubaquib ang Rules on Notarial Practice nang notaryuhan niya ang Deed of Sale kahit wala si Boers sa Pilipinas. |
| Ano ang sinasabi ng Rules on Notarial Practice tungkol sa pagharap ng mga lumagda? | Dapat personal na humarap ang mga lumagda sa notaryo publiko upang matiyak na sila nga ang pumirma at kusang-loob nilang ginawa ito. |
| Ano ang kahalagahan ng notarial register? | Ang notarial register ay talaan ng mga opisyal na gawain ng notaryo publiko at mahalaga upang mapatunayan kung talagang na-notaryuhan ang isang dokumento. |
| Ano ang naging parusa kay Atty. Calubaquib? | Si Atty. Calubaquib ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya ng dalawang taon, binawi ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko habang buhay. |
| Bakit mas mabigat ang parusa kay Atty. Calubaquib? | Dahil hindi ito ang unang pagkakataon na siya ay nasangkot sa paglabag sa Rules on Notarial Practice. |
| Ano ang epekto ng paglabag sa Rules on Notarial Practice? | Maaaring mapawalang-bisa ang isang dokumento kung napatunayang hindi ito na-notaryuhan nang maayos. |
| Sino ang dapat managot kung ang notaryo publiko ay lumabag sa tungkulin? | Ang notaryo publiko ang mananagot sa paglabag sa Rules on Notarial Practice. |
| Ano ang layunin ng Rules on Notarial Practice? | Upang protektahan ang publiko at tiyakin na ang mga dokumentong na-notaryuhan ay may bisa at integridad. |
Mahalagang tandaan na ang mga notaryo publiko ay may malaking responsibilidad sa pagpapatunay ng mga dokumento. Dapat nilang sundin ang Rules on Notarial Practice upang maiwasan ang anumang paglabag at maprotektahan ang interes ng publiko.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: JEAN MARIE S. BOERS VS. ATTY. ROMEO CALUBAQUIB, G.R No. 63269, August 1, 2017